Giáo án Hóa học 9 bài 47: Chất béo

- Tính chất hóa học: Phản ứng thủy phân trong môi trường axit và môi trường kiềm phản ứng xà phòng hóa.. - Ứng dụng: Là thức ăn quan trọng của người và động vật, là nguyên liệu trong côn

BÀI 47: CHẤT BÉO

I MỤC TIÊU:

1.Kiến t hức :

- Khái niệm chất béo, trạng thái thiên nhiên, công thức tổng quát của chất béo đơn giản là (RCOO)3C3H5, đặc điểm cấu tạo

- Tính chất vật lý: trạng thái, tính tan

- Tính chất hóa học: Phản ứng thủy phân trong môi trường axit và môi trường kiềm (phản ứng xà phòng hóa)

- Ứng dụng: Là thức ăn quan trọng của người và động vật, là nguyên liệu trong công nghiệp

2 Kỹ n ăng :

- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh thí nghiệm, rút ra được nhận xét về công thức đơn giản, thành phần cấu tạo và tính chất của chất béo

- Viết được PTHH phản ứng thủy phân của chất béo trong môi trường axit, môi trường kiềm

- Phân biệt chất béo (dầu ăn, mỡ ăn) với hidrocacbon (dầu, mỡ công nghiệp)

- Tính khối lượng xà phòng thu được theo hiệu suất

3 Thái đ ộ : Nghiêm túc trong học tập, yêu thích môn học

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo v iên : Ống nghiệm, dầu ăn, nước, benzen.

2 Học s inh: Xem trước nội dung bài học.

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

1 Ổn đ ịnh t ổ c hức: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.

2 Bài c ũ : Không kiểm tra.

3 Bài m ới :

Hoạt động 1: I CHẤT BÉO CÓ Ở ĐÂU? (5’)

- Trong thực tế chất béo có ở

đâu?

- Nhận xét, bổ sung

- Liên hệ thực tế trả lời

- Nghe giảng, ghi bài

- Chất béo có nhiều trong

cơ thể động vật (mô mỡ), thực vật (quả, hạt, )

Hoạt động 2: II CHẤT BÉO CÓ NHỮNG TÍNH CHẤT VẬT LÝ

QUAN TRỌNG NÀO? (7’)

-Tiến hành thí nghiệm: Cho

vài giọt dầu ăn vào 2 ống

nghiệm đựng nước và bezen

- Yêu cầu Hs nêu hiện tượng

và nhận xét về tính chất vật lí

của chất béo?

- Nhận xét, bổ sung

- Quan sát

- Nhận xét

- Nghe giảng, ghi bài

- Chất béo không tan trong nước và nhẹ hơn nước, tan được trong dầu hỏa,

bezen

Hoạt động 3: III CHẤT BÉO CÓ THÀNH PHẦN VÀ CẤU TẠO NHƯ THẾ

NÀO? (7’)

-Gv giới thiệu: đun chất béo ở

nhiệt độ cao, áp suất cao,

người ta thu được glixerol và

-Hs: Lắng nghe, ghi bài - Đun chất béo ở t0 cao, p

cao→ glixerol C3H5(OH)3

+ các axit béo ( R –

các axit béo.

- Giới thiệu công thức chung

của axit béo R – COOH và

công thức của glixerol

- Nhận xét về thành phần của

axit béo?

- Lắng nghe

- Kết luận

COOH)

- Chất béo là hỗn hợp nhiều este của glixerol với axit béo, có công thức chung là (R-COO)3C3H5

Hoạt động 4: IV CHẤT BÉO CÓ TÍNH CHẤT HÓA HỌC QUAN TRỌNG NÀO?

2 Phản ứng thuỷ phân trong môi trường axit (10’)

- GV: Giới thiệu phản ứng

thuỷ phân trong môi trường

axit và hướng dẫn HS viết

PTHH

- Nghe giảng, ghi bài (RCOO)3C3H5 + 3H2O



 

Axit ,t0 3RCOOH +

C3H5(OH)3

(axit béo) (glixerin)

2 Phản ứng thuỷ phân trong môi trường kiềm:

( Phản ứng xà phòng hoá) (10’)

- Giới thiệu phản ứng xà phòng

hoá và hướng dẫn HS viết

PTHH

- Nghe giảng, ghi bài (RCOO)3C3H5 + 3NaOH



t0 3RCOONa + C3H5OH

Hoạt động 5: V CHẤT BÉO CÓ ỨNG DỤNG GÌ? (5’)

- Yêu cầu Hs tìm hiểu thông

tin và nêu ứng dụng của chất

- Trả lời - Là thức ăn quan trọng

của người và động vật, là

- Nhận xét, bổ sung - Nghe giảng, ghi bài

nguyên liệu trong công nghiệp

Hoạt động 6: VI CỦNG CỐ - DẶN DÒ (6’)

-Gv: Yêu cầu Hs làm bài tập

Bài tập 1:Hoàn thành các PTHH sau:

a) (CH3COO)3C3H5 + NaOH  t0 ? + ?

b) (C17H35COO)3C3H5 + ?  t0

C17H35COOH

+ ?

c) CH3COOC2H5 + ?  t0 CH3COOK + ?

Bài tập 2: Tính khối lượng muối thu được

khi thủy phân hoàn toàn 178 kg chất béo

có công thức (C17H35COO)3C3H5 (phản ứng

xà phòng hóa)

-Gv: Hướng dẫn Hs bài tập 4 SGK/147

-Hs: làm bài tập

Bài tập 1

PTHH:

a) (CH3COO)3C3H5 + 3NaOH  t0 3CH3COONa + C3H5OH

b) (C17H35COO)3C3H5 + 3H2O  t0

3C17H35COOH + C3H5OH c) CH3COOC2H5 +KOH  t0

CH3COOK + C2H5OH + C2H5OH

Bài tập 2:

PTHH:

(C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH  t0

3C17H35COONa +

C3H5OH Theo PTHH:

890 kg chất béo → 918 kg muối

178 kg chất béo → x kg muối

Khối lượng muối thu được là:

x = (178 918)/890 = 183,6 (kg)

-Gv: Dặn Hs về nhà học bài, làm bài tập 1,

2, 3, 4 SGK/ 147

-Hs: ghi nhớ