1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

PHÂN TÍCH văn HỌC lớp 12 ôn THI đại HỌC

52 208 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 52
Dung lượng 33,63 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Phân tích và cảm nhận hình tượng sóng và em trong bài thơ Sóng Xuân Quỳnh, nét đẹp tâm hồn người phụ nữ khi yêu được thể hiện trong các cung bậc cảm xúc của tình yêu.Bài viết tham khảo..

Trang 1

Phân tích và cảm nhận hình tượng sóng và em trong bài thơ Sóng (Xuân Quỳnh), nét đẹp tâm hồn người phụ nữ khi yêu được thể hiện trong các cung bậc cảm xúc của tình yêu.

Bài viết tham khảo

Ở mỗi tập thơ Xuân Quỳnh những bài thơ viết về tình yêuthường để lại cho chúng ta rất nhiều ấn tượng khó quên Trong đó có bài thơ "Sóng" - bài thơ tình duy nhất in

trong tập thơ "Hoa dọc chiến hào" được nhiều người yêu thích bởi cái dạt dào sôi nổi mà sâu lắng thiết tha trong tình yêu Bài thơ sáng tác vào năm 1967 nhân dịp nhà thơ

đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền đã nói lên được tâm hồnngười phụ nữ khi yêu, khao khát được yêu và sự tin tưởngvào tình yêu nhưng cũng đầy suy tư, trăn trở trước tình yêu của chính mình

Bài thơ có nhan đề là "Sóng", đó vừa là sóng biển nhưng đồng thời cũng chính là những con sóng lòng của tâm hồnngười phụ nữ khi yêu Cùng với hình tượng "sóng" thì

Trang 2

trong bài thơ còn xuất hiện hình tượng "em" Sóng là ẩn

dụ của tâm hồn người con gái khi yêu, là sự hóa thân,

phân thân của cái "tôi" trữ tình "Sóng" và "em" tuy hai

mà một, có lúc phân đôi để soi chiếu vào nhau, để tìm ra

sự tương đồng, có lúc lại hòa làm một để tạo nên âm vangcộng hưởng Hai hình ảnh cứ đan xen, quấn quýt, hòa quyện song song và xuất hiện từ đầu cho tới cuối bài thơ Tất cả đều thể hiện khát vọng tình yêu, khát vọng trào dâng trong tâm hồn người phụ nữ khi biết yêu

Cái hay của bài thơ còn thể hiện ở âm điệu Âm điệu đượcxây lên bởi những câu thơ năm chữ, nhịp điệu phóng

túng, linh hoạt và với những nét nghệ thuật hô ứng tương xứng trùng điệp nó đã khiến cho người đọc cảm nhận được âm điệu của những con sóng biển dạt dào, sôi nổi lúc thì nhịp nhàng, êm ái Tuy nhiên, bài thơ còn giúp chongười đọc cảm nhận được âm điệu tâm hồn người con gái khi yêu chính là nỗi lòng đang tràn ngập khát khao yêu thương, một nỗi lòng đang chứa chan biết bao cung bậc

Trang 3

tình cảm Mọi thứ ấy có sự hòa quyện và đã tạo nên vẻ đẹp giàu tiếng nhạc cho bài thơ.

Hai khổ thơ đầu là hình ảnh con sóng và trạng thái khát vọng của một tình yêu:

"Dữ dội và dịu êm

Bồi hồi trong ngực trẻ"

Mở đầu bài thơ là hai câu thơ xuất hiện rất nhiều những tính từ tương quan đối lập nhau: "dữ dội - dịu êm, ồn ào - lặng lẽ" Những tính từ này đã gợi ra các trạng thái của sóng ở hai chiều tương phản, lúc thì rất dữ dội, lúc thì lại

Trang 4

rất hiền dịu, lúc thì đầy âm thanh, lúc thì lại đầy sự tĩnh lặng Quan hệ từ "và" cùng với vị trí của các tính từ đã làm nổi bật sự chuyển động, chuyển hóa không ngừng củasóng theo thời gian Hai câu thơ cũng chính là phép ẩn dụ

để nói về trạng thái tâm hồn của người phụ nữ khi yêu, lúc thì sôi nổi cuồng nhiệt, lúc thì đầy dịu dàng, sâu lắng Hai trạng thái tình cảm này cũng luôn có sự chuyển động, chuyển hóa cho nhau Cái hay của câu thơ là từ trạng thái của sóng, tác giả đã phát hiện ra bản chất của tâm hồn người con gái khi yêu đầy nữ tính

Hai câu thơ tiếp là sự bứt phá của sóng trong cái không gian nhỏ hẹp để tìm nơi rộng hơn Vẫn tiếp tục nói về

sóng mà Xuân Quỳnh đã thể hiện sự băn khoăn, trăn trở của sóng và sự băn khoăn đó thể hiện với hai câu thơ:

"Sông không hiểu nổi mình - Sóng tìm ra tận bể" Ở đây, tác giả đưa ra hai môi trường tương phản nhau "Sông" - một không gian hẹp, chật chội nhưng cũng là nơi khởi nguồn của sóng, nơi mà sóng tồn tại Đối lập với sự chật

Trang 5

hẹp của "sông" là một không gian rộng lớn của biển cả mênh mông Ở câu thơ "Sóng tìm ra tận bể", tác giả

không dùng từ "biển" mà lại sử dụng từ "bể", vì từ "bể" là

âm mở đã giúp chúng ta cảm nhận không gian vô cùng,

vô tận của biển khơi mà đây chính là môi trường sóng đang hướng tới Động từ "tìm" chính là cách nhân hóa để

từ đó tác giả khiến cho sóng trở thành một sinh thể như con người và sóng cũng có hành động táo bạo, khát khao

và mãnh liệt Hai câu thơ như là một triết lí Nói về sóng

để tác giả nối về quan niệm tình yêu Trong tình yêu khi cần thì người con gái cũng có thể từ bỏ những gì là ích kỉ,nhỏ nhen để đạt đến một tình yêu lớn lao và cao thượng,

để tìm cho nhau sự đồng điệu, đồng cảm trong tâm hồn.sóng, xuân quỳnh

Giống như "sóng", tình yêu là một hiện tượng, một khái niệm khó lí giải cho rõ ràng Một nhà thơ cổ điển Pháp từng nói: "Tình yêu là điều mà con người không thể hiểu nổi" Xuân Diệu cũng đã từng băn khoăn, bối rối: "Làm

Trang 6

sao cắt nghĩa được tình yêu ?" Khát vọng tình yêu xôn xao, rạo rực trong trái tim nhà thơ, trong trái tim tuổi trẻ cũng là khát vọng muôn đời của nhân loại Cũng như

"sóng", nó mãi trường tồn, vĩnh hằng với thời gian Từ ngàn xưa, con người đã đến với tình yêu và mãi mãi là như vậy

"Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế"

Hai câu thơ này, tác giả đã khái quát lên hình ảnh "con sóng" của "ngày xưa" và của "ngày sau", con sóng của quá khứ, con sóng ở hiện tại và tương lai, để từ đó đã nói lên được cái thời gian bao hàm cái muôn đời Sóng của quá khứ của ngày xưa đã được biết đến, nhưng con sóng của ngày nay thì ra sao ? Sóng "vẫn thế" Những con sóngmuôn đời sau vẫn luôn tồn tại ở các trạng thái đối lập

nhau, vẫn "dữ dội", vẫn "dịu êm" Và con người khi yêu luôn có một "khát vọng tình yêu" mãnh liệt:

Trang 7

"Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ"

Khát vọng tình yêu luôn tươi trẻ, rạo rực, "bồi hồi" trong trái tim người phụ nữ và đây cũng là khát vọng tình yêu chính đáng Cái hay của đoạn thơ là nhà thơ đã đem đến cho hình tượng sóng và khát vọng tình yêu ý nghĩa của lịch sử và chiều sâu quy luật từ ngày xưa tới ngày sau Có

lẽ vì vậy mà sóng luôn luôn rất trẻ trung và hồn thơ của Xuân Quỳnh vì thế mà rất trẻ trung

Nếu hai khổ thơ đầu sóng là đối tượng cảm nhận thì ở hai khổ thơ tiếp theo sóng trở thành đối tượng suy tư:

Trang 8

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau"

Khổ thơ đã mở ra một không gian bao la vô cùng và vô tận Trong không gian đó xuất hiện người con gái trước

"muôn trùng sóng bể" với bao trăn trở, suy tư Ở khổ thơ

ta bắt gặp điệp ngữ "em nghĩ về" xuất hiện hai lần cùng với những câu hỏi tu từ triền miên như những đợt sóng vôcùng vô hạn Đó cũng chính là sự trải lòng của người con gái trước biển về biển lớn, về anh và em Thực ra là về thếgiới tự nhiên và về thế giới nội tâm con người Những câuhỏi hướng về thế giới tự nhiên: "Từ nơi nào sóng lên ?",

"Gió bắt đầu từ đâu ?" và câu hỏi hướng về thế giới tâm hồn con người "Khi nào ta yêu nhau" Những băn khoăn, trăn trở về thế giới tự nhiên có lúc lí giải được nhưng khó

có thể truy tìm được cội nguồn của nó, bởi tự nhiên còn

có nhiều điều bí ẩn và những băn khoăn về cội nguồn tìnhyêu lại càng là một điều bí ẩn hơn Bởi vậy, ở khổ thơ đã

Trang 9

xuất hiện câu thơ phủ định "Em cũng không biết nữa" để thể hiện sự bất lực của cái tôi Xuân Quỳnh trước cội

nguồn của thế giói tự nhiên và nội tâm con người Điều

đó chứng tỏ tình yêu từ xưa tới nay đã trở thành điều rất thiêng liêng, diệu kì và huyền bí

Từ suy tư, trăn trở trong tình yêu để rồi nỗi nhớ dào dạt ùa

về ở khổ thơ tiếp theo:

"Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Trang 10

lòng sâu" thẳm của đại dương, có những con sóng "trên mặt nước" có thể nhìn thấy bằng mắt Cho dù là sóng ở đâu thì cũng tuân theo một quy luật chung vốn có của nó -sóng vỗ bờ Và rồi những con sóng của tự nhiên tự lúc nào đã biến thành con sóng tâm trạng để cũng có nỗi nhớ như con người Hơn nữa, nỗi nhớ của sóng còn là nỗi nhớ

da diết khắc khoải, đó là nỗi nhớ choáng ngợp mọi không gian, đó là bề sâu, bề rộng của nỗi nhớ Nó còn bao trùm bởi thời gian của "ngày đêm" Tác giả đưa ra thời gian vô cùng, không gian vô tận khiến cho nỗi nhớ trở lên vô hồi

vô hạn, triền miên tưởng chừng không bao giờ dứt Nhịp thơ nhanh, sôi nổi, hăm hở đã thể hiện được rõ hơn nỗi nhớ mãnh liệt của sóng hướng tới bờ

Không chỉ có sóng nhớ nhung mà "em" cũng đầy nỗi nhớ:

"Lòng em nhớ đến anh - Cả trong mơ còn thức" Nỗi nhớ của người con gái chính là nỗi nhớ xuất phát từ tận cõi lòng, từ tận trái tim Nỗi nhớ ấy không chỉ chiếm chọn thời gian "ngày đêm", cũng không chỉ là nỗi nhớ trong ý

Trang 11

thức mà nó còn là nỗi nhớ ăn sâu trong tiềm thức Nỗi nhớ đã chiếm chọn cả giấc mơ và đủ thấy nó da diết khắc khoải đến mức độ nào.

Khổ thơ tiếp:

"Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương"

Ở khổ thơ này tác giả sử dụng lối nói giả định để nói về hoàn cảnh vô cùng khó khăn, cách trở Dù phải bươn trải ngược xuôi trong cuộc đời bao la rộng lớn để tìm kế mưu sinh, phải vẫy vùng trong phương bắc, phương nam rất rộng dài nhưng trái tim người con gái luôn luôn nghĩ về người mà mình yêu Đó chính là lòng chung thủy Cách giả định của tác giả chính là lời khẳng định sự thủy chungduy nhất để khẳng định sự bất biến trước vạn biến của cuộc đời

Trang 12

Xuân Quỳnh không chỉ mượn sóng để nói về người con gái khi yêu mà còn dùng lối nói đối sánh giữa sóng và em

để nói về nỗi nhớ của em và bởi vậy nỗi nhớ của em càng nhân lên gấp bội Từ nỗi nhớ xuất hiện một niềm tin mãnhliệt:

"Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở"

Khổ thơ tác giả không chỉ phát hiện ra quy luật của sóng:

dù gió to bão lớn thế nào thì con sóng "đại dương", con sóng biển khơi xa cũng hướng "tới bờ" mà tác giả còn nói

về hành trình tìm đến bến bờ hạnh phúc, dù khó khăn giankhổ nhưng vẫn thủy chung Người con gái khi yêu vượt mọi khó khăn cản trở để đi tìm bến đỗ của tình yêu, bến

bờ hạnh phúc

Trang 13

Hai khổ thơ kết bài thơ đọng lại một sự suy tư sâu sắc và khát vọng mãnh liệt của tình yêu Giọng thơ đang sôi nổi, hăm hở đột nhiên trùng xuống thấm đẫm suy tư:

"Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa"

Có rất nhiều nỗi niềm, rất nhiều trăn trở nhưng còn đọng lại trong câu thơ buồn đó là sự suy tư về "cuộc đời", về

"năm tháng", về vũ trụ vô tận vô cùng Để rồi, tự lúc nào

tứ thơ đã thể hiện sự lo âu của Xuân Quỳnh về cái hữu hạn của đời người trước cái vô tận của thiên nhiên vũ trụ

Từ lo lắng nhưng dường như nhà thơ cũng cảm nhận đượcmột điều rằng: đến với tình yêu, sống hết mình với tình yêu thì con người mới trở nên bất tử vĩnh hằng

Kết lại bài thơ bằng bốn câu thơ tuy vẫn theo mạch lô-gic bình thường là nói về hình tượng sóng, nhưng đối tượng

Trang 14

"biển lớn tình yêu" đã biến sóng đại dương thành sóng tình Từ đó, tác giả đã thể hiện khát khao của nhà thơ

Xuân Quỳnh - một người ẩn trong sóng để nói về khát vọng tình yêu của chính mình:

"Làm sao được tan ra

là một động từ mạnh, nó thể hiện khát khao mãnh liệt và khát khao được hòa nhập vào "biển lớn tình yêu", của nhân loại Khát vọng đó thật đáng quý biết bao, khát vọngđược được cống hiến vẻ đẹp cho nhân loại Cũng như

sóng để trường tồn với thời gian thì tình yêu cũng phải

Trang 15

dâng hiến, phải từ bỏ sự ích kỉ để tìm đến tình yêu lớn lao,cao đẹp để mãi "còn vỗ" với những con sóng đại dương Những câu thơ cuối thể hiện được khát vọng tình yêu của cái tôi Xuân Quỳnh đầy nữ tính, sống hết mình vì tình yêu

và khát khao một tình yêu vĩnh hằng, bất tử với thời gian, với vũ trụ

Gấp trang thơ lại rồi nhưng trong lòng người đọc vẫn còn nghe thấy những con sóng đại dương vỗ bờ, những con sóng tình trong ngực trẻ của tình yêu lứa đôi dường như vẫn không bao giờ ngừng nghỉ Nó vẫn hát tiếp bài ca muôn thuở ngàn đời như những con sóng biển khơi luôn

xô bờ Bài thơ "Sóng" của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh luôn

sống mãi với thời gian, với những con người luôn khát khao một tình yêu tuổi trẻ

Trang 16

Phân tích bức tranh tứ bình- Việt Bắc

Ta về, mình có nhớ ta ?

Ta về ta nhớ những hoa cùng người

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi,

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng,

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng,

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hòa bình,

Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

Bài làm : “Việt Bắc” là một trong những tập thơ hay nhất của Tố Hữu Tập thơ này chủ yếu viết về thời kỳ kháng chiến chống Pháp, trong đó “Việt Bắc” được xem là đỉnh

Trang 17

cao của thơ Tố Hữu Bài thơ là một bức tranh trữ tình mà hoành tráng, bao quát cả một diện lớn vé thời gian suốt 15năm “Nhớ khi kháng Nhật thuở còn Việt Minh”, trên một không gian là toàn bộ Việt Bắc, kéo tràn sang Tây Bắc Bút cảa Tố Hữu ở bài thơ này tỏ ra rất dồi dào “Việt Bắc”

là một bài thơ dài, không phải đoạn nào viết cũng đểu tay.Nhưng có những đoạn quả thật là đặc sắc mà ở đó người đọc thấy được vẻ đẹp của ngòi bút Tố Hữu:

Ta về, mình có nhớ ta ?

Ta về ta nhớ những hoa cùng người

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi,

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng,

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng,

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Trang 18

Rừng thu trăng rọi hòa bình,

Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

Tố Hữu được xem là ngọn cờ đầu của thơ ca cách mạng Nói đến Tố Hữu là nói đến một tiếng thơ trữ tình – chính trị Suốt cả đời mình, Tố Hữu đã viết về lý tưởng lớn, lẽ sống lớn, niềm vui lớn, tình cảm lớn của người cách

mạng Người ta vẫn nói ở Tố Hữu có sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố cổ điển, dân gian và yếu tố cách mạng hiện đại Có lẽ vì thế mà thơ Tố Hữu có khả năng thấm sâu vàotâm hồn quần chúng nhân dân Cho đến nay, Tố Hữu đã cho xuất bản 6 tập thơ: “Từ ấy”, “Việt Bắc”, “Gió lộng”,

“Ra trận”, “Máu và hoa’, và gần đây nhất là “Một tiếng đờn’ Những tập thơ ấy đều gắn liền, tương ứng với

những chặng đường lớn của cách mạng Việt Nam Có lẽ

vì thế mà có người đã gọi thơ Tố Hữu là cuốn “biên niên

sử bằng thơ của cách mạng Việt Nam” Nghĩa là là cho đến nay, Tố Hữu đã hoàn chỉnh một phong cách thơ của mình, một cuộc đời thơ của mình

Trang 19

Đoạn thơ trên là một trong những đoạn tiêu biểu của bài

VB Tất cả chỉ có 10 câu, tập trung nói đến một chủ đề nhưng nó đã đạt đến sự toàn bích Đoạn thơ này cđ thể chia làm hai phần: phần đầu gồm hai câu Nó như lời mở đầu đưa đẩy trong các cuộc hát giao duyên Trong đó

người con trai (người về xuôi) vừa ướm hỏi lòng người ở lại, vừa khẳng định những tình cảm trong lòng mình

Phần sau gồm 8 câu chia thành 4 cặp lục bát ở mỗi cặp,

cứ câu lục tả hoa thì câu bát tả người Nó là một bức tranh

tứ bình diễn tả hoa và người Việt Bắc trong bốn mùa bằngnhững nét đặc trưng nhất của miền đất này Có thể nói, cảnh sắc thiên nhiên Việt Bắc tuy được mô tả rải rác trong

cả bài thơ nhưng dường như nó được kết tinh vào đoạn này một cách hàm súc, cô đúc nhất

Chúng ta biết bài thơ được viết theo hình thức hát đối đáp của dân gian Hai câu thơ đầu, về chức năng đối đáp, là hai

Trang 20

câu đưa đẩy để nối liền các mảng đề tài trong một cuộc hát Đó là người con trai ướm hỏi người con gái:

Ta về ta nhớ những hoa cùng người

Như vậy là người ra đi khẳng định tình cảm của mình bằng nỗi nhớ mà là nhớ về những gì đẹp nhất của Việt Bắc Đó là hoa và người Trong nỗi nhớ của người đi hai hình ảnh này là đồng hiện, soi chiếu vào nhau Hoa là thứ đẹp nhất của thiên nhiên, còn người ta lại là “hoa của

đất” ‘Vi vậy, hễ nhớ đến người thì hiện bóng hoa, hễ nhớ

về hoa thì hiển hiện hình người Hoa và người không thể tách rời Mà nói với một người con gái, lại nói “hoa cùng

Trang 21

người” thì đó chẳng phải là một lời đánh giá kín đáo hay sao?

Và như thế, chủ đề của đoạn thơ đã được giới thiệu Đó làhoa cùng người Việt Bắc

Tranh tứ bình là một trong những loại hình rất phổ biến trong nghệ thuật trung đại Nó thường là một bộ tranh gồm bốn bức mô tả bốn mặt của một đối tượng nào đấy

Vỉ vậy, tự nó đã cố tính hoàn chỉnh riêng Thậm chí tự nó

là một cách khái quát riêng, một thế giới riêng Ta đã từnggặp những bộ tứ bình như: tùng – trúc – cúc – mai, xuân –

hạ – thu – đông (tứ quý), ngư – tiều – canh – mục, long –

li – quy – phượng, cầm – kỳ – thi – hoạ… Trong thơ ca chúng ta cũng từng gặp rất nhiều, đó là cảnh “Trông bốn bể” trong “Chinh phụ ngâm”, đoạn “buồn trông” khi Kiều

ở lầu Ngưng Bích, đoạn thơ mô tả bốn cảnh thuộc thời oanh liệt của con hổ trong “Nhớ rừng” của Thế Lữ…

Những bức tranh tứ bình này giúp cho nhà thơ mô tả đượcmột cách toàn diện và thâu tóm những gì là đặc trưng

Trang 22

nhất Tố Hữu đã sử dụng lối vẽ tranh tứ bình khá nhuần nhuyễn trong nhiều bài, đoạn thơ này có thể xem là bộ tranh tứ bình tứ quý về “hoa và người” của 4 mùa Việt Bắc.

Mở đầu là một hình ảnh có tính khái quát, trong đó Việt Bắc hiện lên như một miền quê thật lặng lẽ:

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Gam màu cơ bản của bức tranh này là màu xanh Đó là một màu xanh mênh mông và trầm tĩnh của rừng già Nó gợi ra hình ảnh một xứ sở êm đềm, lặng lẽ, tĩnh Nhưng trên cái nền xanh ấy, chúng ta nhìn thấy hình ảnh hoa

chuối rừng bập bùng cháy như những bó đuốc Ai đã biết hoa chuối nở, sẽ thấy rằng tuy tác giả chỉ viết hai chữ ” đỏtươi” nhưng cũng đủ gợi cho chúng ta biết hoa chuối đã làm sáng lên cả một góc rừng Thế là hoa chuối làm cho cảnh rừng trở nên sống động hơn Đồng thời hình ảnh hoa

Trang 23

chuối lại được tô điểm thêm những tia nắng ở câu thứ hai càng làm cho không khí vốn trầm mặc ở nơi này trở nên tươi sáng và linh động Trên nền cảnh ấy, hình ảnh con người xuất hiện: “Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng” Người đứng trên đỉnh đèo cao, ánh nắng chiếu vào lưỡi dao trên thắt lưng, loé sáng Nó gợi được một tư thế vững chãi, tự tin của người làm chủ núi rừng Tố Hữu thường

mô tả con người trong tư thế ấy Trong bài “Lên Tây Bắc”tác giả có viết:

Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

Núi không đè nổi vai vươn tới

Lá nguỵ trang reo với gió đèo

Cũng là một hình ảnh ấy nhưng ở đoạn thơ trên, Tố Hữu phải viết bằng 4 câu thơ 28 chữ Còn ở bài Việt Bâc này dường như nhà thơ đâ cô đúc vào 8 chữ Nhà thơ không

vẽ kỹ mà chỉ chấm phá vài nét song cũng đủ cho ta hình

Trang 24

dung khá rõ vê hình tượng Vậy là, tương ứng với một cảnh hoa là một dáng điệu người, mỗi dáng điệu toát lên một phẩm chất của người Việt Bắc.

Bức tranh thứ hai:

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Đến đây nên xanh trầm tĩnh đã nhường chỗ cho nền trắng tinh khiết của hoa mơ rừng Hai chữ “trắng rừng” khiến cảnh rừng như bừng sáng Phải nói rằng đây là một hình ảnh có sức ám ảnh lớn đối với hồn thơ Tố Hữu Việt Bắc trong nỗi nhớ của Tố Hữu dường như không thể thiếu được sắc hoa này Về sau, trong bài “Theo chân Bác”, Tố Hữu sẽ viết:

Ôi sáng xuân nay, xuân 41

Trắng rừng biên giói nở hoa mơ

Bác về Im lặng Con chim hót

Trang 25

Thánh thót bờ lau vui ngẩn ngơ.

Trên nễn cảnh ấy hiện ra hình ảnh người Việt Bắc trong một công việc thầm lặng: “Nhớ người đan nón chuốt từngsợi gịang” Hai chữ “chuốt từng” gợi ra được dáng điệu cần mẫn, cẩn trọng và tài hoa Không biết người đan nón kia gửi vào từng sợi giang nỗi niềm gì, ước mơ gì?

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Trong những bức tranh trên, chúng ta mới chỉ thấy màu sác, đường nét và ánh sáng Đến đây chúng ta còn nghe thấy được âm thanh của rừng, đó là tiếng nhạc ve Nhạc

ve làm cho không khí trở nên xao động Phải nói rằng trong các bức tranh ở đây thi Việt Bắc mùa hè là đặc sắc hơn cả Trong câu thơ, chúng ta thấy dường như có một phản ứng dây chuyền chạy từ đầu đến cuối câu thơ Ve kêu gọi hè đến, hè đến làm cho những rừng phách ngả sang màu vàng Ai đã lên Việt Bắc, dễ thấy hình ảnh kỳ lạ

Trang 26

của những cánh rừng phách Trong những ngày cuối cùng của mùa xuân, những cây phách vẫn là màu xanh, nụ hoa vẫn náu kín trong những kẽ lá «, Nhưng khi những tiếng

ve đầu tiên của mùa hè cất lên thì chúng nhất loạt trổ hoa vàng Chi cổ vài ba ngày mà những rừng phách đã lênh láng sắc vàng Chữ “đổ” là một chữ tinh tế Nó nhấn

mạnh vào khía cạnh mau lẹ trong việc biến đổi màu sắc, đồng thời diễn tả những trận mưa hoa vàng rừng phách mỗi khi có một luổng gió ào qua Bõ ràng, gam màu đến đây đã thay đổi hằn, sấc trắng đã nhường chỗ hẳn cho sác vàng Dường như âm thanh đã làm đổi thay màu sắc Trênnền cảnh ấy xuất hiện một hình ảnh lao động đấy kiên nhẫn của một cô gái Việt Bắc: “Nhớ cô em gái hái măng một mình” Hình ảnh này làm toát lên dáng điệu chịu

thương, chịu khó, hay lam hay làm, giàu đức hy sinh Baobọc lên hình ảnh này dường như chúng ta thấy sự cảm thương kín đáo của người viết

Ngày đăng: 08/10/2018, 14:58

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w