bài 7 đoàn kết, tương trợ

Kiểm tra bài cũ Câu hỏi: Thế nào là tôn sư trọng đạo, tìm một vài câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc Gợi ý trả lời: - Tôn sư là tôn trọng,

Tiết 8 - Bài 7 ĐOÀN KẾT TƯƠNG TRỢ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Học xong bài này, học sinh có khả năng:

1 Về kiến thức:

- Hiểu được thế nào là đoàn kết, tương trợ

2 Về kỹ năng:

Biết đoàn kết tương trợ với bạn bè, mọi người trong học tập, sinh hoạt tập thể và trong cuộc sống

3 Về thái độ:

- Quý trọng sự đoàn kết, tương trợ của mọi người, sẳn sàng giúp đỡ người khác

- Phản đối những hành vi gây mất đoàn kết

II KĨ NĂNG SỐNG, PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC TRONG BÀI

1 Các kĩ năng sống được giáo dục trong bài

- Kĩ năng giải quyết vấn đề

- Kĩ năng thể hiện sự cẩm thông, chia sẻ

- Kĩ năng hợp tác

- Kĩ năng đặt mục tiêu

2 Các phương pháp / Kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng trong bài

- Thuyết trình

- Đàm thoại

- Trực quan

- Giải quyết tình huống điển hình

3 Phương tiện dạy học

- SGK và SGV Giáo dục công dân 8

- Sách Giáo dục kĩ năng sống trong môn Giáo dục công dân ở trường THCS

- Tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng môn Giáo dục công dân ở trường THCS

- Máy tính và máy chiếu

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Thế nào là tôn sư trọng đạo, tìm một vài câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc

Gợi ý trả lời:

- Tôn sư là tôn trọng, kính yêu và biết ơn những người làm thầy giáo cô giáo, ở mọi lúc mọi nơi

- Trọng đạo là coi trọng những lời thầy dạy, trọng đạo lý làm người

- Không thầy đố mày làm nên.

- Muốn sang thì bắc cầu kiều,

Muốn con hay chữ thì yêu kính thầy

- Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy (Nhất tự vi sư, bán tự vi sư)

- Trọng thầy mới được làm thầy

- Một chữ nên thầy, một ngày nên nghĩa

- Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy

Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao

3 Giúp HS lĩnh hội kiến thức bài mới.

3.1 Giới thiệu bài

GV kể câu chuyện ngụ ngôn “Bồ câu và kiến” của La-phôn-ten: Ngày xưa, trong buổi trưa

hè trời nắng gắt, một con kiến nhỏ bò ra sông uống nước Chẳng may bị trượt ngã, kiến bị dòng nước cuôn đi Chim bồ câu đang bay trên bầu trời và nhìn thấy bạn kiến đang gặp nạn Nó liền bay đi gắp một cành cây khô thả xuống dòng nước, kiến nhỏ bò lên cành cây và thoát chết Cứu bạn kiến xong, bồ câu đậu trên cành cây để rỉa lông, rỉa cánh Nó không thấy người thợ săn đang nấp sau lùm cây và chuẩn bị giương cung bắn Kiến nhỏ thấy bồ câu đang gặp hiểm nguy, nó liền

bò thật nhanh và cắn một phát thật mạnh và gót chân người thợ săn Bị cắn đau, người thờ săn liền hét lên Thất động, bồ câu liền vỗ cánh bay đi Thế là chim thoát nạn

GV dẫn dắt để kết nối với bài học mới: Câu chuyện kể trên chứa đựng một bài học lớn về tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong cuộc sống Ai trong chúng ta trong cuộc đời đều có lúc cần đến sự giúp đỡ của người khác khi gặp khó khăn hoạn nạn Đối với dân tộc ta, đoàn kết, tương trợ đã trở thành một trong những truyền thống hết sức quý báu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lịch sử dựng nước và giữ nước Bài học hôm nay của chúng ta sẽ tìm hiểu về truyền thống quý báu này

3.2 Bài mới

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học

Hoạt động 1: TÌM HIỂU PHẦN TRUYỆN ĐỌC

* Mục tiêu:

- HS thấy được tinh thần đoàn kết của lớp 7B

trong một buổi lao động ở trường

- Phương pháp: đàm thoại

- Kĩ năng giải quyết vấn đề và thể hiện sự cẩm

thông, chia sẻ

* Cách tiến hành:

Gv tổ chức cho HS đọc truyện “Một buổi lao

động” và hướng dẫn cho HS trả lời những câu hỏi

để rút ra ý nghĩa của truyện đọc

- Lớp 7A đã gặp phải những khó khăn nào trong

quá trình lao động? HS trả lời và bổ sung:

1 Truyện đọc

- Trước những khó khăn của lớp 7A, lớp 7B đã có

hành động gì để giúp đỡ lớp 7A?

- Sự giúp đỡ tận tình của lớp 7B đã đem lại

những kết quả gì?

- Từ nội dung câu chuyện, em thử phát biểu cảm

nghĩ của mình về các bạn HS lớp 7B?

GV kết luận và ghi bảng (chiếu nội dung kết

luận lên màn hình)

Hoạt động 2: TÌM HIỂU KHÁI NIỆM ĐOÀN

KẾT TƯƠNG TRỢ

* Mục tiêu:

- HS nắm được nội dung và biểu hiện của tinh

thần đoàn kết tương trợ

- Phương pháp: trực quan và đàm thoại

- Kĩ năng giải quyết vấn đề và hợp tác

* Cách tiến hành:

Gv chiếu một chùm các bức tranh có nội dung

- Khu đất mà lớp 7A được phân công rất khó làm, nhiều mô đất cao, nhiều rễ cây chằng chịt

- Lớp 7A có nhiều bạn nữ,

ít bạn nam

- Lớp trưởng 7B chạy sang gọi lớp 7A dừng tay và mời sang ăn mía, ăn cam để giải lao

- Hai lớp trưởng cùng bàn

kế hoạch san lấp phần đất còn lại

- Giải lao xong, cả lớp 7B cùng giúp lớp 7A hòa thành nhiệm vụ

- Sau 1 giờ, lớp 7A đã hòan thành nhiệm vụ

- Cả 2 lớp đề rất vui sướng khi công việc đã hòan thành

và tình cảm 2 lớp cũng gắn

bó, thân thiết hơn

HS trả lời và bổ sung

Các bạn HS lớp 7B đã nêu cao tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ bạn bè lúc khó khăn

2 Nội dung bài học

a Khái niệm

phản ánh sự giúp đỡ nhau trong cuộc sống và đặt

câu hỏi để dẫn dắt

Hãy quan sát và cho cô biết, bức tranh trên miêu tả

các hoạt động nào của con người ?

Ở bức tranh trên các chú bộ đội, cô bé, 1 bạn

học sinh đã thể hiện thái độ gì khi giúp đỡ người

khó khăn?

GV tổng kết và dẫn dắt và ghi bảng:

GV dẫn dắt để giúp HS thấy được biểu hiện của

ĐKTT: Ngoài những hành động các em đã chỉ ra

trong bức tranh vừa rồi thì còn có những hành

động nào biểu hiện ĐKTT nữa trong học tâp và

cuộc sống

GV tổng kết

1 Các chú bộ đội cứu trợ hàng hóa cho bà con ở vùng

lũ lụt.

2 Mọi người đang giúp đỡ nhau chuyển đồ đạt khi bão

lũ đến.

3 Một em bé dắt một bà cụ già qua đường.

4 Một em học sinh cõng bạn đi học.

- cảm thông

- chia sẻ

- có việc làm cụ thể

- Hoc tổ học nhóm

- Giúp nhau lao động trực nhật

- Chăm sóc bạn ốm đau

- Chép bài cho bạn

- Đọc bài cho bạn khiếm thị

- Cho bà cụ ăn xin tiền

- Tham gia và cổ vũ các phong trào văn nghệ

- Hiến máu nhân đạo

- Mua tăm cho người mù

-

Biểu hiện:

ĐKTT là sự thông cảm, chia sẻ và có việc làm cụ thể giúp

đỡ nhau khi gặp khó khăn

Hoạt động 3: QUAN SÁT ĐỂ RÚT RA Ý

NGHĨA CỦA ĐKTT (Tích hợp Tư tưởng Hồ chí

Minh)

* Mục tiêu: HS hiểu được vai trò, ý nghĩa quan

trọng của ĐK,TT đối với cá nhân cũng như cộng

đồng xã hội

* Phương pháp: trực quan và thảo luận nhóm.

* Hình thức tổ chức dạy học: nhóm và lớp.

* Môn học tích hợp: GDCD, Văn học, Lịch sử,

Hội họa, Tư tưởng Hồ Chí Minh

* Kĩ năng sống được tích hợp: hợp tác và xử lí

thông tin

* Cách tiến hành:

Chia lớp thành nhiều nhóm, mỗi nhóm 4 HS,

phân công vị trí chỗ ngồi, cử nhóm trưởng, thư

kí

Phát cho các nhóm phiếu học tập (xem phụ lục

2) và tổ chức, điều hành các nhóm thảo luận

Câu 1: Hãy cho biết tên của sự kiện lịch sử

được minh họa bởi bức tranh sau Hãy kể lại sự

kiện lịch sử đó và cho biết ý nghĩa của nó

- Nhân dân đoàn kết chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ

- HS học khá giúp đỡ HS yếu hơn

- Tập thể lớp thân ái, đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

- Bức tranh trên đã minh

họa cho sự kiện lịch sử “Hội

nghị Diên Hồng” diễn ra vào

năm 1285

- Ý nghĩa của sự kiện: Hội nghị Diên Hồng đã cho thấy

sự đoàn kết toàn dân tộc và chính tinh thần đoàn kết, tương trợ đó đã giúp nước ta giành thắng lợi trong cuộc chiến chống quân Mông Nguyên

Câu 2: Hãy xem bộ phim “Chim sẻ và kiến”,

tóm tắt nội dung câu chuyện và cho biết thông

điệp mà bộ phim muốn nhắn gửi đến tất cả

chúng ta là gì ?

Câu 3: Từ nội dung và ý nghĩa của các câu

chuyện và bộ phim, em thử tìm kiếm những câu

tục ngữ, ca dao, danh ngôn thể hiện tầm quan

trọng của đoàn kết, hợp tác, tương trợ trong cuộc

sống:

Bộ phim đã nêu lên thông điệp: người nào biết sống đoàn kết, yêu thương và hợp tác với người xung quanh sẽ gặt hái thành công; ngược lại,

ai sống cá nhân, ích kỉ, chỉ biết đến mình thì sẽ gặp khó khăn trong cuộc sống

+ Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết

+ Lá lành đùm lá rách

+ Một con ngựa đau, cả tàu

bỏ cỏ

+ Nhiều áo thì ấm, nhiều người thì vui

+ Đông tay vỗ nên kêu + Buôn có bạn, bán có phường

+ Một cây làm chẳng nên non/ Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

- Bầu ơi thương lấy bí cùng/ Tuy rằng khác giống như chung một dàn

+ Nhiễu điều phủ lấy giá gương/ Người trong một nước phải thương nhau cùng + Dân ta nhớ một chữ đồng/ Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh (Hồ Chí Minh)

+ Đoàn kết, đoàn kết, đại

GV nhấn mạnh những câu nói nổi tiếng của Hồ

Chí Minh để nhấn mạnh về vai trò, ý nghĩa của

sự đoàn kết dân tộc trong lịch sử, hiện tại và

tương lai của dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí

Minh

Từ kết quả trả lời bài tập, GV gợi ý cho HS phát

biểu về ý nghĩa của đoàn kết, tương trợ:

đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công” (Hồ Chí Minh)

b Ý nghĩa

- Giúp chúng ta dễ dàng hòa nhập và được mọi người yêu mến

- Giúp tạo nên sức mạnh để vượt qua khó khăn

- Là truyền thống quý báu của dân tộc ta

3.3 Củng cố

* Mục tiêu:

- Khắc sâu những biểu hiện của đoàn kết, tương trợ

- Bồi dưỡng tinh thần, thái độ đúng đắn trong quá trình vận dụng nội dung bài học

- Vận dụng được nội dung của chủ đề bài học vào tình huống thực tiễn của cuộc sống

* Phương pháp: đàm thoại.

* Hình thức tổ chức dạy học: cá nhân và lớp.

* Môn học tích hợp: GDCD, Kĩ năng sống, Mỹ thuật.

* Kĩ năng sống được tích hợp: xử lí thông tin và giải quyết vấn đề.

* Cách tiến hành:

GV lần lượt tổ chức cho HS giải quyết bài tập sau:

Bài tập: Để có thể thực hiện sự đoàn kết, tương trợ với những người xung quanh, chúng ta cần

có những nhụy hoa đẹp Em sẽ chọn những nhụy hoa đẹp nào trong quá trình đoàn kết, tương trợ (Vẽ cánh hoa xung quanh những nhụy hoa đã được GV vẽ trên bảng).

ích tôn vị lợi ganh

6.5 Hướng dẫn hoạt động nối tiếp

GV yêu cầu HS sưu tầm những bức tranh, ảnh, bài hát, câu chuyện, bài thơ, tục ngữ, ca dao, danh ngôn chứa đựng thông điệp, lời khuyên về việc bồi dưỡng tinh thần, phẩm chất đoàn kết tương trợ trong cuộc sống của con người

3.4 Dặn dò

GV yêu cầu HS:

- Hoàn thành các bài tập còn lại ở SGK

- Đọc trước phần truyện đọc của bài học tiếp theo và tự trả lời các câu hỏi trong phần gợi ý

PHỤ LỤC:

CÂU CHUYỆN BÓ ĐŨA

Ngày xưa, ở 1 gia đình nọ có 4 người con, ai nấy đều khỏe mạnh, giỏi giang nhưng

họ không đoàn kết nhau, không hòa thuận và thường xa lánh nhau.

Thấy các con không yêu thương nhau, người cha rất lấy làm phiền muộn Một hôm

ông đặt 1 bó đũa và 1 túi tiền trên bàn rồi gọi các con đến và bảo: “Ai trong số các con bẻ gãy được bó đũa này thì cha thưởng cho túi tiền” Bốn người con lần lượt bẻ bó đũa, ai

cũng cố hết sức mà không sao bẻ được Đến lúc này người cha mới cởi bó đũa ra và thong thả bẻ gãy từng chiếc đũa một cách dễ dàng Thấy vậy 4 người con đều đồng thanh nói:

“Thưa cha, nếu bẻ từng chiếc đũa một thì có khó gì”

Người cha liền bảo: “Các con nói đúng, như thế là các con đều thấy rằng nếu chia rẽ thì sẽ yếu, hợp lại thì sẽ mạnh, vậy các con phải biết yêu thương nhau đùm bọc nhau, đoàn kết nhau và tương trợ nhau Có đoàn kết thì mới có sức mạnh”.

PHỤ LỤC 2: PHIẾU HỌC TẬP

Chủ đề: ĐOÀN KẾT TƯƠNG TRỢ

Câu 1 Hãy cho biết tên của sự kiện lịch sử được minh họa bởi bức tranh sau Hãy kể lại sự kiện lịch sử đó và cho biết ý nghĩa của nó.

- Tên sự kiện:

- Nội dung sự kiện:

- Ý nghĩa :

Câu 2 Hãy xem bộ phim “Chim sẻ và kiến”, tóm tắt nội dung câu chuyện và cho biết thông điệp mà bộ phim muốn nhắn gửi đến tất cả chúng ta là gì ? Tóm tắt nội dung câu chuyện:

Thông điệp từ bộ phim:

Câu 3 Từ nội dung và ý nghĩa của các câu chuyện và bộ phim, em thử tìm kiếm những câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn thể hiện tầm quan trọng của đoàn kết, hợp tác, tương trợ trong cuộc sống