Veà kú naờng:- Bước đầu vận dụng được những kiến thức và kĩ năng đú vào cụng việc phỏt biểu tự do vế một chủ đề mà cỏc em thấy hứng thỳ và cú mong muốn được trao đổi ý kiến với người ng
Trang 1Ngaứy soaùn:05- 4 - 2010 Laứm vaờn :
Tiết:90
I MUẽCTIEÂU
1 Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh :
- Cú những hiểu biết đầu tiờn về phỏt biểu tự do (khỏi niệm những điểm giống khỏc nhau so với phỏt biểu theo chủ đề)
- Nắm được một số nguyờn tắc và yờu cầu của phỏt biểu tự do
2 Veà kú naờng:- Bước đầu vận dụng được những kiến thức và kĩ năng đú vào cụng
việc phỏt biểu tự do vế một chủ đề mà cỏc em thấy hứng thỳ và cú mong muốn được trao đổi ý kiến với người nghe
3 Veà thaựi ủoọ: Chỳ ý giữ gỡn sự trong sỏng cho tiếng Việt.
1.Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn:
- ẹoà duứng daùy hoùc : Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo vieõn, Thieỏt keỏ baứi giaỷng
- Phửụng aựn toồ chửực lụựp hoùc : Phaựt vaỏn, dieón giaỷng, gụùi mụỷ, thaỷo luaọn
2 Chuaồn bũ cuỷa hoùc sinh :
+ Chuẩn bị SGK, vở ghi đầy đủ
+ Chuẩn bị phiếu trả lời câu hỏi theo mẫu
III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC
1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp : (1phuựt) Kieồm tra neà neỏp, sú soỏ, taực phong hoùc sinh.
2 Kieồm tra baứi cuừ : (5 phuựt)
- Tại sao phải xác định giọng điệu cho phù hợp vấn đề nghị luận?
- Em hãy cho biết căn cứ vào đâu để xác định giọng điệu nghị luận?
3 Giaỷng baứi mụựi:
- Giụựi thieọu baứi : (2 phuựt)
-Trong cuộc sống, cú nhiều khi người ta gặp những tỡnh huống khiến mỡnh muốn hoặc
cần phải phỏt biểu khụng theo cỏc nội dung đó chuẩn bị kĩ càng từ trước Phỏt biểu trong những tỡnh huống như thế gọi là phỏt biểu tự do
- Tieỏn trỡnh baứi daùy:
THỜI
GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIấN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
10’ Hoaùt ủoọng 1 :
- Thế nào là phát
biểu tự do ?
-Kết hợp làm việc cỏ
nhõn và trao đổi theo
nhúm để trả lời cõu
hỏi
-Anh chị hóy tỡm một
vài vớ dụ từ đời sống
và của bản thõn để
chứng tỏ rằng : Trong
thực tế, khụng phải
lỳc nào con người
cũng chỉ phỏt biểu
những ý kiến mà
mỡnh đó chuẩn bị kĩ
Hoaùt ủoọng 1:
+ Trình bày những vấn
đề về cuộc sống, xã
hội, về lí tởng đạo đức,
về văn học mà không ở hội nghị, không chuẩn
bị trớc, không sắp xếp
mà trao đổi tức thời gọi là phát biểu tự do
Trao đổi với bạn về bài học nào đó Nói chuyện với ngời đồng nghiệp Trớc khi đi ngủ tập thể mấy ngời
kể chuyện (mỗi ngời góp một chuyện không chuẩn bị trớc
- Những tình huống cần phát biểu không theo các nội dung đã
1.Tỡm hiểu về phỏt biểu tự do:
Trong thực tế, khụng phải lỳc
nào con người chỉ phỏt biểu những ý kiến về một vấn đề mà mỡnh đó chuẩn bị kĩ càng, theo những chủ đề định sẵn
Vớ dụ: Trong một buổi họp, bất ngờ được mời phỏt biểu ; được bạn bố, người thõn hỏi ý kiến về một vấn đề nào đú…
-Phỏt biểu tự do là một dạng
phỏt biểu ta thường gặp trong đời sống; ở đú; người phỏt biểu
cú thể hào hứng trỡnh bày ý kiến của mỡnh với người nghe
Và đấy là những ý kiến hoàn
Trang 25’
5’
càng, theo những chủ
đề định sẵn
- Trờn cơ sở những vớ
dụ tỡm được, anh chị
hóy trả lời vỡ sao con
người lại cú nhu cầu
phỏt biểu tự do?
- Những vớ dụ trờn
đõy cho thấy, người
phỏt biểu tự do
thường khụng cú đủ
thời gian để chuẩn bị
kĩ cho lời phỏt biểu
Vậy phải làm thế nào
để đạt được thành
cụng? Hóy chọn mọt
trong cỏc phương ỏn
sau đõy để cú cõu trả
lời đỳng
a) Khụng phỏt biểu
những gỡ mỡnh khụng
hiểu biết hoặc thớch
thỳ
b) Phải bỏm sỏt chủ
đề để khụng bị xa đề
hoặc lạc đề
c) Phải tự rốn luyện
để cú thể tỡm ý và sắp
xếp ý
d) Nờn xõy dựng lời
phỏt biểu thành một
bài hoàn chỉnh
e) Chỉ nờn tập trung
vào những nội dung
làm cho người nghe
cảm thấy mới mẻ và
thỳ vị
g) Luụn luụn quan
sỏt nột mặt, cử chỉ
của người nghe để cú
sự điều chỉnh kịp
thời
chuẩn bị sẵn nh trong hình thức phát biểu theo chủ đề, hình thức phát biểu như thế
đợc gọi là phát biểu tự do
- Ngời phát biểu tự do không có thời gian chuẩn bị kĩ cho lời phát biểu:
- Những ý kiến phát biểu
thờng chỉ đến và có liên quan tới mọi ngời hoặc cuộc sống xung quanh
- Vấn đề không thể không nêu ra
- Lời lẽ nhiều khi trùng lặp, không trau chuốt
- Phải bám sát vấn đề, tình huống đặt ra khi phát biểu
- Rèn luyện cách tìm
ý, sắp xếp các ý sao cho nhạy bén và kịp thời
- Quan sát nét mặt và thái độ của ngời nghe
để điều chỉnh lời phát biểu cho phù hợp
- Trong phát biểu phải
có thông tin cụ thể và mới mẻ, bất ngờ, có sức gây ấn tợng, có thên sự biểu cảm và hài hớc, thể hiện sự hào hứng của bản thân
ánh mắt, giọng nói,
điệu bộ và tạo đợc cảm giác gần gũi có sự giao
lu giữa ngời nói và ngời nghe
toàn khụng theo một chủ đề nào đó định trước
- Sự khỏc biệt giữa phỏt biểu tự
do và cỏc dạng phỏt biểu khỏc
nằm trong hai chữ tự do (Tự
mỡnh tỡm chủ đề cũng như nội dung phỏt biểu, cú khi nảy sinh một cỏch bất ngờ, ngẫu nhiờn, ngoài dự định)
2-Nhu cầu được (hay phải ) phỏt biểu tự do:
(Xem xột thờm tỡnh huống gợi
ý trong sỏch giỏo khoa trớch
trong Mảnh trăng cuối rừng
của Nguyễn Minh Chõu ) để tỡm lời giải đỏp thật xỏc đỏng) Con người cú nhu cầu phỏt biểu tự do vỡ ai cũng muốn núi lờn những tõm tư nguyện vọng, suy nghĩ của bản thõn trước những sự vật, hiện tượng trong cuộc sống Mặt khỏc, việc phỏt biểu cũn khẳng định cỏi tụi của mỗi người, vỡ vậy, phỏt biểu tự
do là một hỡnh thức để chỳng
ta tự khẳng định mỡnh
3-Những vớ dụ trờn đõy cho thấy, người phỏt biểu tự do thường khụng đủ thời gian
để chuẩn bị cho lời phỏt biểu Vậy muốn đạt thành cụng cần :
a) Khụng phỏt biểu những gỡ mỡnh khụng hiểu biết hoặc thớch thỳ
b) Phải bỏm sỏt chủ đề để khụng bị xa đề hoặc lạc đề c) Phải tự rốn luyện để cú thể tỡm ý và sắp xếp ý
e) Chỉ nờn tập trung vào những nội dung làm cho người nghe cảm thấy mới mẻ và thỳ vị g) Luụn luụn quan sỏt nột mặt,
cử chỉ của người nghe để cú sự điều chỉnh kịp thời
Vỡ bất ngờ, ngẫu nhiờn, ngoài dự định nờn bài phỏt biểu khú mà cú thể hoàn chỉnh thành bài được
Trang 37’
- Hóy tưởng tượng
tỡnh huống sau:
Anh chị đang cú
mặt giữa đụng đủ bạn
bố Mọi người đang
trao đổi bàn bạc với
nhau về những vấn đề
sụi nổi trong giới
trẻ…Anh chị cú
những ý kiến riờng về
một chủ đề nảy sinh
khi nghe thảo luận và
muốn phỏt biểu
những ý kiến đú cho
cỏc bạn cựng nghe
- Hóy cho biết:
a) Anh (chị) định phỏt
biểu về một chủ đề cụ
thể nào
b) Vỡ sao anh chị lựa
chọn chủ đề ấy
c)Anh chị đó phỏt
nhanh trong úc mỡnh
những ý chớnh nào
của lời phỏt biểu và
đó sắp xếp lại chỳng
theo thứ tự nào?
Anh chị định làm như
thế nào để thu hỳt sự
chỳ ý của người
nghe?
H
oaùt ủoọng 2:
GV hớng dẫn HS
thực hiện các bài
luyện tập trong SGK
Bài tập 2 – SGK
+ Ghi lại lời phát
biểu tự do về một
cuốn sách đang đợc
giới trẻ quan tâm, yêu
H oaùt ủoọng 2:
Bài tập 1 – SGK + Tiếp tục su tầm những lời phát biểu tự
do đặc sắc Bài tập 2 – SGK
Phương ỏn (d) là khụng lựa chọn
4-Làm thế nào để thu hỳt sự chỳ ý của người nghe:
-Nhấn mạnh những chỗ cú ý nghĩa quan trọng trong lời phỏt biểu
-Đưa ra những thụng tin bất ngờ, mới, gõy ấn tượng
-Lồng nội dung phỏt biểu vào những cõu chuyện kể lớ thỳ, hấp dẫn Tỡm cỏch diễn đạt dễ tiếp nhận trong hoàn cảnh thớch hợp, cú thờm sự biểu cảm hay hài hước
-Thể hiện sự hào hứng của bản thõn qua ỏnh mắt, giọng núi điệu bộ
-Tạo cảm giỏc gần gũi, cú sự giao lưu giữa người núi và người nghe
5.Ghi nhớ:
-Trong cuộc sống, cú nhiều khi
người ta gặp những tỡnh huống khiến mỡnh muốn hoặc cần phải phỏt biểu khụng theo cỏc nội dung đó chuẩn bị kĩ càng từ trước Phỏt biểu trong những tỡnh huống như thế gọi là phỏt biểu tự do
-Muốn thành cụng, người phỏt biểu tự do phải hiểu biết và cú hứng thỳ với chủ đề mà mỡnh
đó chọn Người phỏt biểu tự do cũn cần quan tõm đến nhu cầu của người nghe, để từ đú tỡm được nội dung và cỏch phỏt biểu thớch hợp, cú khả năng đem lại cho người nghe những điều đỳng đắn, mới mẻ và bổ ớch
Luyện tập
Bài tập 1 – SGK + Tiếp tục su tầm những lời phát biểu tự do đặc sắc Bài tập 2 – SGK Phát biểu tự do về cuốn “Nhật
kí Đặng Thuỳ Trâm” và “Mãi mãi với tuổi 20” viết về Nguyễn Văn Thạc Lời phát biểu đặt ra mấy vấn đề sau đây
- Thời ấy tuổi trẻ chúng tôi là
Trang 4thích và phân tích:
- Đó đã thật sự là
phát biểu tự do hay
vẫn là phát biểu theo
chủ đề định sẵn?
- So với những yêu
cầu đặt ra cho những
ý kiến phát biểu tự do
thì lời phát biểu của
bản thân có những u
điểm và hạn chế gì?
Lu ý: cần bán sát khái
niệm, những yêu cầu
và cách phát biểu tự
do để phân tích
Thực hành phát
biểu tự do
Có thể chọn một
trong các đề tài sau:
+ Dòng nhạc nào
đang đợc giới trẻ a
thích?
+ Quan niệm thế nào
về "văn hóa game"?
+ Tình yêu tuổi học
đờng- nên hay không
nên?
+ Chơng trình truyền
hình mà bạn yêu
thích? v v…
vậy đấy + Cả nớc hành quân, cả nớc thành dũng sĩ
+ Cả nớc đi chung một con đ-ờng, chung một tiếng nói + Ngời đẹp nhất là ra trận + Lí tởng sục sôi của tuổi trẻ chúng tôi là đợc lên đờng chiến
đấu Thạc và Trâm cùng lứa tuổi ấy Chuyện có thật không
có gì đánh bóng, tô màu, phóng đại
+ Tôi nghe mà tởng nh mới hôm qua Thế mà thấm thoát
đã trên bốn mơi năm rồi Những ngời lính chúng tôi đọc lại đều khóc Xin mọi
ngời nghĩ rằng những ngời nh chúng tôi không chỉ biết khóc trong chiến tranh mà biết khóc cả những ngày hiện tại này Khóc để nhớ một thời đau thơng nhng vô cùng anh dũng Khóc để quên đi vì nhớ lại nhiều khi chỉ thấy buồn
+ Song điều đáng quan tâm đối với những ngời đã từng cầm súng hôm qua là đừng để những giọt nớc mắt làm yếu mềm mọi ngời và cả bản thân chúng ta
4
Cuỷng coỏ :
- Thế nào là phát biểu tự do, theo em đây có phải là nhu cầu cần thiết của con ngời hay không?- Cách phát biểu tự do?
- Hãy phát biểu tự do một đoạn ngắn nói về thời trang học đờng?
5 Dặn dò:
- Học bài ở nhà, hoàn thiện các bài thực hành
- Chuaồn bũ baứi Phong cỏch ngụn ngữ hành chớnh.
IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
