Khát vọng tự do - kiếp sống tôi đòi của người phụ nữ trong chế độ PK

Cả hai thế lực,sự bóc lộc của bọn vua quan phong kiến và khuôn hổ“đạo đức” phong kiến đều không ngừng trút lên đầu ngươì phụ nữ những nỗi vất vả và cực nhọc,những ràng buộc đắng cay,chu

“ Đau đớn thay phận đàn bà

Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”

là tiếng khóc ,tiếng than thở,tiếng nguyền rủa số phận của hàng ngàn hàng triệu ngườiphụ nữ dưới chế độ phong kiến Việt Nam Chế độ phong kiến bạo tàn lạc hậu bằng quyền lực triều đình và lễ giáo phong kiến đã vùi dập người lao động đói nghèo và đặc biệt là vùi dập những người phụ nữ Cả hai

thế lực,sự bóc lộc của bọn vua quan phong kiến và khuôn hổ“đạo đức” phong

kiến đều không ngừng trút lên đầu ngươì phụ nữ những nỗi vất vả và cực

nhọc,những ràng buộc đắng cay,chua xót của một kiếp ngươì nhưng chưa từng được mang nghĩa làm người.Cực nhọc về thể xác,đau đớn về tinh thần, ngươì phụ nữ tưởng chừngnhư không chống đỡ nỗi sẽ câm lặng,cúi đầu cam chịu cho hết kiếp Thể xác có thể chôn vùi,đè bẹp nhưng không thể đè bẹp được khát vọng tự do.Aùp bức càng nặng nề,ước mơ càng nồng cháy.Kiếp sống nô lệ tôi đòi và khát vọng tự do tự chủ ấy của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến Việt Nam đã được thể hiện rõ nét trong ca dao dân gian

Để buộc chatë người phụ nữ trong kiếp sống nô lệ tôi đòi cho gia đình và xã hội, giai cấp phong kiến Việt Nam đã đặt ra hàng loạt những định kiến coi đó là những luật lệ,khuôân khổ đaọ đức và buộc người phụ nữ phải suốt đời tuân

theo.Những quan niệm cho rằng”con gái là cái bòn”là”nữ nhi ngoại tộc “đã

trở thành những ấn tượng,thành kiến ăn sâu trong suy nghĩ trong tình cảm của số đông người Người ta có thể ăn mừng,chúc tụng ,chào đón sự ra đời của một đứa bé trai,chứ không ai ăn mừng chào đón sự ra đời của một đứa bé gái Phải chăng cuộc đời đầy tủi nhục của người phụ nữ bắt đầu từ tiếng khóc chào đời, từ giọt lệ tủi hờn của người mẹ và nét mặt bình thản đến lạnh lùng

của người cha.Tư tưởng “trọng nam khinh nữ” đã được phản ánh trong câu ca

dao:

Cũng là con mẹ con cha

Cành cao vun xới,cành la bỏ liều

Cành cao tượng trưng cho địa vị, giá trị cao quý của người con trai Cành la

tượng trưng cho địa vị thấp hèn,thân phận rẻ rúng của người phụ nữ Điều đáng nói ở đây là cành đã cao lại được vun xới,chăm bón thêm , cành đã thấp lại không ai chăm sóc,nâng đỡ

Đã thế cô phải đổ công sức ra để làm giàu cho mẹ cha.Nhưng đến khi công sức,mồ hôi của cô đã đậu thành kết qủa thì phần hưởng nhiều lại thuộc về người con trai , còn cô gái –người nai lưng ra làm thì lại được hưởng chẳng là

bao:

- Hỡi cô cắt cỏ đồng màu

Chăn châu cho khéo làm giàu cho cha

-Giàu thì chia bẩy chia ba

Phần em là gái được là bao nhiêu.

Cô được ít không phài vì cô nhiều chị nhiều em mà vì cô là phận gái,là kẻ nô lệ bị coi thường

Không những thân xác phải làm nô lệ cho cha mẹ mà ngay cả tư tưởng,tình cảm của cô gaí cũng hoàn toàn do cha mẹ nắm giữ.Tình yêu hạnh

phúc của cô là do cha mẹ trọn quyền quyết định “cha mẹ đặt đâu con ngồi

đấy”Còn cô thì phải nhất nhất nghe theo.Sống trong kiếp nô lệ cô đã băn

khăn tự hỏi:

Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giưã chợ biết vào tay ai

Tấm lụa đào tuy đẹp đẽ ,thanh cao nhưng lại hoàn toàn phụ thuộc vào người sử dụng nó.Tấm lụa đó có khác gì số phận bấp bênh,mờ mịt của người con gái .Tương lai của cô hoàn toàn phụ thuộc vaò kẻ bán người mua quyết định.Cũng

có lúc cô gái lại tự ví mình : “ Thân em như hạt mưa

sa

Hạt rơi xuống giếng hạt vaò vườn hoa”

Số phận cô gái cũng như hạt mưa sa hạt mưa chẳng biết cuộc sống sau này của mình sẽ tối tăâm,nghèo khổ hay tươi sáng,sung sướng

Trong cuộc gả bán này đồng tiền đóng vai trò quan trọng:

Đường đi những lắch cùng lau

Cha mẹ tham giàu ép uổng duyên con

Vì đồng tiền,đã có biết bao nhiêu người phụ nữ gặp cảnh ngộ trái ngang-lấy chồng già:

Aó dày chẳng nệ quần thưa

Bảy mươi có của cũng vừa mười lăm

Đau xót cho thân phận mình, cô gái muốn cưỡng nhưng “tại thì tòng phụ”

Đó là điều mà luật lệ phong kiến đã quy định,còn gì đau xót hơn thế nữa khi cô gái đang ở tuổi thanh xuân Cuộc đời cô mới bắt đầu hé mở với bao ước

mơ và hứa hẹn tràn đầy,lại bị đem gả bán cho một ông già đáng tưổi ông tuổi

cha mình Trong đêm khuya,bên cạnh người chồng xa lạ, già cả cô gái sụt sùi

tủi cho phận mình:

Đêm nằm tưởng cái gối bông

Giật mình gối phải râu chồng nằm bên

Sụt sùi tủi phận hờn duyên

Trách cha trách mẹ tham tiền bán con.

Càng chua xót và nực cười hơn khi cô gái bị ép gả cho một đức ông

chồng “bé tẻo teo”để ngày ngày phải”Bồng bồng cõng chồng đi chơi “trở

thành kẻ hầu người hạ trong nhà chồng, không biết hạnh phúc của tình yêu .Cả một hệ thống lễ giáo phong kiến dày đặc với những uy quyền tuyệt đối

của nó đã vùi dập cuộc đời của người phụ nữ

Nhưng người phụ nữ không chỉ biết cúi đầu cam chụi, họ đã tỏ rõ thái độ

phản kháng những ràng buộc,bất công mà gia đình và xã hội đa õđổ lên đầu họ.Mượn ca dao,dân ca họ thể hiện khát vọng,tự do làm chủ bản thân mình tự

do yêu đương.Để chống lại tập tục lễ giáo “Trọng nam khinh nữ “thịnh hành

thời bấy giờ , người phụ nữ đã khẳng định:

“ Trai mà chi,gái mà chi

Sinh ra có nghĩa, có tình là hơn”

Họ đã thẳng thắn khẳng định :giá trị con người không phải là vấn đề nam hay

nữ mà là đạo đức phẩm chất của người đó tốt hay không, ăn ở có tình ,có

nghĩa với cha mẹ hay không ,đó mới là điều đáng quý Họ đòi hỏi sự công

bằng nơi cha mẹ, đòi được coi như người con

Đối với XH, họ cũng nêu bật giá trị của mình bằng cách so sánh hai hình ảnh:

Ba đồng một mớ đàn ông

Đem thả vào lồng cho kiến nó tha

Ba trăm một mụ đàn bà

Mua về mà trải chiếu hoa cho ngồi

Thật táo bạo!Những đấng mày râu vốn được XH phong kiến nâng niu, trân

trọng thì dưới mắt người phụ nữ họ đã trở thành một mớ hỗn độn ,rẻ mạt chỉ đáng giá ba đồng.Trong khi đó giá trị của người phụ nữ được đề cao hơn lúc nào hết Ba trăm chỉ có một mụ đàn bà và được nâng niu, tôn thờ trải chiếu

hoa cho ngồi.Không biết các đấng mày râu trong XH phong kiến sẽ nghĩ gì

khi nghe lời phản kháng có phần cực đoan này!

Không chỉ lên tiếng đấu tranh để khẳng định giá trị của mình , họ còn lên tiếng chống lại sự ép duyên của cha mẹ, đòi hỏi được tự do yêu đương và tự

do quyết định tương lai của mình Họ đã dám chủ động tỏ rõ tình cảm của mìmh với người mình yêu.Hãy lắng nghe lời tỏ tình của một cô gái:

Anh như táo rụng sân đình

Em như gái rở đi rình của chua

Ranh mãnh và taó báo!Chỉ bằng một câu tỏ tình 14 chữ , họ đã chống lại

cả một ý niệm, một khuôn phép đạo đức giành cho người phụ nữ “Cha mẹ

đặt đâu con ngồi đó”.Sau khi bộc lộ khát vọng tỏ tình , họ bộc lộ khát vọng tự

do yêu đương , vượt vòng phong tỏa của lễ giùáo phong kiến.Không chỉ dám

dối cha mẹ “cởi áo cho nhau “mà còn quyết tâm bảo vệ tình yêu bất chấp

khó khăn gian khổ về vật chất , bất chấp sự cản trở của các thế lực trong gia đình và ngòai XH:

Yêu nhau chẳng quản đường xa

Đá vàng cũng quyết phong ba cũng liều

Người phụ nữ không có khao khát gì hơn là được chung sống với người mình yêu Không thèm giàu sang phú quý ,cũng chẳng thèm tin vào số

phận ,họ dõng dạc tuyên bố:

Chẳng ham nhà ngói bức màn

Trái duyên coi tựa một gian chuồng gà

Trái lại:

Ba gian nhà rạ lòa xòa

Phải duyên coi tựa chín tòa nhà lim

Và họ phản đối kịch liệt sự ép gả của cha mẹ với thái độ cương quyết:

Giàu giữa làng trái duyên khôn ép

Khó nước người phải kiếp tìm đi

Tiền trăm bạc chục kể chi.

Không chỉ đấu tranh chống lại sự cưỡng ép của gia đình , người phụ nữ còn bày tỏ khát vọng tự do thoát khỏi hôn nhân không hạnh phúc, thoát khỏi

người chồng vũ phu tệ bạc:

Xưa kia ở với mẹ cha

Mẹ cha yêu dấu như hoa trên cành

Từ ngày tôi ở với anh

Anh đánh anh chửi,anh tình phụ tôi

Đất xấu nặn chả nên nồi

Anh đi lấy vợ , cho tôi lấy chồng

Ở ví dụ trên ,câu hát không còn chỉ đơn thuần là lời than vãn mà đã mang

nội dung phản kháng Họ đòi hỏi một thái độ dứt khoát với kẻ bạc tình để có thể tự do định đoạt số phận của mình, tự do làm lại cuộc đời

Mặt khác , nếu sống trong cảnh đa thê thì họ thể hiện khát vọng hạnh

phúc hôn nhân một vợ một chồng Theo họ thà ăn “nắm lá sung”đói khát để

được hưởng hạnh phúc gia đình còn hơn sống giàu sang trong cảnh lấy chồng chung :

Đói lòng ăn nắm lá sung

Chồng một thì lấy chồng chung thì đừng.

Nếu như người phụ nữ làm lẽ đấu tranh để thoát khỏi kiếp lẽ mọn tôi đòi ,thì người đàn bà góa-người thiếu phụ đau thương đấu tranh để đi tìm hạnh

phúc mới Mặc dù đạo”tam tòng” rất khắt khe đối với người phụ nữ –nhất là

đối với đàn bà góa bụa.Họ phải ở vậy suốt đời để thờ phụng nhang khói cho

chồng và gánh vác công việc nhà chồng Nhưng không phải người phụ nữ

nào cũng cam chịu Từ trong sâu thẳm tâm hồn ,người góa phụ trẻ vẫn khát khao tìm được hạnh phúc mới.Hãy nghe lời nói đầy quyết tâm của người góa phụ trẻ nói với con:

Con ra gọi chú vào đây

Để mẹ giao trả cái cơ nghiệp này mẹ đi

Trả lại cơ nghiệp nhà chồng là trả lại ách gông cùm đè nặng trên đầu người thiếu phụ bao nhiêu năm qua , là trả lại cuộc đời nô lệ đầy tủi nhục và nước mắt đau thương là sự phản kháng mãnh liệt vào sự kìm hãm của lễ giáo

phong kiến và gia đình, hất tung mọi chướng ngại của cuộc đời đè nặng lên mình để đi tìm hạnh phúc mới

Tóm lại , sống trong xã hội phong kiến ,người phụ nữ hết sức đau khổ cả về vật chất và tinh thần Sợi dây lễ giáo phong kiến buộc chặt họ trong kiếp sống tôi đòi nhưng họ không cam chụi , người phụ nữ đã cất cao tiếng nói đoiø xã hội và gia đình coi mình như một con người và đòi hỏi khát vọng được sống tự do dân chủ , tự do yêu đương và tự do quyết định hạnh phúc của cuộc đời mình.Nhưng dù sao đó cũng chỉ là khát vọng gửi gắm vào ca daovì sự thống trị của lễ giáo còn quá mạnh Ngày nay dươiù sự lãnh đạo của Đảng ,dưới chế độ XHCN, người phụ nữ không chỉ bình đẳng với nam giới về quyền và nghĩa vụ mà còn có những chế độ ,chính sách ưu tiên giành riêng cho

họ.Nhìn lại cuộc đời của các bà ,các mẹ chúng ta càng cảm thông cho những thiệt thòi mất mát mà họ phải chịu đựng và càng nhủ mình phát huy hơn nữa những năng lực của bản thân để khẳng định chỗ đứng của người phụ nữ trong xã hội