CHƯƠNG 3 VĂN HÓA TỔ CHỨC VÀ SỰ ĐA DẠNG

Mục đích• Định nghĩa văn hóa tổ chức; thảo luận về sự tương tác của văn hóa dân tộc và văn hóa công ty MNC • XÁC ĐỊNH bốn loại hình phổ biến nhất của văn hóa tổ chức và thảo luận về

Mục đích

• Định nghĩa văn hóa tổ chức; thảo luận về sự

tương tác của văn hóa dân tộc và văn hóa công ty (MNC)

• XÁC ĐỊNH bốn loại hình phổ biến nhất của văn

hóa tổ chức và thảo luận về đặc điểm của từng

loại hình

• CUNG CẤP tổng quan về tính chất, mức độ đa

văn hóa và sự đa dạng trong các MNC hiện nay

• THẢO LUẬN về đường lối và các nguyên tắc

được sử dụng trong việc xây dựng các đội và tổ chức đa văn hóa hiệu quả

Bản chất của văn hóa tổ chức

• Văn hóa tổ chức: Giá trị và niềm tin chung cho

phép các thành viên hiểu rõ vai trò của họ và

các chuẩn mực của tổ chức, bao gồm:

– Các quy tắc hành vi phải tuân thủ, tiêu biểu như ngôn ngữ chung, thuật ngữ, lễ nghi,…

– Các chuẩn mực, chẳng hạn như khối lượng công việc phải hoàn thành, mức độ hợp tác giữa nhà quản lý và nhân viên

– Các giá trị chủ yếu mà tổ chức ủng hộ và kỳ vọng

những người tham gia sẽ chia sẻ (ví dụ, chất lượng sản phẩm và dịch vụ cao, tỷ lệ vắng mặt thấp, hiệu quả làm việc cao)

Văn hóa tổ chức (tiếp)

• Các giá trị và niềm tin khác:

– Triết lý liên quan đến cách đối xử với nhân viên

và khách hàng

– Quy tắc quy định những hành vi được làm và không được làm của nhân viên liên quan đến năng suất lao động, hợp tác giữa các nhóm, – Bầu không khí của tổ chức phản ánh cách thức tương tác giữa các thành viên của tổ chức,cách thức ứng xử với khách hàng, cảm nhận về sự ứng xử của các nhà quản lý cấp cao

Sự tương tác giữa văn hóa dân tộc và

văn hóa tổ chức

• Các giá trị văn hoá dân tộc của người lao động

có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu năng tổ

chức của họ

• Giá trị văn hóa nhân viên mang đến nơi làm việc không dễ dàng thay đổi bởi tổ chức

Các chiều cạnh của văn hóa tổ chức

Nhận thức của người châu Âu về các chiều cạnh văn

hóa của các công ty Mỹ

Đặc điểm của quản trị châu Âu

Văn hóa tổ chức trong các MNC

• Hình thành bởi rất nhiều yếu tố bao gồm cả sở thích văn hóa của các nhà lãnh đạo và người lao động

• Một số MNC có các công ty con mà ngoài biểu tượng và thủ tục báo cáo sẽ không dễ dàng

nhận biết là chúng thuộc về cùng một MNC

• Bốn bước trong hội nhập văn hóa tổ chức-kết quả của sự mở rộng (bành trướng) quốc tế

thông qua sáp nhập/mua lại:

– Hai nhóm thiết lập mục đích, mục tiêu, và trọng tâm của sáp nhập

– Xây dựng cơ chế xác định các cấu trúc quan

Văn hóa tổ chức trong các MNC

Bốn loại hình văn hóa tổ chức

1 Văn hóa gia đình: Nhấn mạnh đến hệ thống cấp

bậc và định hướng con người

xem như người cha trong gia đình

đối xử tốt và có việc làm liên tục

=> + Có thể là chất xúc tác và nhân gấp bội năng lượng của nhân viên

+ Có thể kết thúc bằng việc nhân viên ủng hộ cho nhà lãnh đạo kém hiệu quả và làm tiêu hao năng lượng và lòng trung thành của nhân viên

(Thổ Nhĩ Kỳ, Venezuela, Trung Quốc, Singapore)

2 Văn hóa theo cấu trúc Eiffel: nhấn mạnh đến hệ thống

cấp bậc và định hướng nhiệm vụ

 Văn hóa tổ chức giống cấu trúc tháp Eiffel: thu hẹp ở đầu; rộng

ở cơ sở

 Quan hệ cụ thể, phân biệt vị thế chỉ tại nơi làm việc

 Ít có mối quan hệ ngoài công việc giữa nhà quản lý và nhân viên

=> Hệ thống phân cấp chính thức có tính khách quan và hiệu quả

(Các nước Tây Bắc Âu: Đan Mạch, Đức, Hà Lan)

Bốn loại hình văn hóa tổ chức

3 Văn hóa hướng theo nhiệm vụ-cấu trúc tên

lửa dẫn đường: nhấn mạnh đến sự bình đẳng

tại nơi làm việc và định hướng theo nhiệm vụ

Văn hóa định hướng theo công việc

 Công việc được đảm trách bởi các đội hoặc các nhóm

dự án

Tất cả các thành viên trong nhóm là bình đẳng

Các thành viên ứng xử tôn trọng lẫn nhau

 Sự trung thành với nghề nghiệp và dự án lớn hơn sự trung thành với tổ chức

=> Văn hóa tổ chức theo kiểu quân bình và định

hướng theo nhiệm vụ

(Mỹ, Anh)

Bốn loại hình văn hóa tổ chức

4 Văn hóa vườn ươm: Nhấn mạnh sự bình

đẳng và định hướng con người

 Tổ chức như một vườn ươm cho các cá nhân thể

hiện và hoàn thành nhiệm vụ

 Ít có cấu trúc chính thức

 Các thành viên khẳng định, phê phán, phát triển,

tìm kiếm nguồn lực hoặc hoàn thiện sự phát triển của sản phẩm hoặc dịch vụ đổi mới

Bốn loại hình văn hóa tổ chức

Summary Characristics of the Four or Corporate Culture

Characteristics Family Eiffel Tower Guided Missile Incubator

Relationships

between employees

Diffuse relationships

to organic whole towhich one is bonded

Specific role inmechanical system ofrequired interaction

Specific tasks incybernetic systemtargeted on sharedobjectives

Diffuse, spontaneousrelationships growingout of shared creativeprocess

Attitude toward

authority

Status is ascribed toparent figures whoare close andpowerful

Status is ascribed tosuperior roles that aredistant yet powerful

Status is achieved

by project groupmembers whocontribute totargeted goal

Status is achieved byindividuals

exemplifying creativityand growth

Ways of thinking

and learning

Intuitive, holistic,lateral, and errorcorrecting

Logical, analytical,vertical, and rationallyefficient

Problem centered,professional,practical, crossdisciplinary

Process oriented,creative, ad hoc,inspirational

Promotion to greaterposition, larger role

Management by jobdescription

Pay or credit forperformance andproblems solved

Management byobjectives

Participation in theprocess of creatingnew realities

Management byenthusiasm

Criticism and

conflict resolution

Turn other cheek,save other’s face, donot lose powergame

Criticism is accusation

of irrationalism unlessthere are procedures

to arbitrate conflicts

Constructive taskrelatedonly, then

admit error andcorrect fast

Improve creative idea,not negate it

Source: Adapted from Fons Trompenaars and Charles Hampden-Turner, Riding the Waves of Culture: Understanding Diversity in Global Business, 2nd ed (New York:

McGraw-Hill, 1998), p 183.

Table 6.3 Summary Characteristics of the Four Corporate Cultures

Các khuôn mẫu quốc gia của

văn hóa công ty

Quản lý đa văn hóa và đa dạng

• Trên phạm vi trong nước cũng như quốc

tế, các tổ chức (công ty) quản lý lực lượng lao động từ nhiều nền văn hóa khác nhau

Các giai đoạn phát triển đa văn hóa

Định vị sự tương tác xuyên văn hóa

Các loại hình đa văn hóa

• Loại hình đa văn hóa nội địa

– Lực lượng lao động làm việc tại trụ sở của MNCs có tính đa dang và đa văn hóa

• Nhóm đa văn hóa

− Nhóm thuần nhất

− Nhóm token (hình thức)

− Nhóm song (hai) văn hóa

− Nhóm đa văn hóa

Những vấn đề tiềm tàng nảy sinh từ

chủ nghĩa (sự) đa văn hóa

• Các vấn đề về cảm giác

– Khi các nhóm có sự đa dạng về văn hóa làm việc với nhau, họ thường mang theo những khuôn mẫu sai lầm định trước

• Sự thành kiến không đúng

• Sự giao tiếp không đúng

• Những vấn đề về quan điểm, thái độ

– Thiếu sự cố kết, dẫn đến không phối hợp được hành động hoặc làm việc kém hiệu quả

Những lợi thế của sự đa dạng

Quản trị các nhóm đa văn hóa

Ôn tập và thảo luận

1 Trong bốn mô hình văn hóa tổ chức-VH gia đình, VH

cấu trúc Eiffen, VH tên lửa dẫn đường, VH vườn ươm,

đa số người Mỹ sẽ thấy thoải mái trong mô hình nào nhất?

2 Đa số các MNCs không cần phải thâm nhập vào thị

trường quốc tế mới phải đối mặt với các thách thức

của sự đa văn hóa Bạn đồng ý hay phản đối nhận

định trên?

3 Những vấn đề gì cần phải khắc phục khi sử dụng

nhóm đa văn hóa?

4 Những chỉ dẫn chủ yếu nhằm giúp cho các nhóm đa

văn hóa trở nên hiệu quả?