Lịch sử Việt Nam 1954 - 2000

Miền Bắc tiếp tục thực hiện nhiệm vụ còn lại của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, vừa tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội.. 1/ Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, hàn gắ

Trang 1

CHƯƠNG IV:

VIỆT NAM TỪ 1954 ĐẾN 1975

BÀI 21 XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC.

ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ VÀ CHÍNH QUYỀN

SÀI GÒN Ở MIỀN NAM (19 54 - 1965)

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức: Học sinh nắm được các nội dung cơ bản:

+ Tình hình nước ta sau hiệp định Giơnevơ

+ Nhiệm vụ cách mạng hai miền trong giai đoạn 1954 - 1965

- Công cuộc xây dựng CNXH ở Miền Bắc 1961 - 1965

- Âm mưu, thủ đoạn của Mỹ trong thực hiện “Chiến tranh đặc biệt” Quân dân miền Nam chiến đấu chống “ Chiến tranh đặc biệt “ 1961-1965 những thắng lợi của quân dân miền Nam trên các mặt trận : quân sự, chính trị, chống bình định…

2 Tư tưởng : Bồi dưỡng tình cảm ruột thịt Bắc - Nam Niềm tin tưởng vào sự lãnh đạo của

- Bản đồ “Phong trào đồng khởi”

- Văn thơ thời kì 1954 - 1965 (Miền Bắc xây dựng CNXH)

III Tiến trình tổ chức dạy và học.

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ : Không kiểm tra tiết trước kiểm tra học kỳ I.

3 Nội dung bài mới :

Do âm mưu của Mỹ và Ngô Đình Diệm, nước ta bị chia cắt Miền Bắc tiếp tục thực hiện nhiệm vụ còn lại của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, vừa tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội Miền Nam tiến hành cuộc đấu tranh chống Mỹ xâm lược và chính quyền tay sai

Hoạt động 1 : Phát vấn

- Âm mưu của Mỹ ở miền Nam là gì ?

+ Chia cắt lâu dài nước ta

+ Biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ

quân sự của Mỹ

Vì sao sau hiệp định Jernever nước ta bị chia cắt thành

hai miền ?

HS dựa vào sgk trả lời

I Tình hình nước ta sau hội nghị Giơ-ne-vơ

về Đông Dương.

- Ta thực hiện nghiêm túc việc thi hành hiệp định Giơ-ne-vơ

1/ Ở miền Bắc : 10/ 10/ 1954 quân ta tiếp quản

thủ đô Hà Nội Quân ta và Pháp hoàn thành việc tập kết, chuyển quân và chuyển giao khu vực sau 300 ngày

Trang 2

Vì sao nhiệm vụ cách mạng ở mỗi miền khác nhau nhưng

lại có mối quan hệ hữu cơ với nhau?

GV giải thích: 2 miền đều thực hiện nhiệm vụ chung là

đánh Mỹ và tay sai giải phóng MN thống nhất nước nhà:

MB xây dựng CNXH (vai trò hậu phương lớn) MN trực

tiếp đương đầu với Mỹ và tay sai (tiền tuyến lớn) vì vậy

c/m 2 miền phải tiến hành đồng thời và quan hệ hữu cơ

với nhau

Hoạt động 2 : Cả lớp-cá nhân

- Cải cách ruộng đất được tiến hành từ khi nào ? Vì sao

Đảng ta chủ trương cải cách ruộng đất Kết quả và ý

nghĩa của cải cách ruộng đất

+ Thực hiện yêu cầu “người cày có ruộng”, giải phóng

lực lượng sản xuất to lớn là nông dân Củng cố khối liên

minh công – nông, xoá bỏ tàn dư của chế độ phong kiến

- Vì sao khôi phục kinh tế là nhiệm vụ tất yếu của thời kì

sau chiến tranh ?

- Công cuộc khôi phục kinh tế được diễn ra trong các

ngành nào, ý nghĩa của những thành tựu khôi phục kinh

- Cải tạo quan hệ sản xuất là gì ?

- Cải tạo quan hệ sản xuất theo CNXH là thực hiện

nhiệm vụ của cách mạng XHCN về quan hệ sản xuất tức

là sửa chữa và sắp xếp lại nền kinh tế nước ta tiến lên

kinh tế XHCN

- Kết quả, ý nghĩa và hạn chế của việc cải tạo quan hệ

sản xuất ?

HS học sgk

- Phân tích tính chất quyết liệt của cuộc đấu tranh của

nhân dân miền Nam thời kỳ sau hiệp định Jernever 1954

- Phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam thời kỳ

1954 – 1959 diễn ra

thế nào ?

- Phong trào miền Nam từ 1958 – 1959 có sự thay đổi

gì ? vì sao có sự thay đổi ấy ?

- Thay đổi về mục tiêu và hính thức đấu tranh do sự tàn

bạo của kẻ thù nên không thể duy trì hình thức cũ

Hoạt động 1 : Phát vấn

- Hoàn cảnh nổ ra phong trào “Đồng Khởi” ?

- Học sinh dựa vào sgk để trả lời

- Giáo viên phân tích sâu 2 ý :

+ Hoàn cảnh của phong trào đồng khởi

+ Chủ trương của Đảng

16/ 5/ 1955: Toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi đảo Cát bà, miền Bắc hoàn toàn được giải phóng

2/ Ở miền Nam : Mỹ từng bước thay thế vị trí

của Pháp ở miền Nam dựng nên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm, từ chối hiệp thương tổng tuyển cử hai miền Bắc – Nam

Tóm lại : Sau hiệp định Jernever 1954 nước ta

bị chia cắt thành hai miền với hai chế độ chính trị – xã hội khác nhau Do âm mưu và hành động vi phạm hiệp định của Pháp – Mỹ và chính quyền Sài Gòn (Ngô Đình Diệm)

3/ Nhiệm vụ cách mạng của hai miền là :

+ Miền Bắc : tiến lên xây dựng XHCN

+ Miền Nam : Tiếp tục cách mạng DCND.ÚThực hiện hoà bình, thống nhất nước nhà.Cách mạng hai miền phải tiến hành đồng thời

và quan hệ hữu cơ với nhau

II Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, cải tạo quan hệ sản xuất (1954 – 1960).

1/ Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh (1954 – 1957)

a/ Hoàn thành cải cách ruộng đất

+ Trong hơn 2 năm (1954 – 1956), miền Bắc tiến hành cải cách ruộng đất, thực hiện khẩu hiệu “Người cày có ruộng” tuy có phạm một số sai lầm nhưng Đảng và chính phủ đã kịp thời sửa chữa, ý nghĩa của cải cách ruộng đất rất to lớn

- Làm thay đổi bộ mặt nông thôn miền Bắc

- Củng cố khối liên minh công nông

b/ Khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương

chiến tranh (1955 – 1957)

- Là nhiệm vụ tất yếu của thời kì đầu sau chiến tranhÚKỳ họp thứ tư của quốc hội khoá I Công cuộc khôi phục kinh tế được triển khai trong tất cả các ngành

+ Nông nghiệp+ Công nghiệp+ Thủ công nghiệp, thương nghiệp

+ Giao thông vận tải+ Văn hoá, giáo dục, y tế

Ý nghĩa : + Nền kinh tế miền Bắc cơ bản được

phục hồi, tạo điều kiện để phát triển kinh tế

Trang 3

-GV giải thích: “đồng khởi”là đồng loạt khởi nghĩa từ

k/n từng phần ở nông thôn kết hợp với k/n của quần

chúng với chiến tranh cách mạng

- Giáo viên sử dụng bản đồ phong trào để giải thích và

trình này, học sinh nêu nhận xét và trả lời câu hỏi

- Bà Nguyễn Thị Định (Ba Định) là người lãnh đạo trận

cướp đồn giặc ở Mỏ cày mở đầu cho cao trào Đồng khởi

ở Bến tre

- Diễn biến phong trào đồng khởi 1959 – 1960 Vì sao

nói đồng khởi là biến cố cách mạng quan trọng đầu tiên

của cách mạng miền Nam ?

- Đồng khởi đánh dấu sự thất bại của “chiến tranh đơn

phương” của tổng thống Mỹ Aixenhao

+ Đời sống nhân dân được cải thiện từng bước+ Góp phần củng cố miền Bắc và cổ vũ cho cách mạng miền Nam tiếp tục

2/ Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế – xã hội (1958 – 1960)

- Trong 3 năm miền Bắc đã tiến hành cải tạo trong tất cả các ngành kinh tế trong đó khâu chính là hợp tác hoá nông nghiệp (đưa nhân dân vào làm ăn tập thể) Thợ thủ công, thương nhân,

tư sản được đưa vào các hợp tác xã và quốc doanh

Kết quả – ý nghĩa : Cải tạo quan hệ sản xuất

cơ bản xoá bỏ chế độ người bóc lột người, thúc đẩy sản xuất phát triển trong điều kiện chiến tranh

- Đảm bảo đời sống vật chất – tinh thần cho một bộ phận chiến đấu và phục vụ chiến đấu

- Đồng thời với cải tạo quan hệ sản xuất, là xây dựng và phát triển kinh tế – xã hội, trọng tâm là phát triển thành phần kinh tế quốc doanhÚNhững tiến bộ về kinh tế tạo điều kiện cho các mặt giáo dục, văn hoá, y tế phát triển

III Miền Nam chống chế độ Mỹ – Diệm Giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng, tiến tới “Đồng khởi” (1954 – 1960).

1/ Đấu tranh chống chế độ Mỹ – Diệm, giữ gìn vầ phát triển lực lượng cách mạng (1954 – 1959).

- Từ giữa 1954 cách mạng miền Nam chuyển từ đấu tranh vũ

trang chống Pháp sang đấu tranh chính trị chống Mỹ – Diệm

- Đấu tranh đòi thi hành hiệp định Jernever, đòi hiệp thương tổng tuyển cử, chống khủng bố, chống chính sách tố cộng – diệt cộng của Mỹ – Diệm

- Phong trào hoà bình bị Mỹ – Diệm đàn áp – khủng bố nhưng vẫn tiếp tục và dâng cao

- Từ 1958 – 1959 có thay đổi về mục tiêu và hình thức đấu tranh (từ đấu tranh hoà bình – chính trị sang kết hợp chính trị và vũ trang)

2/ Phong trào “Đồng khởi” 1959 – 1960 a/ Hoàn cảnh.

- Do sự tàn bạo của chính quyền Mỹ – Diệm,

Trang 4

cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn và tổn thất lớn (1957 – 1959)

- Hội nghị BCHTW đảng 1/ 1959 quyết định để nhân dân miền Nam sử dụng bạo lực cách mạng

để lật đổ chính quyền Mỹ – Diệm

b/ Phong trào Đồng Khởi

- Diễn biến học sinh học sgk

c/ Kết quả – ý nghĩa : - Phong trào đồng khởi

đã làm cho chính quyền của địch ở địa phương

bị tan ra từng mảng lớn, cuối 1960 ta làm chủ : 600/ 1298 xã Nam Bộ, 904/ 3829 thôn trung bộ, 3200/ 721 thôn Tây Nguyên

- Phong trào đã giáng một đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mỹ – Diệm, làm lung lay tận gốc chính quyền tay sai Diệm

- Từ khí thế của Đồng khởi, 20/ 12/ 1960 mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời Đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công

4 Củng cố bài: GV đặt câu hỏi hệ thống các kiến thức cơ bản của bài.

-Vì sao sau hiệp định Giơnevơ nước ta bị chia cắt làm hai miền với 2 chế độ chính trị- xã hội khác nhau?

-Miền Bắc đã đạt được những thành tựu gì trong việc thực hiện kế hoạch kinh tế- xã 1957)

hội(1954 Thành tựu và hạn chế trong công cuộc cải tạo XHCN ở Miền Bắc 1958-1960

- Cách mạng miền Nam : (1954 – 1965), phong trào Đồng khởi (diễn biến, kết quả, ý nghĩa)

5 Dặn dò: Học sinh chuẩn bị mục III, mục IV bài 21

-Vẽ lược đồ phong trào “Đồng khởi” vào vở

- Sưu tầm tranh ảnh , tư liệu về phong traò Đồng khởi ở Bến tre và ở các điạ phương

-Đại hội Đảng toàn quốc lần III

- Học sinh chuẩn bị nội dung IV, V ở bài 21 “Chiến tranh đặc biệt của Mỹ ở miền Nam”

V Rút kinh nghiệm tiết dạy :

Trang 5

XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC.

ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ VÀ CHÍNH QUYỀN

SÀI GÒN Ở MIỀN NAM (19 54 – 1965)

I Mục tiêu bài học Ngày dạy : 13-1-2009

1/ Kiến thức : Học sinh nắm được các nội dung cơ bản Tiết chương trình : 37

+Tình hình nước ta sau hiệp định Giơnevơ

+Nhiệm vụ cách mạng hai miền trong giai đoạn 1954 – 1965

- Công cuộc xây dựng CNXH ở Miền Bắc 1961-1965

-Âm mưu, thủ đoạn của Mỹ trong thực hiện “ Chiến tranh đặc biệt “ Quân dân miền Nam chiến đấu chống “ Chiến tranh đặc biệt “ 1961-1965 những thắng lợi của quân dân miền Nam trên các mặt trận : quân sự, chính trị, chống bình định…

2/ Tư tưởng : Bồi dưỡng tình cảm ruột thịt Bắc – Nam Niềm tin tưởng vào sự lãnh đạo của

-Bản đồ “Phong trào đồng khởi”

-Văn thơ thời kì 1954 – 1965 (Miền Bắc xây dựng CNXH)

2 Học sinh :

-Xem trước bài mới trong sách giáo khoa

IV Tiến trình tổ chức dạy và học.

2 Kiểm tra bài cũ:

-Tình hình nước ta sau hiệp định Giơ – ne-vơ 1954 Nhiệm vụ cách mạng của 2 miền trong thời

kỳ mới

-Việc thực hiện” cải cách ruộng đất” và “Khôi phục kinh tế” ở Miền Bắc trong những năm 1954-1957

3 Dẫn nhập vào bài mới: Hôm nay chúng ta tiếp tục học tiết 2 bài 21 : Nội dung miền Bắc xây dựng cơ

sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội và việc nhân dân miền Nam chiến đấu chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ

Trang 6

- Hoàn cảnh diễn ra đại dội Đảng toàn quốc lần thứ

- Cách mạng hai miền có những bước tiến quan

trọng

Đại hội có 525 đại biểu chính thức, 51 đại biểu dự

khuyết “Đại hội xây dựng CHXN ở miền Bắc và

đấu tranh hoà bình thống nhất nước nhà”

- Vị trí, vai trò của cách mạng mỗi miền?

- Nội dung của đại hội đảng lần thứ III

- Nhiệm vụ cơ bản của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất

là gì ?

- Lấy việc xây dựng XHCN làm trọng tâm Ra sức

phát triển công nông, an ninh xã hội

- Những thành tựu xây dựng CNXH ở miền Bắc

(1961 – 1965) và ý nghĩa của những thành tựu đó

- học sinh dựa vào sgk trả lời các số liệu cụ thể về

các thành tựu, giáo dục y tế

- Nhờ những thành tựu đó mà miền Bắc làm tốt vai

trò hậu phương lớn, chi viện cho miền Nam

Hoạt động 2 : Thảo luận mhóm

Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” ra đời trong

hoàn cảnh nào?

Mỹ đối phó với phong trào giải phóng dân tộc thế

giới dâng cao -> sụp đổ từng mảng lớn hệ thống

– kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội (1961 – 1965) 1/ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9/ 1960)

/ Hoàn cảnh+ Đất nước bị chia cắt làm hai miền+ Cách mạng miền Bắc hoàn thành thắng lợi công cuộc khôi phục kinh tế, cải tạo XHCN

+ Cách mạng miền Nam có bước phát triển mới từ sau phong trào “đồng khởi”

Yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ở hai miền trong giai đoạn mới

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III+ Từ ngày 5 – 10/ 9/ 1960 tại Hà Nội

Đại hội đã đề ra những nhiệm vụ cách mạng của từng miền

- Đại hội thông qua kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961 – 1965)

- Bầu ra ban chấp hành TW Đảng, bộ chính trị (Lê Duẩn làm tổng bí thư)

2/ Miền Bắc thực hiện kế hoạch nhà nước 5 năm (1961 – 1965)

Kinh tế

- Công nghiệp được ưu tiên đầu tư xây dựng

- Nông nghiệp : xây dựng hợp tác xã nông nghiệp bậc cao

- Thương nghiệp : ưu tiên phát triển thương nghiệp quốc doanh

- Giao thông : Được củng cố

Giáo dục : hệ thống giáo dục hệ thống giáo dục từ phổ thông đến đại học phát triển

Miền bắc chi viện cho tiền tuyến (sức người, sức

2/ 1965 : Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại lần thứ nhất ở miền Bắc

V Miền nam chiến dấu chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ (1961-1965).

1/ Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”của Mỹ a/ Hoàn cảnh :

Trang 7

thuộc địa

Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ trong Chiến tranh đặc

Hs dựa vào sgk trả lời GV nhấn mạnh 3 điểm

chính của Chiến tranh đặc biệt và chiến tranh xâm

lược thực dân mới của Mỹ là :

- Ngụy quân, nguỵ quyền

- Aáp chiến lược.( xương sống)

- Đô thị (hậu cứ)

Diệm cử người sang Malaixia, Philipin học kinh

nghiệm chống chiến tranh du kích và “Aáp chiến

lựơc” Mỹ mời Tômsơn chuyên gia quân sự chống

du kích của Anh tại Malaixia làm cố vấn

Số lượng cố vấn Mỹ và nguỵ quân từ đầu 1961 đến

cuối 1964, theo bảng số liệu

Năm Quân Mỹ Quân nguỵ

1961

1962

1964

110011.00026.000

170.000560.000

Mỹ- nguỵ dự tính dồn 10 triệu nông dân vào “ Aáp

chiến lược” nhằm thực hiện mục đích “Tát nước

bắt cá”.Mỹ coi “Aáp chiến lược” là xương sống của

của CTĐB

Quân nguỵ được trang bị hiện đại và được phổ biến

các chiến thuật mới như “Trực thăng vân” “Thiết

xa vân”

Cuộc đấu tranh của nhân MN trên mặt trân chống

bình định đã diễn ra như thế nào?

Cuối 1962 địch kiểm soát được 7000 ấp

……… 1964………

… 3300 ấp

Giữa 1965………

2200 ấp

Phong trào du kích tiêu biểu như : Chị Út Tịch, Tạ

thị Kiều, Anh Huỳnh văn Đảnh…

Sau phong trào” Đồng khởi” Ú”Chiến tranh đơn phương” bị phá sản, để đối phó với phong trào GPDT trên thế giới và phong trào cách mạng Miền nam tổng thống Mỹ J Kenơdi đã đề ra chiến lược toàn cầu “Phản ứng linh hoạt” thực hiện thí điểm ở

MN dưới hình thức “Chiến tranh đặc biệt”

b/ Âm mưu :

” CTĐB” là hình thức chiến tranh xâm lược thực dân mới được tiến hành bằng quân đội tay sai (quân đội Sài gòn) dưới sự chỉ huy của hệ thống cố vấn

Mỹ + vũ khí trang bị, phương tiện chiến tranh của

Mỹ nhằm chống lại phong trào cách mạng của nhân dân ta Âm mưu cơ bản “Dùng người Việt đánh người Việt”

c/ Thủ đoạn và biện pháp :

* Từ 1961- 1963 : Mỹ đề ra kế hoạch Xtalây – Taylo nhằm bình định Miền nam trong vòng 18 tháng

* Từ 1964-1965 : Giôn-xơn đề ra kế hoạch Giônxơn –Macnamara bình định MN có trọng điểm trong 2 năm

- Để thực hiện kế hoạch trên Mỹ tăng cường viện trợ quân sự cho chính quyền Diệm, đưa cố vấn Mỹ và lực lượng hỗ trợ chiến đấu vào MN, lập bộ chỉ huy quân sự Mỹ.Tăng cường lực lượng nguỵ quân, tiến hành dồn dân lập “Aáp chiến lược”…

2/ Miền nam chiến đấu chống” Chiến tranh đặc biệt”.

Chủ trương : Kết hợp 2 lực lượng chính trị và vũ

trang, tiến công địch bằng 3 mũi giáp công : chính trị,quân sự, binh vận, trên 3 vùng chiến lược

a- Trên mặt trận chống “Bình định”:

-Diễn ra cuộc đấu tranh giằng co quyết liệt giữa ta

và địch giữa việc lập và phá ấp chiến lược nhân dân

MN với quyết tâm “một tấc không đi, dời” ÚCuối

1962 trên nửa tổng số ấp (8000 ấp) và 70% dân (6,5 triệu) vẫn do cách mạng kiểm soát

-Từ cuối năm 1964 ta phá vỡ từng mảng ấp chiến lược lập nhiều “Làng chiến đấu” là kết quả sự nổi dậy của quần chúng + với sự hỗ trợ của lực lượng

vũ trang Ú Aáp chiến lược ” xương sống” của CTĐB bị phá sản về cơ bản

b-Trên mặt trận quân sự :

+ những năm 1961-1962 quân ta đã đánh bại nhiều cuộc hành quân càn quét lớn của địch vào căn cứ

Trang 8

GV tường thuật trận trận Ấp Bắc ( với số địch gấp

ta 10 lần ) 2000/200 Ta đã đánh tan cuộc hành

quân càn quét của quân nguỵ do cố vấn Mỹ chỉ

huy, đánh baị biện pháp chiến thuật mới của địch,

chứng minh quân dân ta hoàn toàn có khả năng

đánh bại CTĐB, sau trận Aáp bắc dấy lên phong

trào “Thi đua Ấpgiết giặc lập công” trên khắp MN

8- 5-1963 hơn 2 vạn tăng ni, phật tử Huế biểu tình ,

ngày 11-6-1963 hoà thượng Thích Quảng Đức tự

thiêu tại Sài gòn, ngày 16-6-1963 70 quần chúng

Sài gòn xuống đường biểu tình

- 22/11/1963 tổng thống Mỹ J Kennơdy bị ám sát

tại Daslat -> đầu 1964 Giôn xơn lên thay và cho ra

đời kế hoạch Giônxơn – Macnamara

- Chỉ trong vòng 18 tháng ( 11/1963 -> 1965) từ

sau cuộc đảo chính nội các nguỵ quyền đã có đến

10 cuộc đảo chính Sau đảo chính Diệm – Nhu ->

Dương văn Minh ->Tôn thất Đính -> Nguyễn

Khánh -> Nguyễn Tôn Hoàn…

CM ở chiến khu D, căn cứ U Minh, Tây ninh….+2-1-1963 quân dân ta giành thắng lợi vang dội ở trận Aáp bắc (Mỹ tho)

+Đông xuân 1964-1965 ta mở các chiến dịch tấn công địch ở miền Đông Nam bộ với các chiến thắng : Bình giã, An lão, Ba gia, Đồng xoài -> Làm phá sản về cơ bản chiến lược CTĐB của Mỹ

c-Trên mặt trận chính trị : Phong trào đấu tranh

của nhân diễn ra sôi nổi ở các đô thị lớn như : Huế,

Đà nẵng, Sài gòn Nổi bật là phong trào của đội quân “Tóc dài”, các tăng ni và phật tử chống sự kỳ thị đàn áp tôn giáo của chính quyền Diệm… phong trào của học sinh, sinh viên làm vùng”Hậu cứ” của địch rối loạn Ú chính quyền tay sai khủng hoảng

và suy sụp ngày 1-11-1963 Mỹ giật dây cho tướng lĩnh nguỵ làm đảo chính lật đổ Diệm – Nhu

Từ các thắng lợi trên các mặt trận của quân và dân ta đã cơ bản làm phá sản CTĐB vào đầu năm 1965

4 Củng cố bài: GV đặt câu hỏi hệ thống các kiến thức cơ bản của bài.

- Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất ở miền Bắc (thành tựu, ý

nghĩa)

5 Dặn dò: Học sinh chuẩn bị mục III, mục IV bài 21

- Học sinh chuẩn bị bài 22 – tiết 41” Chiến tranh cục bộ” 1965-1968

BÀI 22 : NHÂN DÂN HAI MIỀN TRỰC TIẾP CHIẾN ĐẤU CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC NHÂN DÂN MIỀN BẮC

VỪA CHIẾN ĐẤU VỪA SẢN XUẤT (1965-1973).

I.Mục tiêu bài học : Ngày dạy :3-2-2009

1/ Kiến thức : Học sinh nắm các nội dung cơ bản là : Tiết chương trình : 38

-Hoàn cảnh ra đời, âm mưu và thủ đoạn trong “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ những năm 1968

-Quân và dân Miền nam chiến đấu chống CTCB, nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu đánh bại chiến tranh phá hoại của Mỹ

-Hoàn cảnh hội nghị Pari, tiến trình hội nghị từ 13-5-1968 đến tháng 1-1973 Nội dung cơ bản

và ý nghĩa của hiệp định

Trang 9

2/ Tư tưởng : Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, tình cảm gắn bó Bắc – Nam Niềm

tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Hồ Chủ Tịch

3/ Kỹ năng : Phân tích, so sánh, xử dụng bản đồ, lược đồ, tranh ảnh tư liệu Liên hệ các kiến

thức liên môn ( Địa lý, văn…)

IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy-học :

2 Kiểm tra bài cũ : Chiến lược “CTĐB” ra đời trong hoàn cảnh nào? Âm mưu và thủ đoạn

của Mỹ trong việc tiến hành “CTĐB” ở miền Nam (1961-1965)

3 Giới thiệu bài mới : Bị thất bại trong “CTĐB” ở miền Nam, chính quyền Giôn-xơn đã tiến

hành thực hiện chiến lược “Chiến tranh cục bộ” ở MN và mở rộng leo thang “Chiến tranh phá hoại” ở miền Bắc những năm 1965-1968 Quân dân ta ở 2 miền đã đánh bại cuộc chiến tranh đó như thế nào?

Hoạt động của thầy và trò Nội dung học sinh cần nắm.

Hoạt động 1 : Giảng giải.

“Chiến tranh cục bộ” là 1 trong 3 loại hình

chiến tranh thuộc chiến lược toàn cầu “Phản

ứng linh hoạt” của Mỹ được đề ra từ thời TT

Ken-nơ-dy.Với CTCB nhằm “Mỹ hóa” chiến

tranh ở VN nhằm cứu vãn quân đội Sài gòn

khỏi bị sụp đổ và tiếp tục thực hiện mục tiêu

của chiến tranh TD mới của Mỹ MN

Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ trong thực hiện

CTCB ở MN? So sánh những điểm giống và

khác nhau giữa 2 chiến lược CTĐB và CTCB

Số lượng quân Mỹ vào MN từ :

57.000 quân chư hầu/ tổng số quân là 1,5 triệu

-“Tìm diệt” chủ yếu do lực lượng Mỹ thựchiện

tấn công vào căn cứ cách mạng của ta nhằm

“bẻ gãy xương sống Việt cộng”

-“Bình định” chủ yếu do quân ngụy thực hiện

ở nông thôn ( tiếp tục ấp chiến lược)

.Chiến đấu chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của

đế quốc Mỹ ở miền Nam (1965-1968)

1/ Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ ở miền Nam

a- Hoàn cảnh : Do sự thất bại của “Chiến tranh đặc

biệt”, từ giữa năm 1965 chính quyền Giôn-xơn đã chuyển sang thực hiện “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam

và mở rộng chiến tranh phá hoại ở miền Bắc

b- Âm mưu : CTCB là loại hình chiến tranh xâm lược

thực dân mới được tiến hành bằng lực lượng quân Mỹ (chủ yếu) + quân đồng minh và quân đội tay sai

c- Thủ đoạn và biện pháp tiến hành :

Tăng cường đổ quân viễn chinh Mỹ và đồng minh vào

MN, dựa vào vào ưu thế lực lượng và vũ khí hiện đại thực hiện -chiến thuật hai gọng kìm “Tìm diệt” và

“Bình định” vào căn cứ kháng chiến của ta Thực hiện 2 cuộc phản công mùa khô 1965-1966 và 1966-1967

2/ Chiến đấu chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ.

-Với ý chí “Quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược” quân dân MN đã chiến đấu anh dũng và giành những thắng lợi trên các mặt trân

a- Quân sự :

Trang 10

GV tường thuật về trận Vạn tường và ý nghĩa

của chiến thắng này.HS dựa vào SGK trình

bày 2 cuộc phản công mùa khô, từ đó cho biết

vì sao nay là những thắng lội có nghĩa chiến

lược của ta Ú làm thay đổi tương quan lực

lượng? (chú ý các số liệu về lực lượng địch

huy động và số tên bị ta tiêu diệt trong các

cuộc hành quân)

Trong mùa khô 1966-1967 : có 3 cuộc hành

quân lớn là Atơborơ, Xêđaphôn và

Gian-xơnxiti

Hoạt động 2: Phát vấn.

Vì sao ta quyết định mở cuộc tổng tiến công

và nổi dậy vào đầu 1968?

Hs dựa vào Sgk trình bày, GV trình bày diễn

biến trên bản đồ Nêu và phân tích những hạn

chế của ta

Ý nghĩa của cuộc tổng tiến công và nổi dậy

năm 1968

-Để hỗ trợ cho CT xâm lược ở miền Nam và

ngăn chặn sự chi viện của hậu phương với tiền

tuyến Ú Từ tháng 3-1964 Mỹ thông qua kế

hoạch OPLAN-34A và 5-8-1964 dựng lên “Sự

kiện vịnh Bắc bộ”, 7-2-1965 lấy cớ “Trả đũa”

cuộc tiến công của ta ở Plây-cu Ú tiến hành

ném bom MB

- Mỹ huy động hàng ngàn máy bay trong đó có

cả B52, F111 và hàng trăm tàu chiến

Bắn phá vào các nhà máy, hầm mỏ, các tuyến

giao thông quan trọng… trung bình 1ngày có

đến 300 lần máy bay xuất kích trút khoảng

1600 tấn bom đạn

Hoạt động 3 : Thảo luận nhóm.

Miền Bắc vừa sản xuất vừa chiến đấu chống

CTPH như thế nào? Ý nghĩa những thắng lợi

của quân dân MB

Phong trào thi đua ở MB những năm

1965-1968 như : Thanh niên “Ba sẵn sàng”, phụ nữ

“Ba đảm đang”, thiếu niên nhi đồng “Làm

nghìn việc tốt”, giáo dục “hai tốt”, công nhân

+18-8-1965 Thắng lợi Vạn tường (Quảng ngãi)

+ Đập tan 2 cuộc phản công chiến lược mùa hô

1965-1966 và 1966-1967 Đây là những thắng lợi có ý nghĩa chiến lược làm tương quan lượng thay đôỉ có lợi cho ta

b-Trên mặt trận chống bình định :

Ở các vùng nông thôn được sự phối hợp hỗ trợ của lực lượng vũ trang nhân đã nổi dậy phá vỡ từng mảng “Ấp chiến lược”, phá ách kìm kẹp của địch

c-Trên mặt trận chính trị :Trong khắp các thành thị

diễn ra cuộc đấu trnh sôi nổi của các tầng lớp nhân dân đòi Mỹ cút về nước, đòi tự do dân chủÚvùng giải phóng được mở rộng, uy tín của mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam được nâng cao

3/ Cuộc tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968.

a- Hoàn cảnh : So sánh lực lượng thay đổi có lợi cho ta

sau 2 mùa khô, lợi dụng mâu thuẫn của Mỹ trong năm bầu cử tổng thống ta chủ trương mở cuộc tổng tiến công nổi dậy toàn miền Nam

b- Diễn biến : Ta bắt đầu tập kích vào hầu khắp các đô

thị vào đêm giao thừa tết Mậu thân (30-1-1968) và diễn

ra trong 3 đợt

- đợt I : 30-1 đến 25-2

- đợt II : 4-5 đến 25-6

- đợt III: 17-8 đến 23-9

- Ý nghĩa : Làm lung lay ý chí xâm lược của quân Mỹ, làm

thất bại Chiến tranh đặc biệt, Mỹ chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc và chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán với ta tại hội nghị Pa-ri

Mở ra một bước ngoặt mới của cuộc kháng chiến chống

II Miền Bắc vừa sản xuất vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mỹ (1965-1968) 1/ Mỹ tiến hành chiến tranh bằng không quân, hải quân phá hoại miền Bắc.

b- Thủ đoạn : 7-2-1965 Mỹ chính thức tiến hành chiến

tranh phá hoại lần I ở miền Bắc bằng không quân, hải

Trang 11

“Ba điểm cao” v.v.

men, lương thực vào MN

“Việt nam hóa chiến tranh” thuộc chiến lược

toàn cầu “Ngăn đe thực tế” do Nichxơn đề ra

đầu năm 1969 thay cho cho chiến lược “Phản

- Thực hiện quân sự hó toàn dân

- Phát động phong trào thi đua chiến đấu, sản xuất trong mọi ngành, mọi giới

Trong 4 năm chiến tranh phá hoại miền Bắc đã đạt những thành tích to lớn trong chiến đấu và sản xuất (SGK)

Miền Bắc làm tròn nghĩa vụ hậu phương lớn với miền Nam một cách xuất sắc với tinh thần “Mỗi người làm việc bằng hai vì Miền Nam ruột thịt” “thóc không thiếu một can, quân không thiếu một người” Trong những năm Mỹ thực hiện chiến tranh phá hoại tuyến đường

“Trường sơn” trên bộ và trên biển vẫn đảm bảo thông suốt, trong 4 năm miền Bắc chi viện sức người, sức của cho miền Nam gấp 10 lần so với trước, sự chi viện đó đã góp phần quyết định cùng miền Nam đánh bại “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ

4 Củng cố GV nêu câu hỏi – học sinh trả lời

- Âm mưu và thủ đoạn của chiến lược “Việt nam hóa chiến tranh” và “Đông dương hóa chiến tranh” Điểm giống và khác nhau giữa chiến lược VNHCT với “Chiến tranh đặc biệt”

5 Dặn dò: Học sinh chuẩn bị nội dung mục V “Hiệp định Pari” Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết (Học

các nội dung của bài 21 và 22)

Giáo viên khái quát các kiến thức đã học – về các chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, “Việt Nam

hóa chiến tranh”, yêu cầu học sinh trình bày được âm mưu – thủ đoạn cơ bản của các chiến lược chiến tranh của Mỹ, hiệp định Paris 1973

Trang 12

I.Mục tiêu bài học : Ngày dạy : 10-2-2009

Trang 13

2 Kiểm tra bài cũ :

-Chiến đấu chống “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ ở miền Nam

-Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mỹ, vừa sản xuất và làm nghĩa vụ hậu phương 1965-1968

3 Giới thiệu bài mới : Để hiểu rõ hơn, cuộc chiến đấu chống “Việt Nam hóa chiến tranh”,

miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế-xã hội, chiến đấu chống chiến tranh phá hoại lần hai của

Mỹ và làm nghĩa vụ hậu phương thế nào, chúng ta tiếp tục tìm hiểu tiết 2 bài 22:

Âm mưu, thủ đoạn của Mỹ trong thực hiện

chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh và

Đông Dương hóa chiến tranh là gì?

Đây là cuộc chiến tranh tổng lực với quy mô

-Thực hiện chiến tranh hủy diệt MB nhằm

ngăn chặn sự chi viện từ Bắc vào Nam, mở

rộng chiến tranh sang Lào và Cămpuchia

- Lợi dụng mâu thuẫn trong các nước

XHCN nhằm gây sức ép và cô lập cuộc

kháng chiến của nhân dân ta

Những thắng lợi của quân dân 3 nước Đông

Dương trên các mặt trận chính trị, quân sự

Ý nghĩa của những thắng lợi đó

Hoàn cảnh, ý nghĩa cuộc tiến công chiến

lược nắm 1972

- Sau những thất bại liên tiếp, quân ngụy

phải chuyển sang phòng ngự, năm 1971

quân Mỹ đã rút 180.000 và chư hầu đã rút

16.000 khỏi MN Ú so sánh lực lượng có lợi

cho ta

- GV mở rộng về cuộc chiến đấu 81 ngày

đêm để bảo vệ thị xã và thành cổ Quảng trị

từ 28-6-1972 đến 16-9-1972

- Giáng 1 đòn nặng nề vào chiến lược Việt

Nam hóa chiến tranh ,buộc Mỹ phải tuyên

III Chiến đấu chống chiến lược “Việt nam hóa chiến tranh” và “Đông Dương hóa chiến tranh” của Mỹ (1969-1973).

1/ Chiến lược “Việt nam hóa chiến tranh” và “Đông Dương hóa chiến tranh” của Mỹ.

a-Hoàn cảnh : Sau thất bại của Chiến tranh cục bộ đầu năm

1969 Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược “Việt nam hóa chiến tranh” đồng thời mở rộng chiến tranh ra toàn ĐD thực hiện “Đông Dương hóa chiến tranh”

b- Âm mưu – Thủ đoạn :

- Việt Nam hóa chiến tranh vẫn tiếp tục chiến tranh xâm lược thực dân mới của Mỹ ở miền Nam được tiến hành quân đội tay sai là chủ yếu với sự phối hợp đáng kể của lực lượng chiến đấu Mỹ, bằng không quân và hỏa lực Mỹ do

cố vấn Mỹ chỉ huy.Thực chất nay là sự tiếp tục của âm mưu “Dùng người Việt đánh người Việt”, “Dùng người Đông Dương đánh người Đông dương”

2/ Chiến đấu chống chiến lược “Việt nam hóa chiến tranh” và“Đông Dương hóa chiến tranh” của Mỹ.

Mỹ của nhân dân Đông Dương

- Phong trào của các tầng lớp nhân dân diễn ra sôi nổi ở các đô thị Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng đặc biệt là học sinh, sinh viên với các phong trào “Xuống đường”, “Nói với đồng bào”, “Nghe đồng bào tôi nói, nói cho đồng bào tôi nghe”

-Phong trào của nhân dân nông thôn và ven đô đấu tranh chống “Bình định” phá “Ấp chiến lược” Ú Đầu 1971 cách mạng làm chủ thêm 3600 ấp với > 3 triệu dân

b- Trên mặt trận quân sự : Những thắng lợi của sự phối

hợp chiến đấu của quân dân các nước ĐD

- Từ 30-4Ú 30-6-1970 quân đội Việt Nam phối hợp với quân dân Campuchia đập tan cuộc hành quân xâm lược Campuchia

Trang 14

bố “Mỹ hóa” trở lại

-Góp phần quan trọng vào thắng lợi trên bàn

hội nghị Pa-ri

Hoạt động 2: Cả lớp-cá nhân.

Những thành tựu của MB trong thực hiện

nhiêm vụ khôi phục, phát triển kinh tế – xã

hội 1969-1973

HS dựa vào SGK trả lời

Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc

lần II với mục đích gì?

- Nhằm đối phó với cuộc tấn công của ta và

cứu vãn cho chiến lược Việt Nam hóa chiến

tranh ở miền Nam

- Tạo thế mạnh với ta trên bàn hội nghị Pari

14-12-1972 Nichxơn phê chuẩn kế hoạch

tập kích ồ ạt bằng không quân vào Hà Nội,

Hải Phòng tạo ra “Trân châu cảng thứ 2”

nhằm gây sức ép tối đa với ta trên bàn hội

( riêng Hà nội là 4 vạn tấn) tương đương sức

công phá của 5 quả bom nguyên tử

của 10 vạn quân Mỹ –ngụy

- Từ 12-2 Ú 23-3-1971 quân Việt Nam và quân dân Lào đập tan cuộc hành quân “Lam sơn 719” đường 9 –Nam Lào của 4,5 vạn quân Mỹ-ngụy

-Từ 30-3-1972 Ú Cuối tháng 6-1972 ta mở cuộc tiến công chiến lược khắp miền Nam, chọc thủng 3 phòng tuyến mạnh nhất của địch là Quảng trị, Tây nguyên, Đông nam

IV Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế, xã hội, chiến đấu chống “ Chiến tranh phá hoại” lần II của

1/ Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế, xã hội.

-Đầu năm 1969 sau khi Mỹ chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc khôi phục và đẩy mạnh sản xuất Bước đầu khắc phục 1 số sai lầm khuyết điểm trong chỉ đạo, quản lý kinh tế –xã hội

2/ Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, vừa sản xuất và làm nghĩa vụ hậu phương,

-Ngày 16-4-1972 Nich xơn tuyên bố chính thức tiến hành chiến tranh phá hoại ở miền Bắc bằng không quân, hải quân

- Quân dân miền Bắc đã có sự chuẩn bị và sẵn sàng đối phó nên đã giành thế chủ động và kịp thời chống trả địch ngay từ đầu Trong điều kiện chiến tranh ác liệt miền Bắc vẫn đảm bảo nhịp độ sản xuất, thông suốt các mạch máu giao thông chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam, Lào và Cam-pu-chia

- Từ 18-12-1972 đến 29-12-1972 quân dân miền Bắc đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích chiến lược bằng không quân hiện đại của Mỹ làm nên trận “Điện Biên Phủ trên không”

Ý nghĩa : Trận “Điện Biên Phủ trên không” là thắng lợi

quyết định buộc Mỹ chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc và ký hiệp định Pa-ri chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam

4 Củng cố GV nêu câu hỏi – học sinh trả lời

-Mỹ tiến hành Việt Nam hóa chiến tranh như thế nào?

-Quân dân miền Bắc đã đánh bại chiến tranh phá hoại lần thứ hai của Mỹ và trận “Điện Biên phủ trên không” như thế nào?

5 Dặn dò:

Bài tập lịch sử : học sinh lập bảng hệ thống và so sánh các chiến lược chiến tranh của Mỹ từ

1954 – 1973

Chiến tranh đơn phương 1954 – 1960

Chiến tranh đặc biệt 1961 – 1965

Trang 15

Chiến tranh cục bộ 1965 – 1968

Chiến tranh “Việt Nam hóa” 1969 – 1972

I.Mục tiêu bài học : Ngày dạy : 17-2-2009

2 Kiểm tra bài cũ :

-Chiến đấu chống Việt Nam hóa chiến tranh và Đông Dương hóa chiến tranh của Mỹ

-Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế-xã hội, chiến đấu chống chiến tranh phá hoại lần thứ hai của Mỹ như thế nào?

3 Giới thiệu bài mới : Để hiểu rõ hơn, Hiệp định Pa-ri về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa

bình ở Việt Nam ký kết như thế nào, chúng ta tiếp tục tìm hiểu tiết 3 bài 22:

- Vì sao Mỹ phải chấp nhận ngồi vào bàn

thương lượng với ta ?

- Đấu tranh quân sự và chính trị là nhân tố

V Hiệp định Paris 1973 về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.

1/ Hoàn cảnh : Từ sau những thắng lợi của ta trên mặt

trận quân sự, chính trị hai mùa khô 1965 – 1966 và 1966 –

1967 và sau đòn tấn công bất ngờ Mậu Thân 1968ÚChính quyền JohnSon buộc phải tuyên bố ngừng ném bom miền

Tiêu đề	Lịch sử Việt Nam 1954 - 2000
Trường học	Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2000
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	307 KB