Văn bản tổng kết (tiêt 92-93)

Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh : Hiểu mục đích, yêu cầu, nội dung và phơng pháp thể hiện của văn bản tổng kết thông thờng.. Bài “Văn bản tổng kết ” sẽ giúp các em nắm đợc đặc điểm, yê

Ngaứy soaùn:27-8-2008 Laứm vaờn :

Tiết:92-93

I MUẽCTIEÂU

1 Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh :

Hiểu mục đích, yêu cầu, nội dung và phơng pháp thể hiện của văn bản tổng kết

thông thờng

2 Veà kú naờng

Biết cách lập dàn ý, từ đó viết đợc một văn bản tổng kết có nội dung đơn giản, phù hợp với trình độ học sinh THPT

3 Veà thaựi ủoọ:

Coự yự thửực thaựi ủoọ laứm vieọc khoa hoùc

II CHUAÅN Bề

1.Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn:

- ẹoà duứng daùy hoùc : Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo vieõn, Thieỏt keỏ baứi giaỷng Ngửừ

vaờn 12

- Phửụng aựn toồ chửực lụựp hoùc : Phaựt vaỏn, dieón giaỷng, gụùi mụỷ, thaỷo luaọn

2 Chuaồn bũ cuỷa hoùc sinh : ẹoùc saựch giaựo khoa, soaùn baứi theo hửụựng daón saựch

giaựo khoa

III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC

1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp : (1phuựt) Kieồm tra neà neỏp, sú soỏ, taực phong hoùc sinh.

2 Kieồm tra baứi cuừ : (5 phuựt)

1 Câu hỏi:

Có một tình huống nh sau: Anh ( chị ) đang tham gia vào một cuộc trò chuyện giữa

một nhóm bạn bè Câu chuyện bất ngờ chạm vào một điều mà anh ( chị ) đang ấp ủ, làm nảy sinh trong anh ( chị ) nhu cầu đợc phát biểu điều đó với mọi ngời

Em hãy phát biểu điều mà em ấp ủ đó và cho biết: có thể coi đó là một lời phát biểu

tự do không? Vì sao?

2 Dự kiến trả lời:

* Học sinh trình bày vấn đề mình ấp ủ một cách hứng thú Trong quá trình phát biểu, học sinh biết quan tâm đến nhu cầu thái độ của ngời nghe, để đa ra nội dung và cách phát biểu thích hợp, thuyết phục

* Có thể coi đó là lời phát biểu tự do Vì: đó là tình huống phát biểu không theo nội dung chuẩn bị kĩ càng từ trớc

* Giáo viên nhận xét và mở rộng: Trong cuộc sống, chúng ta thờng xuyên gặp những tình huống bất ngờ cần phải phát biểu ý kiến, với các quy mô lớn nhỏ khác nhau Việc nắm

vững cách phát biểu tự do sẽ giúp các em thêm chủ động trong mọi tình huống giao tiếp,

ứng xử

3 Giaỷng baứi mụựi:

Lụứi vaứo baứi : (2 phuựt)

Trong cuộc sống cũng nh trong học tập, sau mỗi hoạt động, công việc, chúng ta cần nhìn nhận, tổng kết vấn đề Đó là việc làm rất cần thiết để mỗi chúng ta thực hiện công

việc có hiệu quả hơn Bài “Văn bản tổng kết ” sẽ giúp các em nắm đợc đặc điểm, yêu

cầu và phơng pháp thể hiện của văn bản tổng kết và bớc đầu viết đợc văn bản tổng kết có nội dung đơn giản

- Tieỏn trỡnh baứi daùy:

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA

GIÁO VIấN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

NỘI DUNG KIẾN THỨC

10’ Hoaùt ủoọng 1 :

Giaựo vieõn hửụựng daón

cho hoùc sinh tỡm

Hoaùt ủoọng 1:

(Học sinh đọc Sách giáo khoa và trả lời câu hỏi trên)

A Lý thuyết:

I Tìm hiểu chung về văn bản tổng kết:

1 Ngữ liệu:

7’

hieồu baứi:

2 văn bản viết ra

nhằm mục đích gì?

Điểm khác nhau giữa

2 văn bản tổng kết

trên?

Giáo viên hớng dẫn

học sinh rút ra nhận

xét

Hoạt động

nhóm 4 nhóm

- Nhóm 1,3: Phân

tích Ngữ liệu1

-T173 Trả lời câu hỏi

mục 1.II

- Nhóm 2,4: Phân

tích Ngữ liệu2

-T178 Trả lời câu hỏi

mục 2.II

Giáo viên lu ý học

sinh: Các nhóm khác

có thể bổ sung ý kiến

H

oaùt ủoọng 2:

* Từ phân tích 2 Ngữ

liệu, học sinh rút ra

mục đích, yêu cầu và

nội dung của Văn bản

tổng kết

Mục đích, yêu cầu,

nội dung của văn bản

tổng kết ?

Học sinh đọc nhanh 2 ngữ liệu trên cơ sở đã

chuẩn bị ở nhà

Học sinh tiếp tục theo dõi Ngữ liệu1 T173, Ngữ liệu 2 T178 Sách giáo khoa

Học sinh nhận xét 2 Ngữ liệu

Học sinh trả lời: 2 văn bản viết ra nhằm mục

đích tổng kết

Học sinh trả lời:

- 2 Văn bản tổng kết 2 lĩnh vực khác nhau, hình thức diễn đạt khác nhau

H oaùt ủoọng 2:

(Học sinh trả lời câu hỏi 3II )

* Ngữ liệu1: Sách giáo khoa T

173 Tổng kết đợt hoạt động tình nguyện tại các trung tâm

điều dỡng thơng binh, bệnh binh nặng và ngời có công với nớc

* Ngữ liệu 2 : Sách giáo khoa

T178 Tổng kết phần Tiếng Việt : Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

2 Phân tích:

3 Nhận xét:

- Văn bản tổng kết: nhằm nhìn

nhận, đánh giá kết quả công việc

- 2 loại văn bản tổng kết:

+ Văn bản tổng kết hoạt động thực tiễn

+ Văn bản tổng kết tri thức

II Cách viết văn bản tổng kết:

*Ngữ liệu: Sách giáo khoa.

1 Phân tích ngữ liệu:

* Ngữ liệu1:

a Văn bản tổng kết hoạt động thực tiễn, phong cách ngôn ngữ hành chính

b Mục đích: nhìn nhận, đánh

giá hoạt động của Đội thanh niên tình nguyện Trờng Đại học s phạm Hà Nội

Yêu cầu: chính xác, khách

quan

Bố cục : 3 phần :

-Đặt vấn đề : mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của công việc -Giải quyết vấn đề : Tờng trình

và đánh giá các việc ( Mục 1 :

tổ chức và mục 2 : kết quả hoạt

động) -Kết thúc vấn đề : Đánh giá và rút kinh nghiệm ( mục 3 đánh giá chung)

Nội dung : Tổng kết đợt hoạt

động tình nguyện tại trung tâm

điều dỡng thơng binh

* Ngữ liệu2 :

a.Văn bản tổng kết tri thức, phong cách ngôn ngữ khoa học

b Mục đích : hệ thống hoá

những kiến thức đã học

Yêu cầu : ngắn gọn, chính xác,

mạch lạc

Bố cục : Rõ ràng 7 vấn đề kiến

thức

Nội dung : Tóm tắt những kiến

thức,kĩ năng cơ bản giúp ngời

Phong cách ngôn

ngữ trong các văn

bản tổng kết ?

Giáo viên lu ý học

sinh đặc trng của mỗi

loại Văn bản tổng kết

và tích hợp với phần

Tiếng Việt (phong

cách ngôn ngữ )

Giáo viên kq kiến

thức bài học

H

oaùt ủoọng 3:

Yêu cầu học sinh

đọc và thuộc ghi nhớ

trong Sách giáo khoa

H oaùt ủoọng 4:

Giáo viên kiểm tra

phần chuẩn bị bài

mới của học sinh

( đọc 2 văn bản Sách

giáo khoa T173 và

178, tìm thêm các

văn bản khác giống

các văn bản đã cho )

Giáo viên phát

phiếu học tập trình

bày Văn bản tổng kết

công tác Chữ thập đỏ

và Văn bản tổng kết

Văn học dân gian

(Sách giáo khoa Ngữ

văn 10 )

Hoạt động

nhóm 3 nhóm

- Nhóm 1 : Trả lời

câu hỏi a

- Nhóm 2 : Trả lời

câu hỏi b

- Nhóm 3 : Trả lời

câu hỏi c

Sau khi giải quyết

H oaùt ủoọng 3:

H oaùt ủoọng 4:

-Bài tập 1, phần luyện tập, trang 67

đọc nắm vững tri thức về hoạt

động giao tiếp bằng ngôn ngữ

3 Nhận xét :

* Mục đích :

- Văn bản tổng kết hoạt động thực tiễn : nhằm nhìn nhận,

đánh giá trung thực, khách quan kết quả và rút ra những bài học kinh nghiệm khi kết thúc một công việc

- Văn bản tổng kết tri thức : nhằm tổng kết các tri thức hoặc các thành tựu nghiên cứu đã đạt

đợc

* Yêu cầu : Chính xác, ngắn

gọn, khách quan, chân thực

* Nội dung trình bày :

- Văn bản tổng kết HĐTT: + Mục đích, yêu cầu

+ Những hoạt động chính + Bài học kinh nghiệm

- Văn bản tổng kết tri thức : lần lợt trình bày khái quát các tri thức và thành tựu nghiên cứu đã

đạt đợc

* Tuỳ theo yêu cầu và nội dung mà Văn bản tổng kết sử

dụng phong cách ngôn ngữ hành chính hay phong cách ngôn ngữ khoa học

Ghi nhớ :

Sách giáo khoa T175

b Luyện tập : Bài tập bổ sung :

Giáo viên cho 2 bài tập Học sinh nhận diện và chỉ ra 2 loại Văn bản tổng kết

Bài tập 1: Sách giáo khoa

T176

Giáo viên căn cứ vào lời giải trong Sách giáo khoa nhận xét kết quả hoạt động của các nhóm

a Văn bản trên đã đạt các yêu cầu sau:

- Tờng trình, thuyết minh cụ thể những hoạt động của chi đoàn sau một năm học

- Bố cục rõ ràng

- Nhận xét, kết luận đúng mực

- Đạt yêu cầu ngắn gọn, chính xác, khách quan, đúng loại Văn bản tổng kết HĐTT

b Các đoạn, ý bị lợc :

- Phần đầu : đặc điểm chung của chi đoàn, nhiệm vụ, mục tiêu phấn đấu chung của chi

đoàn trong năm học 2006-2007

- Phần sau : tờng trình hoặc thuyết minh những công việc, những thành tích, hoặc những

bài tập trên, theo em,

khi viết 1 Văn bản

tổng kết hoạt động

thực tiễn ta cần phải

chú ý những vấn đề

gì ?

Học sinh : Khi viết

Văn bản tổng kết

HĐTT cần lu ý :

- Bố cục, diễn đạt rõ

ràng

- Các số liệu phải

chính xác, cụ thể

- Đảm bảo các phần

của 1 Văn bản tổng

kết nói chung

Giáo viên MR: Nh

vậy khi viết Văn bản

tổng kết, tuỳ vào đối

tợng cần gửi văn bản

mà chúng ta có thể

l-ợc bớt hay cần thiết

phải trình bày đầy đủ

các tiêu mục

* Giáo viên cho các

em chỉ ra nhanh loại

Văn bản tổng kết và

phong cách ngôn

ngữ

* Giáo viên cho học

sinh chuẩn bị kiến

thức từ trớc: xem lại

bài Khái quát VHVN

từ CM tháng Tám

1945 đến hết TK XX.

* Giáo viên gợi ý dàn

bài của bài tổng kết

phần VH

* Giáo viên yêu cầu

học sinh viết một

phần trong dàn ý : để

học sinh tự lựa chọn

phần sẽ viết Yêu cầu

cân đối giữa các tổ,

nhóm

thiếu sót cụ thể và kèm theo các

số liệu minh hoạ

c Văn bản thiếu các nội dung :

- Tên cơ quan ban hành văn bản

- Địa điểm, thời gian viết văn bản

- Phần rút ra bài học kinh nghiệm

Bài tập 1 Sách bài tập Ngữ văn

12- T71 3p

Giáo viên yêu cầu học sinh

đọc Văn bản tổng kết trong sách bài tập, so sánh với Văn

bản tổng kết đợt hoạt động tình nguyện Sách giáo khoa

T173 để thấy những điểm khác biệt giữa 2 văn bản tổng kết HĐTT

Gợi ý:

Về cơ bản, Văn bản tổng kết này có các phần nội dung và bố cục tơng đồng với Văn bản tổng kết trong bài học Tuy nhiên văn bản này có một vài điểm khác:

- Không có quốc hiệu, cơ quan làm báo cáo

- Không ghi tên tác giả viết báo cáo

Sự khác biệt trên là do :

- Văn bản nhằm tổng kết nội

bộ, không cần gửi cho các cơ quan cấp trên

- Văn bản đợc trình bày tại hội nghị tổng kết, ngời báo cáo là

đại diện cho Ban lãnh đạo nhà trờng

Bài tập 2 Sách giáo khoa T

177 ( 7p )

Mở bài:

Nêu ngắn gọn mục đích, yêu cầu tổng kết

Thân bài:

Trình bày các nội dung: hoàn cảnh lịch sử, xã hội; quá trình phát triển, thành tựu chủ yếu,

đặc điểm cơ bản; những giá trị

về nội dung, nghệ thuật của các tác phẩm

Kết bài:

Đánh giá chung, nhấn mạnh kiến thức cơ bản cần nắm

vững

4

Cuỷng coỏ : - Nhấn mạnh cho học sinh về 2 đơn vị kiến thức cơ bản của Văn bản tổng

kết Đặc biệt, chú ý cách viết Văn bản tổng kết

- Ra baứi taọp veà nhaứ: - Nắm chắc lý thuyết để áp dụng làm bài tập.

- Hoàn thành bài tập 2 Sách giáo khoa T177

- Chuaồn bũ baứi : - Đọc kĩ và soạn bài “Tổng kết phần Tiếng Việt: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

- Xem lại các bài Tiếng Việt đã học trong chơng trình và chuẩn bị trớc bài tập trong SGK

IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG:

