Ứng dụng CNTT trong dạy học

Ứng dụng CNTT trong dạy học không chỉ hiểu theo nghĩa đơn giản là dùng máy vi tính vào các công việc như biên soạn rồi trình chiếu bài giảng điện tử ở trên lớp. Ứng dụng CNTT phải được hiểu là một giải pháp trong mọi hoạt động liên quan đến giáo dục và đào tạo; liên quan đến công việc của người làm công tác giáo dục; liên quan đến hoạt động nghiên cứu, soạn giảng; lưu trữ, tìm kiếm, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và tài nguyên học tập.

THAM LUẬN MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG CNTT

TRONG DẠY HỌC

Như chúng ta đã biết ứng dụng CNTT trong dạy học là việc ứng dụng những thành tựu của CNTT một cách phù hợp và hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

- Ứng dụng CNTT trong dạy học không chỉ hiểu theo nghĩa đơn giản là dùng máy vi tính vào các công việc như biên soạn rồi trình chiếu bài giảng điện

tử ở trên lớp Ứng dụng CNTT phải được hiểu là một giải pháp trong mọi hoạt động liên quan đến giáo dục và đào tạo; liên quan đến công việc của người làm công tác giáo dục; liên quan đến hoạt động nghiên cứu, soạn giảng; lưu trữ, tìm kiếm, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và tài nguyên học tập Việc ứng dụng CNTT không chỉ dừng ở mức trình chiếu bằng các phần mềm quen thuộc như Powerpoint mà cần sử dụng nhiều ứng dụng bổ trợ khác

Để nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong dạy học sau đây tôi xin chia

sẽ một số kinh nghiệm của bản thân qua tham luận: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong dạy học”.

1 Tình hình ứng dụng CNTT trong dạy học của giáo viên tại trường THPT

Số 2 Đakrông.

1.1 Đội ngũ giáo viên và tình hình học sinh.

- Toàn trường hiện có 51 giáo viên giảng dạy 25 lớp (trong đó có 14 lớp THPT và 11 lớp THCS) Đội ngũ giáo viên đa số còn rất trẻ, năng động có năng lực tốt về CNTT Đa số giáo viên đều có máy tính xách tay và được kết nối Internet

- Giáo viên trong bộ môn đều ở xa và do điều kiện ăn, ở, đi lại cũng như công tác giảng dạy khó khăn nên một số giáo viên chưa yên tâm công tác lâu dài Chưa thực sự đầu tư cho việc ứng dụng CNTT trong công tác giảng dạy

- Trình độ nhận thức học sinh còn hạn chế, nhiều em chưa có ý thức trong học tập, rèn luyện, hay nghỉ học, tình trạng bỏ học giữa chừng vẫn còn xảy ra

nên gặp nhiều trở ngại trong việc nâng cao chất lượng dạy học Điều kiện kinh tế gia đình khó khăn nhiều em phải dành thời gian phụ giúp gia đình nên các em chưa sắp xếp được nhiều thời gian học tập ở nhà Theo điều tra thì trung bình mỗi lớp chỉ có khoảng 3 học sinh có máy tình nên việc học trực tuyến hay tìm hiểu kiến thức học tập qua mạng còn rất ít

1.2 Năng lực sử dụng CNTT của cán bộ giáo viên

- Trình độ tin học của đội ngũ giáo viên trong các nhà trường không đồng đều; một số ít giáo viên lớn tuổi chỉ mới tiếp cận sử dụng CNTT, tự nghiên cứu học tập sử dụng máy vi tính chứ chưa được đào tạo cơ bản nên còn hạn chế về một số những kỹ năng cơ bản như kỹ năng soạn thảo; kỹ năng tổng hợp tính toán; kỹ năng khai thác nguồn tư liệu trên mạng; kỹ năng sử dụng máy móc thiết bị…do vậy ngại tiếp xúc với các phương tiện hiện đại, ngại đổi mới trong ứng dụng CNTT trong giảng dạy, điều đó làm cho công nghệ thông tin, dù đã được đưa vào quá trình dạy học vẫn chưa phát huy hiệu quả; một số giáo viên trẻ sử dụng thành thạo thiết bị CNTT nhưng do thiếu kinh nghiệm giảng dạy nên chưa tạo được sự đổi mới phương pháp dạy-học

- Việc sử dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học trong đội ngũ giáo viên chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng lạm dụng CNTT trong các tiết dạy trên lớp, đưa tiết dạy thành tiết trình chiếu kiến thức trên màn hình; một số giáo viên khi thiết kế bài giảng bằng PowerPoint đã

sử dụng những hình ảnh, font chữ, màu chữ lòe loẹt, hoặc những hiệu ứng không hợp lý làm cho học sinh chú ý nhiều vào hiệu ứng mà sao lãng nội dung bài học

- Công việc ứng dụng CNTT chưa thực sự là đam mê thường xuyên của đội ngũ giáo viên, nhiều khi làm theo phong trào, chỉ thực hiện khi tham gia các cuộc thi “thiết kế bài giảng, thiết kế giáo án điện tử” và các tiết Hội giảng, thi giáo viên dạy giỏi

1.3 Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ ứng dụng CNTT

- Cơ sở vật chất của nhà trường có sự đầu tư về Internet, tivi phần nào đáp ứng được nhu cầu dạy học có ứng dụng CNTT

- Tuy vậy hệ thống máy tính và các thiết bị, máy chiếu: không đồng bộ chắp vá, cũ, cấu hình thấp chỉ dùng để dạy học cho những modul tối thiểu, khó

để triển khai các hoạt động giảng dạy và học trực tuyến trên mạng Internet hay tham gia các bài học trên mạng trường học kết nối

Qua phân tích ở trên, đã phần nào có được một cái nhìn tổng quát về thực trạng của việc ứng dụng CNTT vào dạy học cho học sinh hiện nay Từ đó tìm ra những hình thức ứng dụng CNTT phù hợp trong quá trình dạy học ở nhà trường nhằm đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của người học Và bản thân tôi xin đề xuất một số giải pháp sau:

2 Một số giải pháp

2.1 Thành thạo và sử dụng những tính năng nâng cao của các ứng dụng như: Powerpoint, ProShowGold, mộ số phần mềm làm Video, làm thí nghiệm ảo…)

- Xây dựng đội ngũ cốt cán ứng dụng CNTT trong tổ chuyên môn:

Phân công cho một tổ chuyên môn có ít nhất một giáo viên có đủ năng lực

và tâm huyết phụ trách công việc này, sẵn sàng tạo điều kiện cho giáo viên học tập và tham gia các buổi họp tổ, hội thảo cấp tổ tập huấn để nâng cao năng lực ứng dụng các ứng dụng trên

Với các tổ chuyên môn, mỗi tổ cử một giáo viên chịu trách nhiệm chính

để được tập huấn và hỗ trợ đồng nghiệp trong tổ công tác soạn giảng với CNTT

- Tổ chức tập huấn đại trà

Tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng sử dụng máy tính và các phần mềm

hỗ ở trên Các lớp tập huấn này được tổ chức theo hình thức trao đổi giúp đỡ lẫn nhau, tập trung chủ yếu vào những kỹ năng mà giáo viên cần sử dụng trong quá trình soạn giảng hàng ngày và phải bắt đầu từ những kỹ năng đơn giản nhất như cách tra cứu và tìm kiếm thông tin, cách chuyển đổi các loại phông chữ, cách sử dụng một số phương tiện như máy chiếu, máy quay phim, chụp ảnh, các bước soạn một bài trình chiếu, cách thiết kế thí nghiệm, tạo phim bằng ProShowGold

… mà báo cáo viên đến các thành viên trong tổ chính là đội ngũ cốt cán của trường

Điều quan trọng là phải có cách động viên giáo viên tích cực tự học, khiêm tốn học hỏi, sẵn sàng chia sẻ, luôn cầu thị tiến bộ, thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp; tạo ra một môi trường học hỏi chuyên môn tích cực

2.2 Phải có thư viện riêng cho cá nhân liên quan đến chuyên môn của mình:

- Để có thể giải quyết các vấn đề đã nêu ở trên, giáo viên tải các tư liệu ở internet, và cần có máy ảnh hoặc máy điện thoại thông minh chụp lại các tư liệu hình ảnh ở sách báo, hình ảnh trong thiên nhiên… liên quan đến bài dạy lưu vào máy tính, USB hoặc vào đĩa VCD Sử dụng các phần mềm có khả năng để trình diễn để chiếu tranh, ảnh, băng hình lên

- Lưu ý khi tập hợp ảnh tư liệu: Việc tập hợp ảnh tư liệu tuy là công việc nhỏ nhưng nếu chúng ta chú tâm tới vấn đề này thì việc sử dụng sau đó sẽ rất thuận tiện phong phú

- Cần lưu ý khi lưu: khi lưu các tư liệu trên máy vi tính cần phân theo từng loại tư liệu khác nhau, mỗi loại được đặt trong một thư mục (Folder) riêng,

và đặt tên file rõ ràng để dễ tìm kiếm và sử dụng nó hiệu quả nhất

2.3 Cách soạn giáo án có chất lượng.

- Để một bài soạn dạy có chất lượng giáo viên phải suy nghỉ tìm tòi, sáng tạo trong cách soạn, để làm được điều này thì người giáo viên phải viết một kịch bản trước khi chúng ta bắt tay vào soạn, như người đạo diễn dàn dựng một bộ phim, trong kịch bản đó có những nhân vật nào, nhân vật nào là chính và nhân vật nào là phụ, nhân vật nào xuất hiện trước…phải biết chắt lọc chọn thời điểm

để đưa ra trình diễn cho phù hợp

- Hơn nữa giáo viên phải hiểu rõ tình hình của học sinh, năng lực tiếp thu của học sinh như thế nào? Ngoài ra trong quá trình dạy học giáo viên cần có định hướng cho học sinh cách tìm tòi tư liệu, kiến thức học tập qua Internet

2.4 Thiết kế trình diễn ảnh tư liệu phục vụ bài giảng:

Để trình diễn slied hình ảnh, video một cách sinh động, có chú thích, âm thanh, nghe nhìn, ta có thể sử dụng phần mềm PowerPoint, E Learning, ProShowGold Đây là phần dễ sử dụng, tiện ích cho việc thuyết trình, giảng dạy

Khi thiết kế bài giảng giáo viên phải sử dụng kênh hình, kênh chữ, âm thanh, hài hòa, hợp lý Tránh lạm dụng công nghệ thông tin, chúng ta đưa vào đúng lúc đúng nơi thì bài giảng có hiệu quả cao, học sinh lĩnh hội kiến thức tốt

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học nói chung, điều cần thiết đối với tình hình thực tế hiện nay Song phương pháp, phương tiện có đổi mới như thế nào đi nữa thì cái đích cuối cùng vẫn phải là kết quả mà học sinh tiếp thu được, nó phải chứng minh được sự vượt trội so với dạy truyền thống…

Trên đây là bản tham luận của tổ Năng khiếu, rất mông các đồng chí trong hội dồng sư phạm góp ý để bản tham luận hoàn chỉnh hơn, thiết thực hơn

Cuối cùng xin chúc hội thảo thành công tốt đẹp, chúc quý thầy cô sức khỏe

Xin cảm ơn !

Đakrông, ngày 16 tháng 10 năm 2018

NGƯỜI TRÌNH BÀY THAM LUẬN

Lê Thiên Hoàng