MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Kiến thức: HS hiểu rõ những ưu, khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kĩ năng về viết văn nghị luận.. - Kĩ năng: Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề, lậ
Trang 1Ngày soạn: 7/02/2012
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Kiến thức: HS hiểu rõ những ưu, khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kĩ năng về viết văn nghị luận
- Kĩ năng: Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề, lập dàn ý; thao tác lập luận phân tích trong bài nghị luận văn học
- Thái độ: HS đánh giá đúng năng lực của bản thân, củng cố kiến thức và kĩ năng đã có, điều chỉnh cách học của mình và rút ra những bài học kinh nghiệm cho các bài viết sau;
II CHUẨN BỊ:
1/ Chuẩn bị của GV:
- Thiết kế bài dạy
Đọc, chấm bài số 05, nhận xét bài làm, hệ thống lỗi -> sửa lỗi;
Thống kê kết quả;
2/ Chuẩn bị của HS:
HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của GV: Ôn lại kiến thức nghị luận văn học, tích hợp với việc đọc – hiểu tác phẩm văn chương, phân tích, càm nhận một nhân vật văn học
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ:
GV yêu cầu HS nhắc lại các bước của tiết trả bài
3 Giảng bài mới:
* Giới thiệu: Trọng tâm tiết học: Rút kinh nghiệm về phân tích đề, tìm ý,
lập dàn ý; thao tác lập luận phân tích trong bài nghị luận văn học
TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
TL HOẠT ĐỘNG CỦA
5 HĐ1: Hướng
dẫn HS phân
tích đề:
- GV yêu cầu HS
đọc đề bài, ghi
đề bài lên
bảng
- GV hướng dẫn
HS nhận diện đề
văn và tìm hiểu
yêu cầu của
đề:
+ Dạng đề mở
+ 3 yêu cầu:
Kiểu bài, thể
loại:
Nội dung luận
đề:
Phạm vi tư liệu
dẫn chứng
HĐ1: HS phân tích đề:
- HS đọc đề bài
- Vận dụng kiến thức và kĩ năng trả lời những câu hỏi của GV
Đề: Đồng cảm và chia
sẻ đang là nếp sống đẹp hiện nay trong xã hội ta Anh (chị) hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy.
Trang 2(đàm thoại)
1
0’ HĐ2: Tổ chức HS thảo
luận,nêu yêu
cầu của bài
viết:
- GV h/d HS thảo
luận:
HĐ2: HS thảo luận, nêu yêu cầu của bài viết:
- HS thảo luận nhóm; Cử đại diện trả lời
II Xác định yêu cầu:
1/ Yêu cầu kĩ năng:
- Biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội
- Bố cục chặt chẽ, rõ ràng
- Diễn đạt trôi chảy, biết vận dụng các thao tác lập luận phân tích, giải thích và so sánh, bình luận để viết bài văn thuyết phục
- Dùng từ chính xác, viết câu đúng ngữ pháp
- Chữ viết rõ ràng, cẩn thận, sạch đẹp
2/
Yêu cầu về nội dung:
HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các ý sau:
a/ Giải thích nội dung ý nghĩa của câu nói
Đồng cảm, chia sẻ là gì Tại sao tình cảm trên đang là nếp sống đẹp hiện nay của xã hội ta
- Biểu hiện của tình cảm đồng cảm và chia sẻ (quá khứ, truyền thống, hiện tại…)
- Những biểu hiện đi ngược lại nếp sống đẹp (bệnh vô cảm)
- Làm thế nào để giữ gìn và phát huy nếp sống tốt đẹp ấy?
b/ Ý kiến của bản thân
- Nêu ra lí lẽ dẫn chứng để thuyết phục
- Phương hướng nhận thức hành động, phát huy trong cuộc sống
5 HĐ3: Nhận xét,
đánh giá bài
làm của HS:
- Những ưu,
khuyết điểm về
HĐ3: Nhận xét, đánh giá bài làm của HS
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm
- HS đối chiếu, tự đánh giá bài
III Nhận xét, đánh giá:
1/Ưu điểm:
- Nội dung: Cơ bản xác định được trọng tâm, thể hiện được yêu cầu đề Tuy nhiên giải thích còn lúng
Trang 3nội dung, kiến
thức:
- Những ưu,
khuyết điểm về
phương pháp: bố
cục, lập luận,
cách hành văn
(dùng từ, đặt
câu, diễn đạt,
chữ viết, trình
bày )
- Những nguyên
nhân:
làm của mình túng, nghèo ý dẫn chứng
ít phong phú, thiếu chính xác
- Hình thức: Bố cục rõ ràng, đầy đủ Hầu hết đều mở bài theo lối trực tiếp Hành văn tương đối trôi chảy;
- Một số bài viết trình bày rõ ràng, diễn đạt tương đối lưu loát, ít lỗi
2/Khuyết điểm:
+ Đa số đạt yêu cầu (45 phút)
+ Hành văn chưa trôi chảy, cách triển khai ý có phần lủng củng
+ Hiểu nội dung nhưng kĩ năng trình bày, lập luận còn yếu Dẫn chứng thực tế chưa biết chọn lọc
+ Ý thức, liên hệ thực tế và bản thân còn yếu
7’ HĐ4: Hướng
dẫn HS sửa lỗi
- GV hệ thống lỗi
theo từng dạng
Viết bảng phụ
HĐ4: HS sửa lỗi
- HS nhìn bảng phụ, thảo luận, sửa lỗi
IV Sửa lỗi:
8’ HĐ5: Trả bài,
Biểu dương, rút
kinh
nghiệm:-Trả bài cho HS
- GV yêu cầu HS
đọc tham khảo
một bài viết hay,
đạt kết quả cao
(Hoặc một bài
viết tham khảo
có nội dung tương
tự để HS tham
khảo cách viết)
HĐ5: Trả bài, thống kê kết quả:
- HS xem lời phê, trao đổi về lời phê, nhận xét, kí hiệu của GV sử dụng trong khi chấm bài
- HS đọc, nghe và rút kinh nghiệm
V Rút kinh nghiệm:
Thống kê kết quả:
1
0’ HĐ6: Ra đề bài 06 (về nhà) HĐ6: HS chú ý lắng VI Ra đề bài 06 (về nhà)
Lớp/ss Giỏi Khá Tr.bình Yếu Ké
m Trên TB
Trang 4GV nêu yêu cầu
của bài viết số
06, gợi ý cách
làm bài:
a/ Tìm hiểu kĩ
yêu cầu đề bài,
xác định trọng
tâm, chú ý thời
lượng khi viết ở
nhà
b/ Xây dựng bố
cục hợp lí ; Làm
sáng tỏ những
đặc điểm nổi
bật về nhân vật
Chí Phèo; Nghệ
thuật xây dựng
hình tượng nhân
vật của tác giả
Lập dàn ý theo
bố cục ba phần:
mở bài, thân
bài, kết bài
c/ Cần tập trung,
nghiêm túc trung
thực, đúng quy
chế
d/ Chú ý tránh
mắc lỗi chính tả,
dùng từ, ngữ
pháp, Đặc
biệt cần chú ý
chấn chỉnh, rèn
luyện chữ viết
e/ Viết xong
nên đọc lại để
bổ sung, sửa
chữa lỗi về chính
tả, dùng từ, đặt
câu
Nộp bài đúng
thời gian
nghe
Suy nghĩ hình thành dàn ý bài viết
Chuẩn bị tư liệu cho bài viết
Nộp bài đúng thời gian
Đề: Oâng Nguyễn Hoành
Khung viết: “ Ngòi bút nhà văn đặc sắc khi phát hiện những bi kịch tâm hồn, không những phổ biến trong người trí thức tiểu tư sản đang quằn quại “ chết mòn” mà ngay trong cả người nông dân lao động chất phát” Em hiểu thế
nào về câu nói ấy sau khi đọc “ Chí Phèo” của Nam Cao
I.ĐÁP ÁN:
1/ Yêu cầu kĩ năng:
- Biết cách làm một bài văn nghị luận văn học về một tác phẩm
- Bố cục chặt chẽ, rõ ràng
- Diễn đạt trôi chảy, biết vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh để viết bài văn nghị luận văn học
- Dùng từ chính xác, viết câu đúng ngữ pháp
- Chữ viết rõ ràng, cẩn thận, sạch đẹp
2/
Yêu cầu về nội dung:
HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các ý sau:
- Khẳng định Nam Cao thường miêu tả bi kịch tâm hồn của người trí thức tiểu tư sản ( Ý này chỉ nêu không cần viết nhiều)
- Phân tích ngòi bút của Nam Cao đặc biệt sắc sảo khi phát hiện bi kịch tâm hồn của người nông dân chất phác
+ Chí phèo là một nông dân lương thiện bị lưu manh hoá, biến thành quỉ dữ của làng Vũ Đại Trở thành tay sai cho địa chủ
Trang 5quay trở lại ức hiếp dân lành
- Nam Cao có cái nhìn đầy thương cảm vào nội tâm nhân vật , phát hiện những trăn trở khát khao chính đáng muốn làm người lương thiện của người lao động, khi Chí Phèo gặp Thị Nở
- Bi kịch của một con người
bị từ chối quyền làm người
- Phân tích nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật Chí Phèo:
+ Giá trị hiện thực và nhân văn sâu sắc
+ Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật điển hình
+ Vị trí của tác phẩm trong sự nghiệp của Nam Cao
II BIỂU ĐIỂM:
-Điểm 9-10:
+ Đáp ứng yêu cầu trên Kết cấu chặt chẽ hợp lí Thể hiện được cảm nghĩ của cá nhân, nội dung thuyết phục
+ Diễn đạt tốt ,văn có cảm xúc Nội dung phong phú
-Điểm 7-8 :
+ Đáp ứng được phần lớn những yêu cầu nêu trên + Kết cấu rõ , diễn đạt trôi chảy, biết cách lựa chọn dẫn chứng và lí lẽ chính xác, cụ thể, thuyết phục
+ Có thể mắc 1 vài lỗi không đáng kể
-Điểm 5-6 :
+ Nắm được đại thể nội dung, song bài làm chưa sâu lời văn, diễn đạt còn hơi vụng
+ Còn mắc 1 số lỗi các loại
Trang 6-Điểm 3-4 :
+ Tỏ ra chưa nắm được vấn đề , trình bày lúng túng , lủng củng; hoặc bài làm còn sơ sài
+ Hành văn , diễn đạt yếu
Bài làm quá sơ sài , mắc nhiều lỗi các loại ; hoặc sai lạc nội dung và phương pháp
Dặn dò:
- Chuẩn bị: Chiều tối – Hồ Chí Minh
+ Tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác văn chương của Hồ Chí Minh
+ Tìm hiểu tác phẩm Nhật kí trong tù
+ Bố cục, giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Chiều tối
RÚT KINH NGHIỆM:
………
…………
……
……… ………
………
Trang 7
II Ra đề bài 06 (về nhà)
Đề: Đồng cảm và sẻ chia đang là nếp sống đẹp hiện nay trong xã hội
ta Anh (chị) hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy
Gợi ý đáp án – biểu điểm:
* Yêu cầu về nội dung: (6đ) Đây là bài làm văn nghị luận xã hội
số 2 trong năm học HS phải biết vận dụng tổng hợp các thao tác lập luận: phân tích, so sánh, bác bỏ để làm tốt bài viết này HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các ý sau:
- Quan niệm thế nào là đồng cảm và sẻ chia?
- Biểu hiện của nếp sống đồng cảm, sẻ chia trong đời sống xã hội: (quá khứ, truyền thống, hiện tại…)
- Những biểu hiện đi ngược lại nếp sống đẹp (bệnh vô cảm)
- Làm thế nào để giữ gìn và phát huy nếp sống tốt đẹp ấy?
- Bài viết cần liên hệ thực tiễn sâu sắc, kết hợp với dẫn chứng thơ văn, nếu cần…
* Yêu cầu về hình thức: (4đ)
- Bố cục đầy đủ 3 phần
- Diễn đạt trôi chảy, biết vận dụng tổng hợp các thao tác lập luận Tư duy lí luận sắc sảo
- Dùng từ chính xác, viết câu đúng ngữ pháp
- Chữ viết rõ ràng, cẩn thận, sạch đẹp
4 HDHS về nhà: (3’)
- Rút kinh nghiệm bài viết số 5 Nắm các yêu cầu của bài viết số 6
- Lập dàn ý trước khi làm bài
- Thể hiện quan điểm, ý kiến của bản thân một cách chặt chẽ, mạch lạc, thuyết phục
- Chú ý để không mắc phải những lỗi đã sửa
- Tiết sau: “Đây thôn Vĩ Dạ” - Hàn Mặc Tử
Chuẩn bị: + Cuộc đời, sự nghiệp HMT
+ Giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ
IV Rút kinh nghiệm, bổ sung: