Môn Học : PHƯƠNG PHÁP SỐ.. Môn Học : PHƯƠNG PHÁP SỐ.. Chương 4 :NỘI SUY VÀ XẤP XỈ HÀM... II NỘI SUY THEO HÀM LAGRANGE III NỘI SUY THEO PP NEWTON.. IV XẤP XĨ THỰC NGHIỆM - PHƯƠNG PHÁP BÌN
Trang 1Môn Học :
PHƯƠNG PHÁP SỐ
GV : Th.S Nguyễn Tấn Phúc.
Bộ môn Cơ Điện Tử.
Email: phucnt@hcmuaf.edu.vn.
Tel : 01267102772.
Trang 2Môn Học :
PHƯƠNG PHÁP SỐ
GV : Th.S Nguyễn Tấn Phúc.
Bộ môn Cơ Điện Tử.
Email: phucnt@hcmuaf.edu.vn.
Tel : 01267102772.
Trang 3Chương 4 :
NỘI SUY VÀ XẤP XỈ HÀM
Trang 4NỘI DUNG CHƯƠNG:
I) ĐẶT BÀI TOÁN
II) NỘI SUY THEO HÀM LAGRANGE
III) NỘI SUY THEO PP NEWTON
IV) XẤP XĨ THỰC NGHIỆM - PHƯƠNG PHÁP BÌNH PHƯƠNG BÉ NHẤT
Trang 5I ĐẶT BÀI TOÁN :
Để tính giá trị của một hàm liên tục bất kỳ, ta có thể xấp xỉ hàm bằng một
đa thức, tính giá trị của đa thức từ đó tính được giá trị gần đúng của hàm.
Trang 6Xét hàm y = f(x) cho dưới dạng bảng số
x xo x1 x2 xn
y yo y1 y2 yn
Các giá trị xk, k = 0, 1, , n được sắp theo
thứ tự tăng dần gọi là các điểm nút nội suy
Các giá trị yk = f(xk) là các giá trị cho trước của hàm tại xk
Bài toán : xây dựng 1 đa thức pn(x) bậc ≤n thoả điều kiện pn(xk) = yk, k=0,1, n Đa thức này gọi là đa thức nội suy của hàm f(x)
Trang 7II ĐA THỨC NỘY SUY LAGRANGE:
Cho hàm y = f(x) và bảng số
x xo x1 x2 xn
y yo y1 y2 yn
Ta xây dựng đa thức nội suy hàm f(x)
trên [a,b]=[x0, xn]
Trang 8( )
( )( ) ( )( ) ( ) ( )( ) ( )( ) ( )
Trang 9Đa thức
( ) 0
Trang 11Ví dụ : Cho hàm f và bảng số
Trang 12Vậy giá trị nội suy là -2.
Trang 13Ví dụ : Cho hàm f và bảng số
x 0 1 3 4
y 1 1 2 -1
Tính gần đúng giá trị hàm số f tại x=2 bằng phương pháp Lagrange.
Trang 14• TH đặc biệt : các điểm nút cách đều với bước h = xk+1 – xk.
n k n
k n
Trang 16Bài tập p.48,thầy Hùng.
Trang 17III ĐA THỨC NỘY SUY NEWTON:
Trang 18Tæ sai phaân caáp 2
1 2
2
[ , ] [ , ] [ , , ] k k k k
Trang 19Ví dụ : Cho hàm f và bảng số
x 1.0 1.3 1.6 2.0
y 0.76 0.62 0.46 0.28
Tính các tỉ sai phân
k xk f(xk) f[xk,xk+1] f[xk,xk+1,xk+2] f[xk,xk+1,xk+2,xk+3] 0
1
2
3
1.0 1.3 1.6 2.0
0.76 0.62 0.46 0.28
-0.4667 -0.5333 -0.45
-0.111 0.119
0.23
Giải : ta lập bảng các tỉ sai phân
Trang 202 Đa thức nội suy Newton :
Tỉ sai phân cấp 1
0 0
Trang 21Ví dụ : Cho hàm f xác định trên [0,1] và bảng số
x 0 0.3 0.7
y 2 2.2599 2.5238
Tính gần đúng bằng phương pháp newton :
f(0.12) ; f(0.9) theo sai phân cấp 2
xk f(xk) f[xk,xk+1] f[xk,xk+1,xk+2] 0
0.3 0.7
2 2.2599 2.5238
0.8663 0.6598
-0.295
Giải : ta lập bảng các tỉ sai phân
Trang 22Ta có
Trang 23Bài tập p.50:thầy hùng.
Trang 24IV.BÀI TOÁN XẤP XỈ THỰC NGHIỆM :
Xét bài toán thống kê lượng mưa trong 12 thángThực nghiệm (k=1 12)
xk 1 2 3 4 5 6 7 8
yk 550 650 540 580 610 605 .
Các giá trị yk được xác định bằng thực nghiệm nên có thể không chính xác Khi đó việc xây dựng một đường cong đi qua tất cả các điểm
Mk(xk, yk) cũng không còn chính xác
Trang 25Bài toán xấp xỉ thực nghiệm : là tìm hàm f(x) xấp xỉ bảng {(xk,yk)} theo phương pháp bình phương cực tiểu :
2
( ) ( ( )k k ) min
g f = ∑ f x − y đạt
Hàm f tổng quát rất đa dạng Để đơn giản,
trong thực tế thường ta tìm hàm f theo một
trong các dạng sau :
Trang 26A Bx y x B
Trang 27Ví dụ : Tìm hàm f(x) = A + Bx xấp xỉ bảng số
Trang 282 Trường hợp f(x) = Acosx + Bsinx :
Phương trình bình phương cực tiểu có dạng
2 ( cos sin )sin 0
Trang 29Ví dụ : Tìm hàm f(x)=Acosx+Bsinx xấp xỉ bảng số
Trang 303 Trường hợp f(x) = Ax2 + Bsinx :
Phương trình bình phương cực tiểu có dạng
g
Ax B x y x B
Trang 31Ví dụ : Tìm hàm f(x)=Ax 2 +Bsinx xấp xỉ bảng số
Trang 32A Bx C x y x B
g
A B x C x y x C
Trang 33Ví dụ : Tìm hàm f(x) = A + Bx+Cx 2 xấp xỉ bảng số
x 1 1 2 3 3 4 5
y 4.12 4.18 6.23 8.34 8.38 12.13 18.32
Theo pp Bình Phương cực tiểu
n = 7Giải hệ pt
Trang 34Bài tập p.58-60.
Trang 35KEÁT THUÙC CHÖÔNG 4…