Giáo án Đại số 10 cơ bản

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung - Theo nhóm thảo luận và giải bài - Trình bày bài giải theo nhóm - Thảo luận hoàn thiện bài tập - Giao nhiệm vụ theo nhóm cho HS - Điều khiển

Trang 1

Chương I Mệnh đề - Tập hợp

Tiết 1 - 2 Mệnh đề

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Biết thế nào là một mệnh đề, phủ định của một mệnh đề, mệnh đề chứa biến

- Biết mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương

- Phân biệt được điều kiện cần, điều kiện đủ, giả thiết và kết luận

- Biết kí hiệu phổ biến ( ), kí hiệu tồn tại (  )

2 Kỹ năng

- Biết lấy ví dụ về mệnh đề, mệnh đề phủ định của một mệnh đề, xác định được tính đúng, saicủa một mệnh đề trong những trường hợp đơn giản

- Nêu được ví dụ về mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương

- Biết lập mệnh đề đảo của một mệnh đề cho trước

3.Định hướng phát triển năng lực:

- Cẩn thận, chính xác

- Hứng thú trong học tập

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên: Có những kiến thức cơ bản về toán học ở lớp dưới Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc

hướng dẫn hoạt động

2 Học sinh:

III Phương pháp, kỹ thuật dạy học

-Cơ bản dùng PP vấn đáp gợi mở thông qua các HĐ điều khiển tư duy, đan xen hoạt động nhóm

- Bạn thích trường

ĐH nào?

- Các câu bên trái là những khẳng định có tính

đúng hoặc sai còn các câu bên phải không thể

nói là đúng hay sai

Gv đưa ra khái niệm về mệnh đề

GV yêu cầu hs: Nêu ví dụ về những câu là

Một mệnh đề không thể vừa đúng, vừa sai.

Hoạt động 2: Mệnh đề chứa biến.

GV: Xét câu “n chia hết cho 3”

+ Cho n = 6 ta được điều gì?

2 Mệnh đề chứa biến:

Từ các ví dụ, ta thấy với mỗi 1 giá trị của n ta được mộtmệnh đề

Trang 2

+ Cho n = 7 ta được điều gì?

HS:

- Ta được mệnh đề “6 chia hết cho 3” Đ

- Ta được mệnh đề “7 chia hết cho 3” S

GV: - Xét câu “x >3” Hãy tìm 4 giá trị thực

của x để nhận được hai mệnh đề đúng và hai

GV: Vậy MĐ chứa biến là 1 KĐ chứa 1 hay

nhiều biến,KĐ đó chưa rõ tính đúng sai vì

còn phụ thuộc vào biến.KĐ đó sẽ trở thành

mệnh đề đúng hoặc sai khi ta gán cho biến 1

giá trị cụ thể

Hai câu trên là những ví dụ về mệnh đề chứa biến.

- Xét câu “x >3” Hãy tìm 4 giá trị thực của x để nhận được hai mệnh đề đúng và hai mệnh đề sai

*MĐ chứa biến không phải là mệnh đề

P : “3 không phải là một số nguyên tố”

P : “6 không chia hết cho 4”

P : “ không phải là một số hữu tỉ”.

P : “Hiệu hai cạnh của một tam giác không nhỏ

hơn cạnh còn lại”

Gv Hướng dẫn làm bài tập 2

II Phủ định của mệnh đề:

Ví dụ 1 An và Ba tranh luận với nhau.

An: “Dơi là một loài chim”

Ba phủ định: “Dơi không phải là một loài chim”

Để phủ định một mệnh đề, ta thêm (hoặc bớt) từ “không”(hoặc từ “không phải”) vào trước vị ngữ của mệnh đề đó

Hoạt động 4: Mệnh đề kéo theo

Gv nêu ví dụ và đưa ra các câu hỏi:

- Hãy phát biểu mệnh đề P�Q

- Mệnh đề P� chỉ sai khi P đúng, Q sai.Q

- Hãy xét tính đúng sai của mệnh đề P�Q

khi biết P đúng

Nếu gió mùa Đông Bắc về thì trời trở lạnh

Nếu Q đúng thì mệnh đề P� đúng, nếu QQ

sai thì mệnh đề P� sai.Q

Hãy phát biểu định lí P�Q. Nêu gt, kl và

phát biểu lại đl này dưới dạng điều kiện cần,

III Mệnh đề kéo theo:

Ví dụ 1 “Nếu Trái Đất không có nước thì không có sự

sống”

Câu nói trên dạng “Nếu P thì Q

Mệnh đề “Nếu P thì Q” được gọi là mệnh đề kéo theo, kí

P là điều kiện đủ để có Q, hoặc

Q là điều kiện cần để có P

-Ví dụ: Cho ABCV Từ các mệnh đề P: “VABC có hai góc bằng 600”

Q: “ ABCV đều”

Điều kiện cần để VABC có hai góc bằng 600 là VABC

Trang 3

Điều kiện đủ để ABCV đều là nó có hai góc

bằng 600

đều

Điều kiện đủ để ABCV đều là nó có hai góc bằng 600

3.Củng cố: Mệnh đề kéo theo? Dùng k/n Đk cần và k/n đk đủ để phát biểu?

Hoạt động 1: Mệnh đề đảo - Hai mệnh đề

tương đương.

Hãy phát biểu các mệnh đề Q� tương ứngP

và xét tính đúng sai của chúng

HS trả lời:

a) Nếu ABC là một tg cân thì ABC là một tg

đều (S)

b) Nếu ABC là một tam giác cân và có một góc

bằng 600 thì ABC là một tam giác đều (Đ)

IV Mệnh đề đảo - Hai mệnh đề tương đương.

Ví dụ:Cho tam giác ABC Xét các mệnh đề dạng sau:a) Nếu ABC là một tg đều thì ABC là một tg cân

b) Nếu ABC là một tam giác đều thì ABC là một tam giáccân và có một góc bằng 600

*Mệnh đề Q� đgl mệnh đề đảo của mệnh đềP

P� Q

*Nếu cả hai mệnh đề P � và Q Q � đều đúng ta nóiP

P, Q là hai mệnh đề tương đương.

*Ký hiệu P�Q và đọc là: P tương đương Q hoặc P làđiều kiện cần và đủ để có Q hoặc P khi và chỉ khi Q.Hãy phát biểu lại mệnh đề b)

Hoạt động 2: Ký hiệu  và 

HS theo dõi và trả lời:

Mọi số nguyên cộng thêm một đều lớn hơn

P   �x x

V Ký hiệu  và 

VD1 Câu “Bình phương của mọi số thực đều lớn hơnhoặc bằng 0” là một mệnh đề(đúng) Có thể viết mệnh đềnày như sau:   �x :x2 0 hay 2

x � x��

Kí hiệu  đọc là “với mọi”

VD2 Phát biểu thành lời mệnh đề sau:

Mệnh đề này đúng hay sai?

VD3 Hãy viết mệnh đề sau bằng kí hiệu  : “Mọi số tựnhiên đều lớn hơn số đối của nó”

VD4 Câu “Có một số nguyên nhỏ hơn 0” là một mệnh

đề Có thể viết mệnh đề này như sau:

VD5 Hãy viết mệnh đề sau bằng kí hiệu  : “Có một sốhữu tỉ nhỏ hơn nghịch đảo của nó”

Trang 4

2:" : 1".

P : “Mọi hs của lớp đều làm bài tập”.

VD6 Xét mệnh đề “Mọi số thực đều có bình phươngkhác 1” và mệnh đề: “Có một số thực mà bình phươngcủa nó bằng 1”

- Hãy phát biểu mệnh đề phủ định của mệnh đề sau

P: “Mọi động vật đều di chuyển được”

VD7 Xét mệnh đề “Có một số tự nhiên n mà 2n = 1” vàmệnh đề “Mọi số tự nhiên n đều có 2n ≠ 1”

Hãy phát biểu mệnh đề phủ định của mệnh đề sau: P: “Có một hs của lớp không làm bài tập”

Trang 5

- Vận dụng được các khái niệm tập hợp con, tập hợp bằng nhau vào giải bài tập.

3 Định hướng phát triển năng lực:

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên:

2 Học sinh:

III Phương pháp, kỹ thuật dạy học

Cơ bản dùng PP vấn đáp gợi mở thông qua các HĐ điều khiển tư duy, đan xen hoạt động nhóm

b) 2 không phải là số hữu tỉ

*Tập hợp là một khái niệm cơ bản của toán học,không định nghĩa

+ Giả sử cho tập A:

Để chỉ a là 1 phần tử của tập A, ta viết a�A

Để chỉ b không là phần tử của tập A, ta viết b�A

- Cách 2: Chỉ ra tính chất đặc trưng của tập hợpVD3

Trang 6

quanh bởi một đường kín, gọi là biểu đồ Ven

Hãy liệt kê các phần tử của tập

A={Các hs lớp 10A5 cao trên 2,2m}

Ta nói A là tập hợp rỗng Ký hiệu �Chú ý: A��x x A: �

Hoạt động 4: Tập hợp con

Gv nêu câu hỏi:

a/ Xem biểu đồ minh hoạ

A

Trang 7

Gv đưa ra định nghĩa Hay A B�(x x A: � � �x B)

3 Củng cố

- Tập hợp sau có bao nhiêu phần tử: A � , chú ý phân biệt các tập  ? �, 0 ,   �

- Xác định các phần tử của tập hợp Ax��|(x22x3)(x 3) 0 

- Viết lại tập hợp sau bằng cách liệt kê các phần tử B=x �|x 30; l�x b�i c�a 4 ho�c c�a 6 

Hướng dẫn về nhà hoàn thiện các bài tập sách giáo khoa

4 Dặn dò: - Các BT SGK;

- Các BT mẫu (SBT); 18-22 (SBT)

Trang 8

Tiết PPCT: 05 Ngày soạn: 5/09//2008 Ngày dạy đầu tiên:8/09 /2008 Bài 3 Các phép toán tập hợp Số tiết:01.

2 II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

2.1 1 Giáo viên: Đã có một số kiến thức cơ bản về tập hợp.

2.2 Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hướng dẫn hoạt động.

3 2 Học sinh:III Phương pháp, kỹ thuật dạy học

4 Tiến trình bài học

1 Bài mới

Hoạt động 1: Giao của hai tập hợp

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

Hoạt động theo sự hướng dẫn của GV

a) Liệt kê các phần tử của A và B;

b) Liệt kê các phần tử của tập hợp C các ước chung của 12

và 18

ĐN: A B� x x A| � v�x B� .Hãy dùng biểu đồ Ven mô tả A B�

Trang 9

Hoạt động 2: Hợp của hai tập hợp

Ba, Nam, H�a,T�,An, Ba, L�, H�.

A BBa, Nam, H�a, T�.

(Các HS trong khốilớp 10 không trùng tên)

Gọi C là tập hợp các HS giỏi Toán hoặc giỏi Văn Hãyxác định tập hợp C

ĐN: A B� x x A| � ho�cx B� .Hãy dùng biểu đồ Ven mô tả A B�

Hoạt động 3: Hiệu và phần bù của hai tập hợp

Vinh, H�ng, Phu, Mai, Ng�, B�.

C

Giả sử tập hợp A các HS giỏi của lớp 10B5 là:

Ba, Nam, H�a,T�,An, Ba, L�, H�.

ATập hợp các HS tổ 1 của lớp 10B5 là

Ba, Vinh, H�ng, Phu, Mai, Ng�, L�, B�.

BXác định tập hợp C các HS giỏi của lớp 10B5 không thuộc

tổ 1

ĐN: A B\ x x A| � v�x B� .Khi B A� thì A B\ gọi là phần bù của B trong A, kí hiệu

A

C B

Hãy dùng biểu đồ Ven mô tả

Hoạt động 4: Củng cố

Chia nhóm thực hiện theo yêu cầu của

Trang 10

 Biết biểu diễn các khoảng, đoạn, nữa khoảng trên trục số.

 Thực hiện được các phép toán lấy giao của hai tập hợp, hợp của hai tập hợp con của �

2.1 Thực tiễn

 Đã có một số kiến thức cơ bản về tập hợp và các phép toán trên tập hợp

2.2 Phương tiện

 Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hướng dẫn hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ:

Hoạt động 1: Vẽ biểu đồ Ven minh hoạ quan hệ bao hàm của các tập hợp

số đã học.

- Nghe, hiểu nhiệm vụ;

- Thực hiện công việc dưới sự tổ chức của GV

- Gọi HS lên bảng trình bày;

Trang 11

- Thực hiện nhiệm vụ - Yêu cầu HS nhắc lại các tập hợp đó.

Hoạt động 3: Các tập hợp con thường dùng của �

- Chú ý theo dõi;

- Biểu diễn các tập hợp còn lại lên trục số;

- Giới thiệu các tập hợp con;

- Biểu diễn lên trục số khoảng, đoạn;

- Giới thiệu kí hiệu  � �,

Hoạt động 4: Củng cố khái niệm thông qua ví dụ

VD Xác định các tập hợp sau và biểu diễn chúng trên trục số

a) [ 3;1] (0;4]; � b) (0;2] [ 1;1);�c) ( 2;15) (3; � �); d) 1;4 [ 1;2);

n) �\ (�;3]

- Nghe, hiểu nhiệm vụ

- Thực hiện nhiệm vụ theo hướng dẫn của GV

- Chia lớp thành bốn nhóm, cử các đại diện củabốn nhóm lên bảng trình bày

- Cho các nhóm nhận xét chéo

3 Bài tập về nhà

Làm các bài tập sách bài tập.

Trang 12

Tiết PPCT: 07 Ngày soạn:20/09 /2008 Ngày dạy đầu tiên:22/09 /2008

Bài 5 Số gần đúng Sai số Bài tập Số tiết: 1.

1 I Mục tiêu

1.1 1 Kiến thức

 Biết khái niệm số gần đúng, sai số

1.2 2 Kỹ năng

 Viết được số quy tròn của một số căn cứ vào độ chính xác cho trước

 Biết sử dụng máy tính bỏ túi để tính toán với các số gần đúng

2.1 Thực tiễn: Đã biết quy tắc làm tròn số đến một hàng nào đó.

2.2 Phương tiện: - Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hướng dẫn hoạt động.

- Học sinh có máy tính bỏ túi

1 Bài mới

Hoạt động 1: Khái niệm số gần đúng

Ví dụ 1 (Xem ví dụ SGK).

Hoạt động của giáo viên và học

Hoạt động 2: Sai số tuyệt đối của một số gần đúng

Ví dụ 2. Hãy so sánh xem kết quả tính diện tích hình tròn (r = 2cm) của Nam (S=3,1.4=12,4) và của Minh (S=3,14.4=12,56) kết quả nào chính xác hơn?

Từ đó ta có kết quả nào gần với kq đúng hơn?

Từ bđt trên suy ra

12,56 12,4

Ta nói kq của Minh có sai số tuyệt đối nhỏ hơn của Nam.

ĐN: Nếu a là số gần đúng của số đúng a thì    được gọia a a

là sai số tuyệt đối của a.

Trang 13

Hoạt động 3: Độ chính xác của số gần đúng

- Không thể vì ta không thể viết được

- Trong ví dụ trên có thể xác định chính xác  dưới dạnga

số thập phân được không?

- Tuy nhiên ta có thể ước lượng chúng được không?

Ta nói kq của Minh có sai số tuyệt đối không vượt qua0,04, kq của Nam có sai số tuyệt đối không vượt qua 0,2

Ta cũng nói kq của Minh có độ chính xác 0.04

ĐN: SGK

Chú ý: Sai số tuyệt đối của số gần đúng nhận được trongmột phép đo đôi khi không phản ánh đầy đủ tính chính xáccủa phép đo đó

- Cho ví dụ minh hoạ

b) Cách viết số quy tròn của số gần đúng căn cứ vào độ chính xác cho trước

Số quy tròn của a là 289736000

Số quy tròn của a là: 3,15

VD1 Cho số gần đúng a = 289736415 với độ chính xácd=200 Hãy viết số quy tròn của số a

VD2 Hãy viết số quy tròn của số gần đúng 3,14643 0,001

Hoạt động 5: Thực hành tính toán các số gần đúng bằng máy tính bỏ túi thông qua bài tập cụ thể.

- Dùng máy tính bỏ túi thực hành - Chia nhóm HS và giao nhiệm vụ giải quyết bài tập 4,

5-SGK

- Cho các nhóm đối chiếu kết quả với nhau

2 Bài tập về nhà- Làm các bài tập còn lại trong SGK;- Làm thêm các bài tập: 33-36 (SBT).

Trang 14

Tiết PPCT: 08 Ngày soạn:20/09 /2008 Ngày dạy đầu tiên:22/09/2008

Bài tập ôn chương 1 Số tiết 1.

I I Mục tiêu

1.1 Kiến thức: Nắm vững, hiểu sâu các kiến thức đã học.

2 Về kỹ năng: Vận dụng tốt lý thuyết vào giải bài tập

II II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Thực tiễn: HS đã nắm được nội dung kiến thức trong chương và vận dụng giải một số bài tập qua

các tiết luyện tập

2.Phương tiện: GV: Giáo án, phiếu học tập;

HS: làm bài tập được giao đầy đủ

III Phương pháp dạy học:

Phương pháp vấn đáp gợi mở thông qua các hoạt động điều khiển tư duy.

IV IV.Tiến trình dạy họcvà các hoạt động

1 Bài cũ: Xen kẻ trong quá trình luyện tập.

2 Bài mới:

Hoạt động 1 Ôn tập kiến thức về mệnh đề

Câu hỏi 1 Dùng kí hiệu  và để viết mệnh đề sau rồi lập mệnh đề phủ định và xét tính đúng saicủa các mệnh đề đó

a) Mọi số thực cộng với số đối của nó đều bằng 0

b) Mọi số thực khác 0 nhân với nghịch đảo của nó đều băng 1

c) Có một số thực bằng số đối của nó.

- Xác định lại lý thuyết;

- Trao đổi giải bài toán trên

- Hãy tóm tắt lý thuyết về mệnh đề phủ định của mệnh đề cóchứa kí hiệu , ; 

- Hãy giảI bài toán trên

Hoạt động 2 Ôn tập một số kiến thức về tập hợp

Câu hỏi 2 Hãy liệt kê các phần tử của mỗi tập hợp sau

a) A3k2|k0, 1, 2, 3, 4, 5 ;

b) B  �x |x 12 ;

c) C ( 1) |n n��

- Theo nhóm thảo luận và giải bài;

- Trình bày bài giải theo nhóm;

- Thảo luận hoàn thiện bài tập

- Giao nhiệm vụ theo nhóm cho HS;

- Điều khiển HS giải bài;

- Hoàn thiện bài tập

Hoạt động 2 Ôn tập về mệnh đề tương đương và các phép toán tập hợp.

Câu hỏi 3 Giả sử A và B là hai tập hợp số và x là một số đã cho Tìm các cặp mệnh đề tương

đương trong các mệnh đề sau:

:" ";

P x A B� � S x A:" � v�x B� ";

Trang 15

:" \ ";

Q x A B� T x A:" � ho�c x B� ";

:" ";

R x A B� � X x A:" � v�x B� "

Hoạt động 3: Ôn tập các tập hợp số

Câu hỏi 4 Hãy xác định các tập hợp sau: A B A B� , � �, \ , \A� B với

a) A ( 2;9),B[1;10];

b) A ( �;4],(1;�)

Hoạt động 4 Ôn tập kiến thức về số gần đúng.

Câu hỏi 5 Dùng máy tính bỏ túi hoặc bảng số để tìm giá trị gần đúng  của 312 (kết quả được làmtròn đến chữ số thập phân thứ ba) Ước lượng sai số tuyệt đối của .

- Nhắc lại khái niệm;

- Thảo luận giải và hoàn thiện bài toán

- Chia nhóm HS và giao nhiệm vụ;

- Giao nhiệm vụ HS giải bài toán

Câu hỏi 6 Chiều cao của một ngọn đồi là 347,13h  m�0,2 m Hãy viết số quy tròn của số gầnđúng 347,13

- Nhắc lại khái niệm;

- Thảo luận giải và hoàn thiện bài toán

- Chia nhóm HS và giao nhiệm vụ;

- Giao nhiệm vụ HS giải bài toán

3 Bài tập:

- Ôn tập lại các kiến thức chương 1

- Hoàn thiện các bài tập SGK và SBT

Tiết PPCT:

Trang 16

Chương II Hàm số bậc nhất và bậc hai Bài 1 Hàm số Số tiết: 02.

I I Mục tiêu

1.1 Kiến thức:

- Hiểu được khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị hàm số

- Hiểu khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến, hàm số chẵn, lẻ Biết được tính chất đối xứngcủa đồ thị hàm số chẵn, đồ thị hàm số lẻ

2 2 Kỹ năng

- Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản

- Biết cách chứng minh tính đồng biến, nghịch biến của một số hàm số trên một khoảng chotrước

- Biết xét tính chẵn, lẻ của một hàm số đơn giản

1 Thực tiễn: - Đã có một số kiến thức cơ bản về hàm số trong chương trình THCS.

2 Phương tiện: - Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hướng dẫn hoạt động

- Cơ bản dùng PP vấn đáp gợi mở thông qua các HĐ điều khiển tư duy, đan xenhoạt động nhóm

III Tiến trình bài học

Tiết PPCT: 09 Ngày soạn:26/09/2008 Ngày dạy đầu tiên:29/09/2008

A Bài mới Tiết 1

I Ôn tập về hàm số

Hoạt động 1: Nhắc lại khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số

số thực x sao cho biểu thức f(x) có nghĩa

Hoạt động 3: Củng cố khái niệm thông qua các ví dụ cụ thể

Trang 17

- Theo nhóm thảo luận và giải bài

- Trình bày bài giải theo nhóm

- Giao nhiệm vụ theo nhóm cho HS

- Điều khiển HS giải bài

- NX, sửa chữa sai lầm (nếu có) cho HS

Hoạt động 4: Hàm số được cho bởi nhiều công thức

Hoạt động 5: Đồ thị hàm số.

- Chú ý theo dõi;

- Thực hiện theo yêu cầu của giáo viên;

- Đồ thị của hàm số y=f(x) xđ trên D là tập hợp cácđiểm M(x, f(x)) trên mặt phẳng toạ độ với mọi x thuộc

Hoạt động 1: II Sự biến thiên của hàm số

Ta nói hs đồng biến (tăng) trên (0;�)

Hoạt động 2: Bảng biến thiên.

- Xét chiều biến thiên của một hàm số là tìm các khoảng đồng biến và khoảng nghịch biến của

nó

- Bảng biến thiên của hàm số y x 2

Trang 18

- Giao cho HS theo dõi và rút ra kết luận

- Giao cho HS lập bảng biến thiên của hàm số y 3 x2

Hoạt động 3: III.Tính chẵn, lẻ của hàm số

Xét đồ thị của hàm số y f x ( )x2 và y g x ( )x

- Theo nhóm thảo luận trả lời câu hỏi

- Trình bày kết quả theo nhóm

- Có nhận xét gì về:

(1), ( 1);

ff  (2), ( 2);ff  f a f a( ), ( )?(1), ( 1);

g g (2), ( 2);g g g a g a( ), ( )?

- Khái niệm (SGK)

- Đồ thị hàm số chẵn, hàm số lẻ:

Đths chẵn nhận trục tung làm trục đối xứng;

Đths lẻ nhận gốc toạ độ làm tâm đối xứng

Hoạt động 4: Củng cố khái niệm thông qua ví dụ

Ví dụ Xét tính chẵn lẻ của các hàm số sau:

a) y x 23; b) y 2;

x

 c) y x 3; d) y x.Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

- Hoàn thiện bài tập.?

Mệnh đề sau đây đúng hay sai: “Hàm số y=f(x) khôngchẵn trên D thì lẻ trên D”

- HS làm các bài tập SGK

- HS làm các bài tập mẫu SBT, các bài tập 1-6 (Tr 28-30)

Tiết PPCT: 11 Ngày soạn: 05/10/2008 Ngày dạy đầu tiên: 08/10/2008

Bài 2 Hàm số y ax b   Số tiết 01

I I Mục tiêu:

1.1 Kiến thức.

- Hiểu được sự biến thiên và đồ thị của hàm số y ax b 

- Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số y ax b  và đồ thị hàm số y x Biết được đồ thị hàm số y xnhận Oy làm trục đối xứng

2 Về kỹ năng

- Thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số y ax b 

II II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Thực tiễn HS đã có kiến thức nhất định về hàm số ở THCS

2 Phương tiện: Biểu đồ, đồ thị.

III Phương pháp dạy học:

Trang 19

- Phương pháp vấn đáp gợi mở thông qua các hoạt động điều khiển tư duy;

- Hoạt động nhóm

IV IV.Tiến trình dạy họcvà các hoạt động:

1 Kiểm tra bài cũ

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ thông qua bài tập

Xét chiều biến thiên của hàm số sau trên �

a) y = 3x + 4;

b) y = -2x + 5.

2 Bài mới

Hoạt động 2: Ôn tập về hàm số bậc nhất y ax b a  ( �0)

- Theo nhóm thảo luận và nhắc lại các kiến thức

2

� � trên mặtphẳng toạ độ

- Chiều biến thiên

Hãy mở dấu trị tuyệt đối, từ đó suy ra chiềubiến thiên của hàm số Lập bảng biên thiên

- Đồ thị hàm số

Trang 20

Hoạt động 5: Củng cố thông qua các bài tập

BT1 Tìm a, b để đồ thị hàm số y ax b  đi qua các điểm

- Hiểu được sự biến thiên và đồ thị của hàm số y ax b 

- Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số y ax b  và đồ thị hàm số y x Biết được đồ thị hàm số y xnhận Oy làm trục đối xứng

- Thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số y ax b 

1 Thực tiễn HS đã có kiến thức nhất định về hàm số ở THCS

2 Phương tiện: Biểu đồ, đồ thị

III Phương pháp dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: Lồng ghép trong quá trình luyện tập.

Trang 21

a/ y  2x 3; b/ y2x3.

Hoạt động 2: Luyện tập về hàm số được cho bởi nhiều công thức thông qua các bài tập.

Bài 2 Lập bảng biến thiên và vẽ đồ thị hàm số

Hoạt động 3: Luyện tập về hàm số có chứa dấu trị tuyệt đối thông qua các bài tập.

a/ y x 2 ;x b/ y 3x2 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

Hoạt động 4: Luyện tập về phương trình đường thẳng thông qua các bài tập.

Bài 4 Viết phương trình đường thẳng song song với đường thẳng y3x và qua điểm2

a/ (2;3);M b/ ( 1;2).N Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

3 Củng cố

Bài 5 Xác định các hệ số a và b để đồ thị hàm số y ax b  đi qua các điểm

a/ 2; 2 v� (0;1);

3

A��  �� B

� � b/ (4;2) v�M (1;1).NHoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

Trang 22

Bài 3 Hàm số bậc hai Số tiết 2

2 Phương tiện: Biểu đồ, đồ thị

IV IV.Tiến trình dạy họcvà các hoạt động

Tiết PPCT: 13 Ngày soạn: 11/10/2008 Ngày dạy đầu tiên:13/10/2008

1 Kiểm tra bài cũ: Tiết 1

Hoạt động 1: Nhắc lại các kết quả đã biết về hàm số y ax 2?

- Trình bày các kết quả về hàm số y ax 2 Tổ chức cho HS nhắc lại về

Trang 23

1- Xác định toạ độ đỉnh ;

2 4

b I

 3- Xác định toạ độ các giao điểm của P với các trục

-Tọa độ của P với trục tọa độ (nếu có)

;lấy thêm một số điểm khác để chính xác hóa đồthị

2/ 1 2

42

y  x  x

3 Củng cố

Hoạt động 4: Xác định parabol y ax 2bx c biết rằng parabol đó

a/ Đi qua hai điểm (1;5)M và ( 2;8).N 

b/ Đi qua điểm (3; 4)A  và có trục đối xứng là 3

2

x  �Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

- Điều khiển HS giải bài a

- Hoàn thiện bài tập a

- Hướng dẫn bài tập b (hs về nhà hoàn thiện)

4 Bài tập về nhà

- Các bài tập 1, 3, 4 (SGK).

Tiết 2

1 Kiểm tra bài cũ:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ thông qua bài tập

Vẽ đồ thị hàm số y x 22x1

2 Bài mới

Hoạt động 2: Chiều biến thiên của hàm số bậc hai

Từ đồ thị hàm số ta có bảng biến thiên của hàm sốbậc hai

- Giao nhiệm vụ cho HS lập bảng biến thiên tronghai trường hợp a0,a0

Bài 1 Lập bảng biến thiên của các hàm số sau

a/ y3x24x1; b/ y 3x22x1

Trang 24

Hoạt động 3: Vận dụng vào bài tập cụ thể

Bài 2 Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất (nếu có) của hàm số y  x2 2x trên 1

a/ D �; b/ D [ 1;2]; c/ D[2;4]

- Sửa chữa sai lầm (nếu có) cho HS

5 Bài tập về nhà: các bài tập SGK và bài tập SBT.

Tiết PPCT: 15 Ngày soạn:17/10 /2008 Ngày dạy đầu tiên: 20/10/2008

Bài tập ôn chương Ii Số tiết 1.

I I Mục tiêu

1.1 Kiến thức Nắm vững, hiểu sâu các kiến thức đã học.

2 Về kỹ năng Vận dụng tốt lý thuyết vào giải bài tập

1 Thực tiễn HS đã lĩnh hội nội dung kiến thức trong chương và vận dụng giải một số bài tập qua các

tiết luyện tập

2 Phương tiện GV: Giáo án, phiếu học tập

HS: làm bài tập được giao đầy đủ

Trang 25

Phương pháp vấn đáp gợi mở thông qua các hoạt động điều khiển tư duy, đan xen hoạt độngnhóm.

1 Bài cũ: Lồng ghép trong quá trình luyện tập

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Ôn tập về dạng bài tập tìm tập xác định của hàm số

Bài 1 Tìm TXĐ của các hàm số sau

2 v�i 1

x x

Nhắc lại các dạng thường gặp

A

B; 2n A n�� *.Giao nhiệm vụ cho HS

Hoạt động 2: Ôn tập về sự biến thiên và đồ thị của hàm số bậc nhất

a/ 1

1;

2

- Lưu ý HS chính xác hoá ĐTHS

Hoạt động 3: Ôn tập về sự biến thiên và đồ thị hàm số bậc hai

a/ y x 22x1; b/ y  x2 3x2

Hoạt động 4: Ôn tập về hàm số dạng y f x( ), trong đó ( )f x là hàm số bậc nhất hoặc hàm số bậc hai.

Bài 4 Từ đồ thị của hàm số đã xét ở Bài2, câu b; Bài 3 câu a hãy suy ra đồ thị hàm số

a/ y 4 2 ;x b/ y x 22x1;

Hoạt động 5: Xác định parabol biết nó thoả mãn một số điều kiện cho trước

Bài 5 Xác định a, b, c biết parabol

a/ Đi qua ba điểm (0;1), (1; 1), ( 1;1);A B  C 

b/ Có đỉnh (1;4)I và đi qua điểm (3;0).D

Trang 26

Làm các bài tập SGK, SBT phần này để chuẩn bị cho kiểm tra một tiết

Trang 27

Tiết PPCT: 16 Ngày soạn: 20/10/2008 Ngày thực hiện: 22/10 /2008

Kiểm tra Số tiết 1

y x � Đồ thị hàm số đi qua điểm

A M2;1 2 ; B M  2; 1 2 ; C M2;1 2 ; D M2;1 2 

Câu II Xác định hàm số bậc hai biết đồ thị hàm số là một parabol có trục đối xứng là đường thẳng1,

x đi qua điểm ( 1;5)A và cắt trục tung tại điểm (0;2).B

Câu III Cho hàm số y  x2 4x 3

x  đi qua điểm (2;3)A và cắt trục tung tại điểm (0; 5).B 

Câu III Cho hàm số y  x2 4x3

I 1.B ;2.B;

Trang 28

-Parabol quay bề lỏm về phớa dưới

IV.hàm số đó cho khụng chẳn ,khụng lẻ vỡ :TXĐ: D =R\1/ 2 khụng đối xứng qua 0

-Parabol quay bề lỏm về phớa dưới

IV.hàm số đó cho khụng chẳn ,khụng lẻ vỡ :TXĐ: D =R\1/ 2 khụng đối xứng qua 0

Trang 29

Bài 1 Đại cương về phương trình Số tiết 2

I I Mục tiêu

1.1 Kiến thức:học sinh

- Hiểu được khái niệm phương trình, tập xác định tập nghiệm của phương trình;

- Hiểu được khái niệm phương trình tương đương và phép biến đổi tương đương;

- Biết khái niệm phương trình hệ quả.Biết loại bỏ nghiệm ngoại lai để được tập nghiệm của phương trỡnh ban đầu

- Nhận biêt một số cho trước là nghiệm của phương trình đã cho; nhận biết được hai phương trình tươngđương

- Nêu được điều kiện xác định của phương trình (không cần giải các điều kiện);

- Biết biến đổi tương đương phương trình

1 Thực tiễn

- HS đã học Mệnh đề – Tập hợp; Hàm số bậc nhất và bậc hai;

- HS đã được học phương trình ở lớp dưới

2 Phương tiện: Các phiếu học tập

III Phương pháp dạy học: Phương pháp hoạt động theo nhóm lĩnh hội tư duy

1 Bài cũ: Lồng ghép trong bài mới Tiết 1

2 Bài mới:I.khỏi niệm phương trỡnh

Hoạt động 1.I Khái niệm phương trình một ẩn:SGK

- Nghiên cứu trình bày khái niệm;

- Hiểu được thế nào là phương trình, tập xác

định, tập nghiệm, nghiệm của phương trình

Liên hệ và giải được các ví dụ mà GV nêu

đúng.Hiểu tập nghiệm

- Nêu bật được quan hệ giữa nghiệm của phươngtrình và giao điểm của đồ thị

Hoạt động 2: Điều kiện của một phương trình.

- Làm rõ được tập xác định của phương trình

- VD: Tìm điều kiện của phương trình

- Nghiên cứu khái niệm, chỉ ra nghiệm của

phương trình trên - Điều khiển HS nghiên cứu khái niệm phương trìnhchứa nhiều biến, nghiệm của phương trình nhiều

Trang 30

Hoạt động 4 Phương trình chứa tham số

Tìm tập nghiệm của phương trình m1x    (1) (với m là tham số) trong mỗi trường2 1 m

Hoạt động 5 Phương trình tương đương, phép biến đổi tương đương.

- Phát biểu khái niệm hai phương trình tương

đương

- Xác định tính đúng sai của bài toán trên, và nêu

được nguyên nhân

- Nêu bật được quan hệ tương đương trên tập D

Điều khiển HS phát biểu định lý

Hoạt động 6: Củng cố khái niệm thông qua bài tập

Bài 2 Mỗi khẳng định sau đây đúng hay sai

Trang 31

a) x  3 3 3x�x 3 0; b) x x  2 1 x2� x1;

c) x 1 2� x3.

Hoạt động 7 Phương trình hệ quả

Bài 3 Mỗi khẳng định sau đây đúng hay sai

c) 2x x  2 5 x2�2x5;d)  2

   x x �   x x

- Xét tính đúng – sai của các phép biến đổi trên

- Thử lại các nghiệm tìm được của phương trình hệ

quả thay vào phương trình để xác định nghiệm và

loại nghiệm ngoại lai của phương trình;

- Xác định nghiệm của các phương trình trên

- Giao nhiệm vụ HS nghiên cứu và phát biểu kháiniệm phương trình hệ quả;

- Từ đó xét tính đúng – sai của các biến đổi trên;

- Để xác định tập nghiệm của phương trình bằngcách dựa vào phương trình hệ quả?

- Xác định nghiệm của các phương trình trên

- Nhấn mạnh việc phải thử lại nếu dùng phépbiến đổi hệ quả

5 Bài tập: Bài tập SGK và SBT phần đại cương về phương trình.

6 hướng dẩn bài tập 4: a) Điều kiện :?

Nhân hai vế pt với : x+3 ta được pt hệ quả?hay pt tương đương dương?tập nghiệm?

Trang 32

-Tiết PPCT:19,20,21 Ngày soạn:30/10 /2008 Ngày dạy đầu tiên:03/11/2008

Bài 2 Phương trình quy về

phương trình bậc nhất, bậc hai Số tiết 3

I I Mục tiêu

1.1 Kiến thức

- Hiểu được cách giải và biện luận phương trình ax b  phương trình 0; ax2bx c

- Hiểu cách giải các phương trình quy về dạng bậc nhất, bậc hai, phương trình có chứa ẩn ở mẫu

số, phương trình có chứa dấu giá trị tuyệt đối, phương trình chứa căn đơn giản, phương trình đưa vềphương trình tích

- Giải và biện luận thành thạo phương trình ax b  Giải thành thạo phương trình bậc hai.0;

- Giải được các phương trình quy về bậc nhất, bậc hai: phương trình có chứa ẩn ở mẫu số,phương trình có chứa giá trị tuyệt đối, phương trình chứa căn đơn giản, phương trình đưa về phươngtrình tích

- Biết vận dụng định lý Vi-ét vào việc xét dấu nghiệm của phương trình bậc hai

- Biết giải các bài toán thực tế đưa về giải phương trình bậc nhất, bậc hai bằng cách lập phươngtrình

- Biết giải phương trình bậc hai bằng máy tính bỏ túi

3 Về tư duy:

- Tư duy logic về mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương

4 Về thái độ:

- Rèn luyện tính nghiêm túc khoa học, cẩn thận, chính xác

1 Thực tiễn

- HS đã được học phương trình ở lớp dưới

III Phương pháp dạy học: Phương pháp hoạt động theo nhóm lĩnh hội tư duy, kết hợp vấn đáp gợi

mở

Tiết PPCT:19 Ngày soạn:30/10 /2008 Ngày dạy đầu tiên:03/11/2008

Tiết 1

1 Bài cũ: Lồng ghép trong quá trình học bài mới

2 Bài mới :I Ôn tập về phương trình bậc nhất , bậc hai

Hoạt động 1:1 GiảI và biện luận phương trình ax b 0

Trang 33

�

� �

� thì (2) có hai nghiệm phân biệt

1,2

1

m x

Số giao điểm của hai đồ thị:y=(m1)x2Với y=2x-1?

Hoạt động 3: Định lý Vi-ét.

Tổ chức cho HS theo dõi định lý

- Cho a, c trái dấu, chứng minh rằng pt có hai nghiệm trái dấu

3 Củng cố

Hoạt động 4: Củng cố thông qua bài tập.

Bài 1 Cho phương trình: x22(m1)x m 2 1 0

a)Tìm m để phương trình có hai nghiệm dương

b)Tìm m để phương trinh có hai nghiệm âm

Trang 34

Ví dụ 2 Giải và biện luận theo tham số m phương trình sau: mx  2 x m

- Giải và biện luận phương trình (3)

- Phá dấu trị tuyệt đối của biểu thức A  B ;

từ đó phá dấu trị tuyệt đối của biểu thức

   

f x  g x

- áp dụng giải bài toán

- Lưu ý trong quá trình kết hợp nghiệm

- Hãy giải bài toán bằng cách bình phương hai vế

Hoạt động 6: Phương trình có chứa ẩn ở mẫu

Ví dụ 3 Giải và biện luận theo tham số m phương trình sau:

2

11

*) m = 1 phương trình vô nghiệm

*) m = -1 phương trình nghiệm đúng với mọi

- Hãy xác định điều kiện bài toán

- Biến đổi tương đương phương trình trên

- Lưu ý quá trình kết hợp nghiệm

Trang 35

+) m = -1 (4) nghiệm đúng với mọi

x m

Hoạt động 8: Phương trình trùng phương

1 Củng cố thông qua bài tập:

Giải các phương trình sau:

a/ x24x3x  2 4 0; b/ 2 12 1

Trang 36

- Giải được và biểu diễn được tập nghiệm của phương trình bậc nhất một ẩn.

- Giải được hệ phương trình bậc nhất hai ẩn bằng phương pháp cộng và phương pháp thế

- Giải được hệ phương trình bậc nhất ba ẩn (có thể dùng máy tính)

- Giải được một số bài toán thực tế đưa về việc lập và giải hệ phương trình bậc nhất hai ẩn, ba ẩn

3 Về tư duy: - Tư duy logic về mệnh đề kéo theo, mệnh đề tương đương.

4 Về thái độ: - Rèn luyện tính nghiêm túc khoa học.

1 Thực tiễn - HS đã được học phương trình ở lớp dưới.

III Phương pháp dạy học: Phương pháp hoạt động theo nhóm lĩnh hội tư duy

1 Bài cũ Lồng ghép trong bài mới

Tiết PPCT:22 Ngày soạn:18/11 /2008 Ngày dạy đầu tiên: 21/11 /2008

1 Bài mới Tiết 1

Hoạt động 1: Phương trình bậc nhất hai ẩn

b/ Biểu diễn hình học tập nghiệm củaphương trình

Trang 37

Hoạt động 2: Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn

- Hãy nhắc lại các cách giải hệ trên

- Ví dụ 1 Giải các hệ phương trình sau:

- Cách tìm nghiệm?(thông qua ví dụ sau:

Giới thiệu hệ ba phương trình bậc nhất ba ẩn.Nhấn mạnh tính tương tự để đưa ra các kháiniệm như ở hệ 2 phương trình bậc nhất hai ẩn

Hoạt động 2 Củng cố khái niệm thông qua ví dụ

Giải hệ phương trình sau:

Trang 38

- Theo nhóm trao đổi giải bài, trình bày bài và

hoàn thiện bài a)GiảI bằng pp thế

Từ pt 3 tacó: z=3

Thay vào pt 2 ta có: 2y+9=13� y2

Thay z=3;y=2 vào pt(1) ta có:

- Định hướng HS giải bài toán trên

- Chia nhóm giải và trình bày bài

- Điều khiển HS thảo luận và hoàn thiện bài

3 Củng cố: Củng cố kiến thức thông qua bài tập

Bài 4 Giải hệ phương trình

*Phương pháp 1 giải hệ phương trình bằng

Trang 39

Bước 2 lấy pt 1trừ pt 2 tìm được y

Bước 3 thay gt y vào pt 1 hoặc 2 tìm

được x

Bước 4 kết luận nghiệm

- Điểm giống nhau giửa giải hệ phương trình bậc nhất 2 ẩn và hệ phương trình bậc nhất 3 ẩn

- Hãy nêu các bước để giải một hệ phương trình bằng MTBT

4 Dặn dò: HS làm các bài tập còn lại và BT SBT phần này

Tiết PPCT:25 Ngày soạn: 24/11/2008 Ngày dạy đầu tiên: 26/11/2008

Luyện tập Hoạt động 1: Luyện tập giải phương trình bậc nhất hai ẩn.

Bài 1 Tìm các nghiệm (x;y) của các pt sau sao cho x;y đều là số nguyên dương

a/ x 2y3b/ 2x y  4 0

- Điều khiển HS giải bàia) 3

2

x

y vậy 3-x>0 và 3-x phải chia hết cho 2

Trang 40

2

y



là số nguyên khi y=0 hoặc y=2

vậy nghiệm của pt là : (2;0);(1;2)

khi và chỉ khi x=1? Nghiêm nguyên dương

là :(x;y)=(1;1)

- Hoàn thiện bài tậpb(tương tự a)

Hoạt động 2: Luyện tập về hệ phương trình bậc nhất hai ẩn

Bài 2 Giải các hệ phương trình sau:

Đs:b) nghiệm (x;y)=(3;4)

Hd:a)giải bằng phương pháp thế hoặc cộngđại số đáp số: (x;y)=(1;2)

HD:b)để gọn trong tính toán ta nên quy đồngrồi giải tương tự a)

Hoạt động 3: Giải hệ phương trình

(hs có thể trinh bày theo cách của mình)

Yêu cầu học sinh sử dụng máy tính để kiểm tra các

kêt quả tìm được ở trên

Cách 1:trừ pt (1) cho pt (2) ta có -x+2y=6(4)

:-Lấy pt (3) trừ pt(2) ta được:

x+3y=19(5)Lấy pt(4) cộng pt (5) ta được:

5y=25� y5thay vào pt (4) ta được :x=4thay x=4;y=5 vào pt (1) ta được:z=2vậy hệ pt có 1 nghiệm :

(x;y;z) = (4;5;2)Cách khác?(có thể tìm x hoặc tìm y trước.)

3 Củng cố nêu các bước để giải một hệ phương trình bằng tính trực tiếp và bằng máy tính điện tử ,MTBT

4 Bài tập về nhà - HS làm các bài tập còn lại và BT SBT phần này

Định dạng
Số trang	89
Dung lượng	4,93 MB