CHƯƠNG VIIINĂM GIÁO DỤC 2001CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC - ĐÀO Nhưng do xuất phát điểm thấp, khó khăn kháchquan nặng nề nên còn nhiều mặt, nhiều ngành kếtquả đạt được chưa tương xứng v
Trang 1CHƯƠNG VIII
NĂM GIÁO DỤC 2001CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC - ĐÀO
Nhưng do xuất phát điểm thấp, khó khăn kháchquan nặng nề nên còn nhiều mặt, nhiều ngành kếtquả đạt được chưa tương xứng với yêu cầu đổi mới.Giáo dục - Đào tạo cần có bước đi đột phá để thực
hiện "Chiến lược con người" trong thời kỳ công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Vì vậy, Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XIII quyết
định lấy năm 2001 làm "Năm giáo dục" của tỉnh Quảng
Trị Đây là một quyết định đúng đắn, phù hợp, có ýnghĩa với đặc điểm tình hình của địa phương Tậphợp sức mạnh, nguồn lực, tình cảm, ý chí của toàntỉnh, để tạo được chuyển biến rõ rệt trong sựnghiệp giáo dục - đào tạo
Quyết định chọn chủ đề "Năm giáo dục" trongnăm 2001 của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhândân tỉnh có vị trí đặc biệt trong chương trình hành
Trang 2động của Tỉnh ủy thực hiện nghị quyết IX Đại hộiđại biểu toàn quốc của Đảng, nghị quyết XIII của tỉnhĐảng bộ Đáp ứng nguyện vọng tình cảm và tâm lýcủa nhân dân trong sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo, sự
nghiệp "trồng người".
Quyết định đó đã tạo ra nguồn sinh khí mới trong
phong trào thi đua "Dạy tốt - Học tốt" ở khắp tất cả
các trường học, cấp học, ngành học Là cơ hộithuận lợi để triển khai chương trình và sách giáo khoamới, tăng cường cơ sở vật chất trường học, thiết bịdạy học Chấn hưng đội ngũ tăng cường hoạt động
sư phạm trường học, xây dựng các tập thể sưphạm giỏi để tạo ra chất lượng đại trà đạt khá,nâng cao chất lượng mũi nhọn Mở đầu thế kỷ XXI
bằng một chủ đề lớn "Năm giáo dục" là kết quả của quá trình nhận thức "Giáo dục là quốc sách hàng đầu", là "sự nhạy cảm " về cuộc cách mạng khoa
học - công nghệ sẽ tiếp tục phát triển nhảy vọt
chuyển từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức.
Những chuyển động về giáo dục - đào tạo đãgóp phần tạo ra không khí chính trị sôi nổi của toànĐảng, toàn dân trong năm đầu tiên của thế kỷ mới, thếkỷ của công nghiệûp hóa và hiện đại hóa đất nước ởquê hương Quảng Trị
Với tư cách là cơ quan tham mưu, Ngành Giáo dục
- Đào tạo đã xây dựng đề án "Năm giáo dục" với các
mục tiêu và nội dung sau đây:
Trang 3- Tăng cường và đổi mới các điều kiện cho sựphát triển giáo dục - đào tạo, tạo tiền đề cho sựphát triển toàn diện, bền vững và lâu dài Huy độngmọi nguồn lực xây dựng 21 trường cao tầng, thựchiện các chính sách ưu đãi cho cán bộ và giáo viên.
- Đối với nội bộ ngành phải nỗ lực phấn đấuđể tạo sự chuyển biến có tính đột phá cả về chấtlượng và hiệu quøa đào tạo, đáp ứng yêu cầu củaxã hội, mỗi đơn vị trường học có một công trình
mang tên "Năm giáo dục".
Đề án "Năm giáo dục" được thực hiện với 7
nội dung sau đây:
Đầu tư xây dựng trường THPT chuyên Lê QuýĐôn mới đặt ở vị trí trên đường Hùng Vương nối dài.Nâng cấp và hiện đại hóa về thiết bị cho Trung tâmgiáo dục kĩ thuật - Hướng nghiệp tỉnh, các Trung tâmgiáo dục kĩ thuật - Hướng nghiệp các huyện, thị góp
phần thực hiệûn mục tiêu "nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" trong sự nghiệp cách
mạng ở địa phương
Huy động các nguồn lực của địa phương vàsự hỗ trợ của Trung ương để xây dựng mới 21
trường cao tầng trong "Năm giáo dục"
Thực hiện các chính sách ưu đãi cho cán bộ,giáo viên vùng sâu, vùng xa, giáo viên mầm non ngoàibiên chế và cán bộ quản lý giáo dục
Tiếp tục đầu tư xây dựng nhà ở tập thể chogiáo viên vùng khó
Tăng ngân sách đầu tư giáo dục để sau khi trảlương và phụ cấp, còn lại 20% chi cho các hoạt độngchuyên môn
Trang 4 Thành lập, củng cố và nâng cao chất lượnghoạt động của Hội đồng giáo dục các cấp và Hộikhuyến học Tổ chức Đại hội Hội đồng giáo dụchuyện, thị xã và thành lập Hội Khuyến học cấptỉnh.
Tạo chuyển biến rõ rệt và toàn diện về chấtlượng giáo dục mũi nhọn và đại trà ở tất cả cáccấp học và ngành học
Thực hiện đề án "Năm giáo dục" ở vào thời
điểm chuyển giao thế kỷ, thời điểm Đại hội Đảngcác cấp cho nên đã được nhân dân đồng tình hưởngứng sôi nổi Tất cả các huyện, thị, 100% xã phườngđều tiến hành Đại hội gioo dục, xây dựng chương
trình hành động về "Năm giáo dục" của huyện, của
xã Chương trình hành động của các Đại hội là cụthể, và thiết thực Người dân trực tiếp xem xétđánh giá những mặt mạnh, mặt yếu của 3 ngànhhọc ở địa phương, đối chiếu, so sánh với các yêu cầuchung về sự nghiệûp đổi mới của ngành và đi đếnnhững quyết định hợp tình, hợp lý trong việc đầu tư
cho các trường học ở địa phương Trong "Năm giáo dục 2001" đã xuất hiện nhiều huyện, thị xã, xã phường,
làng bản, họ tộc có nhiều họat động trong việc huyđộng nguồn lực từ trong nhân dân để xây dựng giáodục địa phương theo hướng tập trung nguồn lực đầu
tư giải quyết dứt điểm và yếu kém tại địa phương
Kết quả "Năm giáo dục 2001"
- Quy mô các ngành học, bậc học tiếp tục đượcmở rộng và phát triển Tổng số học sinh các ngànhhọc 184.579 em, tăng so với năm học trước gần 8000
em Hệ thống trường lớp được mở rộng, năm 2001 có
3 trường THPT được thành lập (THPT Trần Thị Tâmhuyện Hải Lăng, THPT Lê Thế Hiếu huyệ Cam Lộ, THPT
Trang 5Đa krông huyện Đa krông) Công tác Chống mù chữ Phổ cập giáo dục tiểu học được củng cố và nângcao Đẩy mạnh có hiệu quả về Phổ cập THCS.
Chất lượng và hiệu quả giáo dục ở tất cả cácngành học, cấp học, các loaüi hình đào tạo đều cóchuyển biến và tiến bộ rõ rệt Tỷ lệ học sinh tốtnghiệp các cấp năm 2001 đạt từ 95 - 99% Kỳ thi chọnhọc sinh giỏi cấp tỉnh của bậc THPT có 290/660 emdự thi đạt danh hiệu là học sinh giỏi cấp tỉnh, cónhiều giải cao ở những môn khoa học mũi nhọn Có 6giải học sinh giỏi cấp quốc gia, trong đó có 1 giải NhấtTin học Hội thi tuyển chọn giáo viên giỏi cấp tỉnhcủa ngành học Mầm non, THPT và THCS có 250 giáoviên dự thi Kết quả có 80% giáo viên đạt danh hiệu làgiáo viên giỏi cấp tỉnh
Nhiều tấm gương sáng trong học tập, làm việctốt xuất hiện Môi trường sư phạm lành mạnh, giáodục toàn diện được quan tâm đúng mức Kỷ cươngnền nếp trường học được tăng cường Đội ngũ giáoviên toàn ngành phấn đấu xây dựng các tập thể sưphạm trong sạch vững mạnh
Cơ sở vật chất trường lớp, trang thiết bị dạy học.
Về xây dựng trường lớp: Đề án "Năm giáo dục" đề
ra chỉ tiêu xây dựng "21 trường cao tầng" Kết quả
toàn tỉnh đã có 48 trường cao tầng được xây dựngmới Trong đó cấp Tiểu học và ngành học Mầm nonđược quan tâm đáng kể Ngành học Mầm non ngoài 2trung tâm kiểu mẫu Hoa Sen và Sao Mai ở Đông Hà, naycó thêm trung tâm mầm non các thị trấn: Hải Lăng, DoLinh, Hồ Xá Ngành học Giáo dục thường xuyên đượcquan tâm đầu tư đúng mức Tổng vốn đầu tư xây
dựng trong "Năm giáo dục" là: 44.234.000.000đ Trong
Trang 6đó ngân sách trung ương là: 5.677.000.000đ, ngân sách
tỉnh (kể cả đối ứng các nguồn tài trợ) là:
6.785.000.000đ; ngân sách huyện và nhân dân đóng gópcho xây dựng là: 19.124.000.000đ Nguồn tài trợ Na Uy,chương trình 135, chương trình Biên giới, kinh tế khuthương mại Lao Bảo và các nguồn tài trợ khác như:Côcacôla, chương trình bột mì của Mỹ, các cơ quan: Báotuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh, Báo Công an, Cục HảiQuan, Cục Thuế Quảng Trị đã tàì trợ với tổng vốnkinh phí là: 12.648.000.000đ
Toàn ngành đã có trên 200 công trình lớn nhỏ mang
tên "Năm giáo dục 2001" Công trình nhỏ là một cổng
trường, bờ thành, sân bê tông, vườn thực vật Côngtrình lớn là nhà thư viện, phòng máy vi tính, phònghọc tiếng, phòng thực hành bộ môn với tổng kinhphí hàng tỷ đồng
* Về trang thiết bị dạy học đề án đặt ra yêucầu phấn đấu đảm bảo hiện đại hóa một bộ phậnđể nâng cao chất lượng trong dạy học đã được cáchuyện, thị hưởng ứng tích cực Tổng kinh phí cácnguồn đầu tư cho diều kiện thiết yếu này đạt tới1.170.000.000đ Trong đó đáng kể là 115 máy vi tínhđược trang bị, đưa số lượng máy vi tính của toànngành năm 2002 lên 500 máy
Công tác xã hội hóa giáo dục đã có bước chuyểnbiến sâu sắc và toàn diện Đại hội giáo dục của 9huyện, thị trong tỉnh đã đưa ra chương trình hành động
"Năm giáo dục" của đơn vị mình, một số huyện đã chọn hai năm liền làm "Năm giáo dục" để phong rtào
phát triển vững chăác hơn 100% xã , phường đều có
Đề án "Năm giáo dục", xây dựng được quỹ khuyến
học, khuyến dạy Các họ tộc ở khắp các làng xãtrong tỉnh bằng nhiều hình thức khác nhau thi đua lập
Trang 7quỹ khuyến học, khuyến dạy Phong trào đó đã pháthuy được truyền thống hiếu học của nhân dân ta Cáctổ chức đoàn thể, các lực lượng xã hội đã cùngvới ngành Giáo dục tạo ra nhiều hình thức phong phúkhuyến khích con em mình vươn lên học giỏi.
Trong "Năm giáo dục 2001", Hội đồng nhân dân
tỉnh đã ra nghị quyết 5c về việc tăng cường mứcphụ cấp và đóng bảo hiểm xã hội cho 1.209 giáo viênmầm non ngoài biên chế Quyết định này đã tạođược điều kiện quý báu đảm bảo cho ngành học khóổn định và phát triển Hội Khuyến học các cấp đã đivào hoạt động tạo ra phong trào khuyến học, khuyếndạy sôi nổi từ các họ tộc, làng xã đến huyện, thị.Tuổi trẻ học đường được tiếp thêm sức mạnh trongviệc vươn lên học giỏi xứng đáng với mong đợi của
quý bậc phụ huynh và các cấp quản lý Trong "Năm giáo dục" nhiều ngôi trường mới, nhiều công trình có
ý nghĩa ở các trường học như: khuôn viên, tường ràovà cả những thiết bị dạy học hiện đại như máy vitính được tạo nên bằng tiền đóng góp của nhân dân.Sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội cho sự nghiệp
được xác định là "Quốc sách hàng đầu" trong giai
đoạn phát triển của quê hương Quảng Trị Đó là mộtkết quả có ý nghĩa về một quyết sách hợp lòng dâncủa lãnh đạo tỉnh, là kết quả của năng lực tổ chứctập hợp sức mạnh của toàn xã hội cho giáo dục -đào tạo, Ngành học có vị trí hàng đầu trong chínhsách kinh tế - xã hội ở địa phương
Tập hợp sức mạnh của xã hội để trực tiếpgiải quyết những khó khăn bức xúc tạo ra thế vàlực mới cho sự phát triển nhằm nâng cao chấtlượng và hiệu quả giáo dục Đó là bài học lớn trong
"Năm giáo dục 2001"
Trang 8CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC QUẢNG TRỊ 2001 - 2010 :
I Những căn cứ xây dựng chiến lược phát triển Giáo dục - Đào tạo:
- Mười năm đầu của thế kỷ XXI có vị trí đặc biệtquan trọng trong tiến trình lịch sử của nhân loại vàcủa mỗi quốc gia trong đó vấn đề con người, vấn dềgiáo dục nổi lên hàng đầu Thế kỷ của sự pháttriển mạnh mẽ khoa học - công nghệ thời đại thông tin
điện tử và sự ra đời của kinh tế tri thức: Nền kinh tế trí thức này dựa trên bốn trụ cột: "Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới và công nghệ năng lượng, trong đó công nghệ thông tin giữ vai trò đi đầu và nền tảng" (1)
Nắm bắt được xu thế phát triển của thời đại,Ủy ban giáo dục UNESCO đã đưa ra bốn nguyên lý của
giáo dục trong thời đại mới: "Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tự khẳng định mình, coi nhân cách và nhân lực là yếu tố đột phá thực hiện chiến lược 2001 - 2010 của nước ta" (2)
Xuyên suốt thời gian của loài người là quá trìnhkhám phá chinh phục tự nhiên để ngày một hoànthiện quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất Dođó hơn bào giờ hết giáo dục - đào tạo phải vừa pháthuy được sức mạnh của trí tuệ và năng lực cá nhâncủa mỗi người vừa phát huy tốt sức mạng của cộngđồng để có bước đi đúng với chiến lược phát triểncủa giáo dục quốc gia
- Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ IX đã khẳng định: Hơn 70 năm ra đời với 9 kỳ
Đại hội, các văn kiện của Đảng là một công trình khoahọc tổng kết từ thực tiễn lịch sử dân tộc và tiếpthu tư duy hiện đại của thế giới, luôn là ngọn đèn pha
Trang 9chỉ lối đưa đường để cả dân tộc tiến bước theo thờiđại Đại hội IX đã chỉ rõ chiến lược phát triển kinh
tế - xã hội của 10 năm đầu thể kỷ XXI là: "Đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại hóa" Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian so với các nước đi trước, vừa có những bước tuần tự, vừa có những bước nhảy vọt " (3)
-
-( 1 ), ( 2 )Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI - Phạm Minh Hạc NXB Chính trị quốc gia Trang 18
( 3 ) Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng CSVN lần IX, trang 159
Để đạt được mục tiêu chiến lược đó, giáo dụcvà khoa học công nghệ phải đi trước một bước trongquá trình phát triển đất nước
Vì vậy, ngày 28/12/2001 Chính phủ đã có quyết
định số 201/2001/QĐTTg phê duyệt "Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010" với các quan điểm giáo dục
là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục là nềntảng nhân lực chất lượng cao, là một trong nhữngđộng lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa Xây dựng nền giáo dụccó tính nhân dân, dân tộc, khoa học, hiện đại theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa Phát triển giáo dục phảigắn với nhu cầu công nghệ phát triển kinh tế - xãhội và tiến bộ của khoa học công nghệ Giáo dục làsự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của nhân dân
Tư tưởng lớn của chiến lược phát triển giáodục 2001-2010 là tiếp tục đổi mới giáo dục - đào tạomột cách toàn diện, giải quyết có hiệu quả về chất
Trang 10lượng giáo dục để phục vụ sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước.
- Văn kiện Đại hội tỉnh Đảng bộ Quảng Trị lầnthứ XIII đã có sự đánh giá sâu sắc về giáo dục - đàotạo Hơn nữa thế kỷ phát triển giáo dục cách mạng,giáo dục Quảng Trị đã đi qua một chặng đường dàivới những thành tựu quan trọng Sau 15 năm đổi mớigiáo dục, thực hiện mục tiêu chiến lược của nghịquyết Trung ương 2 khóa VIII, kết luận của Hội nghịtrung ương 6 khóa IX, đứng trước yêu cầu phát triểnkinh tế - xã hội trong giai đoạn mới đặt Giáo dục -Đào tạo phải xây dựng chiến lược phát triển chothời kỳ 2001 - 2010
Tính chất thời đại, tinh thần và nội dung văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ Quảng Trị lần thứ XIII và thực tiễn của Giáo dục - đào tạo Quảng Trị sau 15 năm đổi mới là cơ lý luận và thực tiễn cho việc hoạch định chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo Quảng Trị
2001 - 2010.
II/ Mục tiêu chung:
Nắm vững quan điểm và tư tưởng chiến lượccủa Bộ Giáo dục & Đào tạo, từng bước xây dựngmột xã hội học tập trong giai đoạn 2001-2010, khaithác năng lực trí tuệ của đội ngũ, sức mạnh tổnghợp của toàn xã hội để tạo bước chuyển biến quantrong về chất lượng giáo dục toàn diện, chất lượngvăn hóa, chất lượng đạo đức đáp ứng yêu cầu vềcon người và nguồn nhân lực, nhân tố quyết định ởthời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ởđịa phương: