LICH SU QUANG TRI Baigiang.doc

thời, ngời Quảng Trị từ xa xa đã tạo ra mộtcuộc sống lạc quan, tin tởng bằng các sinhhoạt văn hoá phong phú, đa dạng nh ca hát,các trò chơi dân gian, đặc sắc nhất làchuyện Trạng Vĩnh Hoà

Bài 1 QUảNG TRị MảNH ĐấT Và CON

NGƯờI

1 Điều kiện tự nhiên:

Vị trí địa lý: Quảng Trị là một tỉnh

thuộc vùng Bắc Trung bộ Việt Nam(1), nằm

ở vị trí trung đoạn và phần thắt lại theochiều dài Bắc- Nam của đất nớc, diện tích

đất tự nhiên là 4745,7km2 Phía Bắc giáptỉnh Quảng Bình, Nam giáp tỉnh ThừaThiên Huế, Tây giáp nớc Cộng hoà dânchủ nhân dân Lào và phía Đông giáp biển

Đông với chiều dài bờ biển là 75 km.Ngoài khơi có đảo Cồn Cỏ cách bờbiển( Mũi Lay- Cửa Tùng) khoảng 30 km

Quảng Trị có một vị trí địa lý kinh tếrất thuận lợi, có hệ thống giao thông xuyênquốc gia gồm đờng bộ, đờng biển, đờng sắtchạy qua; có quốc lộ 9 nối liền cửa khẩuquốc tế Lao Bảo và cửa khẩu La Lay vớithị xã Đông Hà và cảng Cửa Việt, vì vậygiao lu giữa 2 miền Nam- Bắc đất nớc vớicác nớc ở châu á đợc dễ dàng

Khí hậu: Cũng nh cả nớc, Quảng Trị có

khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung

bình hàng năm từ 20-250c Do vị trí và cấutrúc địa hình nên khí hậu rất khắc nghiệt:Mùa hè chịu ảnh hởng mạnh của gió tâynam khô nóng

( thờng gọi là gió Lào), ít ma và thờng xảy

ra hạn hán; mùa thu, mùa đông chịu ảnh ởng của gió mùa đông bắc tạo ra mùa ma

Tài nguyên thiên nhiên:

Đất đai: Quảng Trị có nhiều loại đấtkhác nhau, nhng giá trị nhất đối với sảnxuất nông nghiệp là đất phù sa ở đồngbằng và đất đỏ bazan ở miền núi Diện tíchhai loại đất này chiếm tỷ lệ khá cao so vớicác loại đất khác

Diện tích rừng tự nhiên chiếm 21%diện tích đất toàn tỉnh, có nhiều loại gỗ và

động vật quý hiếm

Tài nguyên khoáng sản của Quảng Trị

có khá nhiều chủng loại nh quặng sắt,

đồng, vàng, titan; đá vôi, đất sét, đá bazan,

đá tổ ong, đá trang trí; than bùn, nớc

khoáng, cát thuỷ tinh nhng trữ lợng khônglớn

Vùng biển Quảng Trị khá rộng vớinhiều hải sản quý nh tôm hùm, mực, cácam, cá thu, cá chim…

Hãy nêu đặc điểm tự nhiên của tỉnh Quảng Trị?

Năm 1069, nhà Lý đánh vào ChiêmThành, bắt đợc vua Chăm Vua Chăm dâng

ba châu: Địa Lý, Bố Chính, Ma Linh chonhà Lý

Năm 1075, Lý Thờng Kiệt đổi châu MaLinh thành Minh Linh, chiêu mộ dânnghèo đến sinh sống Từ đó, dân vùngThanh- Nghệ bắt đầu đến khai khẩn làm

ăn

Năm 1306, vua Chăm Pa là Chế Mân dâng biểu lên vua Trần Anh Tông xin c-

ới công chúa Huyền Trân và lấy hai châu Ô, Lý làm vật sính lễ Vua Trần thuận lòng và năm 1309, đổi châu Ô thành Thuận Châu và châu Lý thành Hoá Châu, cắt cử quan chức, vỗ về dân chúng, xây dựng thành luỹ, bảo vệ biên cơng Dải đất từ sông Hiếu (Cửa Việt) trở vào phía Nam của Quảng Trị ngày nay thuộc Thuận Châu Dân nghèo

Thanh- Nghệ hởng ứng cuộc di dân lần thứhai đã vào đây lập làng sinh sống

Năm 1558, Nguyễn Hoàng đợc sai vàotrấn thủ Thuận Hoá, đóng dinh ở cồn cát

ái Tử ( thị trấn của Triệu Phong ngày nay),

mở đầu sự nghiệp khai khẩn vùng đất phíanam của dân tộc ta

Năm 1801, sau khi giành lại đợc chínhquyền, Nguyễn ánh lập ra dinh Quảng Trị,tên Quảng Trị xuất hiện từ đó Năm 1832mới thành lập tỉnh Quảng Trị

Thời Pháp thuộc, cơ bản địa giới hànhchính Quảng Trị không thay đổi

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, theoHiệp định Giơnevơ, đất nớc ta tạm thờichia làm hai miền, lấy vĩ tuyến 17 ( sôngBến Hải ) làm ranh giới, sau hai năm sẽhiệp thơng tổng tuyển cử Nhng đế quốc

Mỹ và chính quyền tay sai âm mu chia cắt

đất nớc ta lâu dài, đã xoá bỏ Hiệp định,gây chiến tranh Vì vậy, tỉnh ta cũng bị

Vĩnh Linh, đợc lập thành đặc khu trựcthuộc Trung ơng Phía Nam sông Bến Hải

là vùng Mỹ nguỵ tạm chiếm

Sau khi thống nhất nớc nhà, năm 1976,theo quyết định của Quốc hội nớc Cộnghoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quảng Trịcùng Quảng Bình, Thừa Thiên và khu vựcVĩnh Linh lập thành tỉnh Bình Trị Thiên

Tháng 7/1989, tỉnh Quảng Trị đợc lậplại, tỉnh lỵ là thị xã Đông Hà Đến nay,toàn tỉnh gồm 2 thị xã, 7 huyện, 136 xã,phờng, thị trấn

Em hãy nêu những mốc chính về thay

đổi địa giới hành chính tỉnh Quảng Trị qua các thời kỳ?

3 Đời sống kinh tế, văn hoá và xã hội:

a Về kinh tế:

Xa xa, con ngời trên đất Quảng Trịsống bằng nghề săn bắn, hái lợm Dần dần,nghề trồng lúa nớc ra đời và trở thành hoạt

động kinh tế chủ yếu, diện tích trồng lúangày càng mở rộng, công cụ phát triển và

từ rất lâu con ngời ở đây đã biết làm thuỷlợi Chăn nuôi ra đời và cũng rất phát triển

(1) Sau đó, nớc Chăm Pa phát triển thế lực ra phía Bắc đèo Hải Vân, lập nên châu Ô, châu Lý ( Nam Cửa Việt

đến đèo Hải Vân ngày nay) Phía Bắc là các châu Ma Linh, Địa Lý và Bố Chính (

Ma Linh là đất Vĩnh Linh., Gio Linh ngày nay).

Ngày nay nền nông nghiệp vẫn chiếmmột vị trí quan trọng trong đời sống kinh tếcủa toàn tỉnh Sản phẩm nông nghiệpkhông chỉ đảm bảo cuộc sống mà còn trởthành hàng hoá xuất khẩu

Quảng Trị có biển nên nghề đánh bắtcá có từ lâu đời Nghề nuôi cá đầm, cá nớcngọt cũng xuất hiện sớm và tồn tại, pháttriển cho đến ngày nay

Do yêu cầu của đời sống, nghề thủcông phát triển nhiều nơi và ra đời từ rấtsớm nh nghề dệt vải, dệt chiếu mây, chiếucói, nghề luyện đồng, nghề làm muối, nghềnấu rợu Nghề chằm nón, chằm tơi, đanlát có hầu khắp các làng

Sự phát triển của nông nghiệp, tiểu thủcông nghiệp đã làm cho việc buôn bán giữacác vùng, giữa Quảng Trị và nớc bạn Làongày càng phát đạt Từ lâu đời, các chợ nhchợ Phiên, chợ Do, chợ Cầu, chợ Sãi, chợSòng, chợ Kẻ Diên rất đông đúc, sầm uất

Đến thế kỷ XX, công nghiệp Quảng Trịmới ra đời Đến nay, ngành công nghiệpmũi nhọn là vật liệu xây dựng nh sản xuất

xi măng, gạch tuy nen và khai thác đá

Em có nhận xét gì về nền kinh tế Quảng Trị?

b Văn hoá, xã hội:

Quê hơng Quảng Trị chủ yếu có badân tộc anh em cùng chung sống, đó là dântộc Kinh, dân tộc Bru- Vân Kiều và dân tộc

Tà Ôi- Pa Cô Đông nhất là ngời Kinh, đếnngời Bru- Vân Kiều, sau đó là ngời Tà Ôi-

Pa Cô

Văn hoá Quảng Trị đợc xây dựng bởicác cộng đồng tộc ngời Việt, Chăm, Bru-Vân Kiều ,Tà Ôi- Pa Cô trải suốt chiều dàilịch sử hàng trăm năm

Cũng nh nhiều địa phơng khác trong cảnớc, ở Quảng Trị tồn tại nhiều hình thứctín ngỡng dân gian, nh: thờ cúng tổ tiên,gia tộc, dòng họ…Hầu nh làng nào cũng

có miếu thành hoàng để thờ những ngời cócông với nớc, có công khai khẩn lập lànghay truyền cho dân nghề làm ăn

Sách Đại nam nhất thống chí ghi nhận:"

Làng nào cũng có đình, tế lễ vào mùa xuân, mùa thu Ngày rằm các tháng giêng, tháng bảy, tháng mời gọi là tam nguyên, các nhà đều cúng tổ tiên" Di tích các miếu

thờ, đình làng ngày nay vẫn lu lại nhiềudấu vết

Quảng Trị có hai tôn giáo chính là Phậtgiáo và Thiên chúa giáo Phật giáo vàoQuảng Trị khá sớm và hiện nay còn có cácngôi chùa đợc xây từ lâu đời Thiên chúagiáo du nhập vào Quảng Trị từ thế kỷXVIII và cũng tồn tại, phát triển cho đếnngày nay

Nhân dân Quảng Trị có truyền thốnghiếu học, thời nào cũng có ngời đỗ đạt.Chẳng hạn, từ năm 1821 đến 1918, có 38khoa thi hơng, 166 ngời ở Quảng Trị đỗ cửnhân.(1)

Ngời đỗ tiến sĩ đầu tiên của tỉnh là ôngBùi Dục Tài

Thời phong kiến, dân nghèo không đợc

đi học Khi thực dân Pháp đô hộ, chúngthực hiện chính sách ngu dân nên 95% sốdân Quảng Trị bị mù chữ Đất nớc giành đ-

ợc độc lập, nền giáo dục ngày càng pháttriển Năm 1996, tỉnh ta cơ bản phổ cậptiểu học

(1) Trong 166 ngời ở Quảng Trị đỗ cửnhân, huyện Triệu Phong có 82, Hải Lăng

43, Vĩnh Linh 22, Gio Linh 14, Hớng Cam Lộ 5 Số lợng tiến sĩ thời Nguyễn là

Hoá-24 ngời, tính ra cứ 7 cử nhân có một ngờigiành học vị tiến sĩ: Triệu Phong 11, VĩnhLinh 6, Gio Linh 4, Hải Lăng 3

Sinh tồn trên mảnh đất mà thiên nhiênvô cùng khắc nghiệt, đời sống không mấysung túc nên ngời dân Quảng Trị rất cầnkiệm trong sinh hoạt ( ăn, mặc, lễ hội, đình

đám) So với c dân ở đồng bằng Bắc bộ thìphong tục tập quán của ngời Việt QuảngTrị không khác gì mấy, nhng các phong

thời, ngời Quảng Trị từ xa xa đã tạo ra mộtcuộc sống lạc quan, tin tởng bằng các sinhhoạt văn hoá phong phú, đa dạng nh ca hát,các trò chơi dân gian, đặc sắc nhất làchuyện Trạng Vĩnh Hoàng.

Chính mảnh đất phải chịu nhiều xáotrộn, chia cắt, là chiến trờng khốc liệt củanhiều cuộc kháng chiến kéo dài; lại phải đ-

ơng đầu với bao cơn đại hạn, đại hồng thuỷ

đã hình thành cho con ngời Quảng Trị tình yêu quê hơng, đất nớc nồng nàn; một bản lĩnh kiên cờng, bất khuất, dũng cảm trong cuộc đấu tranh vì nghĩa lớn; cần cù, tự lập, tự cờng trong sản xuất và xây dựng cuộc sống; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau; có tâm hồn trong sáng, bình dị, khí khái và rất mực thuỷ chung.

Cũng chính vì vậy, quê hơng Quảng Trị

đã sản sinh ra nhiều ngời con u tú nh BùiDục Tài, Đặng Dung, Đặng Tất, Lê Duẩn,

Lê Thế Tiết, Trần Hữu Dực, Lê Chởng,Hoàng Thị ái, Chế Lan Viên

Em hãy nêu những phẩm chất và truyền thống quý báu của con ngời Quảng Trị?

Câu hỏi:

1 Theo em, đặc điểm tự nhiên Quảng Trị có những thuận lợi và khó khăn gì đối với sự phát triển kinh tế?

2 Em có nhận xét gì về quá trình hình thành địa giới hành chính Quảng Trị?

3 Đặc điểm chủ yếu của nền kinh tế Quảng Trị?

4 Em có nhận xét gì về văn hoá Quảng Trị? Theo em, ngày nay, văn hoá Quảng Trị còn bảo tồn những nét đẹp gì?

Quảng Trị nằm ở Bắc Trung bộ ViệtNam, là một vị trí chiến lợc quan trọng chophát triển kinh tế, xã hội và quốc phòng anninh

Đồi núi chiếm 3/4 diện tích tự nhiên.Tài nguyên thiên nhiên phong phú nhng trữlợng không lớn

Điều kiện khí hậu Quảng Trị rất khắcnghiệt

Quá trình hình thành địa giới tỉnhQuảng Trị trải qua nhiều thời kỳ phân chiaphức tạp, gắn liền với quá trình khai phávùng đất phía nam của dân tộc Việt Nam

Kinh tế Quảng Trị chủ yếu là sản xuấtnông nghiệp; công nghiệp cha phát triểnmạnh

Văn hoá Quảng Trị là sự dung hoà củanhiều nền văn hoá tạo nên nét đẹp độc đáotrong nền văn hoá Việt Nam Để có quê h-

ơng Quảng Trị hôm nay, nhân dân ta đã trảiqua một quá trình đấu tranh lâu dài chống

giƯc ngo¹i x©m vµ thiªn tai, ho¹n n¹n, ph¶i

®ư bao mơ h«i vµ m¸u ®Ó dùng x©y vµ b¶o

vÖ quª h¬ng, ®Ít níc, h×nh thµnh ị con ngíiQu¶ng TrÞ nh÷ng phỈm chÍt vµ truyÒnthỉng v« cïng cao quý Mìi chóng ta ph¶i

cê tr¸ch nhiÖm gi÷ g×n vµ ph¸t huy nh÷ngphỈm chÍt truyÒn thỉng Íy trong cuĩc sỉngh«m nay vµ mai sau

Bài 2 TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC CỦA nh©n d©n QUẢNG TRỊ

( Từ cội nguồn đến trước năm 1930)

1 Nhân dân Quảng Trị cùng cả nước chống xâm lược dưới thời Bắc thuộc

Quảng Trị từ ngàn xưa làmột bộ phận của Tổ quốcViệt Nam Trong suốt quá trìnhthăng trầm của lịch sử, QuảngTrị từng là nơi đọ sức quyếtliệt với nhiều kẻ thù xâmlược

Ngay từ buổi đầu dựngnước, dưới ách đô hộ của cáctập đoàn phong kiến phươngBắc, cùng với nhân dân cảnước, nhân dân Quảng Trị đãkhông ngừng đứng lên đấutranh để giµnh lại quyền độclập dân tộc.

Trong cuộc khởi nghĩa củaHai Bà Trưng (năm 40), cùng vớinhân dân hai quận Giao Chỉ,Cửu Chân, nhân dân Nhật Nam(1) kẻ trước, người sau theo thủlĩnh địa phương nổi dậy đậptan bộ máy thống trị củachính quyền đô hộ Đặc biệt,trong cuộc khởi nghĩa của ChuĐạt (năm 157), nhân dân 2 quậnNhật Nam, Cửu Chân đã tíchcực ủng hộ và tham gia

Đến thế kỷ VIII, trong cuộcnổi dậy của Mai Thúc Loanchống ách đô hộ của nhàĐường, nhân dân Quảng Trị đã

góp nhiều công sức làm suyyếu chính quyền đô hộ trênđất nước ta, tạo tiền đề choviệc giành độc lập

Em hãy nêu những đóng góp của nhân dân Quảng Trị trong cuộc đấu tranh chống bọn phong kiến phương Bắc?

2 Nhân dân Quảng Trị trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm và phong kiến ( Từ TK X đến năm 1858)

Năm 938, chiến thắng BạchĐằng oanh liệt của nhân dân tadưới sự lãnh đạo của NgôQuyền đã đánh bại ý chí xâmlược của nhà Nam Hán, kếtthúc hoàn toàn thời kỳ mấtnước kéo dài trên một ngànnăm.Tuy đất nước độc lập,mối đe dọa ngoại xâm vẫncòn Trong bối cảnh mới củalịch sử, nhân dân Quảng Trị lại

vươn lên đóng góp công sứccủa mình vào sự nghiệpchung của đất nước, đó làcủng cố, bảo vệ nền độclập dân tộc gắn liền vớithống nhất quốc gia, xâydựng đất nước về mọi mặt.Trong cuộc kháng chiếnchống quân Nguyên ở thế kỷXIII, Quảng Trị là một trongnhững tiền đồn phên dậu ởphía Nam chống lại mũi tiếncông của tướng giặc là Toa Đô,góp phần bảo vệ biên giớiphía Nam của Tổ quốc.

Đến thế kỷ XV, trong cuộckháng chiến chống quân Minh,nhân dân Quảng Trị đã tíchcực tham gia nghĩa quân củaTrần Quý Khoáng Sử cũ cònghi lại tinh thần chiến đấudũng cảm của nhân dân QuảngTrị trong trận tập kích địch ở

Aïi Tử (12/1413) do Đặng Dungchỉ huy.

ra Bắc đánh đuổi quân Minh

Đến thế kỷ XVIII, cuộc nộichiến của hai dòng họ phong

kiến Trịnh - Nguyễn đã làmcho đất nước rơi vào cảnh tangtóc, tiêu điều Nhân dân QuảngTrị cùng với cả nước lại vùnglên hưởng ứng mạnh mẽphong trào nông dân Tây Sơn doNguyễn Huệ lãnh đạo Sau khidiệt Nguyễn, phá Xiêm, giảiphóng đàng Trong, đông đảonhân dân Tân Bình, Thuận Hóađã tập hợp dưới ngọn cờ đạinghĩa của Nguyễn Huệ, tiếnquân ra Bắc, đánh đổ vua Lê -chúa Trịnh, đại phá Mãn Thanh,chấm dứt gần hai thế kỷ đấtnước bị chia cắt.

Đầu năm 1834, hơn 1000quân Xiêm đã đánh phá cácvùng phía Tây Quảng Trị Pháthuy truyền thống yêu nước,chống ngoại xâm, nhân dânQuảng Trị đã đánh bại bacuộc tấn công xâm lược của

quân Xiêm, góp phần bảo vệquê hương, đất nước.

Em hãy nêu những nét chính về phong trào đấu tranh của nhân dân Quảng Trị trong giai đoạn từ thế kỷ X đến năm

1858

3 Nhân dân Quảng Trị

trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858 -1930)

Năm 1858, thực dân Phápnổ súng xâm lược nước ta.Trước sự nhu nhược củatriều đình nhà Nguyễn, nhândân ta đã anh dũng đứng lêncầm vũ khí đánh quân thù.Ngay từ những ngày đầu, nhândân Quảng Trị đã cung cấp sứcngười, sức của cho cuộckháng chiến chống Pháp Đầunăm 1874, cùng với nhân dân cảnước, hưởng ứng hịch "BìnhTây" của các sĩ phu Nghệ An,

nhân dân Quảng Trị lại đứnglên đấu tranh chống thái độthỏa hiệp, đầu hàng của triềuđình nhà Nguyễn Những trậnchiến ở Dương Lệ (TriệuPhong), An Ninh ( Vĩnh Linh) đãđánh dấu sự phát triển trongphong trào đấu tranh của nhândân Quảng Trị.

Sau vụ biến kinh thànhHuế ( 1885), Tôn Thất Thuyếtđưa vua Hàm Nghi lánh raQuảng Trị và chọn Tân Sở(Cùa) làm căn cứ kháng chiến Ngày 13/7/1885, tại Tân Sở,thay mặt vua Hàm Nghi, TônThất Thuyết hạ chiếu "CầnVương" kêu gọi nhân dân giúpvua cứu nước Hưởng ứngchiếu "Cần Vương", khắp nơitrong tỉnh dưới sự lãnh đạocủa các sĩ phu văn thân yêunước, nhân dân đã nổi dậyđánh Pháp Tiêu biểu là các

cuộc khởi nghĩa của nhân dân

do các ông Trương Đình Hội,Nguyễn Tự Như (Gio Linh),Hoàng Vĩnh Phúc ( Vĩnh Linh)lãnh

(2) Tân Bình: Quảng Bình bắc Quảng Trị

Thuận Hóa: Nam

Quảng Trị - Thừa Thiên

đạo Tuy nhiên, do nổ ra lẻ tẻ,thiếu sự chỉ huy thống nhấtchung nên cuối cùng các cuộckhởi nghĩa đều thất bại.Tuyvậy, cùng với nhân dân cảnước, nhân dân Quảng Trị vẫntiếp tục đứng lên chốngPháp

Đầu thế kỷ XX, sau khi hoànthành công cuộc chinh phụcnước ta, đi đôi với chính sáchbóc lột về kinh tế, thực dânPháp ra sức đàn áp các lực

lượng yêu nước địa phương,cñng cố và xây dựng bộ máychính quyền bù nhìn tay sai đểlàm chỗ dựa cho công cuộcthống trị lâu dài của chúng.Các phong trào yêu nước, phongtrào đấu tranh đòi tự do dânchủ lại liên tiếp nổ ra Đặcbiệt là các phong trào: "ViệtNam Duy Tân Hội"(1906), phongtrào chống sưu thuế (1908).Tiêu biểu cho phong trào làcuộc khởi nghĩa của 36 tùchính trị ở nhà đày Lao Bảongày 28/9/1915.Sau khi phángục, cướp được 26 súng và

500 viên đạn, phá nhà

lao, những người nổi dậy đãkéo vào rừng và vận độngđồng bào dân tộc cùng thamgia đánh giặc

Năm

1916,

NHÀ ĐÀY LAO BẢO

cháy và bùng lên mạnh mẽhơn khi Đảng cộng sản ViệtNam ra ®íi vµ lãnh đạo phong trµo

Từ năm 1858 đến trước

1930, nhân dân Quảng Trị đã cùng cả nước đấu tranh chống Pháp như thế nào ?

Yêu nước, kiên

cường, dũng cảm trong

đấu tranh vì độc lập

tự do của Tổ quốc là

một trong những phẩm

chất đáng quý của con

người Quảng Trị Ngay

đáng vào sự nghiệp

đấu tranh chống ngoại

xâm, bảo vệ Tổ quốc.

Câu hỏi

1.Nhân dân Quảng Trị đã có những đóng góp gì cùng nhân dân cả nước trong cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập tự do của Tổ quốc?

2 Em hãy sưu tầm một số mỈu chuyện kể về tinh thần

đấu tranh anh dũng chống

thực dân Pháp ở quê hương

em trong giai đoạn từ năm

1858-1930.

Bài 3 ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH QUẢNG TRỊ

RA ĐỜI VÀ LÃNH ĐẠO

THẮNG LỢI CUỘC KHỞI

NGHĨA GIÀNH CHÍNH

QUYỀN TRONG CÁCH MẠNG

THÁNG TÁM NĂM 1945

( 2 tiÕt)

I ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH QUẢNG TRỊ RA ĐỜI VÀ LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG TRONG GIAI ĐOẠN TỪ 1930 ĐẾN

TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG

TÁM 1945

1 Các tổ chức tiền thân của Đảng bộ Đảng cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Trị

Tr¶i qua bao năm bôn ba khắpthế giới để tìm đường cứunước, năm 1920 Nguyễn Aïi

Quốc đã tiÕp thu chủ nghĩa

Mác-Lê nin và tích cực truyền bávào Việt Nam Từ đây phongtrào cách mạng trong nước đãcó những chuyển biến mạnhmẽ Cũng như cả nước, ởQuảng Trị nhiều tổ chức yêunước đã ra đời

Tháng 10/1926, do ảnh hưởngcủa Tổng bộ Việt Nam Cáchmạng Thanh niên, ở Quảng Trị

nhóm"Việt Nam độc lập đảng"

(1) đã chuyển thành chi bộViệt Nam Cách mạng Thanhniên do đồng chí Nguyễn ĐìnhCương làm Bí thư Đầu năm

1927 thêm một chi bộ Thanhniên nữa được thành lập dođồng chí Lê Thế Hiếu làm Bíthư Cuối năm 1927, Tỉnh bộViệt Nam Cách mạng Thanhniên Quảng Trị ra đời (chủ yếutừ hai chi bộ nói trên) Đến

năm 1928, tổ chức "Tân Việt

cách mạng đảng" được thành

lập do đồng chí Lê Thế Tiếtđứng đầu

Sự ra đời của Tỉnh bộ Thanh niên và Tân Việt cách mạng đảng trên địa bàn QuảngTrị đã

thúc đẩy phong trào cáchmạng của nhân dân trong tỉnhlên cao, hòa với phong trào củacả nước.Tuy nhiên, để phongtrào phát triển cao hơn đòi hỏiphải có một chính Đảng cộngsản của giai cấp công nhân lãnhđạo.Vì vậy, những hĩi viªnthanh niên tích cực chủ trươnggiải tán Thanh niên để thànhlập tổ chức cộng sản

Ngày 16/5/1929, tại làng LongHưng (Hải Phú, Hải Lăng), nhómcộng sản đầu tiên ở Quảng Trịđã ra đời

Tháng11/1929, ba chi bộ cộngsản đầu tiên của Quảng Trịđược thành lập, đó là chi bộ

An Tiêm (Triệu Thành, TriệuPhong), chi bộ Tường Vân(Triệu An, Triệu Phong), chi bộTân Tường (Cam Thành, CamLộ) Đến tháng 3/1930, ởnhiều địa phương trong tỉnh đãcó Đảng viên hoặc lập thànhchi bộ cộng sản.

Sự ra đời của các chi bộcộng sản phù hợp với yêucầu của lịch sử, chấm dứtthời kỳ bế tắc về phươngpháp cách mạng của các sĩphu yêu nước phong kiến

Em hãy nêu hoàn cảnh ra đời

của các chi bộ cộng sản đầu tiên ở Quảng Trị và ý nghĩa lịch sử của nó ?

(1) Nhóm "Việt Nam độc lập đảng" ra đời vào tháng 6/1925

bao gồm một số thanh niêntrí thức, công chức trong cáccông sở ở tỉnh lỵ và một

số tư sản dân tộc có tinhthần yêu nước.

2 Sự ra đời của Đảng bộ Đảng cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Trị

Sau khi Đảng cộng sản ViệtNam thành lập (3/2/1930), ởQuảng Trị việc xây dựng cơsở Đảng, thành lập các chi bộĐảng đã được xúc tiếnmạnh mẽ hơn.Giữa tháng4/1930, dưới sự chỉ đạo củaXứ ủy Trung Kỳ, Ban vậnđộng thành lập Đảng bộĐảng cộng sản Việt Nam tỉnhQuảng Trị đã được thànhlập Sau một thời gian tíchcực chuẩn bị về mọi mặt,ngày 21/4/1930, tại nhà ôngNguyễn Phu, làng Đại Hào(Triệu Đại,Triệu Phong), Banvận động thành lập Đảngcộng sản Việt Nam tỉnh Quảng

Trị đã tiến hành Hội nghịthành lập Tỉnh ủy.

Sau khi nghe thông báo vềtình hình Hội nghị thành lậpĐảng cộng sản Việt Nam, đọcthư của Quốc tế Cộng sản,Hội nghị đã lần lượt nghebáo cáo của các đồng chí: LêThế Tiết, Nguyễn Hữu Mão,Trần Hữu Dực về các cơ sởĐảng do mình gây dựng trong thời gian

Hữu Dực làm Bí thư.

TRẦN HỮU DỰC

Hội nghị thành lập Đảng bộ Đảng cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Trị diễn ra như thế nào?

Sự ra đời của Đảng bộĐảng bộ Đảng cộng sản ViệtNam tỉnh Quảng Trị đã đánhdấu sự lớn mạnh của phong

trào cách mạng trên địa bàncủa tỉnh Đó là sản phẩm củasự kết hợp chủ nghĩa Mác LêNin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước, là bướcngoặt trọng đại trong lịch sửcách mạng Quảng Trị

Từ đây ở Quảng Trị đã cómột chính Đảng để lãnh đạonhân dân chống kẻ thù xâmlược, giải phóng quê hương,đất nước

Đảng ra đời mở ra một thờikỳ mới, thời kỳ nhân dân QuảngTrị dưới sự lãnh đạo củaĐảng, kiên cường đấu tranhgiành thắng lợi to lớn trong cácphong trào 1930-1931, 1936-1939và tiến

tới giành chính quyền trongcách mạng tháng Tám 1945

Ý nghĩa của việc thành lập Đảng bộ Đảng cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Trị ?

3 Phong trào cách mạng

ở Quảng Trị từ 1930 đến trước cách mạng Tháng Tám năm 1945

* Phong trào cách mạng Quảng Trị giai đoạn 1930 - 1935

Ngay sau khi Tỉnh ủy lâmthời Quảng Trị được thànhlập, dưới sự chỉ đạo củaTỉnh ủy, phong trào cách mạngcủa quần chúng nhân dân trongtỉnh có nhiều bước chuyểnmới Trong các năm 1930, 1931phong trào đã phát triển liêntục với nhiều hình thức đấutranh phong phú Mở đầu là cáccuộc mít tinh, biểûu tình kỷniệm ngày Quốc tế Lao động1- 5 mà đỉnh cao là tô øchức

những hoạt động"đấu tranh chống khủng bố Nghệ Tĩnh đỏ", hưởng ứng ngày Quốc

tế chống chiến tranh đếquốc (1/8/1930)

Lo sợ trước sự đấu tranhmạnh mẽ của quần chúng,thực dân Pháp tăng cường đànáp, lùng bắt cán bộ.Tháng10/1930 Tỉnh ủy lâm thời

bị phá vỡ Tuy nhiên, phong tràocách mạng trong tỉnh vẫn tiếptục phát triển mạnh mẽ nhấtlà ở Triệu Phong Các cuộc míttinh, biểu tình rải truyền đơnđược tổ chức rộng khắp

Nhiều làng trở thành "vùng đỏ"

Từ năm 1932 trở đi, với sựkhủng bố dã man của địch,phong trào cách mạng ở QuảngTrị tạm thời lắng xuống.Tuyvậy, hầu hết các Đảng viênCộng sản vẫn giữ vững ý chíchiến đấu, kiên cường bámtrụ xây dựng phong trào

Phong trào cách mạng ở Quảng Trị trong giai đoạn 1930-

1935 diễn ra như thế nào ?

* Phong trào dân tộc dân chủ (1936-1939) ở Quảng Trị

Từ năm 1936, mặc dù bị địchkhủng bố, đàn áp nặng nề,lực lượng cán bộ đảng viên

bị tưn thÍt nhiều, Đảng bộQuảng Trị vẫn nhanh chóngkhôi phục tổ chức, khẩntrương phát động một cao tràocách mạng mới trên quy môrộng lớn Các cuộc mít tinh,biểu tình, đấu tranh đòi dânsinh, dân chủ của các tầng lớpnhân dân trong tỉnh đã làm chođịch lóng túng, bị động đốiphó Tại các phủ, huyện, thịxã, phong trào truyền bá chữquốc ngữ nhanh chóng trởthành phong trào quần chúngrộng rãi Các loại báo chí củaĐảng được lưu hành khắp nơi

trong toàn tỉnh Các tổ chứccông khai hợp pháp, nửa hợppháp như Hội Aïi hữu, Hộitương tế, nhóm đọc sách báo,tổ đổi công phát triển ởnhiều nơi.Tiêu biểu ở giai đoạn

này là phong trào"Đón Gôđa"(tháng 2/1937),"phong trào đấu tranh chống thuế"(tháng

6 và tháng7/1937), phong tràođòi cải cách dân chủ ở nôngthôn (năm 1938-1939)

Phong trào cách mạng ởQuảng Trị trong giai đoạn 1936 -

1939 thực sự là một cao tràocó tính chất dân chủ rộng rãi,thu hút đông đảo mọi tầng lớpnhân dân tham gia, phù hợp vớiphong trào chung của cả nướcdưới sự lãnh đạo của Đảngcộng sản Đông Dương

Em có nhận xét gì về phong trào dân tộc dân chủ (1936 - 1939) ở Quảng Trị?

* Phong trào cách mạng

Quảng Trị từ năm 1939 đến trước cách mạng tháng

Tám năm 1945

Từ cuối năm 1939, trước sựkhủng bố gắt gao của thựcdân Pháp, Tỉnh ủy quyết địnhchuyển toàn bộ tổ chứcĐảng và các đoàn thể nhân dânvào hoạt động bí mật Nhờ đó

cơ sở cách mạng được bảotoàn , tránh được sù khñng bốcủa địch

Tháng 6/1940, ở châu Âu thựcdân Pháp bại trận, Nhật nhảyvào Đông Dương, nhân dân tachịu cảnh "một cổ hai tròng".Dưới sự lãnh đạo của Tỉnhủy Quảng Trị, phong trào rảitruyền đơn, mít tinh, ủng hộkhởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ, ĐôLương, chống chính sách cướplúa của địch phát triển khắpnơi Hoảng sợ trước phong trào

cách mạng, địch tập trunglực lượng đàn áp, nhiều cánbộ đảng viên bị bắt Đến năm

1944 phong trào cách mạngtạm thời lắng xuống, tuy vậy,Đảng vẫn tiếp tục hoạtđộng, nhân dân vẫn một lònghăng hái theo Đảng

Phong trào cách mạng Quảng Trị từ năm 1939 đến trước cách mạng tháng Tám năm

1945 đã diễn ra như thế nào ?

Ngày 21/4/1930 Tỉnh ủy lâm thời Quảng Trị ra đời, đến tháng 11/1930 Tỉnh ủy Quảng Trị chính thức được thành lập Từ năm

1930 đến trước cách mạng Tháng Tám 1945, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh Đảng bộ, mặc dù bị địch khủng bố và đàn áp, phong trào cách mạng