Trong thực tế có nhiều em học sinh học rất giỏi nhưng khi va chạm cuộc sống thực tế các em lại không biết vận dụng những kiến thức đó cho phù hợp để giải quyết vấn đề khó khăn gặp phải. Vì vậy chúng ta cần tích cực dạy học theo hướng tích hợp liên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học. Từ đó khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau để giải quyết các tình huống thực tiễn, tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu. Đó là tính ứng dụng và thực tế của phương pháp dạy học tích hợp liên môn. Thực tế cho thấy giảng dạy tích hợp liên môn đem lại lợi ích là kích thích giáo viên tư duy và không ngừng trau dồi kiến thức ở nhiều lĩnh vực, bộ môn khác nhau để có một phông kiến thức sâu, rộng đủ để đáp ứng với những đòi hỏi ngày càng cao của dạy học hiện nay. Bên cạnh đó học sinh hứng thú với những tiết học hơn, dễ hiểu và hiểu sâu nội dung bài học. Đặc biệt các em sẽ có những chuyển biến rõ rệt trong khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn.
Trang 1Đơn vị: Trường THPT Trị An
Mã số: ………
SÁNG KIẾN TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC
Người thực hiện: Lê Thị Thúy NgaLĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục □
- Phương pháp dạy học bộ môn: Thể Dục □
- Lĩnh vực khác: ………□
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
□ Mô hình □ Phần mềm □ Phim ảnh □ Hiện vật khác
Năm học: 2017 – 2018
Trang 2I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Lê Thị Thúy Nga
2 Ngày tháng năm sinh: 24/04/1981
9 Đơn vị công tác: Trường THPT Trị An
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2006, 2009
- Chuyên ngành đào tạo: Giáo dục thể chất, công nghệ thông tin
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: TD + GDQP – AN
- Số năm có kinh nghiệm: 12
- Các sáng kiến đã có trong 5 năm gần đây:
Trang 3I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 5
II CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 5
1 Về cơ sở lý luận: 5
2 Về cơ sở thực tiễn: 7
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP (ĐỀ XUẤT): 8
1 Tổ chức đào tạo nâng cao trình độ cho giáo viên 8
2 Nghiên cứu chương trình và biên soạn giáo án: 8
3 Tìm hiểu đối tượng, kết hợp với các giáo viên bộ môn có liên quan 11
4 Biện pháp cụ thể cho tiết dạy: 10
5 Vận dụng phương pháp trò chơi lồng ghép nội dung tích hợp trong các tiết dạy 11
IV HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN 13
V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG: 15
VI DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO: 15
Trang 5TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC
Trong thực tế có nhiều em học sinh học rất giỏi nhưng khi va chạm cuộcsống thực tế các em lại không biết vận dụng những kiến thức đó cho phù hợp đểgiải quyết vấn đề khó khăn gặp phải Vì vậy chúng ta cần tích cực dạy học theohướng tích hợp - liên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học Từ đó khuyến khíchhọc sinh vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau để giải quyết các tìnhhuống thực tiễn, tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khả năng tự học, tựnghiên cứu Đó là tính ứng dụng và thực tế của phương pháp dạy học tích hợp - liênmôn Thực tế cho thấy giảng dạy tích hợp - liên môn đem lại lợi ích là kích thíchgiáo viên tư duy và không ngừng trau dồi kiến thức ở nhiều lĩnh vực, bộ môn khácnhau để có một phông kiến thức sâu, rộng đủ để đáp ứng với những đòi hỏi ngàycàng cao của dạy học hiện nay Bên cạnh đó học sinh hứng thú với những tiết họchơn, dễ hiểu và hiểu sâu nội dung bài học Đặc biệt các em sẽ có những chuyểnbiến rõ rệt trong khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn
Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trongviệc xác định nội dung dạy học ở nhà trường phổ thông và trong xây dựngchương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới Dạy học tích hợp sẽ giúp pháttriển các năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp và làm cho việc học tập trởnên có ý nghĩa hơn với học sinh so với việc các môn học, các mặt giáo dục đượcthực hiện riêng rẽ
Dạy học tích hợp trong Thể Dục là sự vận dụng tổng hợp các kiến thức, kỹnăng của môn Thể Dục vào việc nghiên cứu tổng hợp Mặt khác tích hợp cũngcòn là việc sử dụng các kiến thức, kỹ năng của các môn học khác có liên quannhư Toán, Vật lý, Hóa học, Lịch sử, Sinh học, vào dạy học Thể Dục, giúphọc sinh hiểu và nắm vững các nội dung học tập nhằm nâng cao chất lượng dạyhọc Việc dạy học Thể Dục có sự tích hợp, trong Thể Dục có lịch sử, trong Địa
lý có Văn học, trong Địa lý có Vật lí, Hóa học, Giáo dục quốc phòng, giáo dụccông dân, có văn hóa có âm nhạc, có hội họa, có tư tưởng, có giá trị thẩm mỹ.Làm cho bài học Thể Dục thêm sinh động, thêm hấp dẫn và luôn thu hút sự họchỏi của mỗi học sinh Các em không chỉ hiểu mà còn biết vận dụng kiến thức vàothực tiễn Đó là vấn đề đặt ra với mỗi giáo viên dạy Thể Dục Do đó tích hợp liênmôn trong giảng dạy Thể Dục không còn là vấn đề đơn thuần nữa mà nó trởthành nhiệm vụ của mỗi ai đã, đang và sẽ là giáo viên dạy Thể Dục trong nhàtrường THPT
Vì những lí do trên tôi chọn sáng kiến: “TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONGGIẢNG DẠY THỂ DỤC”
II. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Về cơ sở lý luận:
Trang 6Dạy học theo hướng tích hợp là một triết lý được Ken Wilber đề xuất Lýthuyết tích hợp tìm kiếm sự tổng hợp tốt nhất hiện thực “xưa- pre-modern, nay-modern, và mai sau- postmodern” Nó được hình dung như là một lý thuyết về mọi
sự vật và cung cấp một đường hướng kết hợp nhiều mô thức rời rạc hiện tại thànhmột mạng hoạt động phức hợp, tương tác nội tại của nhiều cách tiếp cận Tích hợp
là một tiến trình tư duy và nhận thức mang tính chất phát triển tự nhiên của conngười trong mọi lĩnh vực hoạt động khi họ muốn hướng đến hiệu quả của chúng.Đặc biệt, quan điểm này dẫn người ta đến việc phát triển nhiều loại hình họat động,tạo môi trường áp dụng những điều mình lĩnh hội vào thực tiễn, nhờ vậy tác động
và thay đổi thực tiễn Do vậy, tích hợp là vấn đề của nhận thức và tư duy của conngười, là triết lý, nguyên lý chi phối, định hướng và quyết định thực tiễn hoạt độngcủa con người Lý thuyết tích hợp được ứng dụng vào giáo dục trở thành một quanđiểm lý luận dạy học phổ biến trên thế giới hiện nay Chương trình được xây dựngtheo quan điểm tích hợp, trước hết dựa trên quan điểm giáo dục nhằm phát triểnnăng lực người học (Rogier, 1996) [1]
Mục đích chung của việc học là hiểu sự liên kết của mọi hiện tượng, sự vật.Tích hợp là cách tư duy trong đó các mối liên kết được tìm kiếm, do vậy, tích hợplàm cho việc học chân chính xảy ra (Clark, 2002) Như thế, với định nghĩa học tập
là cách tìm kiếm các mối liên hệ và kết nối các kiến thức, Clark đã khẳng định quyluật tích hợp tất yếu của tiến trình học tập chân chính Cụ thể, sự thâm nhập có tínhchất tìm tòi khám phá của học sinh vào quá trình kiến tạo kiến thức, học tập có ýnghĩa (meaningful learning), học sâu sắc và ứng dụng (deep learning) được xem làchủ yếu đối với việc dạy và học hiệu quả Và cách tiếp cận tìm tòi, khám phá nàykhuyến khích học sinh thông qua quá trình tìm kiếm tích cực, sẽ kết hợp hơn là mởrộng các kiến thức rời rạc (Hamston & Murdoch, 1996) Nhiều nghiên cứu ứngdụng tâm lý học nhận thức vào giáo dục đã khẳng định: mối liên hệ giữa các kháiniệm đã học được thiết lập nhằm bảo đảm cho mỗi học sinh có thể huy động mộtcách hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình để giải quyết tình huống, và
có thể đối mặt với một khó khăn bất ngờ, một tình huống chưa từng gặp Nhờ đó,học sinh có điều kiện phát triển những kỹ năng xuyên môn, những khả năng có thể
di chuyển [2]
Theo báo cáo kết quả của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Giáo dụcViệt Nam trong Hội thảo “Dạy học tích hợp- Dạy học phân hóa trong chương trìnhgiáo dục phổ thông” được Bộ GD-ĐT tổ chức vào tháng 12/2012, công tác giáo dụcphổ thông sau 2015, “Dạy học tích hợp là quá trình dạy học trong đó giáo viên tổchức hoạt động để học sinh huy động nội dung, kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnhvực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, thông qua đó hình thànhnhững kiến thức, kĩ năng mới từ đó phát triển những năng lực cần thiết” (Nhómnghiên cứu Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, 2012) Định hướng tích hợp sẽ thựchiện trong chương trình giáo dục phổ thông theo hình thức và mức độ tích hợptrong phạm vi hẹp và tích hợp trong phạm vi rộng Hai hướng tích hợp này phầnnào tương thích với định hướng tích hợp đa môn và tích hợp liên môn như đã đềcập ở trên
Trang 7Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánhgiá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trêntinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đàotạo Bộ giáo dục và đào tạo tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường bồidưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổimới, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo hướng “tích hợp, liên môn” là mộttrong những vấn đề cần ưu tiên.
Xuất phát từ thực trạng dạy và học hiện tại, việc tích hợp dạy học liên môncòn hạn chế do nhiều khó khăn chủ quan, khách quan Vì vậy việc xây dựng quitrình, cách thức cho dạy học tích hợp liên môn nói chung và dạy học tích hợp liênmôn trong môn Thể Dục rất cần thiết cho vấn đề dạy học hiện nay Là giáo viên thểdục, tôi luôn mong muốn cho học sinh được thoải mái trong giờ học của mình Các
em được luyện tập với tinh thần sảng khoái và hưng phấn thì sẽ đạt được hiệu quảcao nhất Và điều mà ai cũng hiểu là ở tuổi này các em rất thích được vui chơi,thích tìm tòi, trải nghiêm và thể hiện Vậy làm thế nào để các em vừa được chơi,vừa được học, vừa có được những trải nghiệm, vừa có điều kiện thể hiện bản thân?Tại sao chúng ta không tạo cơ hội cho các em qua giờ dạy của mình? Hãy cho các
em được vui chơi, được tìm tòi, được trải nghiệm và thể hiện mà vẫn đảm bảo đượcmục đích yêu cầu của giờ dạy
Trong giai đoạn hiện nay, mục tiêu giáo dục thể chất trong nhà trường nhằmgóp phần thực hiện mục tiêu của sự nghiệp Giáo Dục và Đào Tạo “ nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ trở thànhnhững con người phát triển toàn diện, có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng códũng khí kiên cường để kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng một cách đắc lực vàsống một cuộc sống vui tươi lành mạnh Có nghĩa là dạy thể dục để giúp cho conngười khỏe về thể chất lẫn tinh thần, có khả năng lao động trí óc, lao động chân tay,sáng tạo trong sản xuất, mưu trí dũng cảm trong chiến đấu bảo vệ tổ quốc Vì vậy,muốn đạt được mục đích giáo dục thể chất thì cần làm cho môn thể dục trở thànhmôn yêu thích của học sinh Muốn làm được điều này cần phải tích hợp liên môntrong dạy môn Thể dục
Qua kinh nghiệm giảng dạy và kết quả đạt được của học sinh,tôi mạnh dạnnêu ra những kinh nghiệm mà tôi đã thực hiện trong giảng dạy môn thể dục quasáng kiến hoàn toàn mới “Tích hợp liên môn trong giảng dạy thể dục” để các đồngnghiệp cùng tham khảo và đóng góp ý kiến
Trang 8III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP (ĐỀ XUẤT):
1 Tổ chức đào tạo nâng cao trình độ cho giáo viên
TS Nguyễn Thị Thanh Thủy, Trường Đại Học Thủ đô Hà Nội cho rằng, giáoviên chính là lực lượng xung kích trên mặt trận đổi mới, là người đi đầu quyết địnhđến chất lượng dạy học Không giải quyết được vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũnhà giáo, mọi chương trình giáo dục đều thất bại Chính vì thế công tác bồi dưỡng,đào tạo lại đội ngũ giáo viên là hết sức quan trọng và cấp bách Để làm tốt công tácbồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ giáo viên, TS Nguyễn Thị Thanh Thủy cho rằng:Cần khảo sát và đánh giá lại năng lực nghề nghiệp và đạo đức của giáo viên mộtcách chính xác và khách quan; Đối chiếu với yêu cầu của Chương trình giáo dụcphổ thông mới để thấy rõ những năng lực nghề nghiệp còn yếu của giáo viên, cácnội dung chuyên môn cần bổ sung từ đó xác định nội dung cần bồi dưỡng cho giáoviên và xây dựng các chương trình bồi dưỡng; Biên soạn các tài liệu bồi dưỡnggiáo viên theo từng nội dung hoặc chủ đề mà giáo viên còn thiếu và yếu như dạyhọc theo định hướng phát triển năng lực, dạy học tích hợp liên môn
Theo GS.TS Phạm Hồng Quang, những vấn đề cần đổi mới trong đào tạo lại
và bồi dưỡng giáo viên như thay đổi việc đào tạo giáo viên dạy một môn sang đàotạo giáo viên có học vấn rộng để tăng khả năng thích ứng cho giáo viên; nội dungđào tạo lại và bồi dưỡng cần cân bằng giữa năng lực và trách nhiệm của giáo viên.Thay đổi việc đào tạo trang bị kiến thức sang trọng tâm là đào tạo năng lực sưphạm, trong đó chú ý: Các năng lực chẩn đoán, thiết kế, tổ chức, thực hiện và giámsát đánh giá và giải quyết vấn đề nảy sinh trong thực tiễn dạy học và giáo dục;Thay đổi phương pháp dạy sang đào tạo, bồi dưỡng cách dạy phương pháp học
Do đó việc tổ chức đào tạo cho giáo viên một cách đúng đắn là việc làm hếtsức cần thiết Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phảitìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác Tuy nhiên khó khăn nàychỉ là bước đầu và có thể khắc phục Tóm lại muốn đổi mới phương pháp giáo dụctrước tiên phải đổi mới nhận thức và kiến thức của giáo viên
2 Nghiên cứu chương trình và biên soạn giáo án:
Về nghiên cứu chương trình:
Chương trình tích hợp chính xác là gì? Trong khái niệm đơn giản nhất của nó,chương trình tích hợp liên quan đến việc tạo lập các kết nối, các mối liên hệ Tíchhợp liên môn còn được hiểu như là phương án trong đó nhiều môn học liên quanđược kết lại thành một môn học mới với một hệ thống những chủ đề nhất địnhxuyên suốt qua nhiều cấp lớp Giáo viên tổ chức chương trình học tập xoay quanhcác vấn đề và quan tâm của người học Học sinh phát triển các kĩ năng sống khi họ
áp dụng các kĩ năng môn học và liên môn vào ngữ cảnh thực tế của cuộc sống
Chúng ta đều biết rằng dạy học là công việc vừa có tính khoa học lại vừa cótính nghệ thuật, nó luôn đòi hỏi sự sáng tạo của người giáo viên trong quá trình
Trang 9giảng dạy Tuy nhiên, không thể có một sự sáng tạo nào mà lại thiếu đi sự chuẩn bịchu đáo Vì vậy GV cần nghiên cứu kỹ chương trình, nội dung tài liệu học tập, trên
cơ sở đó để thu thập, lựa chọn tài liệu cho từng tiết học, phương pháp, phương tiệndạy học và những hình thức dạy học thích hợp
GV cần phân tích nội dung sách giáo khoa để chuẩn bị tốt cho việc lên lớp
Về phân tích nội dung các bài trong sách giáo khoa, thường phải phân tích về mạtkhái niệm, về mặt logic, về mặt tâm lý, về mặt giáo dục và cuối cùng là về mặt lýluận dạy học:
+ Phân tích về mặt khái niệm bao gồm: Việc xác định cấu trúc những trithức, nghĩa là việc xem xét những khái niệm cơ bản nào với những dấu hiệu đặctrựng của chúng và những khái niệm thứ yếu; mức độ phức tạp của những kháiniệm đó; định rõ những tri thức phải nắm; những tri thức nào có tính chất thôngbáo
+ Phân tích về mặt logic: Là việc xác định trình tự của việc trình bày nhữngkhái niệm đó Muốn vậy, phải xác định mặt mâu thuẫn của thông tin như sự kiệnkhông tương ứng với quy luật, khái niệm đã biết
+ Phân tích về mặt tâm lý: Bao gồm việc xác định tính vấn đề của tài liệuhọc tập, có thể tạo nên tình huống có vấn đề và chúng có thể tác động đến mặt cảmxúc của học sinh
+ Phân tích về mặt giáo dục bao gồm: Xác định những khái niệm, quan điểmnào có tác dụng hình thành thế giới quan khoa học, quan điểm chính trị, tư tưởng,quan điểm đạo đức, quan điểm thẩm mỹ cho học sinh Xác định những tài liệu họctập nào có liên quan đến thực tiễn xung quanh học sinh, với điều kiện thực tế xâydựng kinh tế, xã hội đất nước
+ Phân tích về mặt lý luận dạy học: Trên cơ sở kết quả những phân tích trên
mà xác định mục đích, yêu cầu, trọng tâm của tiết học, phương pháp, phương tiện
và hình thức tổ chức dạy học, tổ chức phối hợp hoạt động của giáo viên và họcsinh
Ngoài ra, giáo viên có thể dạy học theo dự án, việc hoạch định chương trìnhhọc theo dự án được tiến hành qua ba bước:
+ Giáo viên và học sinh chọn một đề tài nghiên cứu theo mối quan tâm củahọc sinh, chuẩn chương trình và nguốn tài nguyên của địa phương
+ Giáo viên nhận diện ra những điều học sinh đã biết và giúp họ đưa ranhững câu hỏi để tìm kiếm, khám phá Giáo viên cũng cung cấp nguồn cho họcsinh và cho họ cơ hội làm việc trong lĩnh vực chuyên môn
Trang 10+ Học sinh chia sẻ, trao đổi công việc với người khác thông qua một hoạtđộng có tính tích hợp cao nhất Học sinh trưng bày kết quả tìm thấy được, tổngquan và đánh giá dự án đã thực hiện
Về việc biên soạn giáo án:
Giáo viên cần dựa trên kế hoạch dạy học theo chương mục, nội dung sáchgiáo khoa, trình độ tri thức của học sinh và những điều kiện tiến hành bài dạy cụthể mà xây dựng kế hoạch tiến hành từng kế hoạch cụ thể
Khi soạn giáo án cần xác định trạng thái tri thức ban đầu cần phải có để lĩnhhội tri thức của tiết học và từ đó mà xác định trình độ tri thức của học sinh lớp mình
và đề ra các biện pháp khắc phục tình trạng hổng kiến thức của học sinh (nếu có)
Cần phải cố gắng nhìn trước tiến trình suy nghĩ, trạng thái tâm lý của họcsinh sẽ diễn ra để dự định những phương án thích hợp và xử lý kịp thời nhằm điềukhiển hoạt động nhận thức và những trạng thái xúc cảm của họ
Cần suy nghĩ biện pháp để phát huy cao độ tính tích cực, độc lập, sáng tạocủa học sinh trong tiết học nhằm hình thành cho họ năng lực, phẩm chất tự lực để
họ có thể học tập liên tục, học tập suốt đời
Giáo viên cần nghiên cứu bài học ít nhất là một tuần để đủ thời gian chuẩn bị
và cách bố trí tiết học sao cho phù hợp, đồng thời yêu cầu học sinh chuẩn bị dụng
cụ đầy đủ Giáo viên chuẩn bị trước những đồ dùng cho buổi học, giáo cụ trực quansinh động, màu sắc tươi sáng Trong mỗi nội dung lồng ghép giáo viên cần nghiêncứu kĩ, đảm bảo không sai kiến thức và quan điểm giáo dục, quan trọng nhất là phảinêu được ý nghĩa trong nội dung lồng ghép
Mỗi giáo viên phải tìm hiểu, nghiên cứu cơ sở lý luận của dạy học tích hợpliên môn, nghiên cứu kỹ nội dung chương trình môn Thể dục ở từng khối lớp đểxác định được các nội dung, bài dạy dễ tích hợp liên môn Tiến hành soạn giáo án,lồng ghép vào các tiết học cụ thể Xác định trọng tâm và xác định nội dung tích hợpsao cho vừa đảm bảo trọng tâm bài học vừa tự nhiên gần gũi
3 Biện pháp cụ thể cho tiết dạy:
Lên lớp là hoạt động cụ thể của giáo viên nhằm thực hiện toàn bộ giáo án đãvạch ra Lên lớp là lĩnh vực đời sống tinh thần quan trọng nhất Đây là lúc ngườigiáo viên và người học tiếp xúc với nhau Chính trong thời gian đó người giáo viênmới thể hiện đầy đủ tính khoa học và tính nghệ thuật trong công tác dạy học vàgiáo dục của mình, thể hiện tầm hiểu biết, hứng thú, niềm tin và nói chung là thếgiới tinh thần của mình
Việc mở đầu tiết học có ảnh hưởng rất lớn đến tiến trình sau này của tiết học.Chính nó quyết định nhịp điệu của tiết học, trạng thái tình cảm của thầy và trò
Trang 11Tiết học hiện đại thường bắt đầu bằng việc tạo nên tình huống có vấn đề, gâyhứng thú và thu hút sự chú ý của học sinh vào những vấn đề, vào đề tài của tiết học.Tiếp đó, tổ chức công tác tự lực của cá nhân hoặc hợp tác với nhau theo từng nhóm
để giải quyết vấn đề Tiết học cũng có thể mở đầu bằng công tác độc lập chung cho
cả nhóm giải quyết một vấn đề dựa trên tri thức đã học và việc giải quyết vấn đề đó
có liên quan đến tri thức sắp học
Tiến trình của tiết học không chỉ phụ thuộc vào việc mở đầu tiết học mà cònphụ thuộc cả vào việc thông báo đề bài, mục đích, yêu cầu của tiết học, tạo cho họ
có nhu cầu, hứng thú, chờ đợi tiếp nhận những tri thức mới mà tiết học sẽ đem đếncho họ
Trong tiến trình tiết học, giáo viên phải chú ý duy trì được không khí tíchcực, hào hứng trong học sinh đối với bài học, luôn đặt họ ở trong những tình huốngphải tích cực hoá những tri thức, những kinh nghiệm đã có để giải quyết vấn đề vàthông qua đó mà lĩnh hội tri thức mới…
Tư thế, tác phong của người giáo viên phải đúng mực, ăn mặc gọn gàng, giản
dị, ngôn ngữ rõ ràng, trong sáng, truyền cảm, nhịp điệu nói phù hợp với từng hoàncảnh cụ thể, biết cách thay đổi giọng nói
Giáo viên chọn nội dung tích hợp phù hợp với tiết dạy Tích hợp với thờilượng, dung lượng phù hợp, không tham lam, làm mờ nhạt trọng tâm Tích hợp nhẹnhàng, phù hợp trong các bước lên lớp, phù hợp với tiến trình bài giảng
Nội dung tích hợp phải ngắn gọn, súc tích làm cho bài học sinh động và làmnổi bật trọng tâm Khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức liên môn để tìm hiểubài học
Giáo viên giao việc cho học sinh, hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài học bằngcách sưu tầm tư liệu có liên quan Yêu cầu học sinh tự tìm hiểu về các đề tài liênquan đến bài học
GV cũng cần tìm hiểu đối tượng, đưa ra kế hoạch chỉ tiêu môn học, kết hợpvới các giáo viên bộ môn có liên quan Từ đầu năm, khi nhận lớp giáo viên bộ mônkết hợp với gíáo viên chủ nhiệm điều tra đối tượng học sinh qua đó giáo viên bộmôn tách từng trường hợp học sinh để phân nhóm đối tượng học sinh cho phù hợpvới giới tính, sức khỏe… không làm gián đoạn tiết dạy của giáo viên
4 Vận dụng phương pháp trò chơi lồng ghép nội dung tích hợp trong các tiết dạy:
Mỗi tiết học thể dục trò chơi luôn thúc đẩy sự hứng thú của học sinh và cũng
là nội dung dễ dàng tích hợp nhất
Giáo viên cũng có thể thay đổi phương pháp tập luyện bằng cách cho họcsinh chơi trò chơi bổ trợ kỹ thuật, phát triển thể lực phù hợp để tránh sự nhàm chán
Trang 12trong tiết dạy cũng như giúp học sinh có tinh thần đoàn kết, tích cực hăng say trongtập luyện.
Tuỳ theo từng buổi tập giáo viên có thể đưa ra từng trò chơi sao cho nhậnthức và lượng vận động vừa với các em Dưới đây là một số trò chơi có thể áp dụngtrong giờ dạy:
Đếm nhịp tim, tính độbiến thiên nhịp tim,tính một số chỉ số cơbản như BMI, tínhthành tích bật cao, bật
xa, chạy 60m…
Ai nhanh nhất, aibật xa hơn, phóngbước…
Đo đếmnhịp tim,chỉ sốBMI…
2 Sinh Học
Đếm nhịp thở, trồngcây xanh, hiện tượngđau sốc, chuột rút… vàcách khắc phục
Em đi trồng rừng,chạy dzích dzắctiếp sức…
Cứu thương, cầm máutạm thời, băng bó vếtthương, đội hình độingũ…
Kéo co, kéo pháolên đồi, chạy tiếpsức chuyển vật…
5 Giáo DụcCông Dân
Tinh thần đoàn kết,lòng trung thực, ý chíphấn đấu, lòng yêunước …
Em đi trồng rừng,chim sẽ tìm sâu,mèo duổi chuột…
Ô nhiễm môi trường,
sử dụng năng lượngtiết kiệm, dư lượngthuốc trừ sâu…
Em đi trồng rừng,vươn khơi bảo vệchủ quyền
7 Địa Lí Ô nhiễm môi trường,
chặt phá rừng, trồngrừng và bảo vệ môitrường, lãnh thổ và chủ
Dập bóng tiếp sức,thảy vòng cổ chai,kéo co…
Trang 13quyền biển đảo…
8 Vật Lí
Tác động của lực, quántính, đàn hồi, ma sát,tổng hợp lực…
Thuyền em ra khơi,bắt cá trong ao
Hoàn cảnh ra đời một
số tác phẩm văn học,tên tác giả văn học …
Em là họa sĩ nhí
10 TiếngAnh
Từ vựng tiếng anh … Từ điển sống Có thể
thực hiệntrong lớp
Qua việc thực hiện các phương pháp nêu trên tôi đã đạt được kết quả như sau:
1 Đối với giáo viên:
Việc vận dụng dạy học tích hợp liên môn vào dạy học ở môn Thể dục cóhiệu quả đã góp phần nâng cao một bước chất lượng dạy của giáo viên
Tạo ra được nhu cầu cần học hỏi và nâng cao kiến thức chung cho giáo viênGiúp giáo viên hiểu biết được nhiều kiến thức có liên quan để vận dụng tronggiảng dạy cũng như trong cuộc sống
2 Đối với học sinh:
Việc vận dụng dạy học tích hợp liên môn vào dạy học ở môn Thể dục cóhiệu quả đã góp phần nâng cao một bước chất lượng học trong nhà trường phổthông Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp liên môn thực ra không phải lànội dung mới trong giáo dục có điều trước đây chúng ta thực hiện theo cách hiểu,quan điểm cá nhân, riêng lẻ ở những môn học khác nhau chưa có sự đồng bộ thốngnhất
Đảm bảo tính hệ thống nhưng có sự thống nhất, đồng bộ giữa các môn liênquan
Có tính thực tế (tính khả thi cao): phù hợp với năng lực, thời gian và điềukiện cơ sở vật chất, các thiết bị dạy học hiện nay
Đạt được mục tiêu giáo dục phổ thông và giáo dục môn học, đảm bảo nộidung các môn học liên quan Tạo điều kiện cho học sinh vận dụng các kiến thức, kỹnăng học được cho quá trình học tập tiếp theo, vận dụng được kiến thức đã học để
Trang 14giải quyết các tình huống thách thức, bất ngờ trong cuộc sống Điều này có ích chocuộc sống sau này làm công dân có năng lực, khả năng tư duy sâu và đánh giá kháiquát vấn đề.
Để kiểm tra kết quả của việc giảng dạy tích hợp bộ môn Thể Dục, tôi đã tổchức lấy ý kiến của học sinh các lớp mà tôi trực tiếp giảng dạy về hứng thú học bộmôn Thể Dục Kết quả cụ thể như sau:
Bảng 1: Ý kiến của học sinh trước khi tích hợp liên môn:
Năm học 2016 – 2017 (HKI)
Khối lớp Tổngsố
Mức độRất thích Thích Bình thường Không thích