[2H2-1.3-3] [Sở GD&ĐT Bình Phước] Thiết diện qua trục hình nón là một tam giác vuông cân có cạnh góc vuông bằng .a Diện tích toàn phần và thể tích hình nón có giá trị lần lượt là.. Tính
Trang 1HÌNH HỌC 12 - CHƯƠNG II CHỦ ĐỀ 1.3 Khối nón: Tính thể tích.
MỨC ĐỘ 3
Câu 1 [2H2-1.3-3] [THPT Ngô Sĩ Liên lần 3] Tam giác ABC đều cạnh 2a , đường cao AH Thể
tích của khối nón tròn xoay sinh bởi miền tam giác ABC khi quay quanh AH là
A
3
3 6
a
3 3
a
3 4
a
. D a3 3
Hướng dẫn giải
Chọn B.
Ta có tam giác ABC đều cạnh 2a nên AH a 3
Thể tích khối nón tròn xoay sinh bởi miền tam giác ABC khi quay quanh AH là:
3 2
3
a
V a a .
Câu 2 [2H2-1.3-3] [THPT Lê Hồng Phong] Một hình nón có thiết diện tạo bởi mặt phẳng qua trục
của hình nón là một tam giác vuông cân với cạnh huyền bằng 2a 2 Tính thể tích V của khối
nón
3
a
2 2
3
a
2 9
a
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Ta có tam giác SMN cân tại S Giả thiết tam giác, suy ra tam giác SMN vuông cân tại S
Thiết diện qua trục nên tâm O đường tròn đáy thuộc cạnh huyền MN
Vậy hình nón có bán kính đáy 1 2
2
R MN a , đường cao 1 2
2
h MN a
Thể tích khối nón 2 2 2 3
a
V R h .
Câu 3 [2H2-1.3-3] [THPT chuyên Phan Bội Châu lần 2] Cho khối nón đỉnh O, trục OI
Măt phẳng trung trực của OI chia khối chóp thành hai phần Tỉ số thể tích của hai phần là:
A 1
1
1
1
8.
Hướng dẫn giải
Chọn A.
Chọn D.
Gọi R là bán kính đáy của khối nón trục OI 1 2
3
Trang 2Giả sử mặt phẳng trung trực của OI cắt trục OI tại H , cắt đường sinh OM tại N Khi đó
mặt phẳng này chia khối nón thành 2 phần, phần trên là khối nón mới có bán kính
2
R
r , có
chiều
cao là
2
1
� �� �
� �� �
V Phần dưới là khối nón cụt có thể tích
R OI R OI R OI
2
1
2 2
1 24
24
R OI V
R OI
Câu 4 [2H2-1.3-3] [Sở GD&ĐT Bình Phước] Thiết diện qua trục hình nón là một tam giác vuông
cân có cạnh góc vuông bằng a Diện tích toàn phần và thể tích hình nón có giá trị lần lượt là.
A 1 2 2
2
a
và
3 2 4
a
2 2
a
và 3
2 4
a
.
C 1 2 2
2
a
và
3 2 12
a
2
a
và 2 3
12
a
.
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Ta có đường kính đáy là 2 2
2
a
a �R , chiều cao hình nón là 2 1 2
a
a a
2 1
tp xq d
a
Ta có
2
3
Câu 5 [2H2-1.3-3] [THPT Đặng Thúc Hứa] Trong không gian, cho hình thang vuông ABCD
(vuông tại A D, ) có AB3,DC AD1. Tính thể tích V của khối tròn xoay nhận được khi quay hình thang ABCD xung quanh trục DC
3
3
3
V .
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Gọi V V V lần lượt là thể tích của hình vuông 1, ,2 3 ABCD, hình chữ nhật CEBF , hình tam giác
CFB khi quanh quanh trục CD
Thể tích khối V là 1 khối trụ: 1 2
V S hR h
Trang 3Thể tích khối V là 1 khối trụ: 2 2
V S hR h Thể tích khối V là 1 khối chóp: 2 2
3
V S h R h
Thể tích khối tròn xoay khi quay hình thang ABCD là:
V V V V
Câu 6 [2H2-1.3-3] [THPT chuyên Lam Sơn lần 2] Cho hình thang ABCD có AB CD� và
ABAD BC a , CD2a Tính thể tích khối tròn xoay tạo được khi quay hình thang
ABCD quanh trục là đường thẳng AB
A. 5 3
2 a B. 3 2 2 3
3 a
4 a D. a3
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Ta có ABCD là hình thang cân.
Gọi V là thể tích khối trụ bán kính 1 1 3
2
a
r , chiều cao h12a Khi đó
3 2
1 1 1
3 2
a
V r h . Gọi V là thể tích khối trụ bán kính 2 2 3
2
a
r , chiều cao 2
2
a
h Khi đó
3 2
2 2 2
8
a
V r h .
Gọi V là thể tích khối tròn xoay cần tìm Khi đó
3
5 2
4
a
V V V .
Câu 7 [2H2-1.3-3] [Cụm 1 HCM] Cho tam giác ABC vuông tại A , AB cm 6 , AC cm Gọi 8 V 1
là thể tích khối nón tạo thành khi quay tam giác ABC quanh cạnh AB và V là thể tích khối 2
nón tạo thành khi quay tam giác ABC quanh cạnh AC Khi đó, tỉ số 1
2
V
V bằng?
A 9
4
16
3
4.
Hướng dẫn giải
Chọn B.
Trang 4Khối nón tạo thành khi quay tam giác ABC quanh cạnh AB có bán kính đáy bằng r1 và8 chiều cao bằng h1 Khối nón tạo thành khi quay tam giác 6 ABC quanh cạnh AC có bán
kính đáy bằng r2 và chiều cao bằng 6 h2 nên ta có:8
1 1 1
2 2 2
.8 6 8 4 6 8 6 3
Câu 8 [2H2-1.3-3] [THPT CHUYÊN VINH] Cho nửa đường tròn đường kính AB2R và điểm C
thay đổi trên nửa đường tròn đó, đặt CAB� và gọi H là hình chiếu vuông góc của C lên
AB Tìm sao cho thể tích vật thể tròn xoay tạo thành khi quay tam giác ACH quanh trục
AB đạt giá trị lớn nhất.
A. �60 B. �30 C. arctan 1
2 . D. �45
Hướng dẫn giải
Chọn C.
2
cos 2 cos sin 2 cos sin ; cos 2 cos
Thể tích vật thể tròn xoay tạo thành khi quay tam giác ACH quanh trục AB là.
V AH CH R
t t �V R t t R t t t � R �� ��
Vậy V lớn nhất khi 2
3
t khi arctan 1
2
Câu 9 [2H2-1.3-3] [TT Tân Hồng Phong] Cho hình thang ABCD có � � 90 A B �, AB BC a ,
2
AD a Tính thể tích khối tròn xoay sinh ra khi hình thang ABCD quay quanh CD
A 7 2 3
12
a
12
a
6
a
6
a
.
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Trang 5Khối nón đỉnh D , trục CD có CD a 2, bán kính đáy CA a 2
Nên khối nón có thể tích
3 2
1
a
V CD CA .
Khối chóp cụt có trục 2
2
a
CH , hai đáy có bán kính CA a 2 và 2
2
a
HB nên thể tích
2
a
V CH CA HB CA HB .
Khối chóp đỉnh C , trục CH có thể tích 2 3
3
a
V CH HB . Vậy thể tích khối tròn xoay cần tính là:
3
1 2 3
7 2 6
a
V V V V
Câu 10 [2H2-1.3-3] [Sở GD&ĐT Bình Phước] Thiết diện qua trục hình nón là một tam giác vuông
cân có cạnh góc vuông bằng a Diện tích toàn phần và thể tích hình nón có giá trị lần lượt là.
A 1 2 2
2
a
và
3 2 4
a
2 2
a
và 3
2 4
a
.
C 1 2 2
2
a
và 2 3 12
a
2
a
và 2 3
12
a
.
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Ta có đường kính đáy là 2 2
2
a
a �R , chiều cao hình nón là 2 1 2
a
a a
tp xq d
a
Ta có
2
3
Câu 11 [2H2-1.3-3] [THPT Đặng Thúc Hứa] Trong không gian, cho hình thang vuông ABCD
(vuông tại A D, ) có AB3,DC AD1. Tính thể tích V của khối tròn xoay nhận được khi
quay hình thang ABCD xung quanh trục DC
3
3
3
V .
B
Trang 6Hướng dẫn giải
Chọn C.
Gọi V V V lần lượt là thể tích của hình vuông 1, ,2 3 ABCD, hình chữ nhật CEBF , hình tam giác
CFB khi quanh quanh trục CD
Thể tích khối V là 1 khối trụ: 1 2
V S hR h Thể tích khối V là 1 khối trụ: 2 2
V S hR h Thể tích khối V là 1 khối chóp: 2 2
3
V S h R h
Thể tích khối tròn xoay khi quay hình thang ABCD là:
V V V V
Câu 12 [2H2-1.3-3] [BTN 165] Hình chữ nhật ABCD cóAB6,AD4 Gọi M N P Q lần lượt là , , ,
trung điểm bốn cạnh AB , BC CD DA Cho hình chữ nhật , , ABCD quay quanh QN , tứ giác MNPQ tạo thành vật tròn xoay có thể tích bằng:
A V 8 B V 2 C V 6 D V 4
Hướng dẫn giải
Chọn A.
Gọi O là tâm của hình chữ nhật ABCD , suy ra MNPQ là hình thoi tâm O
2
2
OM OP AD Vật tròn xoay là hai hình nón bằng nhau có: đỉnh lần lượt là ,Q N và chung đáy.
* Bán kính đáy OM 2
* Chiều cao hình nón OQ ON 3
Vậy thể tích khối tròn xoay 2 1 2 8
3
V ��OM ON��
Câu 13 [2H2-1.3-3] [BTN 161] Cho hình chóp đều S ABCD có cạnh đáy bằng a , góc giữa cạnh bên
và mặt đáy bằng 60� Tính diện tích xung quanh S xq và thể tích V của hình nón có đỉnh là S
và đáy là đường tròn ngoại tiếp đáy hình chóp S ABCD .
2 ;
6
xq
a
;
12
xq
a
S a V .
;
12
xq
a
S a V
2 ;
12
xq
a
S a V
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Gọi O là tâm của hình vuông ABCD Do S ABCD là hình chóp đều nên SOACBD
Trang 7Suy ra, OB là hình chiếu vuông góc của SB lên mp ABCD
Do đó, �SBO � Kết hợp 60 2
2
a
r OB ta suy ra :
.tan 60 3
2
2 cos 60 2.cos 60
Diện tích xung quanh của mặt nón: 2 2
2
2
xq
a
S r l a a Thể tích hình nón:
2
Câu 14 [2H2-1.3-3] [Cụm 1 HCM] Cho tam giác ABC vuông tại A , AB cm 6 , AC cm Gọi 8 V 1
là thể tích khối nón tạo thành khi quay tam giác ABC quanh cạnh AB và V là thể tích khối 2
nón tạo thành khi quay tam giác ABC quanh cạnh AC Khi đó, tỉ số 1
2
V
V bằng?
A 9
4
16
3
4.
Hướng dẫn giải
Chọn B.
Khối nón tạo thành khi quay tam giác ABC quanh cạnh AB có bán kính đáy bằng r1 và8 chiều cao bằng h1 Khối nón tạo thành khi quay tam giác 6 ABC quanh cạnh AC có bán
kính đáy bằng r2 và chiều cao bằng 6 h2 nên ta có:8
Trang 82 2
1 1 1
2 2 2
.8 6 8 4 6 8 6 3
Câu 15 [2H2-1.3-3] [BTN 174] Người ta cắt một vật thể ( )H có hình nón với bán kính đáy 2 mét và
chiều cao 3 mét thành hai phần: (xem hình vẽ bên dưới)
* Phần thứ nhất H là một khối hình nón có bán kính đáy r mét.1
* phần thứ hai H là một khối nón cụt có bán kính đáy lớn 2 mét, bán kính đáy nhỏ r mét.2
Xác định r để cho hai phần H và 1 H có thể tích bằng nhau:2
A r 34 B r316 C r39 D r3 6
Hướng dẫn giải
Chọn A.
Gọi h là chiều cao của hình nón H , ta có 1 2
3
r
h Ta cần có:
1
2 3 2
2 3
3 2
H
H
V
Câu 16 [2H2-1.3-3] [BTN 166] Cho hình nón có chiều cao h và góc ở đỉnh bằng o
90 Thể tích của khối nón xác định bởi hình nón trên:
A 2 h 3 B
3 6 3
h
3
h
3
h
.
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Do góc ở đỉnh của hình nón bằng 90 nên thiết diện qua trục hình nón là tam giác vuông cân 0
Suy ra bán kính đáy của hình nón là R h
Thể tích khối nón là :
3 2
1 R
h
V h
Câu 17 [2H2-1.3-3] [THPT Quoc Gia 2017] Trong không gian cho tam giác ABC vuông tại , A AB a
và �ACB300 Tính thể tích V của khối nón nhận được khi quay tam giác ABC quanh cạnh
AC
A V a 3 B V 3a 3 C
3 3 3
3 3 9
Hướng dẫn giải
Chọn C.
Đường cao hình nón là : 3
t an30
AB
Trang 9Thể tích hình nón :
3
3
Câu 18 [2H2-1.3-3] [ THPT Chuyên Phan Bội Châu] Cho tứ diện đều ABCD cạnh a Gọi O là tâm
của tam giác đều BCD . M, N lần lượt là trung điểm của AC, AB Quay hình thang BCMN.
quanh đường thẳng AO ta được khối tròn xoay có thể tích là bao nhiêu?
A 7 3
16
6 2
a
96
6
a
36
6
a
88
6 2
a
Hướng dẫn giải
Chọn D.
K I
N M
O
C
A
H
.
Gọi các điểm như hình vẽ Gọi V là thể tích khối tròn xoay tạo ra khi quay hình thang BCMN quanh trục AO
Ta có : IMN OBC, là hai tam giác cân tại I , O
và lần lượt nằm trong hai mặt phẳng vuông góc với
trục AO nên khi quay hình thang BCMN quanh.
đường thẳng AO ta được khối tròn xoay bị giới hạn bởi hai hình nón cụt gồm hình nón cụt được tạo ra khi quay tứ giác IMBO quanh trục AO và hình nón cụt tạo ra khi quay tứ giác IKHO quanh trục AO.
Lại có :
2
3
2
3
3
6 3 6
BO
BO a IM
OH
Vπ BO AO IM AI π OH AO IK AI
OH a IK
a
AO
πa
a AI
�
�
�
�
�
�
�
�
�
�
�
�
�
�
Trang 10
Câu 19 [2H2-1.3-3] [THPT Hoàng Văn Thụ (Hòa Bình)] Một khối nón có diện tích toàn phần bằng
10 và diện tích xung quanh bằng 6 Tính thể tích V của khối nón đó
3
V . C.V 12. D. V 4 .
Hướng dẫn giải
Chọn B.
Gọi khối nón có chiều cao là h , bán kính đáy là r , đường sinh là l
Ta có: S xq rl6 �rl6.
tp x q đ
S S S rlr �rl r .
Suy ra: r2 4�r2�l3
Khi đó: 2 2
5
h l r
.4 5
V r h .
Câu 20 [2H2-1.3-3] [THPT Ngô Quyền] Thể tích V của khối tròn xoay thu được khi quay hình thang
ABCD quanh trục OO�, biết OO�80, O D�24, O C�12, OA12, OB6
A V 20160 B V 45000 C V 43200 D V 21600
Hướng dẫn giải
Chọn A.
Hướng dẫn giải.
Trang 11Công thức tính thể tích khối nón cụt 2 2
1 2 1 2
1 3
V h R R R R Trong đó h là độ dài đường cao, R R lần lượt là bán kính hai đáy.1; 2
Gọi V là thể tích khối nón cụt khi quay hình thang 1 AOO D� quanh trục OO�
Gọi V là thể tích khối nón cụt khi quay hình thang 2 BOO C� quanh trục OO�
Khi đó V V V 1 2
1
1
3
V OO O D� � OA O D OA�
2
1
3
V OO O C� � OB O C OB�
Vậy V V V 1 2 26880 6720 20160 .
Câu 21 [2H2-1.3-3] [BTN 176] Cho tam giác ABC vuông tại A với AC3 ,a AB4a Cho tam giác
này quay quanh đường thẳng BC, thể tích vật thể tròn xoay sinh ra là :
A.
2 84 15
a
15
a
27
a
25
a
.
Hướng dẫn giải
Chọn B.
Kẻ đường cao AH của tam giác ABC khi quay quanh đường thẳng BC miền tam giác ABC
sinh ra hai khối nón chung đáy,bán kính đáy là R AH và chiều cao lần lượt là HB và HC
Ta có: 1 2 12 1 2 12 12 252
AH AB AC a a a Suy ra 2 252
144
AH
a
Thể tích khối tròn xoay sinh ra là :
1 2
V V V AH HC AH HB HC a .
HB HC BC 5a