Sinh 11 t21 he tuan hoan (t2)

Tim Hệ mạch Dịch tuần hoàn Chức năng : vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận khác để đáp ứng cho các hoạt động sống của cơ thể.. Hệ tuần hoàn của động vật được cấu tạo chủ yế

BÀI 19 :

Tim Hệ

mạch

Dịch tuần hoàn

Chức năng : vận chuyển các

chất từ bộ phận này đến bộ phận khác để đáp ứng cho

các hoạt động sống của cơ

thể

Hệ tuần hoàn của động vật được cấu tạo chủ yếu bởi các bộ phận nào ? Hệ tuần hoàn có chức năng gì ?

- Năm 1902 Kuliapko nuôi 10 quả tim trẻ con chết trên 20 giờ, đã làm sống lại 7 quả

- Năm 1912 Carel ở Pháp cắt rời tim của phôi gà, nuôi sống được gần 30 năm

co bóp nhịp nhàng nếu được cung cấp

đủ dinh dưỡng và

oxi với một nhiệt

độ thích hợp

1 Tính tự động của tim

-Tính tự động của tim: là khả năng tự co dãn theo chu kì của tim

- Nguyên nhân: do hệ dẫn truyền tim (tập hợp các sợi đặc biệt có trong thành tim) Bao

NÚT XOANG NHĨ

- Nút xoang nhĩ:nằm tiếp giáp giữa xoang tĩnh mạch và tâm nhĩ phải, được gọi là nút tạo nhịp Ở người nút này tạo

khoảng 70 - 78 nhịp / phút.

NÚT NHĨ THẤT

- Nút nhĩ thất :nằm ở ranh giới tâm nhĩ và tâm thất, nhận xung điện từ nút xoang nhĩ truyền xuống bó His

- Bó His đi từ nút nhĩ thất tới vách liên thất thì chia làm 2 nhánh, phải

và trái tạo thành mạng Puôckin.

BÓ HIS VÀ MẠNG PUÔCKIN

Nút xoang nhĩ

Nút nhĩ thất

Bó His

Mạng Puôckin

Cơ chế:

Nút xoang nhĩ tự

phát xung điện cơ tâm nhĩ tâm nhĩ co nút nhĩ thất

bó His mạng puôc-kin

cơ tâm thất tâm thất co.

 Tính tự động của tim có ý nghĩa gì với cá thể sinh vật đó?

Giúp tim đập tự động, cung cấp

đủ ôxy và chất dinh dưỡng cho

cơ thể cả khi ngủ.

2 Chu kì hoạt động của tim:

- Quan sát hình cho biết chu kì tim là gì và mỗi chu kì gồm mấy pha? Thời gian ở mỗi pha?

Sơ đồ chu kì hoạt động của tim

a) Đường ghi hoạt động của tim b) Thời gian co dãn tâm nhĩ

c) Thời gian co dãn tâm thất 1.Co nhĩ; 2 Co thất;

3.Dãn chung; 4.Một chu kì tim.

->Mỗi chu kì kéo dài 0,8s.

->Một phút có khoảng 75 chu kì  Nhịp tim là ~75 nhịp/phút

PHA CO TÂM

NHĨ -Đẩy máu từ tâm nhĩ xuống tâm thất -Thời gian 0,1s

PHA DÃN CHUNG

Lí giải vì sao tim hoạt động suốt đời mà

không mệt mỏi?

- ở đa số động vật, nhịp tim/phút tỉ lệ nghịch với khối lượng cơ thể.

- Tim trẻ em đập nhanh hơn tim người

lớn

13

Tại sao lại có sự khác biệt về nhịp tim giữa các loài

động vật?

Có phải loài có khối lượng càng lớn thì nhịp tim càng

nhanh không?

Tại sao nhịp tim của trẻ em lại nhanh hơn

người lớn????

- Động vật càng

nhỏ, tim đập càng nhanh và ngược lại

động vật càng lớn tim đập càng chậm.

II Hoạt động của

hệ mạch : 1 Cấu trúc hệ

mạch :

- HƯ m¹ch gåm nh÷ng thµnh phÇn nµo?

- So s¸nh kÝch th íc c¸c lo¹i

m¹ch?

- Khái quát đường đi của máu trong hệ mạch thành

sơ đồ

Động mạch chủ

Động mạch có đường kính nhỏ dần

Tiểu động mạch

Mao mạch

Tiểu tĩnh mạch

Tĩnh mạch có đường kính lớn dần.

T ĩnh mạch chủ

Tim

Tùy theo nhu cầu trao đổi chất từng lúc và từng nơi mà sự phân phối máu có những thay đổi : co thắt mạch ở những nơi cần ít máu và dãn nở mạch ở những bộ phận cần nhiều máu, đang hoạt động Các nhánh thần kinh sinh dưỡng tham gia vào hoạt động điều hòa này.

Định nghĩa: Áp lực máu tác dụng lên thành mạch gọi là huyết áp

- Huyết áp là một chỉ số dùng để biểu thị khả năng bơm máu của tim ra các mạch máu và kháng lực của các mạch máu.

- Huyết áp bình thường là một điều kiện cần

để chứng tỏ hệ thống tuần hồn hoạt động bình thường.

2 Huyết

áp:

Do tim bơm máu vào động mạch từng đợt nên tạo ra hai loại huyết áp

• Huyết áp tối đa (còn gọi là

huyết áp tâm thu) ứng với

lúc tim co, tim bơm máu vào

động mạch (110-120mmHg)

• Huyết áp tối thiểu (còn gọi

là huyết áp tâm trương) ứng

với lúc tim dãn, máu không

được bơm vào động mạch

(70 – 80 mm Hg)

Huyết áp trong mạch máu

thay đổi khi nào ?

Khi thay đổi lực co tim, nhịp tim,khối

quánh của máu, sự đàn hồi của mạch máu

- Huyết áp trong hệ mạch là kết quả tổng hợp của các yếu sau :

+ Sức co bóp của tim và nhịp tim

+ Sức cản trong mạch máu + Khối lượng máu và độ quánh của máu

1 Tại sao tim đập nhanh và mạnh làm huyết áp tăng, tim đập chậm và ýêu làm huýêt áp giảm?

2.Tại sao khi mất máu thì huyết áp giảm?

Loại

mạch

Động mạch chủ

Động mạch lớn

Tiểu động mạch

Mao mạch

Tiểu tĩnh mạch

Tĩnh mạch chủ Huyết

áp

(mmHg)

120 – 140

110 – 125

40 – 60 20 –

40

10 – 15  0

Bảng Biến động huyết áp trong hệ mạch của

người trưởng thành

Trong hệ mạch, từ động mạch chủ  tĩnh

mạch chủ thì huyết áp giảm dần Huyết áp giảm dần là do ma sát của máu với thành mạch và ma sát của các phần tử máu với nhau khi máu chảy trong mạch.

Trong hệ mạch, huyết áp biến động như thế nào? Tại sao?

Ta thường đo huyết áp ở cánh

tay, còn trâu bò thì được đo ở

đuôi ?

Đó là vì người ta thường đo huyết áp ở nơi có động mạch chủ đi qua do được bơm trực tiếp từ tim lên nên tăng độ chính xác về huyết áp

Một số bệnh liên quan đến

huyết áp

• Cao huyết áp: khi huyết áp cực đại lớn

quá 150mmHg và kéo dài, đó là chứng huyết áp cao Huyết áp cao dễ làm vỡ mạch máu gây xuất huyết nội.

• Huyết áp thấp: nếu huyết áp cực đại

thường xuống dưới 80mmHg thì người

đó bị huyết áp thấp Người bị huyết áp thấp dễ bị ngất do sự cung cấp máu cho não kém.

Máu chảy nhanh nhất trong động mạch

và chậm nhất trong các mao mạch,

đảm bảo cho sự trao đổi chất giữa máu

với các tế bào của cơ thể.

Không phải máu biết tự điều chỉnh vận tốc của mình Máu chảy chậm ở mao mạch là

do tổng diện tích mao mạch lên tới 6200 cm2 Trong khi đó, tiết diện của động

mạch chủ chỉ là 5-6 cm2

Vậy theo các bạn, chúng ta có thể điều chỉnh huyết áp và vận tốc máu được

không?

Muốn biết được điều này,

chúng ta hãy so sánh hoạt

động của tim lúc mệt và lúc

nghỉ ngơi Sau khi tập

Vovinam, các bạn thấy tim

mình đập nhanh hơn hay

chậm hơn? Theo bạn, nguyên nhân là do đâu?

3 Vận tốc máu :

Vận tốc máu là gì

?

-Vận tốc máu là tốc độ máu

chảy trong một giây.

Vận tốc máu ở động mạch,

mao mạch, tĩnh mạch có giống nhau không ?

- Vận tốc máu ở động mạch