1. Công dungï các đăng : Các đăng truyền moment quay từ những cụm được đặc cố định trên khung như động cơ và hộp số đến những cụm di động tương đối với khung như cầu chủ động khi góc độ thayđổi . 2. Phân loại: - Theo cứng và mềm : loại cứng được truyền giữa các trục đặc dưới môt góc độ được bảo đảm bằng khớp nối có bộ phận đàn hồi , cardang cứng được dùng nhiều ở ô tô . Loại mềm được dùng ở một số ô tô du lịch và xe chở khách với góc giữa các trục không lớn . - Theo đồng tốc và khác tốc : ở cardan khác tốc nếu bố trí cácc trục đặt dưới một góc nào đấy thì trục thứ hai sẽ quay một tốc độ góc thay đổi theo chu kỳ mặc dù trục thứ nhất vẫn quay đều. Ở cardan đồng tốc thì tốc độ góc của trục thứ hai và trục thứ nhất luôn luôn bằng nhau mặc dù góc giữa hai trục thay đổi bất kỳ trong phạm vi cho phép của kết cấu . Ngồi ra loại đồng tốc được chia thành: Đồng tốc kép, đồng tốc cam, đồng tốc bi có rãnh phân chia ,loại đồng tốc bi có rãnh phân chia, loại đồng tốc đĩa ... 3. Yêu cầu : - Ở bất kỳ số vòng quay nào trục các đăng cũng không bị võng và va đập. Cần phải giảm tải trọng động do moment quán tính gây ra đến một trị số đảm bảo an tồn - Trục các đăng phải quay đều và không sinh ra tải trọng động . - Các đăng đồng tốc phải đảm bảo chính xác về động học trong quá trình làm việc khi trục chủ động và trục bị động lệch với nhau những góc bất kỳ để đảm bảo hai trục này quay cùng tốc độ . - Kết cấu đơn giản, dễ chế tạo, đọ bền vững cao , hiệu suất truyền động cao .
Trang 1Khoa Động Lực
Bộ môn: Khung Gầm Ôtô KHỚP CÁC ĐĂNG BÀI SỐ:
THỜI GIAN:
Bài thực hành : KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA
KHỚP CÁC ĐĂNG
I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU
1 Mục đích : Bài học này giúp cho các bạn có khả năng
- Tháo lắp các đăng một cách an tồn và chuẩn xác
- Chẩn đốn được các hư hỏng của các đăng
- Biết cách kiểm tra các hư hỏng của các đăng
2 Yêu cầu :
- Sử dụng dụng cụ tháo lắp , đo kiểm thành thạo, chuẩn xác
- Nắm rõ cấu tạo nguyên lý hoạt động của từng loại các đăng
II KẾT CẤU – HOẠT ĐỘNG CỦA CAC ĐĂNG :
1 Công dungï các đăng :
Các đăng truyền moment quay từ những cụm được đặc cố định trên khung như
động cơ và hộp số đến những cụm di động tương đối với khung như cầu chủ động khi
góc độ thayđổi
2 Phân loại:
- Theo cứng và mềm : loại cứng được truyền giữa các trục đặc dưới môt góc độ
được bảo đảm bằng khớp nối có bộ phận đàn hồi , cardang cứng được dùng nhiều ở ô tô
Loại mềm được dùng ở một số ô tô du lịch và xe chở khách với góc giữa các trục
không lớn
- Theo đồng tốc và khác tốc : ở cardan khác tốc nếu bố trí cácc trục đặt dưới một
góc nào đấy thì trục thứ hai sẽ quay một tốc độ góc thay đổi theo chu kỳ mặc dù trục
thứ nhất vẫn quay đều Ở cardan đồng tốc thì tốc độ góc của trục thứ hai và trục thứ
nhất luôn luôn bằng nhau mặc dù góc giữa hai trục thay đổi bất kỳ trong phạm vi cho
phép của kết cấu
Ngồi ra loại đồng tốc được chia thành: Đồng tốc kép, đồng tốc cam, đồng tốc bi
có rãnh phân chia ,loại đồng tốc bi có rãnh phân chia, loại đồng tốc đĩa
3 Yêu cầu :
- Ở bất kỳ số vòng quay nào trục các đăng cũng không bị võng và va đập Cần phải
giảm tải trọng động do moment quán tính gây ra đến một trị số đảm bảo an tồn
- Trục các đăng phải quay đều và không sinh ra tải trọng động
- Các đăng đồng tốc phải đảm bảo chính xác về động học trong quá trình làm
việc khi trục chủ động và trục bị động lệch với nhau những góc bất kỳ để đảm bảo hai
trục này quay cùng tốc độ
- Kết cấu đơn giản, dễ chế tạo, đọ bền vững cao , hiệu suất truyền động cao
4 Kết cầu cụm trục các đăng :
CỤM TRỤC CÁC ĐĂNG
Trang 2Trường CĐCN4 Khớp Các Đăng
4.1.Khớp nối các đăng khác tốc :
Cấu tạo của khớp các đăng khác tốc gồm có hai mạng nối với trục truyền bằng mặt
bích hoặc làm liền trục Trục chữ thập được lắp vào lỗ của nạng bằng các ổ bi đĩa Các
ngõng quay của trục chữa thập đều có rãnh đầu bồi trơn cho ngõng tiếp xúc với ngõng
quay có đặt phốt chắn dầu, ổ bi được định vị trong lỗ của nạng bằng vòng chặn và tấm
hãm
Để đảm bảo tốc độ góc của trục truyền từ hộp số đến xe bằng nhau , trên ô tô
thường bố rí hai khớp các đăng khác tốc
4.2 Khớp nối các đăng đồng tốc :
Trang 3Khớ
(1) chế
động (4
với bán
bánh ră
trước d
đều có
viên bị
thứ (5)
chỗ lõm
hai chạ
hai ch
Viên b
để đưa
vào đún
khớp c
giữa cá
giữ khô
bởi hai
ớp các đăng
ế tạo liền kh
4) với chạc
nh xe , còn
ăng nữa t
dẫn động
rãnh chia
ị dẫn động
và viên bi
m hình cầu
ạc và dùng
hạc trong k
bi giữa có c
a các viên
ng vị trí tro
ác đăng
Để định
ác chạc bị d
ông cho dịc
Kết cấu
i đường trục
g đồng tốc hối với chạ
c (3) Trục
n trục dẫn trục của b
Cả hai ch (6) để chứ (9) Viên giữa (8) đặ
u ở mặt đ
g để định t khi lắp ráp chỗ vát chẳ
bi dẫn độ ong khi lắp
h vị khớp c dẫn những
ch chuyển th
u này làm c
c của khớp
c gồm trục
ạc (2) và trụ
bị dẫn nố động thì n
bộ vi sai củ hạc
ứa 4
n bi
ặt ở đầu tâm
p ẳng ộng ráp
các đăng tr
lỗ để tiếp n heo chiều tr cho 5 viên các đăng n
bị dẫn
ục dẫn
i cứng nối với
ủa cầu
rong khi lắp nhận chỗ tự rục
bi luôn nằm này có thể tr
III.PHƯƠ SỬA CHỮ
III Tháo c A: Tháo t
1.Đánh bích của b 2.Tháo Momen 3.Tháo
đỡ khung
p ghép , ng
ựa (7) , chốt
m trong các ruyền mom
ƠNG PHÁP
ỮA CỤM
cụm các đă trục:
h các dấu gh
bộ vi sai sau
4 đai ốc, đệ
n xiết: 380 k
2 bulong v
xe
gười ta đã
t tựa (7) đượ
c mặt phẳn ment dưới g
P THÁO – CÁC ĐĂN ăng:
hi nhớ trên t
u
ệm và các b kgf.cm (37N
và ổ bi đỡ gi
làm trên vi
ợc chốt khố
g phân giác
óc α = 350
– KIỂM T
NG
trục và các
bulong N.m) iữa ra khỏi
iên bi
ố (5)
c tạo
TRA -
mặt
dầm
Trang 4Trường CĐCN4 Khớp Các Đăng
Chú Ý: Tránh chảy dầu hộp số
I B: Tháo rời:
Chú Ý: Cẩn thận không được kẹp phần ống của trục quá chặt trên êtô sẽ làm biến dạng
trục
1.Tháo ổ bi trục chữ thập và tháo trục trung gian ra khỏi trục các đăng
2.Tháo vòng bi đỡ giữa khỏi trục trung gian
a.Dùng búa và đục, đục lỏng phần kẹp của đai ốc
b.Giữ nạng giữa, tháo đai ốc
c.Đánh dấu ghi nhớ trên nạng giữa và trục trung gian
d.Dùng thanh đồng và búa, tháo nạng giữa ra khỏi trục trung gian
e.Tháo đệm và bi đỡ giữa ra trục trung gian
C: Kiểm tra:
Chú Ý: Không được kẹp phần ống của trục các
đăng quá chặt trên êtô sẽ làm biến dạng trục
III.1.Kiểm tra hư hỏng và độ đảo của trục các đăng và trục trung gian
Dùng đồng hồ so
III.2.Kiểm tra các ổ bi của trục chữ thập
a.Kiểm tra mòn và hư hỏng của ổ bi chữ thập
b.Kiểm tra ổ bi chữ thập hoạt động êm dịu c.Dùng đồ hồ so, kiểm tra độ đảo dọc trục của ổ
bi trục chữ thập bằng cách quay nạng trong khi giữ chặt trục
Độ đảo dọc trục lớn nhất của ổ bi: 0.05 mm
Nếu quá, thì thay ổ bi của trục chữ thập
III.3: Kiểm tra mòn và hỏng của ổ bi đỡ giữa:
a.Kiểm tra ổ bi quay nhẹ nhàng
b.Nếu ổ bi hỏng, mòn, không quay êm, thay
IV: Lắp chi tiết
Lưu Ý: khi lắp bất kỳ chi tiết nào, phải để các
khớp quay về đúng hướng như hình minh hoạ
Trang 5IV.1:Lắp đệm và ổ đỡ giữa lên trục trung gian:
Lưu Ý: Lắp ổ đỡ giữa phần vát hướng phía sau
IV.2: Lắp nạng giữa lên trục trung gian:
a.Bôi mỡ lên các then hoa của trục trung gian b.Đặt nạng giữa lên trục và gióng thẳng các dấu ghi nhớ
c.Kẹp nạng lên êtô, ép ổ bi đỡ giữa vào đúng vị trí bằng cách xiết chặt đai ốc
IV.3: Nối trục trung gian với trục các đăng và lắp ổ bi trục chữ thập:
V:Thay thế:
V.1: Thay nắp chắn bụi:
1.Dùng tô vít và búa, tháo nắp chắn bụi 2.Dùng 2 tô vít và búa, lắp nắp che bụi mới
và nạng giữa
V.2: Thay ổ bi trục chữ thập:
1.Tháo trục các đăng
2.Đột dấu ghi nhớ trên trục trung gian hoặc trục các đăng và nạng trượt (ống)
3.Tháo các phe
a.Dùng thanh đồng và búa, gõ nhẹ lên ổ bi trục chữ thập
b.Dùng 2 tô vít, tháo 4 phe ra khỏi các rãnh
4.Tháo các ổ bi trục chữ thập a.Dùng cảo, đẩy ổ bi ra khỏi trục
Lưu Ý: Nâng lên vừa đủ phần “A” sao cho
không chạm và ổ bi trục chữ thập
b.Kẹp ổ bi trục chữ thập lên êtô và đóng trục
Trang 6Trường CĐCN4 Khớp Các Đăng
c.Lắp 2 ổ bi vừa tháo lên trục chữ thập
d.Dùng cảo, đẩy ổ bi trục chữ thập ra khỏi nạng giữa
e.Kẹp ổ bi trục chữ thập lên êtô và đóng nạng ra bằng búa
Lưu Ý: Tháo ổ bi trục chữ thập phía đối diện
cùng một qui trình nêu trên
VI Những hư hỏng chủ yếu:
VI.1 Khớp trượt có rãnh then hoa : Trong quá trình làm việc độ mòn của trục và
rãnh then hoa dễ xảy ra vì nó là cơ phận truyền lực từ động cơ đến bánh xe chủ động Do
đó nó phải chịu những lực va đập, moment xoắn rất lớn và cũng do bụi, đất cát từ mặt
đường văn lên làm cho nó rất dễ mòn và rơ Độ rơ cho phép từ 0,2 – 0,3mm , ta kiểm tra
độ mòn bằng cách lấy tay lúc lắc láp dài Nếu không có độ rơ là tốt, nếu có độ rơ phải
sửa chữa hoặc thay mới
- Bạc đạn treo : là cơ phận dùng để giữ cho láp được thẳng trong quá trình truyền lực
từ động cơ đến bánh xe chủ động, đồng thời giữ cho lắp không bị việc bạc đạn thường
bị mòn, rơ , cao su bị bể , cháy, mất tác dụng
- Khớp nối các đăng gồm : trục nối chữ thập , các mạng , các chén bi ở đầu trục chữ
thập
• Các chén bi do làm việc lâu ngày bị mòn, rơ
• Do những dao động và va đập có thể làm trục chữ thập và các nạng bị mòn, nứt
, gãy trong quá trình làm việc lâu dài
• Công tác bảo trì chính với các đăng là bơm mỡ bôi trơn đúng định kỳ Để đảm
bảo cân bằng nhiều láp dọc và các đăng đánh dấu liên hệ Do đó khi tháo ráp phải chú
ý các dầu này
Các tiêu chuẩn kiểm tra, sửa chữa bộ truyền động các đăng
• Chiều rộng của rãnh then hoa nếu còn quá kích thước sau đây phải sửa chữa : 0,1
– 0,2mm
Độ cong của láp cho phép tối đa 1mm đối với trục dài và 0,5mm đối với trục
ngắn
Khe hở giữa cổ trục chữ thấp với vòng bi cho phép trong phạm vi từ 0,02 – 0,13
mm
Khe hở giữa đường kính ngồi vòng bi chữ thập với lỗ giữ nối vòng bi cho phép
0,08 mm, tất cả các trục chữ thập trên các đăng phải nằm trên mặt bằng Khi lắp
trục chữ thập vào vòng bi thì lắp các phe chặn, ốc bơm mở
VI2: Hư hỏng và cách khắc phục:
VI2.1: Tiếng kêu trục các đăng:
STT Kiểm Tra Nguyên nhân Khắc Phục
1 Vòng bi trục chữ thập Mòn hoặc kẹt Thay thế
2 Then hoa của nạng ống trượt Mòn Thay thế
Trang 7VI2.2: Rung trục các đăng:
STT Kiểm Tra Nguyên nhân Khắc Phục
1 Khớp các đăng Lắp không đúng Điều chỉnh
2 Lắp ráp mặt bích Lỏng bulong Sửa chữa
3 Lắp ráp vòng bi đỡ trục các đăng Lỏng bulong Sửa chữa
5 Vòng bi trục chữ thập Mòn hoặc kẹt Thay thế
8 Độ cân bằng trục các đăng Không cân bằng Điều chỉnh, thay