Giao án ngữ văn 9

Chuẩn bị của GV và HS: - GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo; chuẩn bị chân dung Hồ Chí Minh và các bài viết về phong cách Hồ Chí Minh.. - GV: Để làm nổi bật vần đề Hồ Chí Minh với sự

Ngày soạn:20/08/2008

Tiết 1 - Văn bản:

phong cách hồ chí minh (tiết 1)

(Lê Anh Trà)

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoàgiữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị

- Nắm đợc một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu đã góp phần làm nổibật vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh: Kết hợp kể - bình luận, chọn lọc chi tiếttiêu biểu, sắp xếp ý mạch lạc

- Từ lòng kính yêu tự hào về Bác có ý thức tu dỡng, học tập rèn luyệntheo gơng Bác

- Bớc đầu có ý niệm về văn bản thuyết minh kết hợp với lập luận

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo; chuẩn bị chân dung Hồ Chí Minh và các bài viết về phong cách Hồ Chí Minh

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bàihọc

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp, giới thiệu bài mới.

- GV ổn định nề nếp lớp

- Giới thiệu bài mới: Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng dân tộc vĩ đại

mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Bởi vậy, phong cách sống và làm việccủa Bác Hồ không chỉ là phong cách sống và làm việc của ngời anh hùng dântộc vĩ đại mà còn là của một nhà văn hoá lớn - một con ngời của nền văn hoátơng lai Vậy vẻ đẹp văn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Đoạn trích d-

ới đây phần nào sẽ trả lời cho câu hỏi ấy.

B Tổ chức đọc - hiểu văn bản

Hoạt động 1 : Tìm hiểu chung văn bản

I Tìm hiểu chung

- GV: Yêu cầu học sinh đọc

thầm chú thích và kiểm tra việc

Viết theo phơng thức biểu đạt

nào? Thuộc loại văn bản nào?

2 Đọc, tìm hiểu chú thích

a Đọc:

Chú ý đọc đúng, đọc diễn cảm,thể hiện sự kính trọng đối với Bác

b Tìm hiểu chú thích:

Một số từ ngữ, chú thích trongSGK

* Bố cục: 2 phần

- Phần 1: Hồ Chí Minh với sựtiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại

- Phần 2: những nét đẹp tronglối sống của Hồ Chí Minh

- GV: Vốn tri thức văn hoá

nhân loại của Hồ Chí Minh sâu

rộng nh thế nào?

- HS dựa vào VB trả lời

- GV: Những tinh hoa văn hoá

nhân loại đến với Hồ Chí Minh

trong hoàn cảnh nào?

- HS thảo luận, trao đổi

- HS dựa vào VB phát hiện

- GV: Em hiểu cách tiếp thu có

chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại

- Hoàn cảnh: bắt nguồn từ khátvọng tìm đờng cứu nớc hồi đầu thế

kỷ XX

+ Năm 1911 rời bến Nhà Rồng+ Qua nhiều cảng trên thế giới.+ Thăm và ở nhiều nớc

- Cách tiếp thu:

+ Nắm vững phơng tiện giaotiếp là ngôn ngữ (nói và viết thạonhiều thứ tiếng nớc ngoài)

+ Qua công việc, qua lao động

mà học hỏi (làm nhiều nghề khácnhau)

+ Học hỏi, tìm hiểu đến mứcsâu sắc (đến mức khá uyên thâm).+ Tiếp thu một cách có chọn lọctinh hoa văn hoá nớc ngoài

- Điều quan trọng là Ngời đã tiếpthu một cách có chọn lọc tinh hoavăn hoá nớc ngoài:

+ Không chịu ảnh hởng một cáchthụ động;

+ Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay

đồng thời với việc phê phán nhữnghạn chế, tiêu cực;

+ Trên nền tảng văn hoá dân tộc

tạo nên phong cách Hồ Chí Minh là

gì ? Câu văn nào trong văn bản đã

nói rõ điều đó? Vai trò của câu này

trong toàn văn bản?

- GV: Để làm nổi bật vần đề

Hồ Chí Minh với sự tiếp thu văn

hoá nhân loại tác giả đã sử dụng

ngoài của Bác → hiểu văn học nớc

ngời để tìm cách đấu tranh giải

phóng dân tộc )

mà tiếp thu những ảnh hởng quốc tế(tất cả những ảnh hởng quốc tế đợcnhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộckhông gì lay chuyển đợc)

- Nghệ thuật:

+ Cách lập luận của đoạn văn

đầu gây ấn tợng và thuyết phục+ Câu văn cuối phần I, vừa khéplại vừa mở ra vấn đề → lập luận chặtchẽ, nhấn mạnh

* Tiểu kết:

- Hồ Chí Minh là ngời thôngminh, cần cù, yêu lao động

- Hồ Chí Minh có vốn kiếnthức:

+ Rộng: Từ văn hoá phơng

Đông đến phơng Tây+ Sâu: Uyên thâm

- Hồ Chí Minh tiếp thu văn hoánhân loại dựa trên nền tảng văn hoádân tộc

- Nắm vững toàn bộ kiến thức tiết học;

-Tiếp tục su tầm tài liệu, chuẩn bị cho tiết học tiếp theo của bài

Ngày soạn:20/08/2008

Tiết 2 - Văn bản:

(Lê Anh Trà)

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoàgiữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị

- Nắm đợc một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu đã góp phần làm nổibật vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh: Kết hợp kể - bình luận, chọn lọc chi tiếttiêu biểu, sắp xếp ý mạch lạc

- Từ lòng kính yêu tự hào về Bác có ý thức tu dỡng học tập rèn luyệntheo gơng Bác

- Bớc đầu có ý niệm về văn bản thuyết minh kết hợp với lập luận

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo; chuẩn bị chân dung Hồ ChíMinh và các bài viết về phong cách Hồ Chí Minh

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bàihọc

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp - kiểm tra bài cũ.

Bài cũ: ? Hồ Chí Minh đã tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại nh thế

nào?

Cần đạt: Hồ Chí Minh đã tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại:

+ Nắm vững phơng tiện giao tiếp là ngôn ngữ(nói và viết thạo nhiều thứtiếng nớc ngoài)

+ Qua công việc, qua lao động mà học hỏi(làm nhiều nghề khác nhau.+ Học hỏi, tìm hiểu đến mức sâu sắc (đến mức khá uyên thâm)

+ Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá nớc ngoài

B Tổ chức đọc - hiểu văn bản

GV dẫn dắt HS vào bài mới

Hoạt động 1: Hớng dẫn phân tích phần 2

- GV: Bằng sự hiểu biết về Bác, em

cho biết phần văn bản trên nói về thời kỳ

nào trong sự nghiệp hoạt động cách mạng

của lãnh tụ Hồ Chí Minh ?

- GV: Phần văn bản sau nói về thời

kỳ nào trong sự nghiệp cách mạng của

Bác?

- GV: Khi trình bày những nét đẹp

trong lối sống của Hồ Chí Minh, tác giả đã

tập trung vào những khía cạnh nào, phơng

diện cơ sở nào?

- HS: Chỉ ra đợc 3 phơng diện: nơi ở,

trang phục, ăn uống

GV cho HS bổ sung thêm qua VB

Đức tính giản dị của Bác Hồ - Phạm Văn

Đồng

- GV: Vì sao có thể nói lối sống của

Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh

cao?

- GV: Em hình dung thế nào về cuộc

sống của các vị nguyên thủ quốc gia ở các

nớc khác trong cuộc sống cùng thời với

Bác và cuộc sống đơng đại? Bác có xứng

đáng đợc đãi ngộ nh họ không?

- HS: Thảo luận nhóm

Phần văn bản trên nói về thời kỳ Báchoạt động ở nớc ngoài

Phần văn bản sau nói về thời kỳ Báclàm Chủ tịch nớc

2 Nét đẹp trong lối sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh

- Lối sống của Bác vô cùng giản dị vàthanh cao:

+ Nơi ở và làm việc: Chỉ vài phòngnhỏ, là nơi tiếp khách, họp Bộ Chính trị(nhỏ bé, đồ đạc đơn sơ mộc mạc)

+ Trang phục giản dị: Quần áo bà banâu, áo trấn thủ, dép lốp thô sơ

+ Ăn uống: đạm bạc với những món

ăn dân dã, bình dị

- Cách sống giản dị, đạm bạc của ChủTịch Hồ Chí minh lại vô cùng thanh cao,sang trọng:

+ Đây không phải là lối sống khắckhổ của những con ngời tự vui trong cảnh

- GV: Tác giả so sánh lối sống của Bác

với Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm

Theo em điểm giống và khác giữa lối sống

của Bác với các vị hiền triết nh thế nào?

- HS: Thảo luận tìm ra nét giống và

đại gắn bó với nhân dân

Nét đẹp của lối sống rất dân tộc, rấtViệt Nam trong phong cách Hồ Chí Minh:cách sống của Bác gợi ta nhớ đến cáchsống của các vị hiền triết trong lịch sử nhNguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm ở họ

đều mang vẻ đẹp của lối sống giản dịthanh cao; với Hồ Chủ Tịch lối sống củaNgời còn là sự gắn bó sẻ chia khó khăngian khổ cùng nhân dân

Hoạt động 2: ứng dụng liên hệ bài học

- GV: Giảng và nêu câu hỏi: 3 ý nghĩa của việc học tập rèn

Trong cuộc sống hiện đại, xét về

ph-ơng diện văn hoá trong thời kỳ hội nhập

hãy chỉ ra những thuận lợi và nguy cơ gì?

- HS: Thảo luận lấy dẫn chứng cụ thể

- GV: Vậy từ phong cách của Bác em

có suy nghĩ gì về vấn đề giữ gìn bản sắc

văn hoá dân tộc?

Em hãy nêu một vài biểu hiện mà em

cho là sống có văn hoá và phi văn hoá?

Hoạt động 3 : Tổng kết

- GV: Hãy nêu khái quát nội dung

của văn bản Phong cách Hồ Chí

Minh?

- GV: Để nêu bật lối sống giản dị

của Hồ Chí Minh, tác giả đã sử dụng

biện pháp nghệ thuật nào? Lấy các dẫn

- Chọn lọc những chi tiết tiêubiểu

- Đan xen thơ Nguyễn BỉnhKhiêm, cách dùng từ Hán Việt gợi

Giáo viên cho học sinh đọc ghi

nhớ trong SGK và nhấn mạnh những

nội dung chính của văn bản

cho ngời đọc thấy sự gần gũi giữa HồChí Minh với các bậc hiền triết củadân tộc

- Sử dụng nghệ thuật đối lập: vĩnhân

mà hết sức giản dị, gần gũi; am hiểu mọinền văn hoá nhânloại mà hết sức dân tộc,hết sức Việt Nam

Hoạt động 4: Hớng dẫn luyện tập toàn bài.

- Học sinh kể, giáo viên bổ sung

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nắm đợc nội dung phơng châm về lợng và phơng châm về chất

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài

+ Tổ chức cho HS trả lời câu

hỏi SGK: Khi An hỏi "học bơi ở

đâu" mà Ba trả lời "ở dới nớc" thì

câu trả lời có đáp ứng điều mà An

cần biết không? (GV gợi ý HS: Bơi

- Câu trả lời của Ba không mangnội dung mà An cần biết Điều mà

An muốn biết là một địa điểm cụthể nh ở bể bơi, sông, hồ

⇒Khi nói, câu phải có nội dung

đúng với yêu cầu giao tiếp, không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi.

b Ví dụ b:

- HS : tìm ra 2 yếu tố gây cời

- GV: Lẽ ra anh có "lợn cới" và

anh có "áo mới" phải hỏi và trả lời

nh thế nào để ngời nghe đủ biết

điều cần hỏi và cần trả lời?

- HS dựa vào VB để trả lời

- GV: Nh vậy, cần phải tuân

thủ yêu cầu gì khin giao tiếp?

- HS dựa vào kiên thức vừa tìm

+ Anh hỏi: bỏ chữ "cới"

+ Anh trả lời: bỏ ý khoe áo

→ Không nên nói nhiều hơn những gì cần nói.

2 Kết luận: SGK

Khi giao tiếp cần chú ý : Nộidung vấn đề đa vào giao tiếp (Phơngchâm về lợng)

Hoạt động 2 : Tìm hiểu phơng châm về chất.

1 Ví dụ:

a Ví dụ a: SGK

- Truyện phê phán những ngờinói khoác, nói sai sự thật

b Ví dụ b:

Giáo viên đa tình huống

Hoạt động 3 : Hớng dẫn luyện tập Bài 1:

- GV cho HS xác định yêu cầu:

+ Điền từ cho sẵn vào chỗ

Vì "gia súc" vật nuôi trong nhà.

- Câu b: Tơng tự câu aLoài chim: bản chất có 2 cánhnên cụm từ có hai cánh thừa.

Bài 4: Đôi khi trong giao tiếp

ngời nói phải dùng nhnmg cách diễn

đạtn nh mẫu cho sẵn, vì:

a Các cụm từ thể hiện ngời nóicho biết thông tin họ nói cha chắcchắn

b Các cụm từ không nhằm lặpnội dung cũ

Bài 5:

- Các thành ngữ liên quan đếnphơng châm về chất

- Hớng dẫn và yêu cầu HS làm hoàn chỉnh bài tập

- Chuẩn bị bài: Sử dụng một số nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh.

Ngày soạn:21/08/2008 Tiết 4 - Tập làm văn:

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Biết thêm phơng pháp thuyết minh những vấn đề trừu tợng ngoài trình

bày giới thiệu còn cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật.

- Tập sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong bài thuyết minh

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài

học

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp, giới thiệu bài mới.

B Tổ chức các hoạt động dạy - học .

I Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn

bản thuyết minh

Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức văn bản

thuyết minh

- GV hớng dẫn HScủng cố kiến thức vănthuyết minh:

+ Thế nào là vănbản thuyết minh?

+ Nó đợc viết ranhằm mục đích gì?

1 ôn tập văn bản thuyết minh

a Khái niệm văn bản thuyết minh

Văn thuyết minh là kiểu VB thông dụngtrong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấptri thức về đặc điểm, tính chất, nguyênnhân, của các hiện tợng và sự vật trong tựnhiên, xã hội bằng phơng thức trình bày,giới thiệu, giải thích

b Mục đích của VB thuyết minh:

Văn thuyết minh đáp ứng đợc nhu cầuhiểu biết, cung cấp cho con ngời những trithức tự nhiên và xã hội, để có thể vận dụngvào phục vụ lợi ích của mình

c Tính chất của VB thuyết minh

+ Văn bản thuyếtminh có những tính chấtgì?

+ Kể ra các phơngpháp thuyết minh thờngdùng?

Hoạt động 2: Tìm hiểu sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật trong văn

bản thuyết minh

Xét văn bản mẫu

- GV: Cho HS đọc văn bản

- GV: Bài văn thuyết minh đặc điểm

- Giới thiệu sự vật, hiện tợng tự nhiên, xãhội

- Tính chất của VB thuyết minh là xácthực, khoa học và rõ ràng đồng thời cũngcần hấp dẫn Vì vậy VB thuyết minh sửdụng ngôn ngữ chính xác, cô đọng, chặt chẽ

2 Viết văn bản thuyết minh sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật

a Ví dụ:

Xét VB : Hạ Long - đá và nớc.

- Vấn đề thuyết minh: Sự kì lạ của HạLong (vấn đề trừu tợng bản chất của sinhvật.)

- Phơng pháp thuyết minh: Kết hợpgiải thích những khái niệm, miêu tả sự vận

động của nớc

gì của đối tợng?

- GV: Vấn đề Sự kì lạ của Hạ Long

là vô tận đợc tác giả thuyết minh bằng

cách nào? (Gợi ý: Nếu chỉ dùng phơng

pháp liệt kê: Hạ Long có nhiều nớc, nhiều

đảo, nhiều hang động lạ lùng đã nêu đợc

"sự kì lạ" của Hạ Long cha?)

- HS: Thảo luận và chỉ ra đợc: cha

đạt đợc yêu cầu

- GV: Tác giả hiểu sự kì lạ này là gì?

Hãy gạch dới những câu văn nêu khái quát

- Sự kì lạ của Hạ Long :+ Sự sáng tạo của nớc làm cho đá sống dậylinh hoạt, có tâm hồn

+ Nớc tạo nên sự di chuyển

+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ dichuyển

+ Tuỳ theo hớng ánh sáng rọi vàochúng

+ Thiên nhiên tạo nên thế giới bằngnhững nghịch lý đến lạ lùng

- Tác giả đã sử dụng các biện pháp ởng tợng, liên tởng: Tởng tợng những cuộcdạo chơi(các khả năng dạo chơi), khơi gợinhững cảm giác có thể có, dùng phép nhânhoá để tả các đảo đá

t-→Làm nổi bật sự kì lạ của Hạ Long

2 Kết luận

Ghi nhớ SGK

- GV cho HS đọc ghi nhớ.

Hoạt động 3 : Hớng dẫn luyện tập

Bài 1:

-GV: cho HS đọc văn bản và xác

định yêu cầu của bài tập

- HS trả lời yêu cầu bài tập

Bài 1: Tính chất thuyết minh của văn

bản thể hiện :

Văn bản giới thiệu về loài Ruồi cótính hệ thống: những tính chất chung về họ,giống, loài , về các tập tính sinh sống, sinh

đẻ, đặc điểm cơ thể, cung cấp các kiến thức

đáng tin cậy về loài ruồi, thức tỉnh ý thức giữgìn vệ sinh, phòng bệnh, ý thức diệt ruồi Các phơng pháp thuyết minh đã đợc sửdụng : định nghĩa(thuộc họ côn trùnghaicánh ); phân loại các loại ruồi; nêu sốliệu(số vi khuẩn, số lợng sinh sản của mộtcặp ruồi); liệt kê(mắt lới, chân tiết ra chấtdính )

* Nét đặc biệt của bài thuyết minh :_ Về hình thức: văn bản nh bản tờng thuật

Bài 2: ( Gợi ý cho HS về nhà)

GV: cho HS đọc văn bản và xác

định yêu cầu của bài tập

Biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng đểthuyết minh: Lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầumối câu chuyện

C Hớng dẫn học ở nhà

- GV chốt lại nội dung bài học

- Hớng dẫn và yêu cầu HS làm hoàn chỉnh bài tập

- Giao bài tập chuẩn bị cho luyện tập tiết 5: thuyết minh về chiếc quạt

Ngày soạn:

22/08/2008

Tiết 5 - Tập làm văn:

Luyện tập kết hợp Sử dụng một số

biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Củng cố lí thuyết và kĩ năng về văn thuyết minh

- Biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

A ổn định lớp, kiểm tra bài cũ.

Bài cũ: ? Nêu khái niệm về văn bản thuyết minh?

? Nêu một số biết pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong

văn bản thuyết minh?

B Tổ chức các hoạt động dạy - học

Hoạt động 1 : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS ở nhà.

- GV cho HS đọc lại đề bài và

- GV: Đề yêu cầu thuyết

minh vấn đề gì? Tính chất của vấn

đề trừu tợng hay cụ thể? Phạm vi

Mở bài: Giới thiệu quạt là đồ

vật rất cần thiết đối với đời sống củacon ngời

Thân bài :

1 Lịch sử của cái quạt

2 Cấu tạo, công dụng chungcủa quạt

3 Cách sử dụng và cách bảoquản

Kết bài : Vai trò của cái quạt

trong hiện tại và tơng lai

3 Đọc phần mở bài

Hoạt động 3 : Hớng dẫn đọc thêm

-GV: cho HS đọc văn bản và

cho HS t×m hiÓu nghÖ thuËt thuyÕt

- GV chèt l¹i néi dung bµi häc

- Híng dÉn vµ yªu cÇu HS lµm hoµn chØnh bµi tËp

- §äc, so¹n bµi: §Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh.

(G.G Mác két)

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: nguy cơ chiến tranh

hạt nhân đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất và nhiệm vụ cấp bách của toàn

thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

- Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của bài văn, nổi bật là chứng cứ cụ thể xác

thực, các so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ.

- Giáo dục bồi dỡng tình yêu hoà bình tự do và lòng thơng yêu nhân ái, ý

thức đấu tranh vì nền hoà bình thế giới.

- Rèn kĩ năng đọc, phân tích cảm thụ văn bản

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài

học

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp, kiểm tra bài cũ.

Bài cũ: ? Phong cách Hồ Chí Minh thể hiện ở những nét đẹp nào?

? Em học tập đợc điều gì từ phong cách đó của Bác?

B Tổ chức đọc - hiểu văn bản

Hoạt động 1 : Tìm hiểu chung văn bản

- GV cho HS khái quát nhữngnét chính về tác giả, xuất xứ tác

phẩm

- GV: Trình bày những hiểubiết của em về tác giả G.G Mác-

+ Luận điểm cơ bản của văn

bản đã đợc triển khai tronbg một hệ

thống luận cứ nh thế nào? Tìm đoạn

3 Tìm luận điểm, luận cứ

* Luận điểm: Chiến tranh hạt

nhân là một hiểm hoạ khủng khiếp

đang đe doạ toàn thể loài ngời vàmọi sự sống trên trái đất, vì vậy đấutranh loại bỏ nguy cơ ấy là nhiệm vụcủa toàn nhân loại.`

* Hệ thống luận cứ:

- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân(đoạn "Chúng ta đang ở đâu? vậnmệnh toàn thế giới")

- Cuộc sống tốt đẹp của con

ng-ời bị chiến tranh hạt nhân đedoạ( đoạn "Niềm an ủi duynhất mù chữ cho toàn thế giới"

- Chiến tranh hạt nhân đi ngợc

lí trí loài ngời(đoạn "Một nhà tiểuthuyết xuất phát của nó")

- Nhiệm vụ đấu tranh cho mộtthế giới hoà bình( đoạn còn lại)

⇒ Làm rõ tính chất hiện thực

và sự tàn phá khủng khiếp của kho

vũ khí hạt nhân

Nghệ thuật lập luận: Cách vào

đề trực tiếp và bằng chứng cứ xácthực đã thu hút ngời đọc và gây ấn t-ợng mạnh mẽ về tính chất hệ trọngcủa vấn đề

dụng vũ khí hạt nhân hiện nay đã

gây xáo trộn gì về an ninh thế giới?

- HS phát hiện

* Luyện tập

Nớc đã sản xuất và sử dụng vũkhí hạt nhân: Các cờng quốc, các n-

ớc t bản phát triển kinh tế mạnh:Anh, Mĩ, Đức

Tình hình sản xuất và sử dụng

vũ khí hạt nhân hiện nay ở một số

n-ớc nh Triều Tiên, I Rắc đã gâynhững đe doạ bất ổn về an ninh khuvực cũng nh thế giới

C Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà

- Nắm vững toàn bộ kiến thức tiết học;

-Tiếp tục su tầm tài liệu, chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: Phân tích các luận cứ (các câu 2, 3, 4 trong SGK)

Ngày 06/09/2007

Tiết 7 - Văn bản:

Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (tiết 2)

(G.G Mác két)

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: nguy cơ chiến tranh

hạt nhân đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất và nhiệm vụ cấp bách của toàn

thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

- Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của bài văn, nổi bật là chứng cứ cụ thể

xác thực, các so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

- Giáo dục bồi dỡng tình yêu hoà bình tự do và lòng thơng yêu nhân ái,

ý thức đấu tranh vì nền hoà bình thế giới

- Rèn kĩ năng đọc, phân tích cảm thụ văn bản

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài

học

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp - kiểm tra bài cũ.

Bài cũ: ? Nêu hệ thống luận điểm, luận cứ của văn bản: Đấu tranh cho

một thế giới hoà bình?

B Tổ chức đọc - hiểu văn bản

GV dẫn dắt HS vào bài mới

- HS thảo luận, phát hiện

2 Chiến tranh hạt nhân làm mất

đi cuộc sống tốt đẹp của con ngời.

khỏi sốt rét, cứu hạt nhân

- GV: Qua đó em rút ra đợc nét

đặc sắc nào trong nghệ thuật lập luận?

Tác dụng của nó đối vơi luận cứ đợc

triệu ngời thiếu dinh dỡng

- Nông cụ cho nớc nghèo ∼ 27 tên lửa

MX

- Chi phí cho xoá ∼ 2 chiếc tàu nạn mù chữ ngầm mang vũ khí ⇓

⇓

Chỉ là giấc mơ Đã và đang thực hiện

Ng

hệ thuậtlậpluận: sosánhbằngnhữngdẫnchứng

cụ thể,

số liệuchínhxác,thuyếtphục ⇒Tínhchất phi

lí và sựtốn kémghêgớmcủacuộcchạy

đua vũ

*Cuộcchạy

đua vũtrangchuẩn

bị chochiếntranhhạtnhân đã

và đangcớp đicủa thếgiớinhiều

điềukiện đểcảithiệncuộcsốngcủa conngời

- Dẫn chứng từ khoa học địa chất

và cổ sinh học về nguồn gốc và sựtiến hoá của sự sống trên trái đất: 380triệu năm con bớm mới bay đợc, 180triệu năm bông hồng mới nở".⇒ Tínhchất phản tự nhiên, phản tiến hoá củachiến tranh hạt nhân

-Luận

cứ này

có ýnghĩa

nh thếnàovới vấn

đề củavănbản

- GV: Tiếng gọi của Mác-két có

phải chỉ là tiếng nói ảo tởng không? -

- GV: Phần kết tác giả đa ra lời

đề nghị gì? Em hiểu ý nghĩa của đề

nghị đó nh thế nào?

4 Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho một

thế giới hoà bình

- Tác giả hớng tới thái độ tích cực:

Đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạtnhân cho một thế giới hoà bình

Hoạt động 4: Tổng kết

III Tổng kết

- GV: Có thể đặt tên kháccho văn bản đợc không? Vì sao

văn bản lấy tên này? (HS có thể đặt

tên khác nhau cho văn bản.)

- GV: Nghệ thuật lập luậntrong văn bản giúp em học tập đợc

lý trí và sự tiến hoá của tự nhiên Đấutranh cho thế giới hoà bình là nhiệm

vụ cấp bách

2 Nghệ thuật của văn bản

Lập luận chặt chẽ, xác thực, giàucảm xúc nhiệt tình của nhà văn

* Ghi nhớ ( Sách giáo khoa)

Hoạt động 5: Hớng dẫn luyện tập toàn bài.

- GV: Cảm nghĩ của em sau khi

Ngày 07/9/2007

Tiết 8 - Tiếng Việt: Các phơng châm hội thoại (tiếp

theo)

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nắm đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức và

ph-ơng châm lịch sự

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bàihọc

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp, kiểm tra bài cũ.

- Bài cũ: Kể và nêu cách thực hiện các phơng châm hội thoại đã học?

Cho ví dụ về sự vi phạm các phơng châm đó?

- GV giới thiệu bài mới

B Tổ chức các hoạt động dạy - học .

Hoạt động 1 : Tìm hiểu phơng châm quan hệ

- GV: Thành ngữ Ông nói gà,

I Phơng châm quan hệ

1 Ví dụ

bà nói vịt dùng để chỉ tình huống

hội thoại nào?

- HS giải nghĩa thành ngữ

- GV: Điều gì sẽ xảy ra nếu

xuất hiện những tình huống hội

- Tôi có tiếc gì đâu

- GV: Cuộc hội thoại có thành

Nếu xuất hiện những tìnhhuống hội thoại nh vậy thì con ngời

sẽ không giao tiếp với nhau đợc vànhững hoạt động của xã hội sẽ trởnên rối loạn

2 Kết luận: Khi giao tiếp cần

nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề (phơng châm quan hệ)

Hoạt động 2 : Tìm hiểu phơng châm cách thức

truyện ngắn của ông ấy."

Câu trên có thể hiểu theo mấy

cách?

- HS suy nghĩ trả lời

II Phơng châm cách thức

1 Ví dụ:

Ví dụ a

- Thành ngữ dây cà ra dây muống chỉ cách nói dài dòng, rờm

rà

- Thành ngữ lúng búng nh ngậm hột thị chỉ cách nói ấp úng,

không thành lời, không rành mạch

Những cách nói đó làm ngờinghe khó tiếp nhận nội dung truyền

thuộc vào việc xác định cụm từ của

ông ấy bổ nghĩa cho nhận định hay

cho truyện ngắn.

- Vì vậy thay cho dùng câu

trên, tuỳ theo ý muốn diễn đạt mà cóthể chọn các câu sau:

+ Tôi đồng ý với những nhận

định của ông ấy về truyện ngắn.

+ Tôi đồng ý với những nhận

định về truyện ngắn mà ông ấy sáng tác.

- GV: Cần tuân thủ điều gì khi

1 Ví dụ: Truyện Ngời ăn xin

- Hai ngời đều nhận đợc tìnhcảm mà ngời kia dành cho mình đặcbiệt là tình cảm của cậu bé với lão ăn

đợc từ ngời kia một cái gì đó?

Hoạt động 4 : Hớng dẫn luyện tập Bài 1:

- Chim khôn kêu tiếng

- Vàng thì thử lửa

Bài 2:

Phép tu từ "Nói giảm, nói tránh,tránh liên quan trực tiếp đến phơngchâm lịch sự

Bài 3: Điền từ

leo(b) Nói hớt (e) Nói ra

đầu ra đũa(c) Nói mócLiên quan phơng châm lịch sự(a), (b), (c), (d); phơng châm quan

c Báo hiệu cho ngời nghe là

ng-Bài 5: (Gợi ý cho HS làm ở

C Hớng dẫn học ở nhà

- GV chốt lại nội dung bài học: phơng châm quan hệ, phơng châm

cách thức và phơng châm lịch sự

- Hớng dẫn và yêu cầu HS làm hoàn chỉnh bài tập

- Chuẩn bị bài: Sử dụng yêu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Ngày 08/9/2007

Tiết 9 - Tập làm văn: Sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nhận thức đợc vai trò của miêu tả trong văn bản thuyết minh; yếu tố

miêu tả làm cho vấn đề thuyết minh sinh động, cụ thể hơn

- Rèn kỹ năng làm văn thuyết minh thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt.

II Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;

- HS:

+ Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài

học

+ Làm bài tập theo hớng dẫn của GV

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định lớp, kiểm tra bài cũ.

Bài cũ: ? Nêu một số biết pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong

văn bản thuyết minh?

B Tổ chức các hoạt động dạy - học

Hoạt động 1 : Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

câu thuyết minh về đặc điểm tiêu

biểu của cây chuối?

+ Đoạn 3: Giới thiệu quả chuối

Đoạn này giới thiệu những loại chuối vàcác công dụng của chuối

- GV: Tìm những câu văn miêu

tả cây chuối và cho biết tác dụng

của các yêú tố miêu tả đó?

Hãy cho biết thêm công dụng

của thân cây chuối, lá chuối, nõn

chuối, bắp chuối ? (HS bổ sung)

- GV: Vậy yếu tố miêu tả giữ

vai trò, ý nghĩa nh thế nào trong bài

Câu 3: Gốc chuối tròn nh đầu ngời

Việc sử dụng các câu miêu tả có tácdụng giúp câu văn thuyết minh về sự vậtgiàu hình ảnh, gợi hình tợng, hình dung

- Văn bản này có thể bổ sung về tácdụng của thân cây chuối, lá chuối, nõnchuối, bắp chuối

2 Kết luận:

* Ghi nhớ SGK

Đối tợng thuyết minh + miêu tả: cácloài cây, di tích, thành phố, mái trờng,các mặt

Hoạt động 2 : Hớng dẫn luyện tập