Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài dạy để giúp Hs dễ nhớ nội dung bài và nhớ lâu, đó là kinh nghiệm đã có sẵn trong suốt quá trình dạy học 21 năm qua của tôi . Ngoài ra còn làm cho học sinh yêu thích môn sinh học là chọn lựa PP dạy học của tôi trong suốt chặng đường dạy học, nhất là hiện nay Hs có xu thế lười học bài, ngại học bài dài với những từ khó nhớ.
Trang 1
phòng giáo dục & đào tạO TP BUễN MA THUỘT
TRƯỜNG THCS TRƯNG VƯƠNG
-
S ÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Môn sinh học 6
ĐỀ TÀI :
Tổ bộ mụn : Húa – Sinh – Thể Dục
GIÁO VIấN : TRẦN THỊ KIM ANH
Giảng dạy mụn : Sinh – Thể Dục
Trang 2M«n sinh häc 6
I PHẦN MỞ ĐÂU :
I.1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài dạy để giúp Hs dễ nhớ nội dung bài và nhớ lâu,
đó là kinh nghiệm đã có sẵn trong suốt quá trình dạy học 21 năm qua của tôi Ngoài ra còn làm cho học sinh yêu thích môn sinh học là chọn lựa PP dạy học của tôi trong suốt chặng đường dạy học, nhất là hiện nay Hs có xu thế lười học bài, ngại học bài dài với những từ khó nhớ Thế mà đối với môn sinh học 6, tôi đã tích cực lồng ghép kĩ năng vẽ hình vào bài giảng thì học trò thích nghe, quan sát và chú ý, lại thích vẽ hình Với phương pháp này, họat động học tập của Hs càng sôi nổi hẳn lên, được thể hiện qua cuối buổi học Hs có thể củng cố lại bài học qua hình vẽ làm cho GV gần gũi HS hơn, mối quan hệ giữa thầy và trò càng gắn chặt, đúng với phương châm “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”.Chính vì thế, người GV phải biết rèn luyện kĩ năng vẽ hình vào giảng dạy ở một số tiết học để Hs dễ nhớ nội dung bài và nhớ lâu, đó là lí do để tôi chọn đề tài này để tạo hứng thú cho các em, các em có hướng thú học tập thì con đường đến trường học tập chủ yếu là “Làm cho sự học tập say mê sáng tạo của các em trở thành niềm vui’’.
Người GV phải dựa trên hứng thú sự yêu thích môn học của HS đối với các sự kiện hiện tượng xung quanh để xây dựng cách dạy phù hợp với HS ,xem hứng thú yêu thích học tập bộ môn của mình là một cơ chế bên trong đảm bảo học tập có hiệu quả Người GV luôn luôn phải có sáng kiến đổi mới PPDH như thế nào để kích thích được
sự yêu thích môn học của HS Muốn vậy GV phải để rèn cho HS kĩ năng vẽ hình để hiểu được nội dung bài, từ đó học sinh nhớ bài một cách sâu sắc.Dự án phát triển giáo dục THCS, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nói sự hứng thú yêu thích môn học là yếu tố có
ý nghĩa to lớn không chỉ trong quá trình dạy học mà cả đối với sự trưởng thành,
sự hình thành nhân cách của trẻ
Trần Thị Kim Anh -1- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài
nhanh và nhớ lâu
I.2.MỤC TIÊU,NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI: Đổi mới phương pháp dạy học
“Đưa nghệ thuật vẽ hình nhanh và tương đối chính xác vào bài giảng giúp hsthuộc bài nhanh và nhớ lâu” Đó là mục tiêu của đề tài nhằm thu hút học sinh Nhiệm vụ của đề tài là người GV luôn có PPDH đổi mới sáng tạo trong dạyhọc,biết lồng ghép các PPDH tích cực để phù hợp với nội dung bài học Đặc biệt
Trang 3PPDH “Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bài nhanh vànhớ lâu”nhằm làm cho Hs không nhàm chán mà ngược lại hứng thú học tập bộmôn hơn
I.3.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- HS lớp 6 C,E,G Trường THCS Trưng Vương
I.4 GIỚI HẠN ĐỀ TÀI :
Một số bài sinh học 6 điển hình SGK Nhà xuất bản Giáo Dục - Bộ Giáo Dục - Đào Tạo
I.5.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Ở Việt Nam để nâng cao chất lượng giáo dục tòan diện cho thế hệ trẻ, đáp
ứng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,
đáp ứng hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học.Giáo dục phổthông đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỷ
XXI, mà thực chất là tiếp cận với kỹ năng sống và PPDH tích cực đó là: “Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học đẻ cùng chung sống” Đặc
biệt PPDH“Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bài nhanh
và nhớ lâu”đang được phát huy năng lực học tập tích cực, tự giác, chủ động, sángtạo của học sinh
II PHẦN NỘI DUNG:
II.1.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Để giúp học sinh yêu thích môn sinh học 6,người GV phải luôn đổi mớiphương pháp để phát huy tính tích cực của HS, nhằm làm cho HS hứng thú họctập bộ môn ,cũng chính là làm cho HS có tính tự giác.PPDH“Đưa nghệ thuật vẽhình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu”giúp HS độclập,quan sát, so sánh, phân tích, khái quát hóa các sự kiện, hiện tượng để các emhiểu một cách sâu sắc, dễ nhớ, nhớ lâu và hứng thú được bộc lộ rõ qua ánh mắtcủa học sinh
Kinh nghiệm dạy học và các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy, để hình thành,phát triển hứng thú nhận thức của HS, cần có các điều kiện sau đây:
*GV cần phải dẫn dắt để HS luôn luôn tìm thấy cái mới, có thể tự lực giành lấy
Trần Thị Kim Anh -2- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài
nhanh và nhớ lâu
kiến thức, cảm thấy mình mỗi ngày một trưởng thành
*Phát huy tối đa hoạt động tư duy tích cực của HS , GV tổ chức những tìnhhuống có vấn đề đòi hỏi phải dự đóan, nêu giả thiết, tranh luận giữa những ý kiếntrái ngược
Trang 4*GV luôn tạo ra không khí thuận lợi cho lớp học, làm cho HS thích thú đượcđến lớp, mong đợi đến giờ học.Muốn vậy, GV phải tạo ra sự giao tiếp thuận lợigiữa thầy và trò, giữa trò với trò.đây là một trong những yếu tố quan trọng củaviệc xây dựng môi trường thân thiện, học sinh tích cực trong trường học,tác nhânquan trọng cho họat động học tích cực Bằng trình độ chuyên môn và nghiệp vụcủa mình,GV tạo được uy tín cao, bằng tác phong gần gũi thân mật, GV chiếmđược sự tin cậy của HS và cách tổ chức, điều khiển hợp lý các họat động củatừng cá nhân và tập thể HS, GV sẽ tạo được sự yêu thích bộ môn giúp học sinhnhớ nhanh, nhớ lâu bài học tạo cho HS niềm vui, niềm hăng say học tập
PPDH tích cực “Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộcbài nhanh và nhớ lâu,hiểu sâu sắc nội dung bài học”đã có từ xa xưa, ngày nay donhững yêu cầu đổi mới giáo dục, đáp ứng sự phát triển kinh tế và xã hội, đó là lý
do để tôi luôn áp dụng vào bài dạy và rèn luyện cho mình thói quen giảng dạy vẽnên nội dung bài học và cũng là tâm đắc của tôi trong suốt 21 năm giảngdạy.PPDH tích cực ngoài những hình ảnh minh họa trình chiếu,hình vẽ, hay môhình có sẵn thì người giáo viên phải có nghệ thuật thu hút học sinh bằng nhữngđường nét vẽ lên những kiến thức để Hs thấy và có thể khắc sâu kiến thức dễhiểu, dễ nhớ mà còn hứng thú biết lồng ghép nhiều hình ảnh mô phỏng để HSquan sát hiểu bài được sâu sắc và nhanh hơn
PPDH tích cực không hề hạ thấp hay giảm nhẹ vai trò của người GV,người
GV phải biết kết hợp hài hòa giữa các phương pháp để thích ứng với từng nộidung bài dạy.Từ dạy học thông báo, giải thích, minh họa sang dạy học tích cực,
GV không còn đóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức mà trở thànhngười thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động độc lập theo nhóm để HS chiếmlĩnh kiến thức mới, hình thành kỹ năng, thái độ theo yêu cầu của chương trình.Trên lớp, HS hoạt động là chính nhưng trước đó, khi sọan bài, GV phải đầu tưnhiều công sức và thời gian mới có thể thực hiện bài lên lớp với vai trò là ngườigợi mở, xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hàohứng, tranh luận sôi nổi của HS.GV phải có tri thức bộ môn sâu rộng vừa có trình
Trần Thị Kim Anh - 3- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
độ sư phạm cao, biết ứng xử tinh tế,hợp lý với các tình huống sư phạm vốn rất đadạng trong dạy học tích cực nói chung, dạy học“Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bàigiảng giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu” nói riêng, biết sử dụng các thiết
Trang 5bị dạy học hiện đại, có thể định hướng sự phát triển của HS nhưng cũng đảm bảo
sự tự do của HS trong hoạt động học tập, quản lý lớp học một cách hiệu quả PPDH tích cực nói chung - PPDH“Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảnggiúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu” nói riêng nhằm hướng cho HS biết xácđịnh được mục đích học tập, tự nguyện tham gia các hoạt động học tập, có ý thứctrách nhiệm về kết quả học tập của mình và kết quả chung của lớp, giúp HS biết
tự học và tranh thủ học ở mọi nơi mọi lúc, bằng mọi hình vẽ các em đã hình dunglại kiến thức đã học, mặt khác với phương pháp này còn rèn cho các em kỹ năng
tư duy cần thiết, có thói quen tò mò, tìm hiểu, tham gia tích cực và biết chia sẻ… Chương trình SGK được giảm tải nhằm giảm bớt khối lượng kiến thức mangtính nhồi nhét, để tạo điều kiện cho thầy- trò tổ chức tốt những hoạt động học tậptích cực, giảm bớt những thông tin buộc HS thừa nhận và ghi nhớ một cách máymóc PPDH“Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bài nhanh
và nhớ lâu” là phương tiện, thiết bị thay thế để gắn nội dung bài học với hình vẽ
và gắn hình vẽ với kiến thức cuộc sống, phù hợp cho HS thực hiện các họat độngđộc lập hoặc theo nhóm Đổi mới PPDH gắn chặt với việc sử dụng PPDH “Đưanghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu” lànghệ thuật dạy học có hiệu quả, đặc biệt vẫn phải đầu tư và phải cần sử dụngcông nghệ thông tin đa hình, đa phương tiện với nhiều phương pháp vào bài dạy
là yêu cầu tất yếu của môn sinh học nói riêng và các môn học khác nói chung,không phải chỉ có GV chuẩn bị và sử dụng thiết bị dạy học mà HS phải đượcthực sự tham gia vào các hoạt động tư duy, óc sáng tạo hình dung kiến thức để vẽlại những hình ảnh thực tế chính là nội dung các em đã hiểu được một cách sâusắc và đặc biệt có hiệu quả, vừa chống dạy chay, vừa chống những biểu hiện hìnhthức, là điều cần đặc biệt quan tâm Hình thức tổ chức lớp học phải linh hoạt phùhợp với dạy học cá thể, dạy học hợp tác.Nhà trường cần được sự giúp đỡ của các
tổ chức, các cơ quan thuộc các ngành khác để mở rộng hình thức tổ chức dạy học
ra ngoài khuôn khổ lớp học
Áp dụng PPDH tích cực nói chung, dùng phương pháp dạy học “Đưa nghệthuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu, hiểu sâusắc nội dung bài học” nói riêng thì người GV biết đổi mới phương pháp dạy học
Trần Thị Kim Anh - 4- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
theo hướng tích cực để phù hợp với hòan cảnh điều kiện dạy và học ở nước ta trong hoạt động đổi mới PPDH mới theo tinh thần đó, dưới đây là một số bài cụthể mà tôi thường sử dụng “Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh
Trang 6thuộc bài nhanh và nhớ lâu, hiểu sâu sắc nội dung bài học”đã và đang được vậndụng có hiệu quả trong dạy học tích cực ở trường Trưng Vương mà tôi trực tiếpgiảng dạy.
II.2.THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
a)Thuận lợi – Khó khăn:
Thuận lợi: Nhìn chung HS trường đều là con em thuộc địa bàn đi lại có
thuận lợi, địa phương - PHHS phần lớn rất quan tâm đến thầy cô và con em đihọc Tôi là GV giảng dạy môn sinh, lại có tinh thần nhiệt huyết, yêu nghề, mếntrẻ và lòng nhiệt huyết để mong các em hiểu bài, yêu thích môn học biết vậndụng kiến thức tư duy để vẽ nên nội dung bài học.biết nhìn nhận thực tế cuộcsống của mọi sinh vật trên Trái đất vào bài học làm cho bài học thêm phong phú,trừu tượng hơn.Mặt khác các cấp lãnh đạo, cũng như ban giám hiệu cũng rất quantâm đến việc GV phải sử dụng đồ dùng dạy học khi lên lớp:như tranh vẽ, hìnhảnh, mô hình,đặc biệt tôi đã biết lồng ghép hình ảnh trình chiếu liên quan đến nộidung bài giảng, hình vẽ do tôi tự vẽ trên bảng để HS quan sát, hứng thú học tập,hình dung kiến thức của bài học và giáo dục HS đức tính chịu khó tư duy bằnghình vẽ, dùng sơ đồ tư duy để tóm lược nội dung bài học sau khi học xong bài
Khó khăn: Một số em gia đình ở xa (Ở huyện) theo học ở trường tạm trú ở
địa bàn hay ở nhà bà con hoặc số ít bố mẹ thường đi làm ăn xa ,ở nhà với ông bàhoặc có em thì bố mẹ ly dị nhau em thì có cha, em thì chỉ có mẹ…Gia đình ít gầngũi nên một số em không tự giác học tập và chểnh mảng việc học, sách vở không
đủ để làm bài tập…
Gia đình các em ở nội thành phần lớn không có ruộng vườn, các em ít đượcquan sát - Lao động thực tế ở địa phương mà các em chỉ được học nội dung bàihọc bằng quan sát tranh vẽ (Mô hình),hình vẽ y như SGK….là chưa đủ Nên GVcần phải đầu tư về trình chiếu, chuẩn bị mẫu vật thật mà còn có nghệ thuật vẽ một
số hình ảnh mô phỏng để học sinh dễ hiểu, dễ nhớ bài sâu sắc
b)Thành công - hạn chế:
*Thành công: Nhờ có sự nổ lực của giáo viên và một số HS có tinh thần hăng
say nghiên cứu bằng những nét vẽ quen thuộc khi nhìn cô vừa vẽ vừa hướng dẫn say nghiên cứu bằng những nét vẽ quen thuộc khi nhìn cô vừa vẽ vừa hướng dẫn
Trần Thị Kim Anh - 5- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
các em vẽ và nghe nội dung bài giảng các em đã thuộc và hiểu bài nhanh tại lớp
Trang 7*Hạn chế : Một số em không có óc tư suy sáng tạo trong học tập môn sinh học,
mà ở môn học này cần phải có, không có hoa tay hay khiếu vẽ, nên cũng khó
khăn trong việc tiếp thu bài
c.1) Mặt mạnh: Nhờ sự ham học,yêu thích môn học, yêu thích nghệ thuật vẽ
hình,hứng thú học tập bộ môn mà chất lượng học tập của các em ngày một đi lên.
c.2)Mặt yếu: Một số em ý thức học tập quá kém, không có sự quan tâm giúp đỡ
động viên của ông bà, cha mẹ hay giáo viên.Đặc biệt là 1 số em không có chahoặc không có mẹ hay ở với ông bà nên kết quả học tập rất kém, dẫn đến khókhăn cho việc dạy của giáo viên và nhận thức của HS
d) Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
Để tạo hứng thú cho HS học tập bộ môn hay giúp HS yêu thích môn học là
dự án phát triển Giáo Dục.T.H.C.S- Bộ GD- ĐT là không chỉ dạy chữ mà cònhướng dạy nghề gắn nội dung bài học vào thực tế lao động sản xuất - Môi trườngthế giới sinh vật giúp các em ham hiểu nội dung bài – đưa nghệ thuật vẽ hình vàobài dạy giúp HS yêu thiên nhiên hơn và biết bảo vệ thiên nhiên - môi trường,cuộc sống …
3 Nội dung và hình thức của giải pháp :
a Mục tiêu của giải pháp:
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào giảng dạy không có nghĩa là gạt bỏ các PPDHtrình chiếu , PP thuyết trình, giảng giải, biểu diễn các phương tiện trực quan đểminh họa lời giảng…vẫn rất cần thiết trong quá trình dạy học, để HS có thể vừa
vẽ hình vừa hiểu được nội dung.Vì vậy, cần kế thừa, phát triển những mặt tíchcực trong hệ thống các phương pháp dạy học đã quen thuộc , đồng thời phải họchỏi, vận dụng một số PPDH mới, phù hợp với hòan cảnh điều kiện dạy và học ởnước ta trong hoạt động đổi mới PPDH Người GV phải biết lồng ghép cácPPDH vào giảng dạy cho HS dễ hiểu bài và nhớ bài sâu sắc, cụ thể một số bài tôi
đã áp dụng PPDH “Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúp học sinh thuộc bàinhanh và nhớ lâu,hiểu sâu sắc nội dung bài học” là bí quyết của tôi đã thực hiệntrong suốt quá trình dạy học ngoài những tranh vẽ sẵn, mô hình hay hình ảnhtrình chiếu đa dạng như hiện nay, nhưng tôi vẫn lồng ghép chút nghệ thuật dùnghình vẽ tay của mình để giảng giải nhằm lôi cuốn sự chú ý, hứng thú say mê học tập của HS
Trần Thị Kim Anh - 6 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
Trang 8b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
Khi dạy bài: “ Cấu tạo tế bào thực vật” HS phải nắm được tế bào thực vật gồmnhững thành phần chủ yếu nào ? GV dùng nghệ thuật vẽ hình nhanh và hướngdẫn HS cùng thực hiện :
- Nét 1 : Vẽ hình lục giác có thể không cần thước( Đó là màng sinh chất bao bọcchất TB ) : CHất TB gồm những bộ phận nào và chức năng từng bộ phận HS sẽ
- Nét 4: Vẽ không bào hình bầu dục ở giữa chất TB và các hạt lục lạp nhỏ li ti và
Câu 1: Em hãy vẽ hình và chú thích rõ các bộ phận của tế bào thực vật ?
Trần Thị Kim Anh - 7 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
Trang 9Câu 2: Nêu các bộ phận của tế bào thực vật và chức năng mỗi bộ phận ? Thì tôithấy HS làm câu 1 đã xong từ lâu, còn HS làm câu 2 còn ngập ngừng,luốngcuống
- Khi dạy bài : “Các loại rễ, các miền của rễ ”:GV chỉ cần vẽ 1 rễ cái đâm sâuxuống đất, sau đó vẽ các rễ con xung quanh và trên các rễ con vẽ những rễ béhơn nữa và GV
- Khi dạy bài : “Các loại rễ, các miền của rễ ”:GV chỉ cần vẽ 1 rễ cái đâm sâuxuống đất, sau đó vẽ các rễ con xung quanh và trên các rễ con vẽ những rễ béhơn nữa và giáo viên có thể trình chiếu các lông hút của rễ, để khi dạy đến miềnhút của rễ HS dễ hình dung ra miền hút có các lông hút, có chức năng hấp thụnước và muối khoáng hòa tan
- Phần rễ chùm : GV vẽ các rễ dài gần bằng nhau mọc ra từ 1 gốc thân và cho
HS đối chiếu với mẫu vật mang đi để HS phân biệt rõ đâu là rễ cọc, đâu là rễchùm Khi quan sát cây rau cải hoặc cây hồng xiêm và 1 số cây khác nhiều HSnhầm là rễ chùm vì không rõ phần rễ cái GV có thể cho HS quan sát phần gân lácủa các loại cây thuộc rễ cọc và những loại cây thuộc rễ chùm để từ đó HS xác
Trần Thị Kim Anh - 8 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài
nhanh và nhớ lâu
Trang 10định đúng những loại gân lá hình mạng thì cây có rễ cọc, những loại gân lá song song thì cây có dạng rễ chùm, có các rễ dài gần bằng nhau.
Trần Thị Kim Anh - 9 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài
…… nhanh và nhớ lâu
Trang 12Trần Thị Kim Anh - 10 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài
………… nhanh và nhớ lâu
- Khi dạy đến phần “ các miền của rễ ” HS phải nắm được rễ có mấy miền ? Chứcnăng của mỗi miền ? Phần này GV chỉ giới thiệu tranhvẽ hay hình ảnh trình chiếuthì cũng như nhau, HS cũng học vẹc là rễ có 4 miền, kể được 4 miền, rồi họcxong thời gian ngắn là HS có thể quên ngay, hoặc chỉ nhớ rễ có 4 miền Nhưngvới phương pháp dạy học của tôi là “Đưa nghệ thuật vẽ hình vào bài giảng giúphọc sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu, hiểu sâu sắc nội dung bài học” Vì sao gọi nó
là miền trưởng thành ?, vì nó có các mạch dẫn (GV vẽ đậm phần mạch dẫn) và vẽcác tế bào ở phần này to hơn các phần khác vì nó là miền trưởng thành HS hiểu
rõ mạch dẫn này sẽ có chức năng dẫn truyền nước và muối khoáng hòa tan
- Miền hút : Tại sao gọi là miền hút ? vì nó có các lông hút nằm trên các rễ,Trần mà các lông hút rất bé, vậy tại sao lại hút được chất dinh dưỡng ?
Trang 13Trần Thị Kim Anh - 11 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài
……… nhanh và nhớ lâu
GV có thể trình chiếu thêm hình ảnh lông hút để HS quan sát thêm Vậy HS phảibiết được lông hút chỉ hút được nước và muối khoáng hòa tan Từ đó HS cũnghiểu được phần nào của rễ là quan trọng nhất
Trang 14- Miền sinh trưởng : Tại sao gọi miền này là mền sinh trưởng ? GV lưu ý vẽ
nhanh các tế bào ở miền này vẽ nhỏ hơn các miền khác, để HS phân biệt phầnnày là nơi tế bào phân chia làm cho rễ dài ra
- Miền chóp rễ : Tại sao gọi là miền chóp rễ ?: Phần này cứng và nhọn, là nơi chechở và bảo vệ cho đầu rễ phát triển Nên khi trồng hạ cây người ta thường xén sơ phần chóp rễ để rễ mau bén rễ, phát triển nhanh phần đầu rễ , đặc biệt đối với cây lúa
Trần Thị Kim Anh - 12- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
Trang 15- Khi dạy bài :“Cấu tạo miền hút của rễ ” Dạy đến phần tế bào lông hút, GV cho
HS quan sát hình ảnh lông hút và nhận xét tại sao gọi lông hút là tế bào lông hút ?Thì HS đã nắm chắc cấu tạo của một tế bào thực vật gồm những bộ phận nào thìcác em dễ dàng trả lời vì nó có cấu tạo các bộ phận như một tế bào thực vật, nên
ta gọi là tế bào lông hút
Trần Thị Kim Anh -13- Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
Hoặc khi dạy đến bài :“Cấu tạo ngoài của thân” Khi so sánh giữa chồi lá vàchồi hoa có đặc điểm gì giống và khác nhau, thì GV có thể vẽ một cành chỉ có lá
Trang 16thôi và một cành mang hoa có lá để HS dễ so sánh chúng có đặc điểm gì giống vàkhác nhau
- HS dễ dàng khi quan sát hình vẽ của GV sẽ nhận ra ngay điểm giống là đều cómang lá, mà cành hoa hồng thì không lạ gì với HS nữa, các em dễ dàng nhận ra.Chồi lá thì có mô phân sinh ngọn , chồi hoa thì có mầm hoa ( Bông hoa ) và đều
có mang lá (mầm lá ) - Khi dạy bài :“Cấu tạo trong của thân non” Tôi vẽ nhanhlại lát cắt ngang qua miền hút của rễ, chú ý vẽ phần lông hút,lúc này, HS tư duylại kiến thức sẽ phân biệt được ngay chúng chỉ khác nhau ở chỗ miền hút của rễthì có lông hút, còn cấu tạo trong của thân non thì không có lông hút, còn các bộphận của thân non và miền hút của rễ đều có 2 phần vỏ và trụ giữa và cho HSquan sát mạch gỗ và mạch rây của thân non và miền hút của rễ có đặc điểm gìkhác nhau,một bên là mạch gỗ ở trong, mạch rây ở ngoài, một bên là mạch gỗ vàmạch rây sắp xếp xen kẽ, thì HS sẽ dễ nhớ bài qua hình vẽ và nhớ lâu, nếu saunày GV có kiểm tra cho HS nêu các bộ phận của thân non hay nêu các bộ phậncủa miền hút của rễ HS dễ dàng nhớ lại đặc điểm giống và khác nhau để trả lời
Trần Thị Kim Anh - 14 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
Trang 17Dạy bài :“Thụ phấn” GV cho HS biết được hoa tự thụ phấn chỉ xảy ra ở hoalưỡng tính và nhị với nhụy phải chín cùng một lúc
Khi giảng đến phần hoa giao phấn : GV nói cô đưa quyển sách hay cây viết
từ điểm A đến điểm B Gọi là giao,Hoặc một người giao hàng hóa từ điểm Ađến điểm B cũng được gọi là giao hàng Vậy hoa giao phấn có xảy ra ở hoalưỡng tính không ? Rất nhiều HS đã nói là “Không” Vì các em đã nhầm với lời
cô giảng ở trên, lúc này tôi liền vẽ một bông hoa lưỡng tính có con ong đậu trênnhị hoa, lúc này tôi nói các em quan sát xem bông hoa này có xảy ra ở hoa giaophấn không ? Lúc này các em đồng thanh có cô ạ ! Vây sao lúc nãy các em nóikhông Vậy GV đã đúc kết cho các em kết luận hoa giao phấn xảy ra ở cả hoađơn tính và hoa lưỡng tính.GV đã rèn cho Hs tư duy quan sát và hiểu tại sao các
hạt phấn lại tiếp xúc với đầu nhụy nhờ bộphận nào của ong bướm côn trùng và hạtphấn có đặc điểm như thế nào để đễ dàngdính vào chân ong bướm,côn trùng
Đây là hình ảnh tượng trưng cho đẹp thôi,chứ khi mô tả hình vẽ cho HS quan sát tôi
vẽ hình ảnh đơn giản như hình 30.1 hoalưỡng tính /trang 99
Trần Thị Kim Anh - 15 - Trường THCS Trưng Vương
Đưa nghệ thuật vẽ hình vào phương pháp giảng dạy giúp học sinh thuộc bài nhanh và nhớ lâu
Trang 18Giao phấn ở hoa