VHDDKD chuong 5 văn hóa DN

Chương 6 nhằm giúp người học hiểu một cách đầy đủ, chính xác, sâu sắc về " văn hóa doanh nghiệp "; nhận thức rõ văn hóa doanh nghiệp là một trong những công cụ quan trọng nhất của Lãnh đ

Chương 5 VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Giới thiệu khái quát về chương:

Nội dung của chương 6 đề cập đến vấn đề văn hoá doanh nghiệp, một vấn đề đang thu hút sự quan tâm của nhiều tổ chức và doanh nghiệp ở Việt Nam Chương 6 nhằm giúp người học hiểu một cách đầy đủ, chính xác, sâu sắc về " văn hóa doanh nghiệp "; nhận thức rõ văn hóa doanh nghiệp là một trong những công cụ quan trọng nhất của Lãnh đạo doanh nghiệp trong việc quản lý điều hành; hiểu và vận dụng được các mô hình đánh giá văn hóa doanh nghiệp; xác định được các yếu tố tác động đến văn hóa doanh nghiệp Đồng thời chương này trang bị các kỹ năng cần thiết để xây dựng, phát triển văn hóa doanh nghiệp thành công.

NỘI DUNG CHƯƠNG 5

5.1 Khái niệm văn hoá doanh nghiệp

5.2 Các cấp độ văn hoá doanh nghiệp 5.3 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp 5.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến VHDN 5.5 Các dạng văn hoá doanh nghiệp

5.6 Đo lường, đánh giá văn hóa DN

5.7 Xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Tài liệu nghiên cứu, học tập của chương 5

• Nguyễn Mạnh Quân (chủ biên) (2011), Đạo đức kinh doanh và Văn hoá Công ty, NXB Đại học Kin Chương 6: Vận dụng trong quản lý - tạo lập bản sắc văn hóa công tyh tế Quốc dân Chương 5: Văn hóa công ty;

• Dương Thị Liễu (chủ biên) (2011), Giáo trình Văn hóa kinh doanh, NXB

Đại học KTQD Chương 2: Các yếu tố cấu thành văn hóa kinh doanh.

• Nguyễn Văn Dung, Trần Đình Quyền, Lê Việt Hưng (2010), Văn hoá tổ chức và lãnh đạo, NXB Giao thông Vận tải, TP HCM.

• Blanchard Ken, O’Connor Micheal (2005), Quản lý bằng giá trị, NXB Trẻ

TPHCM

• Schein E.(2004): Organizational Culture and Leadership, Jossey-Bass, 3

Edition.

5.1 Khái niệm văn hoá doanh nghiệp

5.1.1 Khái niệm văn hóa

• Tiếp cận về ngôn ngữ: sự giáo hoá, vun trồng nhân

cách con người (bao gồm cá nhân, cộng đồng và xã hội loài người)

• Hiểu theo nghĩa hẹp: nếp sống văn hoá, văn hoá

nghệ thuật, văn hoá ẩm thực, văn hóa kinh doanh,

văn hóa doanh nghiệp; văn hoá Nam Bộ, văn hoá

Phương Đông; văn hoá Việt Nam, văn hoá đại chúng

4

5.1 Khái niệm văn hoá doanh nghiệp

5.1.1 Khái niệm văn hóa

• Hiểu theo nghĩa rộng:

nghệ thuật, đạo đức, luật lệ, phong tục và tất cả những khả

Văn hóa là một hệ thống hữu cơ những giá trị vật chất và giá

trị tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình

“Văn hóa là cái còn lại sau khi đã quên đi tất cả, là cái

Herriot)

5

5.1 Khỏi niệm văn hoỏ doanh nghiệp

5.1.2 Khỏi niệm văn húa doanh nghiệp

• Nhiều tên gọi khác nhau: văn hoá công ty hay văn hoá doanh

nghiệp (corporate culture), văn hoá tổ chức (organizational culture), văn hoá kinh doanh (business culture)

• Một hệ thống các ý nghĩa, giá trị đ ợc chấp thuận chung trong một tổ chức có ảnh h ởng xác định, ở phạm vi rộng, đến cách thức hành động của nhân viên

• Tập hợp những giá trị, niềm tin chủ đạo, nhận thức và ph ơng pháp t duy đ ợc mọi thành viên của một tổ chức cùng chia xẻ và

đ ợc h ớng dẫn cho những thành viên mới để tôn trọng và làm theo

• Biểu thị sự đồng thuận trong nhận thức, về hệ thống những giá trị giữa mọi thành viên của tổ chức và có tác dụng giúp

phân biệt giữa tổ chức này với các tổ chức khác

• Tạo nên sắc thái riêng hay bản sắc văn hoá của một tổ chức

5.1 Khái niệm văn hoá doanh nghiệp

5.1.2 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp

Trong quá trình tồn tại và

phát triển của một DN sẽ

dần dần hình thành các yếu

tố mang lại cho tổ chức

một bản sắc riêng, đó là

văn hóa doanh nghiệp

Là hệ thống các giá trị văn hoá (thói quen, chuẩn mực, giá trị, triết lý, mục tiêu, bầu không khí tổ chức, quan niệm, tập quán, truyền thống…) chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ, hành vi của mọi thành viên của DN; cùng được chia

thù riêng của DN.

VHDN là những “giá trị tinh thần”

của doanh nghiệp

trang phục, logo, khẩu

hiệu, lễ hội, văn bản,

công ty ca, hành vi giao

tiếp, nếp hành xử hàng

ngày, kiến trúc…

CẤP ĐỘ 2: Những giá trị được chia sẻ, được chấp nhận, được tuyên bố: chuẩn mực hành vi,tập quán, tập tục, nghi thức,nghi

lễ, chuẩn mực đạo đức ng.nghiệp;triết lý

KD,mục tiêu, chiến lược

CẤP ĐỘ 3: Các quan niệm chung: các giá trị nền tảng /cốt lõi, quan niệm KD, quan điểm phát triển…

Văn hoá có thể nhìn thấy ở lớp bề mặt, biểu hiện ra bên ngoài

Những giá trị sâu hơn và những nhận thức được hình thành bởi các thành viên của DN

Bộ đồng phục

Là loại trang phục đồng nhất của tất cả mọi người trong một đội, nhóm, doanh nghiệp hay một công ty Đó chính là bộ trang phục được thiết kế cùng một màu sắc, phong cách hay kiểu dáng cho tất cả mọi người Thậm chí bộ đồng phục còn được quy định rõ ràng về thời gian hay thời điểm mặc chúng.

• Tạo cảm giác tự tin, tinh thần đội nhóm, cảm giác bình đẳng; tạo ra một hình ảnh thống nhất và đoàn kết cho cả một công ty; tạo sự quen thuộc cho các khách hàng khi tiếp xúc.

• Quảng bá thương hiệu và hình ảnh cho công ty, doanh nghiệp

• Góp phần lan truyền và giáo dục các giá trị văn hóa của công ty

9

Logo - một tác phẩm sáng tạo

được thiết kế để thể hiện

hình tượng về DN bằng ngôn

ngữ nghệ thuật - là loại biểu

trưng đơn giản nhưng có ý

nghĩa rất lớn nên được các

DN rất chú trọng

• Ý nghĩa logo Trung

Nguyên : Mũi tên là hình ảnh cách điệu của nhà Rông Tây nguyên, là khát vọng vươn lên

3 vạch trắng – cách điệu của nhà Sàn thể hiện công ty luôn muốn duy trì bản sắc văn hoá Tây nguyên - đồng thời tượng trưng cho 3 yếu tố Thiên Địa Nhân

Khẩu hiệu (slogan)

N hững câu ngắn gọn với ngôn

từ đơn giản, dễ nhớ, là sự

diễn đạt cô đọng nhất Triết lý

hoạt động, kinh doanh của

DN

• Ý nghĩa câu khẩu hiệu “Khơi

nguồn sáng tạo”: Bên tách cà

phê Trung Nguyên người tiêu

dùng có nhiều ý tưởng mới

lạ, những ý tưởng sáng tạo

nhằm tạo nên thành công

cho họ, cho gia đình và sự

hưng thịnh của quốc gia

Khẩu hiệu của công ty Microsof :

Ngày hôm nay bạn định đi đâu? (Where do you want to go today ?)

Thật là đơn giản! Vâng, ngày hôm qua bạn đã tạo ra một đơn vị kinh doanh mới, bạn tiến bước vào thị trường và chiếm lĩnh được một phần của nó, bạn đã chi phối nó, thế rồi sao nữa? Đó là chuyện của ngày hôm qua, điều thực sự đáng quan tâm bây giờ ở hãng chỉ là: bạn định làm gì ngày hôm nay?

Câu chuyện/Giai thoại/

truyền thuyết của doanh nghiệp

thêm thắt, hư cấu) từ những sự kiện, những nhân vật có thực được các thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ và nhắc lại với

>> Cho nhân viên thấy cần làm gì và tránh gì, tự hào khi là thành

viên của công ty, xây dựng và củng cố niềm tin trong công việc, nhớ và hiểu tiêu chuẩn, giá trị văn hóa của doanh nghiệp

Vinh, thứ Bảy, 7/12/2013

Các hoạt động xã hội – từ thiện

• Tham gia các chương trình về môi trường, văn hóa-xã hội

Try these too:

CÁC CHUẨN MỰC HÀNH VI

• Quy tắc ứng xử trong các mối quan

hệ: cấp trên-cấp dưới, đồng nghiệp,

khách hàng, xã hội;

• Những quy tắc không thành văn

nhưng được mọi người tự giác tuân

thủ, hướng dẫn cách cư xử;

• Các quy định, nội quy (về bảo mật,

về giờ giấc làm việc, nghỉ ngơi; về

trang phục, đồng phục, phù hiệu, tư

thế, tác phong khi làm việc, về giao

dịch, tiếp khách; về tuyên dương

khen thưởng; về ghi chép chứng từ,

ghi nhật ký sản xuất; bảo quản máy

móc, thiết bị, về bảo vệ môi trường…)

còn gọi là những “Luật thành văn”

CÁC NGHI THỨC

Nghi thức công việc

• Chế độ báo cáo công việc/hoàn thành

• Điện thoại, trả lời

• Nhắn tin, trả lời

• Email/trả lời

• Vệ sinh chỗ làm

• Tiết kiệm

• Bảo quản tài sản

• Bảo mật thông tin, tài liệu

• Chào hỏi, chúc rượu, bắt tay trcớc

• Ăn mặc trong, ngoài giờ

Những nghi thức trong doanh nghiệp khi được quy định rõ ràng, chặt chẽ sẽ giúp

lành mạnh hóa các mối quan hệ tổ chức, nhấn mạnh các giá trị riêng của tổ chức

Vinh, thứ Bảy, 7/12/2013

Nghi lễ trong DN

Các nghi lễ trong doanh nghiệp:

• Giới thiệu thành viên mới

• Giới thiệu quyết định bổ nhiệm mới

• Chuyển giao công tác

• Cho một nhân viên xin nghỉ việc

• Phát phấn thưởng cuối năm

• Phát phần thưởng trong các cuộc thi thể thao văn nghệ

• Phát phần thưởng theo phong trào

• Các cuộc thi đấu thể thao thường kỳ

• Các cuộc thi văn nghệ, nấu ăn, cắm hoa

• Du lịch, dã ngọai thường kỳ

Những điều cấm kỵ

Là những điều mà tất cả các thành viên của DN không được thực hiện ở nơi làm việc hoặc bất cứ nơi nào khác khi đang làm việc chính thức hoặc không chính thức cho công ty Những quy định ràng buộc hoạt động của tổ chức và con người trong giới hạn cho phép

•Những quy tắc/ quy định những điều nhân viên nên làm và nên

tránh trong các lĩnh vực như năng suất, quan hệ với khách hàng

và hợp tác trong nội bộ nhóm làm việc.

Toàn bộ quan điểm, tư tưởng, giá trị, niềm tin chi phối

mọi hoạt động ra quyết định của doanh nghiệp

Tư tưởng chỉ dẫn, định hướng cho hoạt động KD

Triết lý kinh doanh

Giá trị cốt lõi

•Là các nguyên tắc, nguyên lý nền

tảng và bền vững của DN/TC

• Ăn sâu vào trong DN, ít khi thay

đổi theo sự thay đổi của thị

Vinamilk:

1 Chính trực 2.Tôn trọng.

3 Công bằng

4 Tuân thủ

5 Đạo đức

5.3 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp

20

Tạo

• Quá trình toàn cầu hoá và sự khác

biệt, giao lưu văn hoá;

• Xu hướng phát triển kinh tế, kinh

• Tinh c¸ch, gi¸ trÞ c¸ nh©n cña nh©n viªn

• LÞch sö và truyền thống của doanh nghiệp

• Hệ thống đánh giá th.tích và chế độ đãi ngộ; hÖ thèng q.lý và chia sẻ thông tin

• Ngành nghề hoạt động

• Các nguồn lực: nguồn nhân lực, nguyên nhiên liệu, Công nghệ và sản phẩm của DN…

• Những giá trị văn hóa học hỏi được

5.5 Các dạng văn hoá doanh nghiệp

1 Các loại VHCT của Harrison/Handy

• VH quyền lực

• Văn hóa vai trò

• Văn hóa công việc

• Văn hóa cá nhân

2 Các loại VHCT của Deal & Kennedy

• Văn hóa nam nhi

• Văn hóa làm ra làm/chơi ra chơi

• Văn hóa phó thác

• Văn hóa quy trình

3 Các dạng VHCT của Quinn & McGrath

• Văn hóa kinh/thị trường

• Văn hóa triết lý/văn hóa đặc thù

• Văn hóa đồng thuận/văn hóa phường hội

• Văn hóa thứ bậc

4 Các dạng VHCT của Daf

• Văn hóa thích ứng

• Văn hóa xứ mệnh

• Văn hóa hòa nhập

• Văn hóa nhất quán

KiỂU VĂN HÓA CỦA HANDY

CÁC DẠNG VHCT THEO DEAL & KENNEDY

VĂN HÓA LÀM RA LÀM – CHƠI RA CHƠI

VĂN HÓA PHÓ THÁC

VĂN HÓA QUY TRÌNH

VĂN HÓA NAM NHI

Các mô hình VHCT của Scholz

IV Các loại VHCT

Các dạng

Nhân cách Thời gian Thử thách Triết lý Thay đổi

Ổn định Khép kín Hoài cổ Không mạo

hiểm Đừng làm đắm thuyền Không chấp nhận

Tranh thủ Cởi mở Thực tế &

hoài bão RR cao lợi ích phải cao Luôn có mặt ở nơi có việc Chấp nhận triệt để

Sáng tạo Cởi mở Hoài bão Thích thử thách

mới Hãy sáng tạo ra tương lai Tìm cách thay đổi thật độc

đáo

ĐẶC TRƯNG CỦA CÁC KiỂU VĂN HÓA TiẾN TRIỂN

CÁC DẠNG VHCT CỦA SETHIA & KLINOW

mối quan tâm đối với con người trong văn hóa tổ chức

VĂN HÓA CHU ĐÁO

VĂN HÓA CHU ĐÁO

VĂN HÓA THỬ THÁCH

VĂN HÓA THỬ THÁCH

VĂN HÓA THỜ Ơ

VĂN HÓA THỜ Ơ

VĂN HÓA HIỆP LỰC

VĂN HÓA HIỆP LỰC

CÁC DẠNG VHCT CỦA DAFT

theo đặc điểm môi trường và định hướng chiến lược

VĂN HÓA THÍCH ỨNG

VĂN HÓA THÍCH ỨNG

VĂN HÓA NHẤT QUÁN

VĂN HÓA NHẤT QUÁN

VĂN HÓA HÒA NHẬP

VĂN HÓA HÒA NHẬP

Ôn định

có hướng

• Nghiên cứu tài liệu.

• Nghiên cứu định tính: bao gồm phỏng vấn ban lãnh đạo, thảo

luận nhóm tập trung, quan sát

• Nghiên cứu định lượng: Điều tra khảo sát thực trạng thông

qua bảng hỏi và phân tích định lượng, thống kê;

2 mô hình đánh giá văn hoá doanh nghiệp được sử dụng phổ biến nhất là mô hình OCAI (Organisational Culture

(Denison Organisational Culture Survey) của Daniel Denison.

28

5.6 Đo lường, đánh giá văn hóa doanh

nghiệp

Mục tiêu của OCAI là đánh

gì Trong đó có 4 mô hình VHDN chính được xem xét

5.6.1 Đánh giá VHDN theo mô hình OCAI

(Organisational Culture Assessment Instrument)

Sự gắn kết, sự công bằng, cởi mở, thân thiện, dễ dàng chia sẻ, trung

ngắn hạn và dài hạn.

2 Văn hoá sáng

tạo Create– A dhocracy

Culture

Khả năng thích ứng, tính tự chủ, tinh thần sáng tạo, tăng trưởng

cao độ vào kết quả lâu dài Dẫn đầu thị trường là giá trị cốt lõi.

VHDN hiên tại và mong muốn

của Ngân hàng hàng hải

5.6.2 Đánh giá VHDN theo mô hình DOCS

( D enison O rganisational C ulture S urvey)

39

DANIEL DENISON

MDANIEL

Sự gắn kết chặt chẽ giữa

VH hướng về kết quả cao

và kết quả hoạt động của

DN

Hệ thống của chúng ta

có nhất quán, có thống nhất ?

hướng về kết quả cao và kết

quả hoạt động của DN

Chúng Tôi hiểu rất rõ ràng về đ.hướng chiến lược của CTy

Chúng tôi liên tục theo dõi tiến trình của chúng tôi theo các mục tiêu đã nêu của công ty

Tầm nhìn của công ty tạo ra sự phấn khích

và động lực cho nhân viên

Khi bất đồng xảy ra, chúng tôi cùng cố gắng hết sức để đạt đến những giải pháp “cùng thắng”

Việc điều phối các dự án thông qua các phòng ban khác nhau của công

ty chúng tôi là tương đối dễ dàng

Việc không quan tâm đến các giá trị cốt lõi của công

ty sẽ làm cho chúng tôi gặp rắc rối.

Mọi người đều tin tưởng là mình

sẽ có những tác động tích cực.

Công việc được thiết kế sao cho mọi

người đều thấy được mối liên hệ giữa

công việc của họ đến mục tiêu của tổ

chức.

Khả năng của mọi người là không

ngừng được nâng cao.

Văn hóa định hướng kết

quả cao – khối văn phòng

& tiếp viên

Văn hóa định hướng kết quả cao – khu vực địa lý

ĐÁNH GIÁ VHDN

ĐOÀN TIẾP VIÊN VIETNAMAIRLINES

5.7 Xây dựng văn hóa doanh nghiệp

“hãng cà phê ọp ẹp nhất” năm

1996 (Nguyên Vũ đứng thứ 2

từ trái)

• Tạo giá trị và phát triển bền vững

Giá trị niềm tin:

• Cà phê làm cho thế giới tốt đẹp hơn

• Cà phê là năng lượng cho

nền kinh tế tri thức

• Cà phê đem lại sáng tạo hướng đến

hài hòa và phát triển bền vững.

Sứ mạng:

Kết nối và phát triển những người đam mê cà

phê trên toàn thế giới