Tài sản góp vốn có thể là tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kĩ thuật, các tài sản khác ghi tron
Trang 1Như chúng ta đã biết, Luật thương mại là một trong những ngành luật góp phần quan trọng điều chỉnh các quan hệ xã hội có liên quan đến các doanh nghiệp, công ty trong toàn bộ nền kinh tế của nước ta Để nắm vững hơn nữa kiến thức về các loại hình công ty nói riêng và các chế định của ngành luật thương mại nói chung thì nhóm chúng em xin được phép trình bày nội dung bài
tập nhóm có liên quan đến công ty trách nhiệm hữu hạn như sau: “An, Bình,
Minh góp vốn thành lập CTTNHH Đại Dương năm 2009 An góp bằng ngôi nhà đứng tên mình, lúc đó trị giá 2 tỷ; Bình góp bằng máy móc thiết bị, trị giá 3 tỷ; Minh góp bằng tiền mặt là 4 tỷ CTTNHH Đại Dương làm ăn tốt, mọi hoạt động cũng như khoản nợ đều được thực hiện nghiêm chỉnh, lợi nhuận của các thành viên được chia tương ứng với tỷ lệ vốn góp (tất cả đều góp thật, không cam kết) Tuy nhiên, ngôi nhà mà An dùng làm tài sản góp vốn vẫn đứng tên
An, và 3 thành viên thỏa thuận bao giờ công ty yêu cầu thì An sẽ phải chuyển quyền sở hữu cho công ty, nhưng thực tế công ty chưa yêu cầu
Vào 1 ngày đẹp trời năm 2013, An có ngồi với 1 luật sư và được luật sư
tư vấn rằng: như vậy, lâu nay An là người bị thiệt thòi nhất, bởi vì quyền lợi của An trong công ty vẫn tương ứng với giá trị ngôi nhà là 2 tỷ, trong khi đến thời điểm hiện tại, ngôi nhà của An đã tăng giá lên đến 10 tỷ rồi An thấy lời tư vấn này có lý nên đã đến CT yêu cầu Bình và Minh:
- Hoặc phải cho An rút ngôi nhà ra, nộp vào CT 2 tỷ tiền mặt tương ứng với giá trị phần vốn góp lâu nay của An;
- Hoặc phải sửa phần vốn góp của An là 10 tỷ tương tương với giá trị ngôi nhà, chứ không phải 2 tỷ như lâu nay.
Bình và Minh không đồng ý yêu cầu của An, do đó An làm đơn ra Tòa án yêu cầu giải quyết tranh chấp giữa công ty và thành viên công ty liên quan đến tài sản góp vốn Ở Tòa, An nói rằng đây vẫn là tài sản của mình, giấy tờ ngôi nhà vẫn đứng tên An chứ không mang tên CT, do đó, An có quyền yêu cầu như trên.
Trang 2Yêu cầu:
a Khái quát thủ tục góp vốn vào công ti
b Xác định tư cách thành viên của An
c Nêu cách thức giải quyết vụ việc trên”
NỘI DUNG:
I Một số vấn đề lý luận chung về công ty trách nhiệm hữu hạn.
1 Công ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên.
Công ty trách nhiệm hữu hạn là loại hình công ty gồm không quá 50 thành viên góp vốn thành lập và công ty chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty bằng tài sản của mình
Công ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên có những đặc điểm cơ bản sau:
- Là doanh nghiệp có không quá 50 thành viên trong suốt quá trình hoạt động
- Công ty trách nhiệm hữu hạn là một pháp nhân
- Công ty chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty bằng tài sản của mình Các thành viên còn lại trong công ty chỉ chịu trạch nhiệm về các khoản nợ cũng như nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vốn cam kết góp mà chưa góp đủ
- Công ty trách nhiệm hữu hạn không được phát hành cổ phiếu để nhằm huy động vốn
- Phần vốn góp của các thành viên chỉ được chuyển nhượng theo quy định của pháp luật
Công ty trách nhiệm hữu hạn từ hai thành viên trở lên phải có: Hội đồng thành viên, chủ tịch hội đồng thành viên, giám đốc( tổng giám đốc) Khi công ty
có trên 11 thành viên thì phải có ban kiểm soát của công ty
2 Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.
Trang 3Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu ( gọi là chủ sở hữu công ty) Chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi vốn điều lệ
Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành vien có những đặc điểm sau đây: -Do một thành viên là tổ chức hoặc cá nhân làm chủ sở hữu
- Chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm hữu hạn
- Việc chuyển nhượng phần vốn góp của chủ sở hữu được thực hiện theo quy định của pháp luật
- Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên có tư cách pháp nhân
- Không được phát hành cổ phiếu để huy động vốn vào trong công ty Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là cá nhân thì chủ sở hữu đồng thời là Chủ tịch công ty( tổng giám đốc) và là người đại diện theo pháp luật của công ty
II Giải quyết tình huống thực tế.
1 Khái quát thủ tục góp vốn vào công ti.
Theo quy định tại Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2005, “Góp vốn là việc đưa
tài sản vào công ty để trở thành chủ sở hữu hoặc các chủ sở hữu chung của công ty Tài sản góp vốn có thể là tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết
kĩ thuật, các tài sản khác ghi trong Điều lệ công ty do thành viên góp để tạo thành vốn của công ty”
Theo như đề bài, An, Bình, Minh cùng nhau góp vốn thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đại Dương (với ba thành viên) nên nhóm em chỉ đưa ra thủ tục góp vốn vào công ty khi thành lập công ty Cụ thể như sau:
BƯỚC 1: Xác định đối tượng góp vốn
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005, tất cả các tổ chức là pháp nhân, bao gồm cả doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, không phân
Trang 4biệt nơi đăng ký trụ sở chính và mọi cá nhân không phân biệt quốc tịch, nơi cư trú, nếu không thuộc đối tượng bị cấm theo quy định tại Điều 13 Luật Doanh nghiệp 2005 đều có quyền góp vốn với mức không hạn chế tại doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp Ngoài ra các trường hợp sau đây cũng không được góp vốn:
- Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, vợ/chồng của người đó không được phép góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong phạm vi ngành nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý (cơ quan nhà nước), đối với ngành nghề khác thì có quyền góp vốn
- Công chức không thể góp vốn vào công ty trách nhiệm hữu hạn vì người góp vốn thì đương nhiên là thành viên Hội đồng thành viên và được coi là người quản lý công ty
BƯỚC 2: Xác định tài sản góp vốn
Tài sản góp vốn có thể là:
Tiền Việt Nam
Ngoại tệ tự do chuyển đổi
Vàng
Giá trị quyền sử dụng đất
Giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật
và Các loại tài sản khác ghi trong điều lệ công ty
BƯỚC 3: Định giá tài sản góp vốn
Theo quy định tại Điều 30 Luật Doanh nghiệp 2005 thì những tài sản như: tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi và vàng là tài sản không bắt buộc phải định giá Còn tài sản bắt buộc phải định giá bao gồm: giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật và Các loại tài sản khác ghi trong điều lệ công ty Việc định giá sẽ do các thành viên, cổ đông sáng lập thỏa thuận định giá hoặc tổ chức định giá chuyên nghiệp định giá theo nguyên tắc nhất trí (Khoản 1 Điều 30 Luật Doanh nghiệp)
Trang 5Đối với trường hợp bên có tài sản góp vốn là cá nhân, tổ chức không kinh doanh, thì điểm a.1 khoản 2.8 Mục IV Phần B Thông tư số129/2008/TT-BTC
ngày 26/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế GTGT quy định: "Trường
hợp cá nhân, tổ chức không kinh doanh có góp vốn bằng tài sản vào công ty trách nhiệm hữu hạn thì chứng từ đối với tài sản góp vốn là biên bản chứng nhận góp vốn, biên bản giao nhận tài sản Trường hợp tài sản góp vốn là tài sản mới mua, chưa sử dụng, có hóa đơn hợp pháp được hội đồng giao nhận vốn góp chấp nhận thì trị giá vốn góp được xác định theo trị giá ghi trên hóa đơn bao gồm cả thuế GTGT; Bên nhận vốn góp được kê khai khấu trừ thuế GTGT mua trên hóa đơn mua tài sản của bên góp vốn".
BƯỚC 4: Chuyển quyền sở hữu tài sản
Theo quy định tại Điều 29 Luật Doanh nghiệp 2005 thì thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn phải chuyển quyền sở hữu tài sản góp vốn cho công ty theo quy định sau đây:
a) Đối với tài sản có đăng ký hoặc giá trị quyền sử dụng đất thì người góp vốn phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản đó hoặc quyền sử dụng đất cho công ty tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền Việc chuyển quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn không phải chịu lệ phí trước bạ;
b) Đối với tài sản không đăng ký quyền sở hữu, việc góp vốn phải được thực hiện bằng việc giao nhận tài sản góp vốn có xác nhận bằng biên bản
Biên bản giao nhận phải ghi rõ:
hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác, số quyết định thành lập hoặc đăng ký của người góp vốn;
vốn điều lệ của công ty;
Trang 6 Ngày giao nhận;
vốn và người đại diện theo pháp luật của công ty;
c) Cổ phần hoặc phần vốn góp bằng tài sản không phải là tiền Việt Nam, ngoại
tệ tự do chuyển đổi, vàng chỉ được coi là thanh toán xong khi quyền sở hữu hợp pháp đối với tài sản góp vốn đã chuyển sang công ty
Riêng tài sản được sử dụng vào hoạt động kinh doanh của chủ doanh nghiệp tư nhân không phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu cho doanh nghiệp
BƯỚC 5: Cấp giấy chứng nhận vốn góp
Khoản 4 Điều 39 Luật Doanh nghiệp 2005 quy định: “Tại thời điểm góp
đủ giá trị phần vốn góp, thành viên được công ty cấp giấy chứng nhận phần vốn góp Giấy chứng nhận phần vốn góp có các nội dung chủ yếu sau đây:
a) Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty;
b) Số và ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;
c) Vốn điều lệ của công ty;
d) Họ, tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, số Giấy chứng minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác đối với thành viên là cá nhân; tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, số quyết định thành lập hoặc số đăng ký kinh doanh đối với thành viên là tổ chức;
đ) Phần vốn góp, giá trị vốn góp của thành viên;
e) Số và ngày cấp giấy chứng nhận phần vốn góp;
g) Họ, tên, chữ ký của người đại diện theo pháp luật của công ty.”
Trường hợp giấy chứng nhận phần vốn góp bị mất, bị rách, bị cháy hoặc bị tiêu huỷ dưới hình thức khác, thành viên được công ty cấp lại giấy chứng nhận phần
vốn góp.(Khoản 5 Điều 39 Luật doanh nghiệp 2005) và phải trả chi phí do công
ty quy định
Trang 7Các thành viên có nghĩa vụ góp đủ và đúng tiến độ tài sản đã cam kết và thời hạn cam kết tối đa là 36 tháng
2 Xác định tư cách thành viên của An.
Từ những dữ kiện đề bài cho nhóm em xin khẳng đinh, An có tư cách thành viên, bởinhững lý do sau đây :
Thứ nhất là, cả ba người đều góp vốn thật sự vào công ty và không cam
kết, nghĩa là tất cả tài sản mà ba người góp vào công ty đều là hiện vật và được công ty chứng thực, không hề có hứa hẹn Và tài sản các thành viên góp đã được định giá rõ ràng.Tất nhiên, tài sản mà An góp vốn khi được ghi vào trong biên bản ( giấy chứng nhận góp vốn) sẽ ghi rõ An góp bằng ngôi nhà và đã định giá bằng 2 tỷ tiền mặt
Thứ hai là, về phía công ty, thì Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đại Dương
là 1 pháp nhân và đã đươc cấp giấp chứng nhận đăng kí kinh doanh dựa trên tài sản góp vốn của các thành viên Khi đăng kí kinh doanh, công ty đã nêu rõ rằng : An góp vốn bằng ngôi nhà và được định giá tại thời điểm đó là 2 tỷ Bởi
vì pháp nhân phải có tài sản độc lập mà trong trường hợp này vốn điều lệ của công ty thì mới được cấp giấy phép đăng kí kinh doanh mà công ty đã được cấp giấy phép đăng kí kinh doanh trên thực tế
Thứ ba là, An phải có giấy chứng nhận góp vốn thì mới được hưởng lợi
nhuận từ việc làm ăn thắng lợi của công ty Lợi nhuận mà các thành viên được hưởng đã được chia theo tỷ lệ vốn góp của các thành viên, mà chỉ có những người có tư cách thành viên mới được chia lợi nhuận theo luật định
Thứ tư là, theo qui định tại điểm a khoản 1 điều 29 Luật doanh nghiệp
2005:
“1 Thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh và cổ đông công
ty cổ phần phải chuyển quyền sở hữu tài sản góp vốn cho công ty theo quy định sau đây:
Trang 8a, Đối với tài sản có đăng ký hoặc giá trị quyền sử dụng đất thì người góp vốn phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản đó hoặc quyền sử dụng đất cho công ty tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.Việc chuyển quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn không phải chịu lệ phí trước bạ”
Khi góp vốn vào bằng ngôi nhà, An vẫn là người đứng tên, nhưng trong điều lệ ( tức là thỏa thuận ban đầu khi thành lập công ty) có quy định rằng: “Khi nào công ty yêu cầu thì An phải sang tên lại cho công ty.” Về mặt lý thuyết thì công ty chưa sở hữu ngôi nhà làm tài sản, nhưng về mặt thực tế mà nói thì ngôi nhà đã được công ty sở hữu và dùng vào việc kinh doanh của công ty Đại Dương và sinh lời ( lợi nhuận đã được chia như đề bài nêu) Và điều lệ công ty cũng đã có quy định rằng khi nào công ty yêu cầu thì An phải làm giấy tờ, như vậy, trong bất kì thời gian nào, thì khi công ty yêu cầu, An cũng đều phải làm giấy tờ đổi quyền sở hữu sang cho công ty Và việc chuyển quyền sở hữu ngôi nhà cho công ty, đây được coi là nghĩa vụ của An, chứ không phải là quyền nữa
Tóm lại, từ những lập luận trên, có thể khẳng định rằng, An có tư cách
thành viên của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đại Dương Vì thế những yếu cầu của An là không có căn cứ
3
Nêu cách thức giải quyết vụ việc.
* Đối với phần góp là ngôi nhà.
Như vậy theo đề bài, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đại Dương đã hoàn tất thủ tục đăng kí Theo quy định tại điểm a khoản 1 điều 29 Luật doanh nghiệp 2005:
“Thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh và cổ đông
công ty cổ phần phải chuyển quyền sở hữu tài sản góp vốn cho công ty theo quy định sau đây:
a) Đối với tài sản có đăng ký hoặc giá trị quyền sử dụng đất thì người góp vốn phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản đó hoặc quyền sử dụng đất cho
Trang 9công ty tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.Việc chuyển quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn không phải chịu lệ phí trước bạ”
Theo quy định trên, ngay sau khi công ty được cấp giấy chứng nhận đăng
kí kinh doanh, An đã phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất cho công ty Hơn nữa, khoản 4, điều 49 Luật đất đai cũng có quy định góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất để thành lập pháp nhân mới, pháp nhân mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Nhưng ngôi nhà vẫn đứng tên An, và 3 thành viên đã thỏa thuận bao giờ công ty yêu cầu thì An sẽ chuyển quyền sở hữu cho công ty Điều này có nghĩa là, trên giấy tờ, An vẫn đứng tên ngôi nhà này, nhưng thực tế, ngôi nhà này đã là tài sản của công ty, được ghi rõ trong điều lệ của công ti, chỉ là An chưa thực hiện việc chuyển quyền sở hữu mà thôi Việc An nói ngôi nhà này vẫn là tài sản của mình như vậy đồng nghĩa với việc An đã phủ nhận tư cách thành viên của mình trong công ty kéo theo đó là việc hưởng lợi nhuận từ việc kinh doanh của công ty của An là không hợp pháp
Mặt khác, việc góp vốn của An được thực hiện vào năm 2009, việc định giá ngôi nhà này là 2 tỷ đã được cả ba thành viên đồng ý và ghi vào điều lệ công
ty Giá của ngôi nhà này sẽ được xác định tại thời điểm năm 2009 chứ không phải là năm 2013 khi xảy ra tranh chấp Nên số vốn góp của An là 2 tỷ
* Yêu cầu thứ nhất của An: Hoặc phải cho An rút ngôi nhà ra, nộp vào CT 2
tỷ tiền mặt tương ứng với giá trị phần vốn góp lâu nay của An
Vì là một trong các thành viên thành lập công ty, tuy chưa chuyển quyền
sở hữu ngôi nhà cho công ty nhưng chắn chắn với việc góp vốn thật không cam kết thì Bình,Minh và An sẽ được cấp giấy chứng nhận phần vốn góp theo quy
định tại khoản 4 điều 39 Luật doanh nghiệp năm 2005 đó là: “ tại thời điểm góp
đủ phần vốn góp , thành viên được công ty cấp giấy chứng nhận phần vốn góp”.
Trang 10Theo yêu cầu của An là phải cho An rút ngôi nhà ra , nộp vào công ty tương ứng với giá trị phần vốn góp lâu này của An theo khoản 1 điều 39 Luật doanh nghiệp năm 2005 thì phải sự chấp thuận của các thành viên còn lại trong
công ty đó là Bình và Minh:“Thành viên phải góp vốn đầy đủ và đúng hạn
bằng loại tài sản góp vốn như đã cam kết Trường hợp thành viên thay đổi loại tài sản góp vốn đã cam kết thì phải được sự nhất trí của các thành viên còn lại; công ty thông báo bằng văn bản nội dung thay đổi đó đến cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn bảy ngày làm việc, kể từ ngày chấp thuận sự thay đổi.
Như vậy, nếu Bình và Minh không đồng ý thì An không thể thay đổi loại tài sản
đã góp vốn là ngôi nhà trị giá 2 tỷ sang 2 tỷ tiền mặt tương ứng với giá trị phần vốn góp lâu nay của An được
* Yêu cầu thứ hai của An: Hoặc phải sửa phần vốn góp của An là 10 tỷ
tương tương với giá trị ngôi nhà, chứ không phải 2 tỷ như lâu nay
Việc góp vốn của An được thực hiện vào năm 2009, việc định giá ngôi nhà này là 2 tỷ đã được cả ba thành viên đồng ý và ghi vào điều lệ công ty Giá của ngôi nhà này sẽ được xác định tại thời điểm năm 2009 chứ không phải là năm
2013 khi xảy ra tranh chấp
Nếu theo yêu cầu của An là phải sửa phần vốn góp của An là 10 tỷ tương tương với giá trị ngôi nhà, chứ không phải 2 tỷ như lâu nay thì cũng đồng nghĩa với việc công ty cũng cần phải đăng kí tăng vốn điều lệ Mà theo quy định tại điểm
a khoản 1 Điều 60 Luật Doanh Nghiệp năm 2005, tăng vốn điều lệ có thế bằng hình thức “ tăng vốn góp của thành viên”, nghĩa là nếu muốn sửa phần vốn góp của mình, An sẽ phải góp thêm vào công ty một số tiền thực tế là 8 tỷ ngoài khoản tiền là ngôi nhà trị giá 2 tỷ như đã định từ trước chứ không phải sửa giá trị ngôi nhà như An đã yêu cầu Tuy nhiên, việc tăng vốn góp của các thành viên phải lưu
ý quy định tại khoản 2 Điều 60 Luật này Trên thực tế, yêu cầu của An đưa ra đối với Bình và Minh không phải là vấn đề tăng vốn góp của thành viên mà vì lợi ích của mình nên An yêu cầu công ty tăng giá trị phần vốn góp của mình (nhưng A