Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ 1858 ĐẾN 1873 I.THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAMI.MỤC TIÊU BÀI HỌC 1.Kiến thức: HS cần nắm - Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt nam - Quá trình thực dân P
Trang 1Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ 1858 ĐẾN 1873 I.THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: HS cần nắm
- Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt nam
- Quá trình thực dân Pháp xâm lược VN (Chiến sự ở Đà Nẵng và Gia Định)
- Phong trào kháng chiến của nhân dân ta trong những năm đầu thực dân Pháp xâm lượcnước ta,Triều đình nhu nhược,chống trả yếu ớt,nhưng nhân dân quyết tâm kháng chiến
2.Tư tưởng
- Bản chất tham lam,tàn bạo,xâm lược của bọn thực dân.Tinh thần đấu tranh kiên cường bấtkhất của nhân dân ta trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.Ý chí thống nhất đấtnước
III.NỘI DUNG BÀI MỚI
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Em hãy nêu những sự kiện chính của lịch sử thế giới hiện đại
- Tại sao nói: CM T10 Nga thành công đã tác động to lớn đến tình hình thế giới?
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk
GV: Dùng bản đồ ĐNA trước khi Pháp xâm lược để
minh hoạ cho học sinh thấy trước khi TDP xâm
lượcViệt Nam
Cho HS đọc sgk mục 1
- GV: Dùng bản đồ VN để giới thiệu địa danh Đà Nẵng
? Tại sao thực dân Pháp xâm lược Việt Nam?
a Nguyên nhân thực dân pháp xâm lược Việt Nam
+ Nguyên nhân sâu xa: Các nướcphương Tây đẩy mạnh xâm lược cácnước Phương Đông,Việt nam nằm tronghoàn cảnh chung đó
+ Nguyên nhân trực tiếp
- Thực dân Pháp lấy cớ bảo vệ đạo Gia
Tô đã đem quân xâm lược VN
- Triều Nguyễn bạc nhược,yếu hèn,vớichính sách thủ cựu
b Chiến sự ở Đà Nẵng 1858-1859
Trang 2? Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng những năm
1858-1859?
TL: dựa vào SGK
? Bước đầu quân pháp đã bị thất bại như thế nào.
TL: kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh thất bại,dẫm
chân tại chỗ gặp nhiều khó khăn
Cho HS đọc mục 2 SGK
- Pháp kéo vào Gia Định vì: Nam kì là kho lúa gạo của
triều đình,nếu cắt đứt sự viện trợ lương thực của Nam
Kỳ Huế sẽ khó khăn ,lấy song Nam kì chúng sẽ đánh
sang Cam Pu Chia,Pháp phải hành động ngay vì Anh
ngấp nghé đánh Sài Gòn
? Chiến sự ở Gia Định như thế nào?
TL: Dựa vào SGK
? Trong lúc quan quân nhà Nguyễn bỏ thành mà
chạy,nhân dân ta kháng chiến ntn?
TL: Dựa sgk
? Sau khi mất thành Gia Định,Triều đình Huế chống
Pháp ntn
TL: Triều đình chỉ thủ hiểm ở Đại đồn Chí Hoà
? TDP tấn công đại đồn Chí Hoà như thế nào.
GV: hướng dẫn học sinh xem hình 84.Quân Pháp tấn
công Đại đồn
? Tại sao Triều đình Huế ký điều ước Nhâm Tuất?
TL: Nhân nhượng cho Pháp để giữ lấy quyền lợi giai
cấp và dòng họ
? Em cho biết nội dung của điều ước Nhâm Tuất
5-6-1862
TL: dựa vào phần chữ nhỏ sgk
? Điều ước 1862,vi phạm chủ quyền nước ta ntn.
TL: Đây là hiệp ước đầu tiên nhà Nguyễn kí với
Pháp,nhượng 3 tỉnh Đông Nam kỳ và Côn đảo cho
Pháp
- Sáng 1-9-1858 TDP bắt đầu nổ súngxâm lược nước ta
- Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn TriPhương chúng ta đã thu được thắng lợibước đầu
- Sau 5 tháng xâm lược thực dân Phápchỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà (2-9-1858)
2.CHIẾN SỰ Ở GIA ĐỊNH NĂM 1859
- Tháng 2-1859 Pháp kéo quân từ ĐàNẵng vào Gia Định
- 17-2-1859 Chúng tấn công GiaĐịnh.Quân triều đình chống trả yếu ớtrồi tan rã
- Nhân dân đã tự động đứng lên khángPháp làm cho chúng rất khó khăn
- Triều đình chỉ thủ hiểm ở Đại đồn ChíHoà
- Rạng sáng 24-2-1861,Pháp tấn côngĐại đồn Chí Hoà,sau hai ngày Đại đồnthất thủ.Sau đó,Pháp đánh chiếm rộng racác tỉnh Nam kỳ: Định Tường,Biên Hoà
- Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt nam
- Nội dung hiệp ước Nhâm Tuất 5-6-1862
5.Dặn dò
Học bài làm bài tập,soạn bài mới phần II dựa vào câu hỏi từng mục bài
Bài Tập:
Trang 3-O0O -Soạn ngày: 28/12/2009
Dạy ngày:29/12/2009 Tiết 37 Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ 1858 ĐẾN 1873
(Tiếp theo) II.CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858-1873
- Bản đồ Việt Nam.Lược đồ những cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ
III.NỘI DUNG BÀI MỚI
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Em hãy nêu tóm lược qua trình thực dân pháp xâm lược VN 1858-1862
- Em hày trình bày nội dung cơ bản của hiệp ước Nhâm Tuất5-6-1862?
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới
Cho HS đọc sgk mục 1 GV: Dùng bản đồ Việt Nam,cho HS xác định địa danh
nổ ra phong trào kháng chiến của nhân dân ta ở ĐN và
3 tỉnh Miền Đông nam kỳ
? Em hãy cho biết thái độ của nhân dân ta khi thực
dân Pháp xâm lược Đà Nẵng?
TL: Dựa vào SGK
? Sau khi thất bại ở Đà Nẵng,TDP kéo vào Gia
ĐỊnh,Phong trào kháng chiến ở Gia Định ra sao.
TL: Dựa vào SGK
1.KHÁNG CHIẾN Ở ĐÀ NẴNG VÀ BA TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM KỲ
Trang 4? Em biết gì về cuộc khởi nghĩa Trương Định
GV: cho học sinh đọc phần chữ nhỏ
? Sau khi khởi nghĩa Trương Định thất bại,phong
trào kháng chiến ở Nam bộ phát triển ra sao.
TL: Con trai Trương Định là Trương Quyền tiếp tục
? Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam kì ntn.
TL: Dựa vào lược đồ H.86 trình bày
GV: Xác định 3 tỉnh miền Tây Nam kì trên bản đồ
? Sau 3 tỉnh Miền Tây nam kì rơi vào tay
Pháp,phong trào kháng chiến của nhân dân lục tỉnh
Nam kì ra sao.
TL: Dựa vào SGK
GV: Yêu cầu học sinh nhắc lại câu nói của Nguyễn
Trung Trực trước khi chém đầu: SGK
Trung Trực đốt cháy tàu Ét pê Răng (Hivọng) 10-12-1861
- Khởi nghĩa Trương Định từ 2-185920-8-1864
+ Cuộc khởi nghĩa đã làm cho địch thất
BA TỈNH MIỀN TÂY NAM KỲ
a Tình hình nước ta sau điều ước ngày 5-6-1862
- Triều đình tìm mọi cách đàn áp phongtrào cách mạng
- Cử một phái đoàn sang Pháp xin chuộclại 3 tỉnh miền Đông Nam kì nhưngkhông thành
b.Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam kì
- Từ ngày 20-6 24-6-1867,thực dânPháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam kì:Vĩnh Long,An Giang,Hà Tiên không tốnmột viên đạn
C Phong trào kháng chiến của nhân dân sáu tỉnh nam kì
- Nhân dân Nam kì nổi lên chống Pháp ởnhiều nơi
- Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập:Đồng Tháp Mười,Tây Ninh
- Nổi bật là khởi nghĩa TrươngQuyền,Phan Liêm,Nguyễn TrungTrực
- Phong trào tiếp tục phát triển đến 1875
4 Củng cố
- Nhìn vào lược đồ H.86 em hãy trình bày những nét chính về phong trào kháng Pháp củanhân dân ta ở Nam Kì ?
- Em hãy đọc một đoạn thơ kháng chiến chống Pháp của Nguyễn Đình Chiểu em biết
- Bài tập trắc nghiệm trong vở bài tập lịch sử 8
5.Dặn dò
Học bài ,làm bài tập,soạn bài mới bài 25 phần I dựa vào câu hỏi từng mục bài
Trang 5
-o0o -Soạn ngày: 02/01/2009
Dạy ngày : 03/01/2009
Tiết 38 Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873-1884)
I.THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT.CUỘC KHÁNG
CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức:
- Tình hình Việt Nam trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ 1867-1873
- Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất 1873.Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnhđồng bằng Bắc Kỳ 1873-1874
- Nội dung chủ yếu của hiệp ước và Hương ước 1874.Đây là hiệp ước thứ hai nhà Nguyễn ký vớiPháp,từng bước đầu hàng Pháp (mất lục tỉnh Nam Kỳ)
- Nội dung bài học
III.NỘI DUNG BÀI MỚI
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- trình bày tóm lược cuộc kháng chiến chống pháp của nhân dân ở Nam kỳ từ 1858-1875
- Trình bày về cuộc khởi nghĩa Trương Đinh.
- Em hãy nêu một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và các trung tâm kháng chiến ở Nam Kì
3.Bài mới:
Trang 6HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC GHI BẢNG
Cho học sinh đọc đoạn đầu mục 1
- Tại sao thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam kì
từ 1867mà mãi đến 1873 chúng mới đánh Bắc Kỳ.
GVgiải thích cho học sinh hiểu
? Em hày trình bày tình hình Việt Nam trước khi Pháp
? Trong khi Pháo chuẩn bị xâm lược mở rộng xâm
lược,chính sách đối nội,đối ngoại của triều đình ra sao.
TL: Dựa SGK
GV: Kết luận:
Học sinh đọc mục 2 SGK GV: Dùng bản đồ hành chính VN cuối thế kỉ 19 để minh
hoạ quá trình bành trướng của Pháp
? Thực dân Pháp kéo quân ra Bắc trong hoàn cảnh nào.
Cho HS đọc SGK mục 3 và đặt câu hỏi
? Em hãy trình bày phong trào kháng chiến của nhân
dân Hà Nội 1873.
TL: SGK
? Trong thời kì này, quân và nhân dân hà Nội đã lập nên
chiến thắng điển hình nào.
TL: Đó là chiến thắng Cầu Giấy
? Em cho biết phong trào kháng chiến tại các tỉnh Bắc kì
1.TÌNH HÌNH VIỆT NAM TRƯỚC KHI PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ
a Thực dân Pháp
- Sau khi đánh chiếm xong 3 tỉnh miềnĐông Nam kì, Pháp tiến hành thiết lập bộmáy cai trị làm cơ sở chiếm nốt 3 tỉnh miềnTây Nam kì và Cam-pu-Chia
- Kinh tế sa sút, binh lực suy yếu.Mâu thuẩn
xã hội sâu sắc
- Tiếp tục thương lượng với Pháp
2 THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT (1873)
- Thực dân Pháp mở rộng xâm lược Bắc Kỳ:chưa đầy một tháng đã chiếm được: sgk
3.KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ (1873- 1874).
Trang 7trong thời gian này (1873-1874)
TL: SGK
? Em cho biết nội dung của điều ước Giáp Tuất
15-3-1874.
TL: SGK
? Tại sao nhà Nguyễn kí điều ước 1874.
GV: Hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm
đột kích, tập kích
- Điển hình là phong trào cha con ôngNguyễn Mậu Kiến (Thái Bình) và PhạmVăn Nghị (Nam Định)
- Tại sao thực dân Pháp đánh Bắc kì 1873 ?
- Tại sao quân đội triều đình đông hơn Pháp nhiều lần mà vẫn bị thua ?
- Em hãy trình bày pt kháng chiến của quần chúng ở Hà Nội và Bắc Kì ?
- Trình bày diễn biến chiến thắng Cầu Giấy lần thứ nhất
Trang 8Tiết 39 II THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI.NHÂN DÂN
BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM
1882-1884
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức:
- Tại sao 1882, thực dân Pháp lại tiến đánh Bắc kì lần thứ hai
- Nội dung của hiệp ước Hắc - Măng 1883 và hiệp ước Pa-tơ-nốt
- Trong quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam,Nhân dân kiến quyết kháng chiến tới cùng,triềuđình mang nặng tư tưởng “ Chủ hồ” khơng vận động tổ chức nhân dân kháng chiến nên nước ta đã rơi vàotay Pháp
- Bản đồ trận Cầu Giấy lần thứ hai
III NỘI DUNG BÀI MỚI
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ
- Tại sao TDP chiếm gọn 6 tỉnh Nam kì năm 1867 mà năm 1873 mới đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất.
- Trình bày diễn biến trận Cầu Giấy lần thứII (21-12-1873)
- Nội dung cơ bản của điều ước Giáp Tuất (1874)
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk
Cho học sinh đọc SGK mục 2
H: Vì sao TDP đánh Bắc kì lần I (1873) 10 năm sau
chúng mới dám đánh Bắc kì lần thứ II (1882)?
TL: GV hướng dẫn học sinh trả lời
H: Em cho biết: Thực dân Pháp đánh Bắc kì lần thứ II
trong hồn cnhr nào?
T: SGK
H: Em biết gì về tình hình nước Pháp đầu thập kỉ 80?.
GV: Hướng dẫn học sinh trả lời
H: Em cho biết nguyên cơ trực tiếp thực dân Pháp đánh
Bắc kì lần thứ hai.?
GV: Dùng bản đồ TDP đánh Bắc kì lần thứ hai để minh hạo
vấn đề này
1.THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KÌ LẦN THỨ HAI
- Nguyên cớ trực tiếp: Thực dân Pháp lấy
cớ nhà Nguyễn vi phạm điều ước 1874 và
Trang 9H: Em hãy cho biết tình hình chiến sự tại Hà Nội,khi
TDP đánh Bắc kì lần thứ hai.?
TL:Dựa lược đồ trình bày
H: Sau khi thành Hà nội thất thủ,thái độ của Triều đình
Huế ra sao.?
TL: SGK
H: Hậu quả của thái độ lúng túng,nhu nhược của triều
đình Huế như thế nào?
TL: dựa vào đoạn cuối mục 1 trả lời
H Phong trào kháng chiến của nhân dân Hà Nội khi
thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai như thế nào ?
TL: SGK
H: Phong trào kháng chiến của nhân dân các tỉnh Bắc kì
phối hợp với quân triều đình đánh Pháp như thế nào?
TL: SGK
GV: Dùng bản đồ minh hoạ vấn đề này
H: Em hãy trình bày trận Cầu Giấy lần thứ hai.?
H: Sau khi chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai,tình hình
ta,địch như thế nào?.
TL:
H: Tại sao thực dân Pháp khơng nhượng bộ triều đình
Huế,sau khi Ri-Vi-ơ chết tại trận Cầu Giấy lần thứ hai.?
TL: Vì tham vọng xâm lược của Pháp,chúng quyết xâm
chiếm tồn bộ nước ta
- Triều đình Huế nhu nhược,yếu hèn càng thúc đẩy Pháp
đánh mạnh hơn
Học sinh đọc SGK mục 3
GV: Dùng bản đồ kinh thành Huế giới thiệu
H: Em hãy trình bày cuộc tấn cơng của thực dân Pháp
vào Thuận An.?
TL: SGK
H: Em cho biết nội dung cơ bản của điều ước
Hắc-Măng?.
TL: Dựa vào đoạn chữ nhỏ
H: Điều ước Hắc-Măng dẫn đến hậu quả gì?.
a Thực dân Pháp tấn cơng Thuận An
- Chiều ngày 18-8-1883 Thực dân Pháp tấncơng dữ dội Thuận An
- 20-8-1883 Đổ bộ lên vùng này, triều đìnhhoảng hốt xin đình chiến và chấp nhận kíđiều ước Hắc-măng
b Điều ước Hắc- Măng
* Hậu quả:
- Phong tràp kháng chiến của nhân dân lên
Trang 10H: Trước thái đọ phản kháng mạnh mẽ của quần chúng
nhân dân,thực dân Pháp đã đối phĩ như thế nào?.
TL: SGK
H: Tại sao hiệp ước Pa-Tơ-nốt được kí kết.?
TL: giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời
H: Em cho biết nội dung cơ bản của điều ước Pa-tơ-nốt?.
* Nội dung
- Căn bản giống điều ước Hắc -Măng
- Sửa đổi địa giưĩi Trung kì, nhà Nguyễnchính thức đầu hàng TDP
- Từ đĩ trở đi, nước ta là nước thuộc địa nửaphong kiến
4 Củng cố
- Em cho biết nội dung cơ bản nhất của điều ước nhà Nguyễn kí với Pháp 1862-1884 ?
GV: cho học sinh thảo luận nhĩm kết luận: Đĩ chính là quá trình triều đình phong kiến nhà Nguyễntừng bước đầu hàng thực dân Pháp
- Nội dung cơ bản của điều ước Hắc-Măng và Pa-tơ-nốt
5.Dặn dị
Học bài ,làm bài tập,soạn bài mới bài 26 phần I dựa vào câu hỏi từng mục bài
Bài tập:
-o0o -Soạn ngày :15/01/09
Dạy : 16/01/2009
Tiết 40
Bài 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG
NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức:
- Nguyên nhân,diễn biến vụ binh biến kinh thành Huế 5-7-1885 đĩ là sự kiện mở đầu phongtrào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỉ XIX
Trang 11- Những nét khái quát nhất của phong trào Cần Vương (giai đoạn đầu từ 1858-1888): Mụcđích,lãnh đạo,qui mơ.
- Vai trị của các văn thân sĩ phu yêu nước trong phong trào Cần Vương
2.Thái độ
- Giáo dục cho các em lịng yêu nước tự hào dân tộc.Trân trọng và biết ơn các văn thân sĩphu yêu nước đã hi sinh cho độc lập dân tộc
3 Kỹ năng
- Rèn luyện kỷ năng sử dụng bản đồ,tường thuật những sự kiện lịch sử Biết chọn lọc những
tư liệu lịch sử để tường thuật những cuộc khởi nghĩa và sự kiện tiêu biểu
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Lược đồ vụ binh biến kinh thành Huế 5-7-1885
- Chân dung Vua Hàm Nghi, Tơn Thất Thiết, Phan Đình Phùng, Nguyễn Thiện Thuật
III NỘI DUNG BÀI MỚI
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Thơng qua hệ thống điều ước Pháp, năm 1862-1884 Chứng minh rằng: đĩ là quá trình từng bước Thực dân Pháp xâm lược nước ta, đồng thời cũng là từng bước triều đình Nguyễn đầu hàng.
- Trình bày nội dung chủ yếu của điều ước Hac-Măng (1883) và điều ước Pa-Tơ-nốt (1884)
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk
Cho học sinh đọc mục 1sgk và đặt câu hỏi
? Em hãy trình bày bối cảnh lịch sử vụ
binh biến kinh thành Huế (7-5-1885).
TL: + Triều đình
+ Pháp
GV: Giải thích thêm: Sau hai điều ước
1883-1884 triều đình Huế bị phân hố thành hai bộ
phận: chủ chiến và chủ hồ
? Em hãy trình bày diễn biến của vụ binh
biến kinh thành Huế 5-7-1885.
HS: Tường thuật theo SGK
Cho học sinh dựa vào H.88 tường thuật lại
I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN TẠI KINH THÀNH HUẾ VUA HÀM NGHI RA ‘‘CHIẾU CẦN VƯƠNG.”
1 Cuộc phản cơng quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế 7-1885.
a Bối cảnh:
*Triều đình:
- Sau điều ước 1883 và 1884, phe chủ chiến vẫn cĩ
hi vọng giành lại quyền thống trị từ tay Pháp khi cĩđiều kiện
- Xây dựng lực lượng, tích trữ lương thực và khígiới
- Đưa Hàm Nghi lên ngơi vua, chuẩn bị phản cơng
* Pháp: Lo sợ, chúng tìm mọi cách tiêu diệt phechủ chiến
b Diễn biến: (SGK)