Nghệ thuật Lãnh đạo - Lãnh đạo là một quá trình, trong đó một cá nhân ảnh hưởng tới các thành viên của nhóm, theo cách mà truyền cảm hứng tới họ, để đạt tới những mục tiêu của nhóm Nghệ
Trang 1Nghệ thuật Lãnh đạo
Th.s Traàn Quoác Tuaán DÑ: 0913.76.46.57 Email: tuantravinh@gmail.com
NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO
CỦA LÃNH ĐẠOCHÖÔNG I
Trang 2để đạt tới những mục tiêu chung” →
-(Hamphill & coons, 1957)
Nghệ thuật Lãnh đạo
Định nghĩa về lãnh đạo
-“Lãnh đạo là quá trình ảnh hưởng đến hoạt động của nhĩm, của tổ chức để đạt tới mục tiêu”
⇨
(Rauch Behling,1984)
Trang 3Nghệ thuật Lãnh đạo
Định nghĩa về lãnh đạo
“ L ãnh đạo là sự tương tác giữa những con người trong đĩ, một người trình bày những thơng tin để thuyết phục những người khác ” (Jacobs,1970)
Định nghĩa về lãnh đạo
- Lãnh đạo là một quá trình của việc
ảnh hưởng tới con người, và tạo
ra những điều kiện, mơi trường của họ để đạt tới những mục tiêu của nhĩm hoặc
tổ chức
Trang 4Nghệ thuật Lãnh đạo
- Lãnh đạo là một quá trình, trong đó
một cá nhân ảnh hưởng tới các thành viên của nhóm, theo cách
mà truyền cảm hứng tới họ, để đạt tới những mục tiêu của nhóm
Nghệ thuật Lãnh đạo
Định nghĩa về lãnh đạo
- Lãnh đạo là một quá trình, phức tạp, trong đó một người
ảnh hưởng đến một người khác để hoàn
thành sứ mệnh hoặc nhiệm vụ, hoặc mục tiêu và dẫn dắt tổ chức theo cách thức làm cho nó đoàn kết
và vững chắc hơn
Trang 5Nghệ thuật Lãnh đạo
- Lãnh đạo và quản trị là những hệ thống khác nhau
và bổ sung cho nhau,
- Mỗi hệ thống này có chức năng và các hoạt động riêng của nó, nhưng cả hai là cần thiết cho việc quản trị những
tổ chức phức tạp ⇨
-( John kotter, 1990, what do leader really do?
Harvard bussiness review,68,103-111)
động đang diễn ra
Trang 6Nghệ thuật Lãnh đạo
- Trong khi đó nhà lãnh đạo dường như là một người đơn độc, tiên liệu và hành động trước, trực giác mạnh
mẽ, quyết đoán v à bị hút vào những tình huống rũi ro cao khi những phần thưởng dành cho sự thành công là to lớn
(ZALESNIK,1986, MANERGER & LEADER: Are they diffirent? Havard business review, May/Jun,54)
Trang 7Nghệ thuật Lãnh đạo
Hiệu quả Lãnh đạo
Phụ thuộc vào các yếu tố
- Đạt tới các mục tiêu của nhóm hay
tổ chức.
- Thái độ của cấp dưới đối với
người lãnh đạo.
Hiệu quả Lãnh đạo
- Sự phát triển của nhóm hay
tổ chức.
- Sự thăng tiến của người
lãnh đạo.
Trang 9QUYỀN LỰC
• Cơ sở của quyền lực
- Có 03 loại cơ sở quyền lực:
- Quyền lực vị trí
- Quyền lực cá nhân
- Quyền lực chính trị
Trang 10+ Sự kiểm soát các nguồn lựckhác và phần thưởng để khuyếnkhích
+ Sự kiểm soát các nguồn lựckhác và sự trừng phạt để răn đe
và bên ngoài.
+ Sự kiểm soát môi trường xung quanh
Trang 11+ Tài năng chuyên môn + Sự thân thiện, sự trung thành
+ Sự kết nạp + Việc thể chế hoá
Trang 14người hành động
Trang 15khác đi theo, và đó là người lãnh đạo
SỰ ẢNH HƯỞNG
M ô hình về quyền lực và sự ảnh hưởng
Chiến lược ảnh
hưởng
Trang 16Nghệ thuật Lãnh đạo
Trình độchuyên môn
và kỹ năngảnh hưởng củangười lãnh đạo
Hành vi củangười lãnhđạo
Biến trung gian
- Sự tích cực, nh.tình tham gia của cấp dưới
Trang 174/ Quyết đoán
TỔNG KẾT VỀ CÁC NGHIÊN CỨU THEO
PHẨM CHẤT CÁ NHÂN
5/ Có tinh thần hợp tác 6/ Kiên quyết
7/ Đáng tin cậy 8/ Thống trị ( Có nhu cầu cao trong việc ảnh hưởng và kiểm soát người khác)
Trang 18Nghệ thuật Lãnh đạo
6/17/2011
9/ Xông xáo 10/ Kiên trì 11/ Tự tin 12/ Chịu được sự căng thẳng
13/ Sẵn sàng chịu trách nhiệm
4/ Ngo ại giao và L ịch thiệp
5/ Di ễn đạt được thông tin
Trang 19 Nghiên cứu về năng lực quản trị
Trang 20Nghệ thuật Lãnh đạo
• Tiếp cận người lãnh đạo trật hướng
- Nghiên cứu về năng lực quản trị
- Không có khả năng làmchủ được sự căng thẳng
- Hay giận dữ, có hành vi không phù hợp
- Phá vỡ quan hệ con người
-Điềm tỉnh
- Tự tin
- Có thể dự đoán trongthời kỳ khủng hoảng
Sự ổn định về cảm xúc
Người lãnh đạo trât hướng
Người lãnh đạo thành công
Phẩm chất
- Thường hay đổ lỗi chongười khác
- Bị động, không tìm ralối thoát
-Dám nhận lỗi
- Dám nhận trách nhiệm-Tích cực thực hiện cáchành độg để giải quyết cácvấn đề
- Tích cực tìm kiếm các giảipháp khác để giải quyết vấnđề
Sự phòng thủ
Người lãnh đạo trât hướng
Người lãnh đạo thành công Phẩm
chất
Trang 21Nghệ thuật Lãnh đạo
• Tiếp cận người lãnh đạo trật hướng
-Yếu kém trong quan hệ
- Nồng nhiệt khi họ muốn, nếu không muốn thì họ trở nên ích kỹ, thực dụng và không tế nhị
-Tế nhị
- Quan tâm đến những người khác
- Lịch thiệp
Kỹ năng con người
Người lãnh đạo trât hướng
Người lãnh đạo thành công
Phẩm chất
CÁC NGHIÊN CỨU KHÁC VỀ PHẨM CHẤT
• Tiếp cận người lãnh đạo trật hướng
- Kỹ năng kỹ thuật thường
là nguyên nhân thành công của họ khi ở cấp thấp
Điều này sẽ dễ dẫn đến sự
tự phụ
- Do thăng tiến quá nhanh, nên không đủ thời gian để học những kỹ năng quản
lý, nhận thức
- Có kinh nghiệm rộng lớn trên các chức năng khác, các tình huống khác nhau
Kỹ năng
Kỹ thuật
và kỹ năng nhận thức
Người lãnh đạo trât hướng
Người lãnh đạo thành công Phẩm
chất
Trang 22- Kỹ năng trình bày miệng (nói)
- Kỹ năng nhận thức, khái quáthóa
- Chẩn đoán bằng khái niệm
- Sử dụng quyền lực xã hội
- Lãnh đạo việc xây dựng và pháttriển
Trang 23Nghệ thuật Lãnh đạo
• Nghiên cứu của Miner
- Thái độ tích cực đối với các biểu tượng quyền lực
- Nhu cầu cạnh tranh với đồng sự
- Quyết đoán
NGHIÊN CỨU VỀ ĐỘNG CƠ QUẢN LÝ
• Nghiên cứu của Miner
- Mong muốn sử dụng quyền lực
- Nhu cầu trở thành người vượt trội trong nhóm
- Sẵn lòng thực hiện các công việc quản trị, lập đi, lập lại
Trang 24Nghệ thuật Lãnh đạo
Clelland
- Nhu cầu thành tựu
- Nhu cầu liên minh
- Nhu cầu quyền lực
Trang 25Nghệ thuật Lãnh đạo
BẢN CHẤT CỦA CÔNG VIỆC VÀ VAI TRÒ
CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO
CHƯƠNG 5
Bản chất của công việc ,và vai trò
của người lãnh đạo
Bản chất công việc của người lãnh đạo
Vai trò của người lãnh đạo
Trang 26Nghệ thuật Lãnh đạo
người lãnh đạo
- Công việc nặng nhọc và căng thẳng.
- Công việc là khác biệt, đa dạng và không liên tục
- Tương tác với đồng sự và cả những người bên ngoài tổ chức.
- Phần lớn sự hoạch định là phi chính thức và mang tính thích ứng (với không gian, thời gian và đối tượng)
Trang 27Nghệ thuật Lãnh đạo
* VAI TRÒ CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO
Các vai trò tương tác
Các vai trò thông tin
Các vai trò quyết định
Các vai trò tương tác (03 vai trò)
- Vai trò người đại diện
- Vai trò người lãnh đạo
- Vai trò liên hệ
Trang 28Nghệ thuật Lãnh đạo
Các vai trò thông tin
- Vai trò thu thập thơng tin.
- Vai trò cung cấp thông tin (truyền đạt)
- Vai trò phát ngôn
Nghệ thuật Lãnh đạo
- Vai trò người khởi xướng (Vai trị doanh nhân)
- Vai trò giữ trật tự (ổn định nhóm, giải quyết xáo trộn)
- Vai trò phân bổ nguồn lực (phân phối)
- Vai trò thương thảo (đàm phán)
Trang 30đĩ thể hiện các nỗ lực ảnh hưởng tới hoạt động của những người khác.
Khái niệm
Trang 31- Phong cách lãnh đạo là kết quả của mối quan hệ giữa cá nhân và sự kiện, và được biểu hiện bằng cơng thức: Phong cách lãnh đạo = Cá tính x Mơi trường
* Phong cách độc đoán
* Phong cách dân chủ
* Phong cách tự do
Nghiên cứu của Kurt Lewin
C ĩ 03 loại phong cách lãnh đạo, đĩ là:
Trang 32Nghệ thuật Lãnh đạo
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Phong cách lãnh đạo độc đốn:
Kiểu quản lý mệnh lệnh độc đốn được đặc trưng bằng việc tập trung mọi quyền lực vào tay một mình người quản lý, người lãnh đạo - quản lý bằng ý chí của mình, trấn
áp ý chí và sáng kiến của mọi thành viên trong tập thể
Nghệ thuật Lãnh đạo
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Phong cách lãnh đạo độc đốn:
Phong cách lãnh đạo này xuất hiện khi các nhà lãnh đạo nĩi với các nhân viên chính xác những gì họ muốn các nhân viên làm và làm
ra sao mà khơng kèm theo bất kỳ lời khuyên hay hướng dẫn nào cả
Trang 33Nghệ thuật Lãnh đạo
Ưu điểm: Dễ kiểm sốt Tạo sự nhất quán trong hoạt
động
Nhược điểm: Khơng phát huy được tính chủ động
sáng tạo của nhân viên Dễ dẫn tới chống đối bất mãn
Khơng tận dụng được hết năng lực của nhân viên.
Phạm vi áp dụng: Tổ chức mới hình thành, chưa đi
vào ổn định nề nếp hoạt động Một tổ chức đang trong tình trạng trì trệ, thiếu kỷ luật, tính tự giác của nhân viên Cơng việc cần giải quyết mang tính cấp bách Trình độ nhân viên thấp, chưa cĩ kinh nghiệm Cấp trên chưa tin tưởng cấp dưới
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Phong cách lãnh đạo Dân chủ:
Kiểu quản lý dân chủ được đặc trưng bằng việc người quản lý biết phân chia quyền lực quản lý của mình, tranh thủ ý kiến cấp
dưới, đưa họ tham gia vào việc khởi thảo các quyết định
Trang 34Nghệ thuật Lãnh đạo
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Phong cách lãnh đạo Dân chủ:
Kiểu quản lý này cịn tạo ra những điều kiện thuận lợi để cho những người cấp dưới được phát huy sáng kiến, tham gia vào việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch, đồng thời tạo ra bầu khơng khí tâm lý tích cực trong quá trình quản lý.
Nghệ thuật Lãnh đạo
Ưu điểm: Phát huy tính chủ động sáng tạo của nhân
viên Làm cho họ hiểu biết và quan tâm gắn bĩ với cơng việc Khai thác tốt khả năng làm việc của nhân viên
Nhược điểm: Lạm quyền, mất kiểm sốt
Phạm vi áp dụng: Mơ hình cơng ty lớn, chuyên
mơn hĩa cao, ổn định hoạt động Nhân viên làm việc theo
nề nếp, cĩ tính kỷ luật cao Nhà lãnh đạo cĩ khả năng điều hành và kiểm sốt tốt
Trang 35Nghệ thuật Lãnh đạo
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Phong cách lãnh đạo Tự do:
Với phong cách lãnh đạo này, nhà lãnh đạo
sẽ cho phép các nhân viên được quyền ra quyết định, nhưng nhà lãnh đạo vẫn chịu trách nhiệm đối với những quyết định được đưa ra
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Phong cách lãnh đạo Tự do:
Phong cách lãnh đạo uỷ thác được sử dụng khi các nhân viên cĩ khả năng phân tích tình huống và xác định những gì cần làm và làm như thế nào Bạn khơng thể ơm đồm tất
cả mọi cơng việc! Bạn phải đặt ra các thứ
tự ưu tiên trong cơng việc và uỷ thác một
số nhiệm vụ nào đĩ
Trang 36Nghệ thuật Lãnh đạo
Ưu điểm: Phát huy cao nhất khả năng chủ
động, sáng tạo Nhân viên cĩ tính tự chủ cao
Nhược điểm: Hiệu quả cơng việc lệ thuộc vào
năng lực của nhân viên
Phạm vi áp dụng: Cơng việc mang tính độc
lập và tự chủ cao Ví dụ: tổ chức sự kiện, quảng cáo, truyền thơng,
Nghệ thuật Lãnh đạo
Nghiên cứu của Kurt Lewin
Thấp (khi người lãnh đạo vắng mặt thường xuyên)
Thân thiện, định hướng nhóm và định hướng nhiệm vụ, nhưng có lúc bất ổn)
Ít
Tự do
Nói chung cao
(không bị ảnh hưởng bởi sự có mặt hay không có mặt của người lãnh đạo)
- Có sự thân thiện,
- Định hướng nhóm,
- Định hướng được nhiệm vụ
Nhiều hơn
Dân chủ
Cao (Khi có mặt lãnh đạo) Thấp (khi vắng mặt lãnh đạo)
Gây hấn, phụ thuộc và định hướng của từng cá nhân
Ít
Độc đoán
Năng suất Không khí trong
nhóm
Thích người lãnh đạo Phong cách lãnh
đạo
Trang 37tố có liên quan giữa các nhân viên, nhà lãnh đạo,
và hoàn cảnh cụ thể
Sử dụng phong cách lãnh đạo độc đoán đối
với các nhân viên mới, những người còn đang trong giai đoạn học việc
Nhà lãnh đạo sẽ là một huấn luyện viên tốt với đầy đủ năng lực và trình độ Nhờ đó, nhân viên sẽ được động viên để học hỏi những kỹ năng mới Đây sẽ là một môi trường hoàn toàn mới dành cho các nhân viên
Trang 38Nghệ thuật Lãnh đạo
Sử dụng phong cách lãnh đạo Dân chủ đối với
một tập thể công nhân viên biết rõ về công việc của họ
Nhà lãnh đạo cũng biết rất rõ về vấn đề, nhưng nhà lãnh đạo muốn gây dựng một tập thể mà tại đó các nhân viên thực sự làm chủ trong công việc Ở đó, họ hiểu rõ về công việc của mình và muốn trở thành một phần của tập thể
Nghệ thuật Lãnh đạo
Sử dụng phong cách lãnh đạo Tự do đối với
các nhân viên hiểu rõ về công việc hơn chính bản thân nhà lãnh đạo
Nhà lãnh đạo không thể ôm đồm tất cả mọi thứ!
Các nhân viên cần làm chủ công việc của họ
Cũng như vậy, trường hợp này sẽ giúp nhà lãnh đạo có điều kiện để làm những công việc khác cần thiết hơn
Trang 39Nghệ thuật Lãnh đạo
Sử dụng cả ba phong cách lãnh đạo với mục đích:
- Nói với các nhân viên rằng một quy trình thủ tục nào
đó hiện không đạt hiệu quả và một quy trình thủ tục mới cần được thiết lập (phong cách lãnh đạo độc đoán)
- Tham khảo ý kiến các nhân viên để rồi áp dụng vào việc tạo ra một quy trình thủ tục mới (phong cách lãnh đạo dân chủ hay chung sức)
- Giao phó trách nhiệm để các nhân viên thực thi quy trình thủ tục mới (phong cách lãnh đạo tự do hay uỷ thác)
Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng các phong cách lãnh đạo:
• Thời gian là bao nhiêu?
• Các mối quan hệ được dựa trên sự tôn trọng và tin tưởng hay dựa trên sự thiếu tôn trọng?
• Ai là người nắm giữ thông tin - bạn, các nhân viên, hay cả hai?
• Các nhân viên được huấn luyện ra sao và bạn hiểu
rõ các nhiệm vụ như thế nào?
Trang 40Nghệ thuật Lãnh đạo
* LỰA CHỌN PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO
Việc lựa chọn phong cách lãnh đạo tùy thuộc vào
3 yếu tố sau đây:
Tùy thuộc vào đặc điểm của nhà quản trị (trình
độ, năng lực, sự hiểu biết và tính cách nhà quản trị)
Tùy thuộc vào đặc điểm của nhân viên (trình độ, năng lực, sự hiểu biết về công việc và phẩm chất của nhân viên)
Tùy thuộc vào đặc điểm của công việc phải giải quyết (tính cấp bách, mức độ phức tạp, tầm quan trong của công việc,…)
Trang 41- Giao nhiệm vụ cho các thành viên
Quan tâm đến công việc
Trang 42- Thúc đẩy việc đạt đến thành tựu như khen thưởng.
Quan tâm đến công việc
- Cho phép tham gia trong việc ra quyết định.
Quan tâm đến con người
Trang 43Quan tâm đến con người
“ Quan tâm đến công việc và quan tâm đến con người là những khái niệm hữu ích
Những khái niệm này đã đứng vững với những kiểm định qua thời gian trong việc phân tích về lãnh đạo
Mô hình của Trường Đại học OHIO (tt)
Trang 44Nghệ thuật Lãnh đạo
Trường Đại học OHIO (tt)
Tuy nhiên, các khái niệm này chú trọng vào hành vi hàng ngày của người lãnh đạo hơn là chiến lược tổng quát của người
lãnh đạo” Anord
S2 Cơng việc: nhiều Con người: nhiều
S4 Cơng việc: ít Con người: ít
S1 Cơng việc: nhiều Con người: ít
Trang 451 2 3 4 5 6 7 8 9 Thấp Quan tâm đến công việc Cao
Trang 46Nghệ thuật Lãnh đạo
quan tâm đến công việc và con người thấp Tình trạng hoạt động công ty sẽ xấu đi nếu nội bộ trì trệ
và cấp dưới thiếu khả năng làm việc độc lập
Ngược lại, trong trường hợp công việc đang tiến triển tốt, trình độ và nhận thức của cấp dưới đã được nâng cao, phong cách này thể hiện mức độ ủy quyền cao và tạo cơ hội tối đa cho cấp dưới độc lập giải quyết công việc
Nghệ thuật Lãnh đạo
Phong cách 1.9: Nhà lãnh đạo quan tâm tối
đa đến con người, ít quan tâm đến công việc
Phong cách 9.1: Nhà lãnh đạo quan tâm tối
đa đến công việc, ít quan tâm đến con người
Mang tính độc đoán cao, chỉ thích hợp những trường hợp nhất định
Trang 47Nghệ thuật Lãnh đạo
Phong cách 9.9: Nhà lãnh đạo quan tâm tối đa
đến cả cơng việc và con người Đây là phong cách quản trị theo tinh thần đồng đội, hướng nhân viên tồn tâm tồn ý đến cơng việc chung, trên cơ sở của mối quan hệ tin cậy và tơn trọng lẫn nhau
Phong cách 5.5: Nhà lãnh đạo quan tâm đến
cơng việc và con người ở mức độ vừa phải Đây là phong cách đảm bảo sự cân đối hịa hài giữa các yếu
tố
LÃNH ĐẠO
THEO TÌNH HUỐNG
CHƯƠNG 7
Trang 48Quản lý kiểu hướng dẫn
Quản lý kiểu tư vấn hay kiểu “ông bầu
Quản lý kiểu hỗ trợ
Phong cách phân cấp hay uỷ quyền
Trang 49Nghệ thuật Lãnh đạo
2 Quản lý kiểu hướng dẫn
Nhà quản lý sẽ hướng dẫn nhân viên làm thế nào để hoàn thành công việc, kiểm tra chặt chẽ hoạt động của nhân viên và tự mình đưa ra hầu hết quyết định
Đây là phong cách thích hợp nhất để quản lý nhân viên mới vào nghề hoặc đối với những người thực hiện công việc không tốt
Tuy nhiên, nếu nhà quản lý chỉ sử dụng một phong cách này thì sẽ trở thành tiểu tiết, độc đoán.
3 Quản lý kiểu tư vấn hay
kiểu “ông bầu”
Nhà quản lý liên tục đưa ra các định hướng
và buộc nhân viên cùng tham gia giải quyết vấn đề và tham gia vào quá trình ra quyết định
Để thực hiện được điều này, cần lôi kéo ý kiến của nhân viên, trả lời các câu hỏi được nêu ra và thể hiện sự hứng thú bàn bạc công việc với từng cá nhân