Cụ cạn dung dịch sau phản ứng thu được khối lượng xà phũng là Cõu 5: 0,1 mol este Xchỉ chứa chức este tỏc dụng vừa đủ với 200 ml dung dịch NaOH 1M tạo sản phẩm chỉ cú một rượu và một mu
Trang 1CÁC DANG BÀI TẬP CHƯƠNG ESTE- LIPIT.
Dạng 1- bài tập xác định công thức cấu tạo.
Cõu 1.Một este cú cụng thức phõn tử là C4H6O2, khi thuỷ phõn trong mụi trường axit thu được axetanđehit Cụng thức cấu tạo thu gọn của este đú là
A CH2=CH-COO-CH3 B HCOO-C(CH3)=CH2 C HCOO-CH=CH-CH3 D CH3COO-CH=CH2
Cõu 2.Thủy phõn este cú cụng thức phõn tử C4H8O2 (với xỳc tỏc axit), thu được 2 sản phẩm hữu cơ X và Y Từ X cú thể điều chế trực tiếp ra Y Vậy chất X là
Câu 3.Este X cú cụng thức phõn tử C7H12O4, khi cho 16 gam X tỏc dụng vừa đủ với 200 gam dung dịch NaOH 4% thỡ thu được một ancol A và 17,8 gam hỗn hợp hai muối Cụng thức cấu tạo của X là
A CH3COO(CH2)2OOCC2H5 B HCOO(CH2)3OOCC2H5
C HCOO(CH2)3OOCCH3 D CH3COO(CH2)3OOCCH3
Câu 4.Chất X cú cụng thức phõn tử C7H6O3 Biết 27,6 gam X tỏc dụng vừa đủ với 600 ml dung dịch NaOH 1M Cụng thức cấu tạo của X là
A (HO)2C6H3CHO B HOC6H4CHO C (HO)3C6H2CH3 D HCOOC6H4OH
Câu 5.Cho hỗn hợp X gồm 2 este cú cụng thức phõn tử C4H8O2 và C3H6O2 tỏc dụng với NaOH dư thu được 6,14 gam hỗn hợp hai muối và 3,68 gam rượu Y duy nhất cú tỉ khối hơi so với oxi là 1,4375 Khối lượng mỗi este trong X lần lượt là
A 4,4 gam và 2,22 gam B 3,33 gam và 6,6 gam C 4,44 gam và 8,8 gam D 5,6 gam và 11,2 gam Cõu 6 : A,B coự cuứng CTPT C2H4O2 ,trong ủoự A phaỷn ửựng ủửụùc Na vaứ dung dũch NaOH coứn
Cõu 7 : A,B coự cuứng CTPT C3H6O2 ,trong ủoự A phaỷn ửựng ủửụùc Na vaứdung dũch NaOH coứn
Cõu 8 : A,B coự cuứng CTPT C3H6O2 ,trong ủoự A phaỷn ửựng ủửụùc Na vaứdung dũch NaOH coứn
cuỷa A, B laàn lửụùt laứ
Cõu 9 :Soỏ ủoàng phaõn maùch hụỷ este coự phaỷn ửựng traựng baùc cuỷa C5H10O2 laứ
Dạng 2 bài tập xác định ctpt dựa vào tính chất của este.
Câu 1.Xà phũng húa 8,8 gam etyl axetat bằng 200 ml dung dịch NaOH 0,2M Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cụ
cạn dung dịch thu được chất rắn khan cú khối lượng là (cho H = 1, C = 12, O = 16, Na = 23)
Câu 2.Este đơn chức X cú tỉ khối hơi so với CH4 là 6,25 Cho 20 gam X tỏc dụng với 300 ml dung dịch KOH 1M (đun
núng) Cụ cạn dung dịch sau phản ứng thu được 28 gam chất rắn khan Cụng thức cấu tạo của X là
Cõu 3.Hai chất hữu cơ X1 và X2 đều cú khối lượng phõn tử bằng 60 đvC X1 cú khả năng phản ứng với: Na, NaOH, Na2CO3 X2 phản ứng với NaOH (đun núng) nhưng khụng phản ứng Na Cụng thức cấu tạo của X1, X2 lần lượt là:
C H-COO-CH3, CH3-COOH D CH3-COOH, H-COO-CH3
Cõu 4.Xà phũng hoỏ hoàn toàn 17,24 gam chất bộo trung tớnh cần vừa đủ 0,06 mol NaOH Cụ cạn dung dịch sau phản ứng thu được khối lượng xà phũng là
Cõu 5: 0,1 mol este X(chỉ chứa chức este) tỏc dụng vừa đủ với 200 ml dung dịch NaOH 1M tạo sản phẩm chỉ cú một
rượu và một muối cú số mol bằng nhau Mặt khỏc khi xà phũng húa 1,29 g este X cần vừa đủ 60 ml dung dịch KOH 0,25M và thu được 1,665 (g) muối Este X cú CT là:
A (COO)2C2H4 B CH2(COO)2C2H4 C C2H4(COO)2C2H4 D C4H8(COO)2C2H4
Cõu 6: Khi thủy phõn 0,01 mol este X(chỉ chứa este) cần vừa đủ 1,2 (g) NaOH thu được rượu đa chức và một muối của
axit đơn chức Mặt khỏc khi thủy phõn 6,35 g (X) cần vừa đủ 3 g NaOH và 7,05 g muối Xỏc định este X:
A (C2H3COO)3C3H5 B (CH3COO)3C3H5 C (HCOO)3C3H5 D (C2H5COO)3C3H5
Nguyễn Văn Tựng ,THPT Quế Vừ 1 Website: nguyenvantungqv11
Trang 2Câu 7: Hỗn hợp X gồm axit fomic và axit axetic cĩ tỉ lệ mol 1:1 Lấy 5,3 gam hỗn hợp X tác dụng với 5,75 gam ancol
etylic (cĩ xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất của các phản ứng este hố đều bằng 80%) Giá trị
Câu 8: Cho 21,8 gam chất hữu cơ X mạch hở chỉ chứa một loại nhĩm chức tác dụng với 1 lít dung dịch NaOH 0,5M thu
được 24,6 gam muối và 0,1 mol ancol Lượng NaOH dư được trung hồ vừa hết bởi 0,5 lít dung dịch HCl 0,4M Cơng thức cấu tạo của X là
A (HCOO)3C3H5 B (CH3COO)2C2H4 C (CH3COO)3C3H5 D C3H5(COOCH3)3
Câu 9: Để thuỷ phân 0,01 mol este tạo bởi một ancol đa chức và một axit cacboxylic đơn chức cần dùng 1,2 gam NaOH.
Mặt khác để thủy phân 6,35 gam este đĩ cần 3 gam NaOH, sau phản ứng thu được 7,05 gam muối Cơng thức cấu tạo của este đĩ là
A (CH3COO)3C3H5 B (CH2 = CHCOO)3C3H5 C (CH2 = CHCOO)2C2H4 D (C3H5COO)3C3H5
Câu10: Xà phịng hĩa hồn tồn 9,7 gam hỗn hợp hai este đơn chức X, Y cần 150 ml dung dịch KOH 1M Sau phản ứng
cơ cạn dung dịch thu được hỗn hợp hai ancol đồng đẳng kế tiếp và một muối duy nhất Cơng thức cấu tạo thu gọn của X,
Y lần lượt là
A HCOOCH3, HCOOC2H5 B C2H5COOCH3, C2H5COOC2H5
C CH3COOCH3, CH3COOC2H5 D C2H3COOCH3, C2H3COOC2H5
Câu 11: Một este tạo bởi axit đơn chức và ancol đơn chức cĩ tỉ khối hơi so với CO2 bằng 2 Khi đun nĩng este này với dung dịch NaOH tạo ra lượng muối cĩ khối lượng lớn hơn lượng este đã phản ứng Este đĩ là
A Metyl axetat B Propyl axetat C Metyl propionat D Etyl axetat
Câu 12: Cho lượng CO2 thu được khi đốt cháy hồn tồn 0,1 mol hỗn hợp gồm hai este etyl fomiat và metyl axetat qua 1 lít dung dịch NaOH 0,4M thu được m gam muối Giá trị của m là
Câu 13: Đun nĩng hợp chất X với H2O (xúc tác H+) được axit hữu cơ Y và ancol Z đơn chức Cho hơi Z đi qua ống đựng CuO, t0
được hợp chất T cĩ khả năng tham gia phản ứng tráng bạc Đốt cháy hồn tồn 2,8 gam X phải dùng hết 3,92 lít oxi (ở đktc), được khí CO2 và hơi nước theo tỉ lệ thể tích: VCO2 : VH O2 = 3: 2 Biết
2
Y N
d = 2,57.Cơng thức cấu tạo của Xlà
A CH2 = CHCOOC3H7 B CH2 = CHCOOCH2CH = CH2
Câu 14: X là este của một axit cacboxylic đơn chức và ancol etylic Thủy phân hồn tồn 7,4 gam X người ta đã dùng 125 ml
dung dịch NaOH 1M Lượng NaOH đĩ dư 25% so với lượng cần thiết Cơng thức cấu tạo của X là
A HCOOC2H5 B CH3COOC2H5 C C2H5COOC2H5 D HCOOCH3
Câu 15: Cho 45 gam trieste của glixerol với một axit béo tác dụng vừa đủ với 100 ml dung dịch NaOH 1,5M được m1
gam xà phịng và m2 gam glixerol Giá trị m1, m2 là
A m1 = 46,4; m2 = 4,6 B m1 = 4,6; m2 = 46,4 C m1 = 40,6; m2 = 13,8 D m1 = 15,2; m2 = 20,8
Câu 16: Cho 10,4 gam este X (cơng thức phân tử: C4H8O3) tác dụng vừa đủ với 100 ml dung dịch NaOH 1M được 9,8 gam muối khan Cơng thức cấu tạo của X là
A HCOOCH2CH2CHO B CH3COOCH2CH2OH C HOCH2COOC2H5 D CH3CH(OH)COOCH3
Câu 17 Một este đơn chức X cĩ phân tử khối là 88 đvC Cho 17,6 gam X tác dụng với 300 ml dung dịch NaOH 1M Khi
phản ứng xảy ra hồn tồn, cơ cạn dung dịch sau phản ứng thu được 23,2 gam chất rắn khan Cơng thức cấu tạo của X là
A HCOOCH2CH2CH3 B HCOO CH(CH3)2 C CH3CH2COOCH3 D CH3COOCH2CH3
Câu 18: Hỗn hợp M gồm một axit X đơn chức, một ancol Y đơn chức và một este tạo ra từ X và Y Khi cho 25,2 gam
hỗn hợp M tác dụng vừa đủ với 100 ml dung dịch NaOH 2M được 13,6 gam muối khan Nếu đun nĩng Y với H2SO4 đặc thì thu được chất hữu cơ Y1 cĩ tỉ khối hơi so với Y bằng 1,7 (coi hiệu suất đạt 100%).Cơng thức cấu tạo của este là:
A HCOOCH2CH2CH3 B CH3COO CH(CH3)2 C HCOOCH(CH3)2 D HCOOC2H4CH3 hoặc HCOOCH(CH3)2
Câu 19: Chất hữu cơ mạch hở no A chứa các nguyên tố C,H,O có phân tử khối là
74 A phản ứng được với: Na , dung dịch AgNO3 /NH3 , dung dịch NaOH Cơng thức phân tử của A là
Câu 20: Cho sơ đồ sau:
Cơng thức cấu tạo của X là
A CH2 = C(CH3) – COOC2H5 B CH2 = CHOOCC2H5 C CH2 = C(CH3)COOCH3 D CH2 = CHCOOC2H5
Câu 21: Cho sơ đồ sau:
+
+ +
2
A C2H5OH B CH3COOH C CH3COOC2H5 D Cả A, B, C đều đúng.
Nguyễn Văn Tùng ,THPT Quế Võ 1 Website: nguyenvantungqv12
Trang 3Cõu 22: Cho sơ đồ sau:
2
C H → C H Cl → X → C H O → CH = CHOOCCH
Cụng thức cấu tạo của X là
Dạng 3.Bài tập xác định công thức phân tử dựa vào phản ứng cháy.
câu 1.Khi đốt chỏy hoàn toàn 4,4 gam chất hữu cơ X đơn chức thu được sản phẩm chỏy chỉ gồm 4,48 lớt CO2 (ở đktc)
và 3,6 gam nước Nếu cho 4,4 gam hợp chất X tỏc dụng với dung dịch NaOH vừa đủ đến khi phản ứng hoàn toàn, thu được 4,8 gam muối của axit hữu cơ Y và chất hữu cơ Z Tờncủa X là
A. etyl propionat B metyl propionat C isopropyl axetat D etyl axetat
câu 2.Khi đốt chỏy hoàn toàn một este no, đơn chức thỡ số mol CO2 sinh ra bằng số mol O2 đó phản ứng Tờn gọi của este là A metyl fomiat B etyl axetat C n-propyl axetat D metyl axetat
Cõu 3: Đốt chỏy hoàn toàn 4,44 gam chất hữu cơ X đơn chức (chứa C, H, O) Cho toàn bộ sản phẩm chỏy hấp thụ hoàn
toàn vào bỡnh đựng dung dịch Ca(OH)2 dư thấy khối lượng bỡnh tăng 11,16 gam đồng thời thu được 18 gam kết tủa Lấy
m1 gam X cho tỏc dụng với dung dịch NaOH (vừa đủ), cụ cạn dung dịch sau phản ứng được m2 gam chấtrắn khan Biết
m2 < m1 Cụng thức cấu tạo của X là
A HCOOC2H5 B CH3COOCH3 C C2H5COOH D CH2 = CHCOOCH3
Cõu 4: Đốt chỏy 1,6 gam một este X đơn chức thu được 3,52 gam CO2 và 1,152 gam H2O Cho 10 gam X tỏc dụng với dung dịch NaOH (vừa đủ), cụ cạn dung dịch sau phản ứng thu được 14 gam muối khan Y Cho Y tỏc dụng với axit vụ cơ loóng thu được Z khụng phõn nhỏnh Cụng thức cấu tạo của Z là
A CH3(CH2)3COOH B CH2 = CH(CH2)2COOH C HO(CH2)4COOH D HO(CH2)4OH
Cõu 5 Đốt chỏy hoàn toàn 0,2 mol este đơn chức X rồi cho sản phẩm chỏy lần lượt qua bỡnh 1 đựng 100 gam dung dịch
H2SO4 96,48%; bỡnh 2 đựng dung dịch KOH dư Sau thớ nghiệm thấy nồng độ H2SO4 ở bỡnh 1 giảm cũn 87,08%; bỡnh 2
cú 82,8 gam muối Cụng thức phõn tử của X là
Dạng 4.bài tập chỉ số axit- chỉ số xà phòng hóa
Cõu 1: Trung hoà 2,8 gam chất bộo cần 3ml dung dịch KOH 0,1 M Tớnh chỉ số axit của chất bộo?
A 6 B 0,6 C 0,06 D 0,006
Cõu 2: Khi xà phũng hoỏ hoàn toàn 2,52 gam chất bộo trung tớnh cần 90 ml dung dịch KOH 0,1M Tớnh chỉ số xà phũng
của chất bộo trờn? A 200 B 192 C 190 D 198
Cõu 3: khi xà phũng hoỏ hoàn toàn 2,52 gam chất bộo trung tớnh thu được 0,265gam glixerol Tớnh chỉ số xà phũng của
chất bộo? A 182 B 280 C 180 D 192
Cõu 4: Để xà phũng hoỏ hoàn toàn 100gam chất bộo cú chỉ số axit bằng 7 người ta dựng hết 0,32 mol KOH Khối lượng
glixerol thu được là bao nhiờu gam?
A 9,4 gam B 9,3gam C 8,487 gam D 9,43 gam
Cõu 5: Tớnh khối lượng KOH cần dựng để trung hoà 4 gam chất bộo cú chỉ số axit là 7?
A 28mg B 14mg C 82mg D Đỏp ỏn khỏc
Cõu 6: Tớnh khối lượng NaOH cần dựng để trung hoà axit tự do cú trong 5 gam bộo với chỉ số axit bằng 7?
A 0,025mg B 0,025g C 0,25mg D 0,25g
Cõu 7: Xà phũng hoỏ 1kg lipit cú chỉ số axit là 2,8 người ta cần dựng 350 ml KOH 1M Khối lượng glixerol thu được là
bao nhiờu? A 9,2gam B 18,4 gam C 32,2 gam D 16,1 gam
Cõu 8: Một loại mỡ chứa 40% triolein, 20% tripanmitin, 40% tristearin Xà phũng hoỏ hoàn toàn m gam mỡ trờn bằng
NaOH thu được 138 gam glixerol Giỏ trị của m là?
A 1209 B 1304,27 C 1326 D 1335
Cõu 9: Một loại mỡ chứa 70% triolein và 30% tristearin về khối lượng Tớnh khối lượng xà phũng thu được khi xà phũng
hoỏ hoàn toàn 100kg chất mỡ đú bằng NaOH?
A 90,8kg B 68kg C 103,16kg D 110,5kg
Cõu 10: Xà phũng hoỏ hoàn toàn 0,1 mol chất hữu cơ X ( chứa C, H, O) cần vừa đủ 300 ml dung dịch NaOH 1M Cụ cạn
dung dịch sau phản ứng thu được 24,6 gam muối khan Xỏc định CTPT của X?
A (HCOO)3C3H5 B (CH3COO)3C3H5 C C3H5(COOCH3)3 D (CH3COO)2C2H4
Cõu 11: Tớnh chỉ số este của một loại chất bộo chứa 89% tristearin?
A 168 B 84 C 56 D Đỏp ỏn khỏc
Cõu 12: Tớnh khối lượng NaOH cần dựng để trung hoà cỏc axit bộo tự do cú trong 200 gam chất bộo, biết chất bộo cú chỉ
số axit bằng 7? A 5g B 9g C 1g D 15g
Cõu 13: Cho 0,25 mol NaOH vào 20 gam bộo trung tớnh rồi đun núng lờn, khi phản ứng xẩy ra hoàn toàn người ta thu
được dung dịch cú tớnh bazơ, để trung hoà dung dịch này phải dựng hết 0,18 mol HCl Tớnh khối lượng NaOH cần để xà phũng hoỏ 1 tấn chất bộo trờn?
A 0,14 tấn B 1,41 tấn C 0,41 tấn D Đỏp ỏn khỏc
Cõu 14: Để xà phũng hoỏ 63mg chất bộo trung tớnh cần 10,08 mg NaOH Tớnh chỉ số xà phũng hoỏ của chất bộo?
A 200 B 224 C 220 D 150
Cõu 15: Để trung hoà axit tự do cú trong 5,6 gam chất bộo cần 6 ml dung dịch NaOH 0,1 M Tớnh chỉ số axit của chất bộo
Nguyễn Văn Tựng ,THPT Quế Vừ 1 Website: nguyenvantungqv13
Trang 4nói trên? A 3,2 B 4 C 4,7 D 6
Câu 16: Để phản ứng với 100 gam chất béo có chỉ số axit bằng 7 phải dùng hết 17,92 gam KOH Tính khối lượng muối
(xà phòng) thu được?
A 108,265g B 100,265g C 100g D 120g
Nguyễn Văn Tùng ,THPT Quế Võ 1 Website: nguyenvantungqv14