Nếu tiếng va không còn khi đạp thêm ly hợp và chuyển số êm thì không có trục trặc về cắt ly hợp.. ả khí trong đ ểm tra nắp ỢP: đạp ly hợ vị trí số lù ăn khớp với ly hợp và đ răng hết k
Trang 1Khoa Động Lực
THỜI GIAN:
BỘ LY HỢP
I_ Mục đích_ Yêu cầu_ Phân loại:
1_ Mục đích :
9 Giúp học sinh có thể kiểm tra và bảo dưỡng bộ ly hợp
9 Nắm rõ nguyên lý hoạt động của từng chi tiết
9 Sử dụng dụng cụ tháo lắp, đo kiểm thành thạo, chuẩn
9 Giải thích nguyên nhân hư hỏng thường gặp của bộ ly hợp
2_ Yêu cầu:
Yêu cầu của bộ ly hợp:
9 Truyền hết moment quay lớn nhất của động cơ trong mọi điều kiện
9 Đóng ly hợp phải êm dịu Môment quán tính phần bị động phải nhỏ để giảm bớt
tải trọng va đập lên các bánh răng của hộp số
9 Mở ly hợp dứt khốt và nhanh để việc cài số êm dịu
9 Đảm bảo cho hệ thống truyền lực khi bị quá tải
Yêu cầu của học sinh:
9 Sử dụng dụng cụ đúng qui định
9 Vệ sinh gọn gàng sạch sẽ
3_ Phân loại: chủ yếu là 3 loại :
9 Ly hợp điều khiển bằng cơ khí :
9 Ly hợp điều khiển bằng thuỷ lực trợ lực khí nén
9 Ly hợp điều khiển bằng điện từ
II_ Phương pháp kiểm tra ly hợp trên xe :
1 Trục trặc khi cắt ly hợp :
9 Ly hợp không thể cắt, chuyển số chậm hoặc có tiếng va bánh răng
9 Chèn các khối chặn vào dưới các bánh xe Kéo hết phanh tay
9 Đạp ly hợp và khởi động động cơ
9 Thả bàn đạp ly hợp khi cần gạt số ở vị trí trung gian
9 Chuyển cần số chậm và thật nhẹ nhàng đến vị trí lùi mà không đạp lên ly
hợp và đợi đến lúc phát ra tiếng va bánh răng
9 Khi có tiếng va bánh răng thì đạp ly hợp chầm chậm Nếu tiếng va không
còn khi đạp thêm ly hợp và chuyển số êm thì không có trục trặc về cắt ly
hợp
2 Sự trượt ly hợp:
9 Khi bị trượt thường tốc độ xe không tăng cùng với tốc độ dộng cơ khi
tăng đột ngột, giảm công suất khi có mùi cháy khét từ ly hợp
9 Chèn các khối chặn vào dưới các bánh xe Kéo hết phanh tay
9 Đạp ly hợp và khởi động động cơ
Trang 2Trường CĐCN4 Bộ Ly Hợp
9 Cần số ở vị trí cao nhất Tăng đều tốc độ động cơ và thả chậm ly hợp
9 Nếu máy bị chết thì ly hợp không trượt
3 Ly hợp rung :
9 Tháo khối chặn dưới các bánh xe và chuyển cần gạt số tới số thấp
9 Aên khớp ly hợp và cho xe khởi hành chậm Nếu chuyển động mà không
bị rung thđộng không bình thường, thì không có trục trặc khi ăn khớp
4 Ly hợp có tiếng kêu không bình thường:
9 Chèn các khối chặn vào dưới các bánh xe Đạp ly hợp và khởi động động
cơ
9 Thả bàn đạp ly hợp trong khi để cần số ở vị trí trung gian
9 Đạp và nhả nhiều lần để xác định tiếng kêu không bình thường
III_ Hiệu chỉnh bàn đạp ly hợp :
1_ Kiểm tra chiều cao bàn đạp :
9 Chiều cao kể từ sàn: (192.8 _ 202.8 ) mm
9 Chiều cao kể tấm asphalt: (186.8_ 196.8 )
mm
2_ Nếu cần kiểm tra lại chiều cao bàn đạp:
9 Nới lỏng ốc hãm và vặn bu lông cho đến
chiều cao đúng qui định
3_ Kiểm tra hành trình tự do bàn đạp, thanh
đẩy:
9 Đạp bàn đạp ly hợp xuống cho đến khi
cảm thấy có lực cản
9 Hành trình tự do của bàn đạp : 5.0_ 15.0
mm
9 Đạp nhẹ bàn đạp cho đến khi lực cản bắt dầu
tăng lên một chút
9 Hành trình tự do thanh đẩy ở đầu bàn đạp
1.0_ 5.0 mm
4_ Chỉnh hành trình tự do bàn đạp và thanh
đẩy :
9 Nới lỏng ốc hãm và vặn thanh đẩy cho đến
khi hành trình tự do của bàn đạp và hành trình tự do của thanh đẩy như qui định
9 Vặn chặt ốc hãm, kiểm tra lại chiều cao của bàn đạp
5_ Kiểm tra điểm cắt ly hợp :
9 Kéo hết phanh tay và chèn bánh xe
9 Khởi động động cơ và cho chạy không tải
Trang 39
9
9
A_ B
9 Không
chuyển
khi các b
9 Từ từ đạ
cách từ
cắt ly hợ
đạp
9 Khoảng
hơn( từ
điểm cắt
9 Nếu kho
thì:
• Ki
• Hà
bàn
• Xả
• Ki
BỘ LY HỢ
đạp bàn cần số đến bánh răng ă
ạp bàn đạp điểm bánh
ợp ) đến vị
cách tiêu
vị trí cuố t)
oảng cách k
ểm tra chiề ành trình tự
n đạp
ả khí trong đ
ểm tra nắp
ỢP:
đạp ly hợ
vị trí số lù
ăn khớp với
ly hợp và đ răng hết k trí cuối cùn
chuẩn: 25
i cùng bàn không như t
ều cao bàn đ
ự do của tha
đường ống
và đĩa ly hợ
ợp, từ từ
ùi cho đến
i nhau
đo khoảng kêu ( điểm
ng của bàn
5mm hoặc
n đạp đến tiêu chuẩn
đạp
anh đẩy và
ly hợp
ợp
Trang 4Trường CĐCN4 Bộ Ly Hợp
I_ Phương pháp tháo:
1 Tháo hộp số ra khỏi động cơ
2 Tháo nắp ly hợp và đĩa ly hợp
Đánh dấu vị trí lên bánh đà và nắp ly hợp
Nới lần lượt mỗi bu lông một vòng đẩ lò xo
ly hợp dãn ra đều
Chú ý:
đừng đánh rơi đĩa ly hợp
3 Tháo vòng bi cắt ly hợp và càng ra khỏi hộp số
Tháo vòng bi cùng với càng sau đó tách chúng ra
4 Tháo chốt tỳ càng cắt và cao su chắn
II_ Phương pháp kiểm tra sửa chữa bộ ly hợp:
Trang 51_ Đĩa ly hợp:
9 Kiểm tra độ mòn đĩa ly hợp
9 Dùng thước cặp đo chiều sâu đầu
đinh tán
9 Chiều sâu nhỏ nhất: 0.3mm
9 Nếu cần thiết thì thay đĩa ly hợp
9 Dùng thước kẹp kiểm tra độ mòn không
đều của đĩa bị động Hiệu số kích thước
không lớn hơn: 0.45 mm
Kiểm tra độ đảo của đĩa ly hợp :
9 Dùng đồng hồ so kế kiểm tra: độ đảo lớn
nhất là 0.8mm
9 Chỗ lắp đinh tán vào moayơ then hoa cho
phép mòn , méo đến :0.3_ 0.4mm
2_ Kiểm tra độ đảo bánh đà:
9 Dùng đồng hồ so kế kiểm tra: độ đảo lớn
nhất là :0.1mm
9 Nếu cần thì thay thế
3_ Kiểm tra bạc lót :
9 Quay bánh đà bằng tay trong khi dựng một
lực theo chiều quay
9 Nếu bạc bị kẹt hoặc lực cản quá lớn thì
thay bạc lót
Lưu ý: bạc được bôi trơn vĩnh cửu nên không cần
làm sạch hay bôi trơn
4_ Nếu cần thiết thì thay bạc lót:
9 Tháo 2 bulong tại các điểm xuyên tâm đối
diện
9 Dùng cảo tháo bạc lót
9 Lắp bạc mới vào
9 Momen xiết: 850kgf.cm (83N.m)
4_ Nếu cần thiết thì thay bạc lót:
9 Tháo 2 bulong tại các điểm xuyên tâm đối
diện
9 Dùng cảo tháo bạc lót
9 Lắp bạc mới vào
Momen xiết: 850kgf.cm (83N.m)
Trang 6Trường CĐCN4 Bộ Ly Hợp
5_ Kiểm tra mòn lò xo:
9 Dùng thước cặp đo chiều sâu và chiều rộng vết mòn
9 Chiều sâu lớn nhất A :0.5mm
9 Chiều rộng lớn nhất B: 5mm
9 Kiểm tra sự đàn hồi của lò xo bằng dụng cụ đo lực nén lò xo, nếu không
đủ đàn hồi thì thay mới: 40_ 50kg/cm2
6_ Kiểm tra vòng bi cắt ly hợp:
9 Quay vòng bi bằng tay đồng thời áp vào bạc một lực theo chiều hướng
trục
Lưu ý: vòng bi được bôi trơn vĩnh cửu Yêu cầu không rửa hoặc bôi trơn
7_ Kiểm tra càng mở ly hợp:
9 Kiểm tra xem càng mở có bị cong hay quằn, nếu có thì phục hồi lại cho
đúng kỹ thuật hay thay mới
9 Bề mặt công tác bị mòn có thể lắp sau đó mài lại
9 Mòn rãnh then hoa độ lệch tâm của rãnh then hoa so với mặt phẳng
đối xứng của lỗ chi tiết không được lớn hơn: 0.14mm
8_ Kiểm tra đĩa ép và đĩa ép trung gian:
9 Bề mặt mâm ép phải phẳng nhẵn.Độ không phẳng nhẵn cho
phép:0.2mm Nếu khắc phục thì nên mài trong phạm vi cho phép
9 Dùng bột màu kiểm tra sự tiếp xúc của mâm ép và tấm ma sát Độ tiếp
xúc phải lớn hơn 70% diện tích tiếp xúc
9 Rãnh lắp đòn mở cho phép mòn 0.12mm , nếu qúa giá trị số này thì phải
sửa chữa
9 Kiểm tra độ mòn rơ của bạc đạn ổ trượt Nếu mòn quá thay mới
III_ Phương pháp ráp ly hợp:
1 Lắp đĩa, nắp ly hợp vào bánh đà
9 Lồng cỡ vào đĩa ly hợp sau đó đặt chúng vào bánh đà
9 Lưu ý: Cẩn thận lắp đĩa sai chiều
9 Gióng thẳng các dấu trên nắp ly hợp và bánh đà
9 Theo các qui trình chỉ ra trên hình, xiếy các bu lông theo đúng thứ tự bắt đầu từ
bu lông có vị trí gần chốt trên đỉnh
9 Momen xiết: 195 kgf.cm ( 19 N.m)
9 Lưu ý: xiết chặt các bu lông theo thứ tự một cách đều đặn
9 Dịch chuyển cỡ lên xuống, phải và trái nhẹ để kiểm tra đĩa đồng tâm
2 Kiểm tra độ đồng phẳng của đầu lò xo đĩa
9 Dùng đồng hồ so kế có con lăn
9 Độ đồng phẳng lớn nhất : 0.5mm
Trang 79 Không như tiêu chuẩn thì điều chỉnh lại
3 Lắp cao su chắn bụi và điểm tỳ càng
cắy ly hợp vào hộp số
4 Bôi mỡ moayơ
9 Bôi mỡ vào càng cắt điểm tiếp xúc
5 Bôi mỡ vào then hoa
6 Lắp vòng bi cắt ly hợp và càng vào hộp
số
7 Lắp hộp số lên động cơ
IV_ Kiểm tra, sửa chữa hệ thống ly hợp trợ
lực bằng thủy lực:
Trang 8
IV.1_ P
g CĐCN4
Phương ph háp tháo, rááp xy lanh chính của ly hợp:
Bộ Lyy Hợp
Trang 91_ Tháo xy lanh chính:
9 Hút dầu ra bằng xylanh
9 Tháo đường ống dẫn dầu ly hợp
Trang 10Trường CĐCN4 Bộ Ly Hợp
9 Momen xiết :155kgf.cm(15N.m)
9 Dùng bình để hứng dầu
Tháo 2 đai ốc bắt và kéo xylanh chính ra
9 Momen xiết:140kkgf.cm(14N.m)
2_ Tháo rời chi tiết :
a) Tháo chạc chữ U
9 Nới lỏng đai ốc hảm và tháo chạc chữ U
9 Tháo đai ốc hãm
b) Tháo bình chứa dầu
9 Tháo bộ bulong, đệm và bình chứa dầu ra
c) Tháo cần bẩy:
9 Tháo cao su chắn bụi về phía sau và tháo
phanh hảm bằng kìm
9 Tháo đệm hảm và cần đẩy ra
d) Tháo piston và lòi xo ra:
9 Thổi khí nén vào xylanh và tháo piston và lò
xo
3_ Lắp chi tiết:
9 Bôi mỡ lên vị trí chi tiết như hình vẽ
9 Lắp piston và lò xo vào lòng xylanh
9 Lắp cần đẩy:
9 Lắp cần đẩy với đệm giữ vào xylanh
9 Dùng kìm tháo nắp phanh hãm và nắp cao
su
9 Lắp bình chứa dầu:
- Lắp bình chứa dầu và đệm mới vào bulong
Momenxiết:250kkgf.cm(25N.m)
9 Lắp chạc chữ U:
9 Lắp đai ốc hảm và chạc chữ U
9 Xiết đai ốc hãm
9 Momen xiết: 120kkgf.cm( 12N.m)
4_ Lắp xy lanh chính:
9 Lắp theo thứ tự ngược lại quá trình tháo
9 Lưu ý sau khi lắp cụm, xả khí hệ thống và
điều chỉnh bàn đạp
IV.2_ Phương pháp tháo, ráp xy lanh cắt ly hợp:
Trang 111_ Tháo cụm:
9 Tháo ống dẫn dầu:
9 Dùng bình hứng dầu
9 Momen xiết:155kgf.cm( 15N.m)
9 Tháo 2 bulong và kéo xylanh ra.:
9 Dùng bình hứng dầu
9 Momen xiết:120kgf.cm( 12N.m)
Nút xả khí
Lò xo Piston
Cao su chắn bụi Cần đẩy
Đường ống ly hợp
Thân xy lanh cắt ly hợp
Trang 12Trường CĐCN4 Bộ Ly Hợp
2_ Tháo rời chi tiết:
9 Kéo cao su chắn bụi cùng với cần đẩy
9 Tháo piston
9 Thổi khí nén vào xylanh, tháo piston và lò
xo
9 Tháo nút xả khí
3_ Lắp chi tiết:
9 Lắp nút xả khí
9 Momen xiết:110kgf.cm( 11N.m)
9 Bôi dầu bôi trơn lên piston như hình bên
9 Lắp piston và lò xo vào xylanh
9 Lắp cao su chắn bụi và thanh đẩy vào
xylanh
4_ Lắp xylanh cắt ly hợp :
9 Lắp theo thứ tự ngược với qui trình tháo
9 Chú ý: sau khi lắp cụm, xả khí hệ thống ly
hợp
IV 3_ Kiểm tra, sửa chữa:
1_ Kiểm tra xy lanh :
9 Kiểm tra lòng xy lanh phải được nhẵn bóng,
không có vết cạo, rỗ, xước Nếu không thay
mới, sửa chữa
9 Độ côn cho phép: 0.05mm Nếu không như
tiêu chuẩn thì thay mới
2_ Kiểm tra piston:
9 Piston phải nhẵn bóng, không có vết cào
xước
9 Piston không được mòn quá 0.05_ 0.07mm so với đường kính tiêu chuẩn
9 Khe hở giữa piston và xy lanh cho phép tới: 0.025_ 0.03mm
3_ Kiểm tra lò xo hồi vị:
Trang 139 Các lò xo hồi vị không được có vết rỗ trên mặt ngồi của dây lò xo và phải đủ tiêu
chuẩn về lực đàn hồi, độ giảm cho phép 10% trị số nguyên thủy
4_ Kiểm tra phốt:
Để kiểm tra phốt ta làm như sau:
9 Rửa sạch lòng xy lanh trợ lực
9 Bôi một lớp mỡ mỏnh dầu phanh vào lòng xy lanh đưa phốt vào lòng xy lanh
9 Dùng ngón tay dẩy nhẹ phốt vào, làm cho phốt chuyển động trong lòng xy lanh
9 Nên di chuyển được phốt còn sử dụng nếu đẩy mạnh mà phốt không di chuyển
được thì nó đã bị giãn nở, mất tác dụng cho sự làm việc vì vậy phải thay mới
5_ Hiệu chỉnh bàn đạp ly hợp :
9 Muốn hiệu chỉnh độ cao của pedal ly hợp ta phải hiệu chỉnh hành trình cây đẩy
bàn đạp ly hợp
9 Sự điều chình này phải đảm bảo đủ áp lực dầu cho bàn đạp, độ cao của pedal phải
cao hết tầm, nếu đọ cao không đủ thì phải điều chỉnh ở cây đẩy xy lanh ta nới
lỏng các đai ốc và xoay đi để phần ren của nó được đi vào hay đi ra để có độ cao
thích hợp, sau đó siết chặt đai ốc và kiểm tra pedal
6_ Hiệu chỉnh khe hở bạc đạn chà:
9 Việc hiệu chỉnh này được tiến hành ở xylanh con để tạo khe hở giữa bạc đạn chà
và càng mở ly hợp Được tiến hành như sau :
9 Kiểm tra độ cao của ly hợp
9 Nới lỏng đai ồc trên cây đẩy xylanh con và tháo chốt ra
9 Đẩy càng ly hợp về phía trước cho đều khi bạc đạn chà bắt đầu tiếp xúc với đòn
mở ly hợp
9 Đẩy cây đẩy piston xylanh con đến vị trí mở sau đó lắp chốt lại trên càng mở ly
hợp, phải chú ý bạc đạn chà bắt đầu ép lên các đòn mở, khố chốt, kiểm tra sự vận
hành của tồn bộ hệ thống
9 Kiểm tra lại mức dầu trên bình chứa để trong quá trình điều chỉnh không cóï ảnh
hưởng sự lẫn lộn của bọt khí trong hệ thống
V_ Kiểm tra sửa chữa hệ thống điều khiển ly hợp bằng cơ khí:
Trang 149
9
9
9
VII_ N
Các hư
g CĐCN4
Thông thườ
hư hỏng sa
Kiểm tra cá
gió hạn khô
Các ren trê
nếu có thì t
Các điểm t
lót bị mòn
Những hư h
ư hỏng thườ
ờng hệ thốn u:
ác khớp nố ông, nếu lỏn
ên dầu các c tiện ren mớ tựa của cơ , xiết ốc điề
hỏng thườn
ờng gặp của
ng ly hợp đ
ối giữa các đ
ng thì điều cần đẩy, đò
ới hoặc thay cấu đổi ch
ều chỉnh lại
ng gặp của
ly hợp gồm
điều khiển b
đầu trục xe chỉnh lại cò
òn nối có bị mới
hiều có bị m
i hoặc thay
ly hợp:
m một số trư
bằng cơ khí
em có bị lỏn
òn không th
ị sờn ren ha
mòn lỏng ha
mới
ường hợp sa
í thường có
ng hay bị m
hì thay mới
ay cháy ren
ay không, c
au:
Bộ Ly
ó những
mòn quá
n không, các ống
y Hợp
Trang 15Hư hỏng Nguyên nhân Biện pháp sửa chữa
1 Bị trượt trong
lúc nối khớp ly
hợp
Điều chỉnh sai chiều dài cây đẩy gắp vòng bi buýt tê
Lò xo mâm ép bị gãy
Đĩa ly hợp bị mòn ma sát
Ba cần bẩy bị cong
Đĩa ly hợp bị dính dầu mỡ
Chỉnh sai 3 cần bẩy
Chỉnh lại
Thay mới
Tán bố lại, thay đĩa mới
Chữa lại, không được kẹt
Rửa sạch hay thay mới
Chỉnh lại
2 Bị rung, không
êm khi nối khớp ly
hợp
Mặt bố đĩa ly hợp bị dính dầu mỡ hoặc long đinh tán
Chiều cao 3 cần bẩy không thống nhất
Đĩa ly hợp bị kẹt trên trục sơ cấp hộp số
Mặt bố đĩa ly hợp, các lò xo mâm
ép bị vỡ
Thay mới đĩa ly hợp
Chỉnh lại
Bôi trơn, sửa chữa
Thay mới các chi tiết hỏng
3 Ly hợp không
cắt hồn tồn được
Khoảng hành trình tự do của bàn đạp ly hợp không đúng
Đĩa ly hợp hoặc mâm ép bị cong, vênh
Các mặt bố ma sát ly hợp bị long đinh tán
Chiều cao 3 cần bẩy không thống nhất
Moayơ ly hợp kẹt trên trục sơ cấp hộp số
Chỉnh lại
Thay mới các chi tiết hỏng
Tán đinh lại
Chỉnh lại
Sửa chữa, bôi trơn
4 Bộ ly hợp bị
khua ở vị trí nối
khớp
Moayơ then hoa quá mòn lỏng trên trục sơ cấp hộp số
Các lò xo giảm dao động xoắn của đĩa ly hợp bị yếu hoặc gãy
Động cơ và hộp số không ngay tâm
Thay chi tiết mới đã mòn khuyết
Thay mới đĩa ly hợp
Định tâm và chỉnh lại
Trang 16Trường CĐCN4 Bộ Ly Hợp
5 Bộ ly hợp bị khua
ở vị trí cắt khớp
Vòng bi buýt tê bị mòn, hỏng, thiếu dầu bôi trơn
Cần bẩy bị chỉnh sai Vòng bi gối đầu trục sơ cấp trong tâm bánh đà bị mòn hỏng hoặc khô dầu bôi trơn
Tổ chức bôi trơn hoặc thay mới
Chỉnh lại
Bôi trơn hoặc thay mới
6 Chấn rung bàn
đạp ly hợp
Động cơ hộp số không thẳng hàng
Mâm ép bị vênh, nứt Chỉnh sai 3 cần bẩy
Vỏ bộ ly hợp bị lệch tâm với bánh
đà
Catte bộ ly hợp bị lệch
Bánh đà không được ráp đúng chốt định vị
Chỉnh lại
Chỉnh lại
Chỉnh lại
Chỉnh lại
Chỉnh lại, hoặc thay mới
Sửa chữa lại
7 Đĩa ly hợp chóng
mòn
Hành trình tự do của bàn đạp ly hợp không đúng
Ba cần bẩy bị cong, kẹt
Mâm ép hoặc đĩa ly hợp bị vênh
Sử dụng liên tục bộ ly hợp
Người điều khiển xe ấn mãi lên bàn đạp ly hợp
Chỉnh lại
Chỉnh lại, hoặc thay mới
Thay mới bộ phận hỏng
Hạn chế việc sử dụng
Không gác chân lên bàn đạp ly hợp khi ôtô chạy
8 Bàn đạp ly hợp
nặng
Bàn đạp bị cong hoặc kẹt
Các cần đẩy cơ khí không ngay nhau
Uốn thẳng, bôi trơn
Chỉnh lại
9 Ly hợp bị rơ
Đĩa ma sát bị cong
Do dầu mỡ dính vào đĩa ma sát
Các răng then hoa trên trục vào hộp số bị sét hoặc bị hư
Nắn hoặc thay mới
Rửa hoặc thay mới
Tổ chức bôi trơn, thay mới