Tiết 36 - Tiếng ViệtPHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT Người thực hiện: Trần Ngọc Cảnh Lớp: Sư phạm Ngữ văn, K33... Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt - Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói hằ
Trang 1Tiết 36 - Tiếng Việt
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ
SINH HOẠT
Người thực hiện: Trần Ngọc Cảnh
Lớp: Sư phạm Ngữ văn, K33
Trang 2PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT
I NGÔN NGỮ SINH HOẠT
1 Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt
Trang 3PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT
Buổi trưa tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi học.)
- Hương ơi !Đi học đi!
(Im lặng)
- Hương ơi ! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)
- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à! (tiếng
một người đàn ông nói to)
- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với! Nhanh lên con,
Hương! (tiếng mẹ của Hương nhẹ nhàng ôn tồn)
- Đây rồi , ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)
- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan càu nhàu)
- Hôm nào cũng chậm Lạch bà lạch bạch như vịt bầu! (tiếng Hùng tiếp
lời)
Trang 4PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT
I NGÔN NGỮ SINH HOẠT
1 Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt
- Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói
hằng ngày.
- Dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ, tình
cảm,…đáp ứng những nhu cầu trong
cuộc sống.
Nhận xét về ngôn ngữ giao tiếp được các nhân vật sử dụng trong đoạn hội thoại này?
- Ngôn ngữ gần gũi, quen thuộc, suồng sã và mang đậm tính khẩu ngữ Chẳng hạn : chúng mày, Các cháu ơi, khẽ chứ!, Gớm, chậm như rùa ấy!, Lạch bà lạch bạch…
- Sử dụng những từ ngữ hô gọi, tình thái:
ơi, đi, à, chứ, với, gớm, ấy, chết thôi…
Nội dung các nhân vật giao tiếp hướng đến trong đoạn hội thoại là gì?
-Lan và Hùng đến gọi Hương đi học
- Mẹ Hương nhắc nhở Lan, Hùng giữ trật tự và giục Hương nhanh chân hơn
- Người đàn ông quát nạt Hùng
và Lan vì đã gây ồn
Trang 5PHONG CÁCH NGÔN
NGỮ SINH HOẠT
I NGÔN NGỮ SINH HOẠT
1 Khái niệm ngôn ngữ sinh
hoạt
2 Các dạng biểu hiện của
ngôn ngữ sinh hoạt
Hãy cho biết các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh hoạt?
- Có hai dạng cơ bản:
+ Dạng nói: độc thoại, đối thoại.
+ Dạng viết: nhật ký, hồi ức cá nhân, thư từ.
→ Dạng nói là dạng chủ yếu.
- Có hai dạng cơ bản: Dạng
nói, dạng viết.
Ví dụ 1: Dạng nói - Đối thoại
Ví dụ 2: Dạng viết - Thư từ
Bố ơi, bố có khỏe không? Con lợn sề nhà
ta nó đẻ hơn tháng trước gần chục con bố
ạ Bố ơi, bố cho con cái thước mấy lị quản
bút màu đỏ í Con lợn sề nó xuống được cái hầm xây bằng tường rồi bố ạ Nó nghe kẻng
là xuống, con không phải đùn vào đít nó như dạo hôm qua nữa Mấy lị em Dung không đái dầm nữa…
(Lê Lựu)
- Lưu ý:
Trong tác phẩm văn học có dạng lời nói tái hiện: là dạng mô phỏng các lời thoại tự
nhiên, nhưng đã được gọt giũa, biên tập và sáng tạo theo các thể loại văn bản như kịch, chèo, truyện, tiểu thuyết…và ý định chủ quan của người sáng tạo
- Dạng lời nói tái hiện
Trang 6PHONG CÁCH NGÔN
NGỮ SINH HOẠT
• Ví dụ:
Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ:
"Ai bảo chăn trâu là khổ?"
Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao
(Quê hương – Giang Nam)
I NGÔN NGỮ SINH HOẠT
1 Khái niệm ngôn ngữ sinh
hoạt
2 Các dạng biểu hiện của
ngôn ngữ sinh hoạt
- Có hai dạng cơ bản: Dạng nói,
dạng viết.
- Dạng lời nói tái hiện
Hãy phân biệt dạng lời nói
tự nhiên trong giao tiếp với dạng lời nói trong tác phẩm nghệ
thuật?
- Giống nhau: đều là lời thoại tự nhiên
- Khác nhau:
+ Lời nói tự nhiên: không có sự chuẩn bị trước khi giao tiếp, ít chú ý gọt giũa, trau chuốt
+ Lời nói tái hiện: có sự sáng tạo, gọt giũa, biến cải phần nào tùy vào thể loại văn học
và ý định chủ quan của tác giả
Trang 7PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT
Kịch
Trang 8PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT
I NGÔN NGỮ SINH HOẠT
1 Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt
2 Các dạng biểu hiện của ngôn
ngữ sinh hoạt
3 Luyện tập
a Hãy phát biểu ý kiến của mình
về nội dung của những câu sau:
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
Chuông kêu thử tiếng người ngoan thử lời
- Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
→ Nói năng thận trọng và có văn hóa.
Chuông kêu thử tiếng người ngoan thử lời
→ Việc sử dụng ngôn ngữ trong hoạt động giao tiếp bằng lời nói là một thước đo quan trọng cho thấy phẩm chất, năng lực của con người.
b (Bài tập về nhà)
Trang 9Bài học kếế t thúc!
Chúc các em học