LUẬN văn LUẬT tư PHÁP CHẾ ĐỊNH án TREO TRONG LUẬT HÌNH sự VIỆT NAM

Lê Văn Cҧm thì ³án treo là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù kèm theo mӝt thӡi gian thӱ thách nhҩt ÿӏnh ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ coi là có lӛi trong viӋc thӵc hiӋn tӝi phҥm khi có ÿӫ căn cӭ

Trang 1

Giáo viên h˱ͣng d̳n: Sinh viên th͹c hi͏n

Trang 2

MӨC LӨC

LӠI NÓI ĈҪU 1

CHѬѪNG 1: NHӲNG VҨN Ĉӄ CHUNG Vӄ ÁN TRE0 3

1.1 Khái niӋm, ÿһc ÿiӇm, bҧn chҩt pháp lý, vai trò và ý nghƭa cӫa án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam 3

1.1.1 Khái niӋm vӅ án treo 5

1.1.2 Các ÿһc ÿiӇm cѫ bҧn cӫa án treo 5

1.1.3.Bҧn chҩt pháp lý cӫa án treo trong Luұt hình sӵ ViӋt 5

1.1.4.Ý nghƭa, vai trò cӫa án treo trong công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm 9

1.2.Quy ÿӏnh vӅ án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam trѭӟc năm 1985 11

1.3.Quy ÿӏnh vӅ án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam giai ÿoҥn 1985-1999 12

1.4.1.Căn cӭ ÿӇ cho ngѭӡi bӏ phҥt tù ÿѭӧc hѭӣng án treo 19

1.4.2.Thӡi gian thӱ thách cӫa án treo và cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo 23

CHѬѪNG 2: THӴC TIӈN ÁP DӨNG CHӂ ĈӎNH ÁN TREO TRONG HOҤT ĈӜNG XÉT XӰ CÁC VӨ ÁN HÌNH SӴ 33

2.1.Nhӳng kӃt quҧ ÿҥt ÿѭӧc và hҥn chӃ 33

2.2 Nguyên nhân cӫa viӋc áp dөng chӃ ÿӏnh án treo không ÿúng pháp luұt 34

2.2.1 VӅ thӡi gian thӱ thách và cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo 36

2.2.2 VӅ tәng hӧp hình phҥt ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách 39

2.2.3 VӅ áp dөng các tình tiӃt giҧm nhҽ trách nhiӋm hình sӵ không ÿúng 39

2.2.4.VӅ ÿánh giá nhân thân ngѭӡi phҥm tӝi không ÿúng 43

2.2.5.Do nhұn thӭc vӅ án treo không ÿúng 47

2.2.6 Do năng lӵc cӫa Hӝi ÿӗng xét xӱ còn hҥn chӃ 48

2.2.7 Công tác giám sát, giáo dөc, quҧn lý các ÿӕi tѭӧng chҩp hành án treo 52

CHѬѪNG 3: NÂNG CAO HIӊU QӪA ÁP DӨNG CÁC QUY ĈӎNH Vӄ ÁN TREO TRONG XÉT XӰ CÁC VӨ ÁN HÌNH SӴ 54

3.1 Hoàn thiӋn hӋ thӕng pháp luұt vӅ án treo 54

3.1.1 VӅ các căn cӭ cho ngѭӡi bӏ kӃt án ÿѭӧc hѭӣng án treo 57

3.1.2 VӅ thӡi gian thӱ thách và cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo 58

http://www.SmartPDFCreator.com

Trang 3

3.1.3 VӅ quy ÿӏnh viӋc thi hành hình phҥt tù cho hѭӣng án treo 60 3.1.4 VӅ công tác xét giҧm thӡi gian thӱ thách cho ngѭӡi bӏ án treo 3.1.5 Công tác giҧi thích, hѭӟng dүn áp dөng các quy ÿӏnh vӅ án treo 62 3.2.Công tác tә chӭc cán bӝ nhҵm nâng cao hiӋu qӫa áp dөng các quy ÿӏnh vӅ án

treo 62 3.2.1.Nâng cao trình ÿӝ chuyên môn nghiӋp vө, kӻ năng xét xӱ và ÿҥo ÿӭc nghӅ nghiӋp cӫa ÿӝi ngӫ Thҭm phán 62 3.2.3.Tôn trӑng và nghiêm chӍnh tuân thӫ nguyên tҳc ÿӝc lұp xét xӱ cӫa Hӝi ÿӗng xét

xӱ 64 3.2.4 Cҫn phҧi có mӝt hӋ thӕng pháp luұt hoàn chӍnh, không chӗng chéo, mâu thuүn vӟi nhau, luұt phҧi cө thӇ, dӉ hiӇu và dӉ áp dөng 65 KӂT LUҰN 65

Trang 4

LӠI NÓI ĈҪU

1 Tính cҩp thiӃt cӫa ÿӅ tài:

Trong xã hӝi, tӝi phҥm phát sinh không chӍ khác nhau vӅ hình thӭc thӇ hiӋn mà còn có

sӵ khác nhau vӅ tính chҩt và mӭc ÿӝ nguy hiӇm cho xã hӝi Vì vұy, ÿӇ giӳ vӳng an ninh, chính trӏ, trұt tӵ, an toàn xã hӝi, Nhà nѭӟc tҩt yӃu phҧi quy ÿӏnh các chӃ tài hình sӵ khác nhau ÿӇ xӱ lý tӝi phҥm

Chính vì vұy, BLHS năm 1999 ÿã ÿѭӧc Quӕc hӝi nѭӟc Cӝng hòa xã hӝi chӫ nghƭa ViӋt Nam khóa X thông qua ngày 21/12/1999, có hiӋu lӵc tӯ ngày 01/7/2000 ÿã ÿánh dҩu mӝt bѭӟc tiӃn mӟi trong quá trình lұp pháp nói chung và lƭnh vӵc lұp pháp hình sӵ nói riêng cӫa ViӋt Nam Ĉây là lҫn pháp ÿiӇn hóa Luұt hình sӵ lҫn thӭ hai, có tính chҩt quy mô

và toàn diӋn nhҩt, ÿáp ӭng ÿѭӧc nhu cҫu ÿòi hӓi cӫa quá trình phát triӇn ÿҩt nѭӟc, phát triӇn mӑi mһt cӫa ÿӡi sӕng xã hӝi, ÿáp ӭng kӏp thӡi cuӝc ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng các loҥi tӝi phҥm trong tình hình mӟi

ChӃ ÿӏnh án treo trong Luұt hình sӵ nѭӟc ta ra ÿӡi tӯ rҩt sӟm Sau khi BLHS năm

1985 ÿѭӧc ban hành ÿã có nhiӅu ý kiӃn nên bӓ chӃ ÿӏnh án treo vì cho rҵng án treo và hình phҥt cҧi tҥo không giam giӳ không có gì khác nhau Tuy nhiên, ÿӃn lҫn pháp ÿiӇn hóa Luұt hình sӵ lҫn thӭ hai (BLHS năm 1999) thì chӃ ÿӏnh án treo không nhӳng không bӓ ÿi mà còn bә sung và hoàn thiӋn ĈiӅu này khҷng ÿӏnh án treo có mӝt vӏ trí, vai trò hӃt sӭc quan trӑng trong công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm, nó có tác dөng khuyӃn khích ngѭӡi bӏ kӃt án tӵ lao ÿӝng cҧi tҥo ÿӇ trӣ thành công dân có ích cho xã hӝi vӟi sӵ giúp ÿӥ, giám sát, giáo dөc cӫa cѫ quan, tә chӭc có trách nhiӋm giám sát, giáo dөc cǊng nhѭ gia ÿình và cӝng ÿӗng xã hӝi

Tuy nhiên, viӋc áp dөng chӃ ÿӏnh án treo cӫa các Tòa án ÿӏa phѭѫng hiӋn nay ÿã gһp nhӳng vѭӟng mҳc nhҩt ÿӏnh cҫn phҧi giҧi quyӃt nhҵm khác phөc và hoàn thiӋn chӃ ÿӏnh án treo mӝt cách có hiӋu quҧ trong thӵc tiӉn xét xӱ

2 Mөc tiêu nghiên cӭu:

Cho ÿӃn nay, ÿã có nhiӅu công trình nghiên cӭu vӅ chӃ ÿӏnh án treo ӣ nhiӅu mӭc ÿӝ khác nhau, tӯ cѫ sӣ lý luұn cho ÿӃn thӵc tiӉn Trên cѫ sӣ ÿó, nhҵm giúp bҥn ÿӑc tìm hiӇu

vӅ chӃ ÿӏnh án treo tӯ lӏch sӱ ÿӃn hiӋn tҥi và mӝt sӕ vҩn ÿӅ liên quan ÿӃn viӋc áp dөng chӃ ÿӏnh án treo Trong luұn văn này, tác giҧ cӕ gҳng trình bày mӝt cách có hӋ thӕng vӅ chӃ ÿӏnh án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam, tìm ra nhӳng nguyên nhân dүn ÿӃn viӋc áp dөng

Trang 5

chӃ ÿӏnh án treo không ÿúng pháp luұt trong hoҥt ÿӝng xét xӱ các vө án hình sӵ, tӯ ÿó ÿѭa

ra các khiӃn nghӏ, giҧi pháp khҳc phөc nhҵm hoàn thiӋn chӃ ÿӏnh án treo vӅ mһt lý luұn, cǊng nhѭ nâng cao hiӋu qӫa áp dөng án treo trong thӵc tiӉn xét xӱ

3 Phҥm vi nghiên cӭu:

Trên cѫ sӣ cӫa phѭѫng pháp luұn viӋc nghiên cӭu ÿӅ tài là trên các văn bҧn Luұt, sách, báo, các bài nghiên cӭu lұp pháp, tҥp chí, internet, các nghiên cӭu cӫa chuyên gia trong lƭnh vӵc Tòa án, ViӋn kiӇm sát«Tӯ ÿó tәng hӧp thành mӝt nguӗn tài liӋu phong phú nhҵm cung cҩp cho viӋc nghiên cӭu

4 Phѭѫng pháp nghiên cӭu:

Trong luұn văn này, tác giҧ dӵa trên nhӳng kiӃn thӭc ÿã hӑc, thu thұp và tәng hӧp tài liӋu có liên quan ÿӃn mөc tiêu nghiên cӭu cùng kӃt hӧp thӵc tiӉn Bên cҥnh ÿó, tác giҧ sӱ dөng nhӳng phѭѫng pháp nghiên cӭu ÿӅ tài nhѭ:

- Phѭѫng pháp thu thұp tài liӋu

- Phѭѫng pháp so sánh

- Phѭѫng pháp phân tích

- Phѭѫng pháp tәng hӧp và ý tѭӣng sáng tҥo trong viӋc nghiên cӭu

5 Cѫ cҩu luұn văn:

Trang 6

CHѬѪNG 1 NHӲNG VҨN Ĉӄ CHUNG Vӄ ÁN TREO 1.1 Khái niӋm, ÿһc ÿiӇm, bҧn chҩt pháp lý, vai trò và ý nghƭa cӫa án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam

1.1.1 Khái niӋm vӅ án treo

Trong lӏch sӱ lұp pháp hình sӵ ViӋt Nam, nhà làm luұt không ÿѭa ra khái niӋm vӅ án treo ChӃ ÿӏnh án treo tӯ khi mӟi ra ÿӡi cho ÿӃn khi ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 44 BLHS năm

1985 ÿã có nhӳng quan niӋm khác nhau, ÿôi lúc án treo ÿѭӧc hiӇu là mӝt biӋn pháp´tҥm ÿình chӍ viӋc thi hành án´ (ĈiӅu 10 sҳc lӋnh sӕ 21/SL ngày 14.02.1946) hoһc là mӝt biӋn pháp ³hoãn hình có ÿiӅu kiӋn´ (Thông tѭ sӕ 2308/NCPL ngày 01.12.1961 cӫa TANDTC) hoһc là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn (Nghӏ quyӃt sӕ 01/1990/NQ-HĈTP)

Theo công văn sӕ 36/NCLP ngày 30.4.1992 cӫa Toà án nhân dân tӕi cao giҧi thích

vӅ án treo, thì:

Pháp luұt hình sӵ cӫa nѭӟc ta tӯ trѭӟc ÿӃn nay chѭa bao giӡ coi ³án treo´ là mӝt loҥi hình phҥt Trong các ÿҥo luұt hình sӵ cӫa nѭӟc ta ÿã ban hành tӯ sau cách mҥng tháng Tám ÿӃn nay có quy ÿӏnh vӅ tӝi phҥm và hình phҥt thì ÿiӅu không quy ÿӏnh loҥi hình phҥt là ³án treo´ Bӝ luұt hình sӵ ÿѭӧc Quӕc hӝi thông qua ngày 27.6.1985 và có hiӋu lӵc tӯ ngày 01.01.1986 tҥi Chѭѫng V vӅ hình phҥt và tҥi ĈiӅu 20 vӅ các hình phҥt chӍ quy ÿӏnh 7 loҥi hình phҥt chính là ³cҧnh cáo; phҥt tiӅn; cҧi tҥo không giam giӳ; cҧi tҥo ӣ ÿѫn vӏ kӻ luұt cӫa quân ÿӝi; tù có thӡi hҥn; tù chung thân; tӱ hình´ Ӣ ĈiӅu luұt này còn quy ÿӏnh 7 loҥi hình phҥt bә sung là´cҩm ÿҧm nhiӋm nhӳng chӭc vө; làm nhӳng nghӅ hoһc công viӋc nhҩt ÿӏnh; cҩm cѭ trú; quҧn chӃ; tѭӟc mӝt sӕ quyӅn công dân; tѭӟc danh hiӋu quân nhân; tӏch thu tài sҧn; phҥt tiӅn (khi không áp dөng là hình phҥt chính)´

Nhѭ vұy, trong sӕ 14 loҥi hình phҥt ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 20 BLHS hoàn toàn không có ³án treo´ ĈiӅu này có nghƭa là ³án treo´ không phҧi là hình phҥt

Án treo chӍ ÿѭӧc quy ÿӏnh ӣ ĈiӅu 44 Chѭѫng VI Bӝ luұt hình sӵ vӅ ³viӋc quyӃt ÿӏnh hình phҥt, miӉn và giҧm hình phҥt´ Và tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 01/HĈTP ngày 18.10.1990, Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao ÿã ÿӏnh nghƭa vӅ án treo nhѭ sau: ³án treo là miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn, tӭc là căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi bӏ kӃt án

và tình tiӃt giҧm nhҽ, Tòa án sӁ miӉn cho ngѭӡi bӏ kӃt án không phҧi chҩp hành hình phҥt nӃu trong thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi ÿó không phҥm tӝi mӟi´

Trang 7

Do không nҳm vӳng nӝi dung cӫa án treo nên ÿã có ngѭӡi hiӇu sai rҵng án treo là mӝt loҥi hình phҥt, thұm chí còn gӑi sai là ³tù treo´ và cho là ³tù treo´ nhҽ hѫn ³tù giam´là nhӳng thuұt ngӳ không chính xác vӅ mһt pháp lý

ChӍ có hình phҥt tù (bao gӗm tù có thӡi hҥn và tù chung thân), còn giam là viӋc thi hành hình phҥt tù ChӍ có ³án treo´ vӟi nghƭa là ³miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn´, chӭ không có ³tù treo´ vӟi tính chҩt là mӝt loҥi hình phҥt nhҽ hѫn hình phҥt tù.1

Ngoài quan niӋm vӅ án treo ÿѭӧc hiӇu là mӝt biӋn pháp ³tҥm ÿình chӍ viӋc thi hành án´ (ĈiӅu 10 Sҳc lӋnh sӕ 21/SL ngày 14.02.1946) hoһc là mӝt biӋn pháp ³hoãn hình có ÿiӅu kiӋn´ (Thông tѭ sӕ 2308/NCPL ngày 01.12.1961 cӫa TANDTC) thì chѭa có tác giҧ nào ÿѭa ra khái niӋm vӅ án treo trái vӟi sӵ giҧi thích, hѭӟng dүn cӫa TANDTC tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 01/1990/NQ-HĈTP mà ÿӅu thӕng nhҩt ³án treo là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn´ Nhѭng cǊng tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 01.10.2007 chӍ hѭӟng dүn áp dөng mӝt sӕ quy ÿӏnh cӫa Bӝ luұt hình sӵ vӅ thӡi hiӋu thi hành bҧn án, miӉn chҩp hành hình phҥt, giҧm thӡi hҥn chҩp hành hình phҥt chӭ chѭa ÿѭa

ra ÿӏnh nghƭa chính thӭc Nhѭng nhìn chung án treo cǊng là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn

Theo tác giҧ Ĉinh Văn QuӃ thì ³án treo là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn, ÿѭӧc áp dөng ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ phҥt không qúa ba năm tù, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và các tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xét thҩy không cҫn bҳt hӑ phҧi chҩp hành hình phҥt tù´.2

Theo PGSTSKH Lê Văn Cҧm thì ³án treo là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù kèm theo mӝt thӡi gian thӱ thách nhҩt ÿӏnh ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ coi là có lӛi trong viӋc thӵc hiӋn tӝi phҥm khi có ÿӫ căn cӭ và nhӳng ÿiӅu kiӋn do PLHS quy ÿӏnh´.3

Theo giáo trình luұt hình sӵ ViӋt Nam cӫa Trѭӡng ÿҥi hӑc Luұt Hà Nӝi thì: ³Theo BLHS hiӋn nay, án treo ÿѭӧc hiӇu là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn,

án treo thӇ hiӋn tính nhân ÿҥo cӫa luұt hình sӵ ViӋt nam, có tác dөng khuyӃn khích ngѭӡi

bӏ kӃt án tӵ tu dѭӥng và lao ÿӝng tҥi cӝng ÿӗng vӟi sӵ giúp ÿӥ tích cӵc cӫa xã hӝi cǊng nhѭ gia ÿình ÿӗng thӡi cҧnh báo hӑ nӃu phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách thì phҧi buӝc chҩp hành hình phҥt tù ÿã tuyên´

1 Các văn bҧn vӅ hình sӵ, dân sӵ và tӕ tөng; TANDTC xuҩt bҧn năm 1999 (tұp II), tr.99

2 Ĉinh Văn QuӃ: Bình luұn khoa hӑc BLHS năm 1999 (phҫn chung), Nxb.Thành phӕ Hӗ Chí Minh, H.2000, tr.372

3 Lê Văn Cҧm: Nhӳng vҩn ÿӅ cѫ bҧn trong khoa hӑc luұt hình sӵ, Nxb.Ĉҥi hӑc Quӕc gia Hà Nӝi, H.2005, tr

810

Trang 8

Tӯ các quan ÿiӇm trên vӅ án treo và nӝi dung vӅ án treo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 ĈiӅu

60 BLHS năm 1999 thì: ³Khi xӱ phҥt tù không quá ba năm, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và các tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xét thҩy không cҫn phҧi bҳt chҩp hành hình phҥt tù, thì toà án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm´, có thӇ ÿѭa ra khái niӋm vӅ án treo nhѭ sau: án treo là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn, ÿѭӧc áp dөng ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ phҥt tù không quá ba năm, nӃu ngѭӡi phҥm tӝi có nhân thân tӕt và có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ, xét thҩy không cҫn phҧi cách ly hӑ ra khӓi ÿӡi sӕng xã hӝi, Toà án sӁ miӉn chҩp hành hình phҥt tù và ҩn ÿӏnh mӝt thӡi gian thӱ thách nhҩt ÿӏnh tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm; NӃu trong thӡi gian thӱ thách ngѭӡi bӏ kӃt án không phҥm tӝi mӟi thì hӑ sӁ vƭnh viӉn không phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án cho hѭӣng án treo ÿó Trong thӡi gian thӱ thách ngѭӡi bӏ án treo phҧi thӵc hiӋn mӝt

sӕ nghƭa vө ràng buӝc theo quy ÿӏnh cӫa pháp luұt

1.1.2 Các ÿһc ÿiӇm cѫ bҧn cӫa án treo

Nhѭ vұy, tӯ khái niӋm án treo nêu trên, ÿӗng thӡi căn cӭ vào các quy phҥm vӅ án treo tҥi ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 và thӵc tiӉn áp dөng các quy phҥm này cho thҩy, án treo

có các ÿһc ÿiӇm nhѭ sau:

Ĉһc ÿiӇm thӭ nhҩt- là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn, án treo không phҧi là hình phҥt tù mà chӍ là mӝt trong các biӋn pháp cѭӥng chӃ vӅ hình sӵ theo pháp luұt hình sӵ ViӋt Nam nhѭng nghiêm khҳc hѫn miӉn hình phҥt và biӋn pháp tѭ pháp

Ĉһc ÿiӇm thӭ hai- chӍ khi nào ngѭӡi bӏ kӃt án có ÿӫ căn cӭ và nhӳng ÿiӅu kiӋn do pháp luұt hình sӵ quy ÿӏnh ÿӕi vӟi viӋc áp dөng án treo, thì ngѭӡi ÿó mӟi ÿѭӧc Tòa án cho hѭӣng biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn này

Ĉһc ÿiӇm thӭ ba- khi quyӃt ÿӏnh án treo, Tòa án bao giӡ cǊng phҧi kèm theo viӋc ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách nhҩt ÿӏnh ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ kӃt án

Ĉһc ÿiӇm thӭ tѭ- trong thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, ngѭӡi bӏ kӃt án phҧi có trách nhiӋm chҩp hành mӝt sӕ nghƭa vө và có mӝt sӕ quyӅn nhҩt ÿӏnh do pháp luұt quy ÿӏnh

Và cuӕi cùng, ÿһc ÿiӇm thӭ năm- hұu quҧ pháp lý hình sӵ tiêu cӵc cӫa ngѭӡi bӏ kӃt

án phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách cӫa án treo là ngѭӡi ÿó không ÿѭӧc tiӃp tөc hѭӣng án treo nӳa mà phҧi chҩp hành toàn bӝ hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc cӝng vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi

1.1.3.Bҧn chҩt pháp lý cӫa án treo trong Luұt hình sӵ ViӋt Nam

ChӃ ÿӏnh án treo ra ÿӡi tӯ rҩt sӟm trên thӃ giӟi, ӣ mӛi nѭӟc khác nhau thì quy ÿӏnh

vӅ án treo khác nhau

Trang 9

³Luұt nhình sӵ Anh và Mӻ coi án treo là trѭӡng hӧp hoãn tuyên án kèm theo biӋn pháp bҧo lƭnh hoһc biӋn pháp bҧo ÿҧm bҵng tiӅn Luұt hình sӵ cӫa Pháp và BӍ và mӝt sӕ nѭӟc khác coi án treo là viӋc hoãn hoһc miӉn chҩp hành hình phҥt Các nѭӟc trong hӋ thӕng xã hӝi chӫ nghƭa trѭӟc ÿây, ÿa sӕ coi án treo là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt

tù có ÿiӅu kiӋn; nhѭng cǊng có nѭӟc coi án treo là hình phҥt chính, nhѭ nѭӟc Cӝng hòa dân chӫ Ĉӭc´.4

ĈiӅu 10 Sҳc lӋnh sӕ 21/SL ngày 14.02.1946 cӫa Chӫ tӏch nѭӟc ViӋt Nam dân chӫ cӝng hòa quy ÿӏnh: ³khi phҥt tù, toà án có thӇ cho tӝi nhân ÿѭӧc hѭӣng án treo nӃu có nhӳng lý do chính ÿáng khoan hӗng Bҧn án xӱ treo sӁ tҥm ÿình chӍ viӋc thi hành án.NӃu trong năm năm bҳt ÿҫu tӯ ngày tuyên án, tӝi nhân không bӏ Toà án làm tӝi mӝt lҫn nӳa vӅ mӝt tӝi mӟi thì bҧn án ÿã tuyên sӁ bӏ huӹ ÿi, coi nhѭ không có NӃu trong năm năm ҩy, tӝi nhân lҥi bӏ kӃt án mӝt lҫn nӳa trѭӟc mӝt Tòa án thì bҧn án treo sӁ ÿem ÿi thi hành´.5

Mһc dù sҳc lӋnh quy ÿӏnh là ³« Bҧn án xӱ treo sӁ tҥm ÿình chӍ viӋc thi hành án«´, nhѭng trong thӵc tӃ, nó ÿѭӧc áp dөng nhѭ là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn Nghƭa là trong năm năm kӇ tӯ ngày tuyên án treo không bӏ kӃt án mӝt lҫn nӳa thì bҧn án ÿã tuyên cho hѭӣng án treo sӁ bӏ huӹ ÿi coi nhѭ không có và dƭ nhiên là hӑ sӁ vƭnh viӉn không bӏ chҩp hành hình phҥt tù trong bҧn án cho hѭӣng án treo ÿó

Mѭӡi năm sau, tҥi ÿiӅu 12 Sҳc lӋnh sӕ 267/SL ngày 15.6.1956, chӃ ÿӏnh án treo ÿѭӧc bә sung nhѭ sau: ³Ĉӕi vӟi nhӳng kҿ phҥm tӝi bӏ phҥt không quá 02 năm tù thì trong nhӳng trѭӡng hӧp ÿһc biӋt do Thӫ tѭӟng Chính phӫ qui ÿӏnh, Toà án có thӇ cho bӏ cáo hѭӣng án treo´

Thông tѭ sӕ 2308/NCPL ngày 01.12.1961 cӫa TANDTC vӅ viӋc áp dөng án treo ÿã qui ÿӏnh:

³Án treo là mӝt biӋn pháp hoãn hình có ÿiӅu kiӋn áp dөng, áp dөng chӫ yӃu ÿӕi vӟi nhӳng kҿ phҥm tӝi nhҽ, bҧn chҩt không nguy hiӇm, xét không cҫn thiӃt phҧi bҳt thi hành ngay án phҥt tù, nhҵm mөc ÿích khuyӃn khích hӑ tӵ nguyӋn lao ÿӝng cҧi tҥo ÿӕi vӟi sӵ giúp ÿӥ tích cӵc cӫa xã hӝi, ÿӗng thӡi cҧnh cáo hӑ nӃu còn tiӃp tөc phҥm tӝi trong thӡi gian thӱ thách, thì tuǤ trѭӡng hӧp, sӁ buӝc phҧi chҩp hành án cǊ trong mӭc ÿӝ cҫn thiӃt Ngѭӧc lҥi nӃu trong thӡi gian thӱ thách, hӑ không phҥm tӝi gì mӟi, án trѭӟc sӁ bӏ xoá bӓ´6

4 NguyӉn Khҳc Công: Mӝt sӕ suy nghƭ vӅ án treo, Tҥp chí Tòa án nhân dân,sӕ 1/1991, tr.8

5 Tòa án nhân dân tӕi cao: HӋ thӕng hoá Luұt hình sӵ, tұp I (1945-1974), H.1975, tr.121

6 Tòa án nhân dân tӕi cao: HӋ thӕng hóa Luұt hình sӵ , tұp II, H.1975, tr.123

Trang 10

Có thӡi kǤ án treo ÿѭӧc coi là hình thӭc xӱ lý nhҽ hѫn hình phҥt tù giam Thông tѭ

sӕ 19/TATC ngày 02.10.1974 cӫa TANDTC hѭӟng dүn vӅ trình tӵ tӕ tөng phúc thҭm hình

sӵ, trong ÿó có hѭӟng dүn vӅ án treo quy ÿӏnh:

:« So sánh hұu quҧ phә biӃn vӅ mһt pháp lý cǊng nhѭ hұu quҧ vӅ mӑi mһt khác cӫa

án tù giam và án tù treo (ngѭӡi bӏ án treo không bӏ cách ly khӓi xã hӝi, vүn sӕng trong môi trѭӡng bình thѭӡng hҵng ngày cӫa hӑ mà cǊng không bӏ mӝt sӵ hҥn chӃ gì, tҩt cҧ các quyӅn lӧi cӫa ngѭӡi công dân, ngѭӡi bӏ án treo ÿӅu ÿѭӧc hѭӣng, nӃu hӑ là công nhân viên chӭc,

hӑ không bӏ buӝc phҧi thôi viӋc, hӑ cǊng chӍ bӏ án tích trong thӡi gian bӏ thӱ thách dài nhҩt

là 05 năm) thì án treo phҧi ÿѭӧc xem là hình thӭc xӱ lý nhҽ hѫn tù giam Nhѭ vұy chuyӇn

án tù treo sang án tù giam dù thӡi gian ngҳn hѫn cǊng là tăng nһng hình phҥt Ngѭӧc lҥi, chuyӇn án tù giam sang án tù treo, dù thӡi gian dài hѫn cǊng là giҧm nhҽ hình phҥt´

Theo sӵ hѭӟng dүn này thì án treo không ÿӗng nghƭa là mӝt loҥi hình phҥt nhҽ hѫn hình phҥt tù có thӡi hҥn trong hӋ thӕng hình phҥt cӫa pháp luұt hình sӵ, mà theo chúng tôi,

án treo chӍ ÿѭӧc coi là mӝt hình thӭc xӱ lý nhҽ hѫn tù giam Tuy nhiên, sӵ hѭӟng dүn này chѭa thұt chính xác bӣi nhѭ vұy sӁ dүn ÿӃn trѭӡng hӧp vì có ý ÿӏnh trѭӟc cho hѭӣng án treo nên ÿáng xӱ phҥt bӏ cao 02 năm tù thì nâng lên 03 năm tù ÿӇ cho hѭӣng án treo hoһc ÿáng xӱ phҥt bӏ cáo 03 năm tù nhѭng cho hѭӣng án treo nhѭng vì có ý ÿӏnh trѭӟc không cho hѭӣng án treo nên hҥ xuӕng 02 năm tù giam

Có rҩt nhiӅu quan ÿiӇm khác nhau vӅ án treo giӳa các nѭӟc trên thӃ giӟi và ӣ ViӋt Nam qua các thӡi kǤ

Theo quy ÿӏnh cӫa luұt hình sӵ ViӋt nam hiӋn hành thì án treo là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kӋn ĈiӅu kiӋn ÿӇ ÿѭӧc hѭӣng án treo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 nhѭ sau:

(1) ³Khi xӱ phҥt tù không quá ba năm, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và các tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xét thҩy không cҫn phҧi bҳt chҩp hành hình phҥt tù, thì tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt ÿӃn năm năm

(2).Trong thӡi gian thӱ thách, Tòa án giao ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo cho cѫ quan, tә chӭc nѫi ngѭӡi ÿó làm viӋc hoһc chính quyӅn ÿӏa phѭѫng nѫi ngѭӡi ÿó thѭӡng trú ÿӇ giám sát và giáo dөc Gia ÿình ngѭӡi bӏ kӃt án có trách nhiӋm phӕi hӧp vӟi cѫ quan, tә chӭc, chính quyӅn ÿӏa phѭѫng trong viӋc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó

(3) Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo có thӇ chӏu hình phҥt bә sung là phҥt tiӅn, cҩm ÿҧm nhiӋm chӭc vө, cҩm hành nghӅ hoһc làm công viӋc nhҩt ÿӏnh theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 30 và ĈiӅu 36 cӫa Bӝ luұt này

Trang 11

(4) Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã chҩp hành ÿѭӧc mӝt phҫn hai thӡi gian thӱ thách

và có nhiӅu tiӃn bӝ thì theo ÿӅ nghӏ cӫa cѫ quan, tә chӭc có trách nhiӋm giám sát và giáo dөc, tòa án có thӇ quyӃt ÿӏnh rút ngҳn thӡi gian thӱ thách

(5) Ĉӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo mà phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách, thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 51 cӫa Bӝ luұt này´

Nhѭ vұy, bҧn chҩt pháp lý cӫa án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam hiӋn hành thӇ hiӋn ӣ mӝt sӕ ÿһc ÿiӇm sau:

Thӭ nhҩt, án treo là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn;

Thӭ hai, trong bҧn án treo ÿó, Tòa án ÿã tuyên cho bӏ cáo mӝt mӭc án (là loҥi hình phҥt tù có thӡi hҥn) tѭѫng xӭng vӟi tính chҩt và mӭc ÿӝ hành vi phҥm tӝi cӫa bӏ cáo, cǊng nhѭ nhân thân cӫa bӏ cáo Sau ÿó, xét thҩy bӏ cáo là ngѭӡi có thӇ tӵ lao ÿӝng cҧi tҥo tҥi cӝng ÿӗng xã hӝi, nѫi bӏ cáo ÿang công tác hoһc sinh sӕng ÿӇ hoàn lѭѫng mà không cҫn phҧi cách ly bӏ cáo ra khӓi ÿӡi sӕng xã hӝi, cǊng có thӇ tin tѭӣng là bӏ cáo sӁ không tiӃp tөc gây nguy hiӇm cho xã hӝi (không phҥm tӝi mӟi); cѫ sӣ cӫa niӅm tin này là căn cӭ vào mӭc hình phҥt mà bӏ cáo phҧi chӏu ÿӕi vӟi tӝi phҥm mà bӏ cáo gây ra, nhân thân cӫa bӏ cáo và các tình tiӃt giҧm nhҽ mà bӏ cáo ÿѭӧc hѭӣng«Các ÿiӅu kiӋn này ÿã thӇ hiӋn bҧn chҩt cӫa

bӏ cáo, khã năng tӵ lao ÿӝng cҧi tҥo cӫa bӏ cáo và làm niӅm tin cho Hӝi ÿӗng xét xӱ ÿӇ căn nhҳc cho bӏ cáo hѭӣng án treo

Thӭ ba, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo sӁ phҧi chӏu mӝt thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm và bao giӡ thӡi gian thӱ thách cǊng phҧi bҵng hoһc lӟn hѫn mӭc phҥt tù Trong thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi bӏ án treo phҧi chӏu sӵ giám sát, giáo dөc cӫa cѫ quan, tә chӭc ÿѭӧc Tòa án giao trách nhiӋm giám sát, giáo dөc;

Thӭ tѭ, trong thӡi gian thӱ thách, nӃu ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҥm tӝi mӟi thì biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù bӏ xóa bӓ, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo sӁ buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt tù trong bҧn án mà Hӝi ÿӗng xét xӱ ÿã cho hѭӣng án treo trѭӟc ÿó, cӝng vӟi hình phҥt cӫa bҧn án vӅ phҥm tӝi mӟi thӵc hiӋn;

Thӭ năm, bҧn chҩt cӫa án treo không phҧi là mӝt hình phҥt trong hӋ thӕng các hình phҥt quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 28 Chѭѫng V BLHS năm 1999, nó không nhҽ hѫn hình phҥt tù mà hình phҥt tù Tòa án ÿã tuyên trong bҧn án treo ÿó ÿang ³treo lѫ lӱng´ tӯ khi tuyên bҧn án treo cho ÿӃn khi hӃt thӡi gian thӱ thách NӃu trong thӡi gian thӱ thách mà bӏ cáo không chӏu lao ÿӝng cҧi tҥo ÿӇ trӣ thành công dân tӕt, có ích cho xã hӝi mà có hành vi phҥm tӝi mӟi thì bӏ cáo bӏ buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt tù cӫa bҧn án treo ÿó Ngѭӧc lҥi, nӃu trong

Trang 12

thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo không phҥm tӝi mӟi thì hӑ ÿѭӧc miӉn chҩp hành hình phҥt tù mà Tòa án ÿã tuyên

Tóm lҥi, bҧn chҩt pháp lý cӫa án treo trong Luұt hình sӵ ViӋt Nam hiӋn hành ³Là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn, ÿѭӧc Tòa án áp dөng ÿӕi vӟi ngѭӡi phҥm tӝi bӏ xӱ phҥt tù có thӡi hҥn không quá ba năm, có nhân thân tӕt, có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ và Tòa án xét thҩy không cҫn thiӃt phҧi bҳt chҩp hành hình phҥt tù Tòa án ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách ÿӕi vӟi hӑ tӯ 01 năm ÿӃn 05 năm´

1.1.4.Ý nghƭa, vai trò cӫa án treo trong công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm

Trong hӋ thӕng pháp luұt cӫa nѭӟc Cӝng hòa xã hӝi chӫ nghƭa ViӋt Nam có nhiӅu ngành luұt khác nhau vӟi nhӳng biӋn pháp trách nhiӋm, nhӳng chӃ tài cө thӇ khác nhau Gҳn liӅn vӟi luұt hình sӵ là biӋn pháp TNHS vӟi chӃ tài cө thӇ là hình phҥt So vӟi các chӃ tài xӱ phҥt cӫa các ngành luұt khác, thì hình phҥt là mӝt loҥi chӃ tài ÿһc biӋt trong hӋ thӕng các biӋn pháp cѭӥng chӃ cӫa Nhà nѭӟc

Theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 26 BLHS hiӋn hành thì ³Hình phҥt là biӋn pháp cѭӥng chӃ nghiêm khҳc nhҩt cӫa Nhà nѭӟc nhҵm tѭӟc bӓ hoһc hҥn chӃ quyӅn, lӧi ích cӫa ngѭӡi phҥm tӝi Hình phҥt ÿѭӧc quy ÿӏnh trong Bӝ luұt hình sӵ và do Tòa án quyӃt ÿӏnh´ Và theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 27 BLHS năm 1999 thì ³hình phҥt không chӍ nhҵm trӯng trӏ ngѭӡi phҥm tӝi

mà còn giáo dөc hӑ trӣ thành ngѭӡi có ích cho xã hӝi, có ý thӭc tuân theo pháp luұt và các quy tҳc cӫa cuӝc sӕng XHCN, ngăn ngӯa hӑ phҥm tӝi mӟi Hình phҥt còn nhҵm giáo dөc ngѭӡi khác tôn trӑng pháp luұt, ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm´

Nhѭng, bên cҥnh viӋc áp dөng biӋn pháp cѭӥng chӃ nghiêm khҳc nhҩt là hình phҥt, thì Nhà nѭӟc ta cǊng nhѭ mӝt sӕ nѭӟc trên thӃ giӟi còn sӱ dөng các biӋn pháp tác ÿӝng hình sӵ khác, trong ÿó có án treo

Án treo là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn, ÿѭӧc áp dөng ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ phҥt tù không quá ba năm, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và các tình tiӃt giҧm nhҽ, xét thҩy không cҫn thiӃt phҧi cách ly hӑ ra khӓi ÿӡi sӕng xã hӝi, Tòa

án sӁ giҧm chҩp hành hình phҥt tù tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm (ĈiӅu 60 BLHS năm 1999), nӃu trong thӡi gian thӱ thách ngѭӡi bӏ kӃt án không phҥm tӝi mӟi thì hӑ sӁ vƭnh viӉn không phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án mà hӑ ÿã ÿѭӧc hѭӣng án treo Án treo có tác dөng khuyӃn khích ngѭӡi tӵ kӃt án tӵ lao ÿӝng cҧi tҥo hoàn lѭѫng ngay tҥi môi trѭӡng sӕng bình thѭӡng cӫa hӑ, nѫi cѫ quan công tác hoһc nѫi mà ngѭӡi bӏ kӃt án cѭ trú, hӑc tұp, làm ăn, sinh sӕng vӟi sӵ giúp ÿӥ tích cӵc cӫa chính quyӅn ÿӏa phѭѫng nѫi cѭ trú hoһc cѫ quan công

Trang 13

tác, gia ÿình, ngѭӡi thân, bҥn bè và xã hӝi Án treo là mӝt trong nhӳng biӇu hiӋn cө thӇ cӫa phѭѫng châm ³trӯng trӏ kӃt hӧp vӟi giáo dөc´ và thӇ hiӋn tính nhân ÿҥo xã hӝi chӫ nghƭa trong chính sách hình sӵ cӫa Nhà nѭӟc ta Áp dөng biӋn pháp án treo sӁ có tác dөng tích cӵc, không buӝc ngѭӡi bӏ kӃt án phҧi cách ly ra khӓi ÿӡi sӕng xã hӝi mà vүn ÿҥt ÿѭӧc mөc ÿích giáo dөc, cҧi tҥo hӑ trӣ thành ngѭӡi công dân, có ích cho xã hӝi ĈiӅu này sӁ có ҧnh hѭӣng tích cӵc ÿӃn cuӝc ÿӡi cӫa hӑ cǊng nhѭ gia ÿình và xã hӝi nѫi hӑ sinh sӕng, làm viӋc

Áp dөng ÿúng ÿҳn các quy ÿӏnh vӅ án treo sӁ mang lҥi nhӳng lӧi ích ÿáng kӇ vӅ kinh

tӃ, cө thӇ là Nhà nѭӟc ta tiӃt kӋm ÿѭӧc mӝt khoҧn chi phí tѭѫng ÿӕi lӟn nӃu không buӝc ngѭӡi bӏ kӃt án phҧi chҩp hành hình phҥt tҥi trҥi giam, ví dө, các khoҧn chi phí cho viӋc cҧi tҥo hӑ trong các trҥi giam«; Ngoài ra, còn tҥo ÿiӅu kiӋn cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo và gia ÿình cӫa hӑ әn ÿӏnh cuӝc sӕng gia ÿình vì hӑ không bӏ cách ly khӓi ÿӡi sӕng xã hӝi, cách ly khӓi gia ÿình, khi ÿó, hӑ sӁ có cѫ hӝi lao ÿӝng cҧi tҥo và làm lҥi cuӝc ÿӡi, ÿӇ chuӝc lҥi nhӳng lӛi lҫm mà hӑ mҳc phҧi

Án treo còn có tác dөng giáo dөc, răn ÿe nhӳng ngѭӡi xung quanh nѫi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo làm viӋc hoһc nѫi cu trú Bҧn án mà Toà án dành cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo cǊng nhѭ nhӳng bҩt lӧi khác mà hӑ phҧi gánh chӏu do hành vi phҥm tӝi cӫa hӑ mang lҥi là mӝt bài hӑc cҧnh tӍnh, nhҳc nhӣ và cҧnh giác ÿӕi vӟi nhӳng ngѭӡi xung quanh, lҩy ÿó làm bài hӑc ÿӇ cӕ gҳng kiӅm chӃ nhӳng bҧn năng xҩu trong con ngѭӡi hӑ khi có ÿiӅu kiӋn phҥm tӝi Ĉây cǊng là mӝt ý nghƭa có tác dөng giáo dөc cӫa biӋn pháp án treo ÿӕi vӟi xã hӝi

Ngoài ra, án treo còn thu hút mӝt bӝ phұn nhân dân tham gia trong viӋc giúp ÿӥ, giám sát, giáo dөc, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo trong thӡi gian thӱ thách, không phân biӋt, xa lánh ngѭӡi bӏ kӃt án mà phҧi tìm cách gҫn gǊi, giúp ÿӥ hӑ ÿӇ hӑ có ÿiӅu kiӋn lao ÿӝng cҧi tҥo và sӟm hòa nhұp vӟi cӝng ÿӗng, trӣ lҥi làm mӝt công dân tӕt cho xã hӝi

Nhѭ vұy, án treo có mӝt vai trò, ý nghƭa hӃt sӭc quan trӑng, nó vӯa thӇ hiӋn chính sách khoan hӗng và nhân ÿҥo cӫa Nhà nѭӟc ta, ÿӗng thӡi là mӝt biӋn pháp hӳu hiӋu không thӇ thiӃu trong chính sách hình sӵ cӫa nhà nѭӟc, nó vӯa mang tính nhân ÿҥo, nhân văn sâu sҳc, vӯa ÿem lҥi nhӳng hiӋu quҧ cao trong công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm, giӳ vӳng an ninh chính trӏ và trұt tӵ an toàn xã hӝi, ÿҧm bҧo sӵ әn ÿӏnh cӫa ÿӡi sӕng chính trӏ, văn hóa, kinh tӃ-xã hӝi cӫa ÿҩt nѭӟc

Trang 14

1.2.Quy ÿӏnh vӅ án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam trѭӟc năm 1985

Ӣ nѭӟc ta, chӃ ÿӏnh án treo ÿѭӧc quy ÿӏnh tӯ rҩt sӟm, nó ra ÿӡi và gҳn liӅn vӟi sӵ ra ÿӡi cӫa pháp luұt hình sӵ ViӋt Nam Ngày 13.9.1945 Chӫ tӏch Hӗ Chí Minh ÿã ra Sҳc lӋnh sӕ 33/C/SL, tҥi ĈiӅu IV (án tù có thӇ tuyên) quy ÿӏnh: ³NӃu có nhӳng lý do chính ÿáng khoan hӗng vì ít tuәi, vì biӃt hӕi cҧi, vì lҫm lүn v.v«thì tòa án có thӇ cho tӝi nhân ÿѭӧc hѭӣng án treo Nghƭa là bҧn án làm tӝi tuyên lên, nhѭng không thi hành; NӃu trong năm năm bҳt ÿҫu

tӯ ngày tuyên án, tӝi nhân không bӏ Tòa án quân sӵ làm tӝi mӟi mӝt lҫn nӳa vӅ viӋc mӟi thì bҧn án ÿã tuyên sӁ bӏ huӹ ÿi, coi nhѭ là không có; nӃu trong hҥn 5 năm ҩy, tӝi nhân bӏ kӃt

án mӝt lҫn nӳa trѭӟc Tòa án quân sӵ thì bҧn án treo sӁ ÿem thi hành´.7

Sҳc lӋnh sӕ 21/SL ngày 14.02.1946 cӫa Chӫ tӏch nѭӟc ViӋt Nam dân chӫ cӝng hòa

vӅ tә chӭc Tòa án quân sӵ ÿã quy ÿӏnh nhѭ sau:

³Khi phҥt tù, tòa án có thӇ cho tӝi nhân ÿѭӧc hѭӣng án treo nӃu có nhӳng lý do chính ÿáng khoan hӗng Bҧn án xӱ treo sӁ tҥm ÿình chӍ viӋc thi hành án.NӃu trong 5 năm bҳt ÿҫu tӯ ngày tuyên án, tӝi nhân không bӏ Tòa án làm tӝi mӝt lҫn nӳa vӅ mӝt tӝi mӟi thì bҧn án ÿã tuyên sӁ bӏ hӫy ÿi, coi nhѭ không có NӃu trong năm năm ҩy, tӝi nhân lҥi bӏ kӃt

án mӝt lҫn nӳa trѭӟc mӝt Tòa án thì bҧn án treo sӁ ÿѭӧc thi hành´

Tóm lҥi, án treo trong các văn bҧn nêu trên ÿӅu có chung các ÿһc ÿiӇm sau:

-³Khi phҥt tù«´ có nghƭa là ngѭӡi phҥm tӝi bӏ Tòa án xӱ phҥt tù chӭ không phҧi các loҥi hình phҥt khác

-³NӃu có lý do ÿáng khoan hӗng«´ có nghƭa: Ngѭӡi phҥm tӝi là ngѭӡi có các ÿiӅu kiӋn ÿáng ÿѭӧc hѭӣng lѭӧng khoan hӗng cӫa Nhà nѭӟc, nhѭ vӅ nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi, vӅ các tình tiӃt giҧm nhҽ mà ngѭӡi phҥm tӝi ÿѭӧc hѭӣng cǊng nhѭ xét tính chҩt và mӭc

ÿӝ cӫa tӝi phҥm ӣ mӝt mӭc ÿӝ nhҩt ÿӏnh«

-Thӡi gian thӱ thách quy ÿӏnh là 05 năm kӇ tӯ ngày tuyên án, bҩt kӇ tӝi phҥm gì và ӣ mӭc ÿӝ nhѭ thӃ nào

-³NӃu trong 05 năm ҩy tӝi nhân bӏ kӃt án mӝt lҫn nӳa trѭӟc mӝt Tòa án binh thì bҧn

án treo sӁ mang ra thi hành´, có nghƭa là trѭӡng hӧp này ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian 05 năm kӇ tӯ ngày tuyên án (phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách)

-³NӃu trong năm năm bҳt ÿҫu tӯ ngày tuyên án, tӝi nhân không bӏ Tòa án quân sӵ làm tӝi mӝt lҫn nӳa vӅ viӋc mӟi thì bҧn án ÿã tuyên sӁ bӏ huӹ ÿi, coi nhѭ là không có´,

Trang 15

trѭӡng hӧp này có nghƭa là ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo không phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách và dƭ nhiên là bҧn án ÿã tuyên sӁ bӏ huӹ ÿi, coi nhѭ không có (xóa án tích)

1.3.Quy ÿӏnh vӅ án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam giai ÿoҥn 1985-1999

Bӝ luұt hình sӵ ViӋt Nam ÿѭӧc Quӕc hӝi thông qua ngày 27.6.1985, có hiӋu lӵc kӇ

tӯ ngày 01.01.1986 ÿã ÿánh dҩu mӝt bѭӟc ngoһt trong tiӃn trình lұp pháp cӫa ViӋt Nam, ÿây là viӋc pháp ÿiӇn lҫn thӭ nhҩt vӅ chính sách hình sӵ cӫa nѭӟc Cӝng hòa xã hӝi chӫ nghƭa ViӋt Nam ViӋc ban hành Bӝ luұt hình sӵ năm 1985 ÿã góp phҫn rҩt lӟn trong công ÿҩu tranh phòng và chӕng các tӝi phҥm, góp phҫn hoàn thiӋn và cө thӇ hóa chính sách hình

sӵ cӫa ViӋt Nam, tҥo ÿiӅu kiӋn thuұn lӧi trong viӋc quҧn lý xã hӝi bҵng pháp luұt (viӋc áp dөng pháp luұt), là bѭӟc khӣi ÿҫu cho tiӃn trình xây dӵng Nhà nѭӟc pháp quyӅn ViӋt Nam

xã hӝi chӫ nghƭa

Theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 44 BLHS năm 1985 thì:

³(1) Khi xӱ phҥt tù không quá năm năm, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi

và các tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xét thҩy không cҫn phҧ bҳt chҩp hành hình phҥt tù thì Tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm

(2).Tòa án giao ngѭӡi bӏ án treo cho cѫ quan nhà nѭӟc hoһc tә chӭc xã hӝi nѫi ngѭӡi ÿó làm viӋc hoһc thѭӡng trú theo dõi, giáo dөc

(3) Ngѭӡi bӏ án treo có thӇ phҧi chӏu thêm mӝt sӕ hình phҥt bә sung nhѭ phҥt tiӅn, cҩm ÿҧm nhiӋm chӭc vө, làm nhӳng nghӅ hoһc công viӋc nhҩt ÿӏnh theo quy ÿӏnh ӣ ĈiӅu

23 và ĈiӅu 28

(4) NӃu ngѭӡi bӏ án treo ÿã chҩp hành ÿѭӧc mӝt nӱa thӡi gian thӱ thách

và có nhiӅu tiӃn bӝ thì theo ÿӅ nghӏ cӫa cѫ quan, tә chӭc có trách nhiӋm theo dõi, giáo dөc, Toà án có thӇ rút ngҳn thӡi gian thӱ thách

(5) NӃu trong thӡi gian thӱ thách ngѭӡi bӏ án treo phҥm tӝi mӟi và bӏ xӱ phҥt tù thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh ӣ khoҧn 2 ĈiӅu 42´

Nhѭ vұy, ÿiӅu kiӋn ÿӇ ngѭӡi phҥm tӝi ÿѭӧc hѭӣng án treo quy ÿӏnh trong ĈiӅu 44 BLHS năm 1985 là:

-Bӏ cáo bӏ phҥt tù không quá năm năm

-Có nhân thân tӕt

-Có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ

-NӃu Tòa xét không cҫn phҧi bҳt chҩp hành hình phҥt tù

Trang 16

Theo Mөc VII Nghӏ quyӃt sӕ 02/HĈTP ngày 05.01.1986 cӫa Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao hѭӟng dүn áp dөng mӝt sӕ quy ÿӏnh cӫa Bӝ luұt hình sӵ năm 1985

ÿã hѭӟng dүn áp dөng ĈiӅu 44 BLHS quy ÿӏnh nhѭ sau:

³(1) Theo ĈiӅu 44 BLHS thì án treo là mӝt biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù

có ÿiӅu kiӋn Tӭc là căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi bӏ kӃt án và nhӳng tình tiӃt giҧm nhҽ, Tòa án sӁ miӉn cho ngѭӡi bӏ kӃt án không phҧi chҩp hành hình phҥt tù nӃu trong thӡi gian thӱ thách ngѭӡi ÿó không phҥm tӝi mӟi

Vì vұy, khi quyӃt ÿӏnh hình phҥt, Tòa án phҧi quyӃt ÿӏnh thӡi gian phҥt tù ÿúng vӟi tính chҩt và mӭc ÿӝ phҥm tӝi cӫa bӏ cáo rӗi mӟi cho hѭӣng án treo chӭ không ÿѭӧc nâng cao thӡi hҥn tù án treo vì cho ÿó là hình phҥt nhҽ và phҧi tuyên rành rӑt là bӏ cáo bӏ phҥt mҩy năm tù nhѭng cho hѭӣng án treo, chӭ không ÿѭӧc tuyên là mҩy năm tù án treo

Án treo chӍ là biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn cho nên không phҧi là mӝt hình phҥt nhҽ hѫn hình phҥt tù Vì vұy, sӵ giҧi thích trѭӟc ÿây cӫa Tòa án nhân dân tӕi cao coi án treo là hình phҥt nhҽ hѫn (trong bҧn hѭӟng dүn vӅ thӫ tөc xét xӱ vӅ hình

sӵ kèm theo Thông tѭ sӕ 19/TATC ngày 02.10.1974 và trong Lӡi tәng kӃt hӝi nghӏ tәng kӃt công tác ngành Tòa án nhân dân năm 1976) không còn phù hӧp vӟi Bӝ luұt hình sӵ

(2) Trong công tác xét xӱ, các Tòa án cǊng cҫn phҧi phân biӋt nhӳng trѭӡng hӧp phҥt cҧi tҥo không giam giӳ vӟi nhӳng trѭӡng hӧp phҥt tù mà cho hѭӣng án treo, vì phҥt tù

mà cho hѭӣng án treo ÿѭӧc áp dөng ÿӕi vӟi nhӳng trѭӡng hӧp phҥm tӝi ³nһng hѫn´ nhӳng trѭӡng hӧp ÿѭӧc xӱ phҥt bҵng cҧi tҥo không giam giӳ Hұu quҧ pháp lý cӫa hai loҥi hình phҥt cǊng khác nhau: Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo mà phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách

và bӏ phҥt tù thì phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa tӝi mӟi tәng hӧp vӟi hình phҥt cǊ Trái lҥi, ngѭӡi bӏ phҥt cҧi tҥo không giam giӳ ÿã chҩp hành xong hình phҥt mà phҥm tӝi mӟi thӍ chӍ phҧi chӏu hình phҥt vӅ tӝi mӟi Cҧi tҥo không giam giӳ chӍ ÿѭӧc áp dөng ÿӕi vӟi nhӳng tӝi

ít nghiêm trӑng nhѭng án treo ÿѭӧc áp dөng cҧ ÿӕi vӟi trѭӡng hӧp phҥm tӝi nghiêm trӑng

mà hình phҥt không quá năm năm tù´.8

(3) Nhӳng ÿiӅu kiӋn ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã ÿѭӧc Tòa án nhân dân tӕi cao hѭӟng dүn trong Thông tѭ sӕ 2308/NCPL ngày 01.12.1961 (Tұp hӋ thӕng hóa luұt lӋ vӅ hình sӵ, tұp 1, trang 119) nhѭng trong ÿiӇm a mөc c cӫa phҫn II có nói là ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҧi chҩp hành hình phҥt cǊ nӃu trong thӡi gian thӱ thách mà hӑ phҥm tӝi mӟi ³cùng tính chҩt´ vӟi tӝi cǊ, thì nay không phù hӧp vӟi Bӝ luұt hình sӵ vì ĈiӅu 44 chӍ quy ÿӏnh ÿѫn giҧn là: nӃu trong thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi bӏ án treo phҥm tӝi mӟi và bӏ xӱ phҥt tù thì

8 Theo BLHS năm 1999 là ba năm tù

Trang 17

Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án mӟi Nhѭ vұy là phҥm tӝi cǊ

và phҥm tӝi mӟi không nhҩt thiӃt phҧi cùng tính chҩt

(5) VӅ nguyên tҳc, cҩp phúc thҭm không ÿѭӧc làm xҩu tình trҥng cӫa bӏ cáo nӃu không có kháng cáo hoһc kháng nghӏ cӫa ViӋn kiӇm sát hoһc cӫa ngѭӡi bӏ hҥi yêu cҫu tăng nһng hình phҥt Vì vұy, trong trѭӡng hӧp bӏ cáo ÿѭӧc cҩp sѫ thҭm cho hѭӣng án treo thì cҫn xác ÿӏnh trong nhӳng trѭӡng hӧp làm xҩu tình trҥng cӫa bӏ cáo và nhӳng trѭӡng hӧp xӱ phҥt có lӧi cho hӑ nhѭ sau:

-Làm xҩu tình trҥng cӫa bӏ cáo là: tăng hình phҥt tù ÿã cho hѭӣng án treo; tăng thӡi gian thӱ thách; chuyӇn án treo thành án tù; dù là thӡi hҥn tù ÿѭӧc giҧm nhiӅu so vӟi thӡi hҥn tù ÿѭӧc hѭӣng án treo; chuyӇn án tù giam thành án treo nhѭng vӟi thӡi hҥn tù cho hѭӣng án treo dài hѫn thӡi hҥn tù giam (ví du: ÿәi 03 năm tù giam thành 05 năm tù cho hѭӣng án treo)

-Xӱ phҥt có lӧi cho bӏ cáo là: giҧm hình phҥt tù cho hѭӣng án treo; giҧm thӡi gian thӱ thách´.9

Ngày 16.11.1988 Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao ra Nghӏ quyӃt sӕ 02/HĈTP hѭӟng dүn bә sung Nghӏ quyӃt sӕ 02/HĈTP ngày 05.01.1986, tҥi mөc II cӫa Nghӏ quyӃt quy ÿӏnh vӅ thi hành án treo (tҥi ĈiӅu 44) nhѭ sau:

Trong Nghӏ quyӃt sӕ 02/HĈTP ngày 05.01.1986 (mөc VII) Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao ÿã hѭӟng dүn là trong trѭӡng hӧp ÿăc biӋt ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã bӏ tҥm giam lâu thì Tòa án nhân dân có thӇ miӉn cho hӑ thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, nhѭng sau ÿó tҥi công văn sӕ 108/HĈNN ngày 19.6.1987, Hӝi ÿӗng nhà nѭӟc ÿã giҧi thích là trong bҩt cӭ trѭӡng hӧp án treo nào cǊng ÿѭӧc miӉn thӡi gian thӱ thách Vì vұy, trong khi Hӝi ÿӗng Thҭm phán chѭa hӑp ÿѭӧc, Uӹ ban Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao hѭӟng dүn bә sung vӅ án treo nhѭ sau:

(1) Thӡi gian thӱ thách cӫa án treo

Theo ĈiӅu 44 BLHS, thӡi gian thӱ thách cӫa án treo là tӯ 01 năm ÿӃn 05 năm và thӡi gian thӱ thách là bҳt buӝc, dù ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã bӏ tҥm giam lâu Thông thѭӡng thì thӡi gian thӱ thách phҧi bҵng hoһc dài hѫn mӭc hình phҥt ÿã tuyên nhѭng trong bҩt cӭ trѭӡng hӧp nào cǊng không ÿѭӧc dѭӟi 01 năm hoһc quá 05 năm NӃu Tòa án tuyên thӡi gian thӱ thách dѭӟi 01 năm hoһc trên 05 năm là trái pháp luұt

Trang 18

Thông tѭ sӕ 01/NCLP ngày 06.4.1988 có hѭӟng dүn là thӡi gian thӱ thách ÿѭӧc tính

tӯ ngày tuyên án treo ÿҫu tiên tӭc là tuǤ trѭӡng hӧp có thӇ là ngày tuyên án sѫ thҭm, phúc thҭm hoһc giám ÿӕc thҭm Cách tính này nhҵm giҧi quyӃt cho ngѭӡi bӏ kӃt án ÿӥ bӏ thiӋt thòi vì viӋc xӱ phúc thҭm hoһc giám ÿӕc thҭm thѭӡng chұm

Nay ĈiӅu 226 Bӝ luұt tӕ tөng hình sӵ năm 1988 quy ÿӏnh nhӳng bҧn án và quyӃt ÿӏnh ÿѭӧc thi hành là nhӳng bҧn án và quyӃt ÿӏnh có hiӋu lӵc pháp luұt Do ÿó, tӯ nay thӕng nhҩt tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo tӯ ngày bҧn án có hiӋu lӵc pháp luұt Bҧn án

có hiӋu lӵc pháp luұt là nhӳng bҧn án ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 226 BLTTHS Trong khi vұn dөng ÿiӇm b khoҧn 1 ĈiӅu 226 , cҫn chú ý là ÿӕi vӟi các trѭӡng hӧp bҧn án và quyӃt ÿӏnh sѫ thҭm không bӏ kháng cáo, kháng nghӏ thì thӡi gian thӱ thách cӫa án treo tính

tӯ ngày tuyên án sѫ thҭm Thí dө: mӝt ngѭӡi bӏ Tòa án cҩp sѫ thҭm phҥt 01 năm tù nhѭng cho hѭӣng án treo vӟi thӡi gian thӱ thách là 18 tháng, bҧn án không bӏ kháng cáo hoһc kháng nghӏ Sau 10 ngày kӇ tӯ ngày tuyên án sѫ thҭm, bӏ cáo phҥm tӝi mӟi Nhѭ vұy là bӏ cáo phҥm tӝi trong thӡi gian thӱ thách cӫa án treo Ngѭӧc lҥi, nӃu bҧn án sѫ thҭm ÿó bӏ kháng cáo hoһc kháng nghӏ, thì không ÿѭӧc coi bӏ cáo phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách cӫa án treo và do ÿó, khi phҥt tù bӏ cáo vӅ tӝi mӟi không buӝc bӏ cáo phҧi chҩp hành hình phҥt tù ÿã ÿѭӧc hѭӣng án treo và tәng hѫp hình phҥt ÿó vӟi hình phҥt tù vӅ tӝi mӟi, nhѭng cҫn phҥt nһng hѫn các trѭӡng hӧp bình thѭӡng; và trong bҧn án phҧi nêu rõ tình tiӃt tăng nһng là phҥm tӝi nhiӅu lҫn Trong trѭӡng hӧp này, bӏ cáo phҧi ÿӗng thӡi chҩp hành hai bҧn án

(3) Tәng hӧp hình phҥt khi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách

a) khoҧn 5 ĈiӅu 44 BLHS quy ÿӏnh: ³NӃu trong thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi bӏ án treo phҥm tӝi mӟi và bӏ phҥt tù thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh ӣ khoҧn 2 ĈiӅu 42´, tӭc là

³khi xét xӱ mӝt ngѭӡi ÿang phҧi chҩp hành mӝt bҧn án mà lҥi phҥm tӝi mӟi, Tòa án quyӃt ÿӏnh hình phҥt ÿӕi vӟi tӝi mӟi, sau ÿó cӝng vӟi hình phҥt chѭa chҩp hành cӫa bҧn án trѭӟc rӗi quyӃt ÿӏnh hình phҥt chung Hình phҥt chung không ÿѭӧc vѭӧt mӭc cao nhҩt mà luұt quy ÿӏnh cho loҥi hình phҥt ÿã tuyên´ Vì vұy, nhӳng trѭӡng hӧp mà Tòa án ÿã tәng hӧp hình phҥt cӫa hai bҧn án (hình phҥt tù ÿѭӧc hѭӣng án treo và hình phҥt tù mӟi), nhѭng chӍ buӝc chҩp hành hình phҥt tù chung là hình phҥt cӫa bҧn án mӟi trong khi hình phҥt chung

ÿó không vѭӧt mӭc cao nhҩt mà luұt quy ÿӏnh cho loҥi hình phҥt ÿã tuyên, là trái pháp luұt

và làm cho án treo mҩt ý nghƭa cӫa nó Vì vұy, phҧi cӝng toàn bӝ các hình phҥt cӫa hai bҧn

Trang 19

án và quyӃt ÿӏnh hình phҥt chung theo tinh thҫn cӫa khoҧn 5 ĈiӅu 44 và khoҧn 2 ĈiӅu 42 BLHS năm 1985 NӃu bӏ cáo ÿã bӏ tҥm giam thì thӡi gian tҥm giam vӅ tӝi cǊ cǊng nhѭ thӡi gian tҥm giam vӅ tӝi mӟi ÿѭӧc trӯ vào thӡi gian phҧi chҩp hành hình phҥt chung cӫa hai bҧn án

NӃu hӃt thӡi gian thӱ thách cӫa án treo mӟi phát hiӋn ÿѭӧc tӝi phҥm xҧy ra trong thӡi gian thӱ thách mà tӝi này bӏ phҥt tù giam, thì là phҥm tӝi trong thӡi gian thӱ thách, và tәng hӧp hình phҥt nhѭ ÿã nói trên NӃu ngѭӡi bӏ án ÿã ÿѭӧc Tòa án cҩp giҩy chӭng nhұn ÿѭѫng nhiên xoá án ÿӕi vӟi tӝi cǊ ÿѭӧc hѭӣng án treo thì giҩy chӭng nhұn này không có giá trӏ nӳa

b) Nói chung ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo mà phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách, thì Tòa án nên phҥt tù giam ÿӕi vӟi tӝi mӟi và không cho hѭӣng án treo mӝt lҫn nӳa, vì viӋc phҥm tӝi mӟi chӭng tӓ hӑ ÿã không chӏu cҧi tҥo tӕt Tuy nhiên, Thông tѭ sӕ 01/NCPL ngày 06.04.1988 có hѭӟng dүn là riêng vӟi ÿӕi vӟi trѭӡng hӧp ÿã ÿѭӧc hѭӣng án treo mà phҥm tӝi mӟi vì cӕ ý, nhѭng là tӝi ít nghiêm trӑng, có nhӳng tình tiӃt giҧm nhҽ quy ÿӏnh ӣ ĈiӅu 38 BLHS năm 1985 nhѭ vұy gây thiӋt hҥi không lӟn, ÿã thұt thà khai báo, ÿã bӗi thѭӡng thiӋt hҥi«thì Tòa án có thӇ phҥt cҧi tҥo không giam giӳ hoһc cҧi tҥo ӣ ÿѫn vӏ kӻ luұt ÿѭӧc áp dөng có quy ÿӏnh hình phҥt ÿó

Sӵ hѭӟng dүn nói trên không thұt chính xác nên cҫn sӱa lҥi là: nӃu ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã phҥm tӝi mӟi, nhѭng là tӝi ít nghiêm trӑng và có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ thì có thӇ không phҥt tù giam và phҥt cҧi tҥo không giam giӳ (hoһc phҥt cҧi tҥo ӣ ÿѫn vӏ kӻ luұt quân ÿӝi ÿӕi vӟi quân nhân) Khoҧn 5 ĈiӅu 38 còn quy ÿӏnh là: ³khi có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ, Tòa án có thӇ quyӃt ÿӏnh mӝt hình phҥt dѭӟi mӭc thҩp nhҩt mà ÿiӅu luұt ÿã quy ÿӏnh hoһc chuyӇn sang mӝt hình phҥt khác thuӝc loҥi nhҽ hѫn´ Vì vұy, trong trѭӡng hӧp luұt quy ÿӏnh chӍ có hình phҥt tù thì Tòa án có thӇ phҥt cҧi tҥo không giam giӳ ( hoһc phҥt cҧi tҥo ӣ ÿѫn vӏ kӻ luұt quân ÿӝi ÿӕi vӟi quân nhân) hay cҧnh cáo Trong trѭӡng hӧp này, ngѭӡi bӏ kӃt án phҧi chҩp hành ÿӗng thӡi hai bҧn án

c) Ngѭӡi bӏ phҥt tù ÿѭӧc hѭӣng án treo chӍ phҧi chҩp hành hình phҥt tù nӃu hӑ phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách Do ÿó, nӃu hӑ ÿã bӏ phҥt tù vӅ mӝt tӝi và ÿѭӧc hѭӣng án treo, nhѭng trong thӡi gian thӱ thách ÿӕi vӟi tӝi này bӏ xét xӱ vӅ tӝi phҥm ÿã thӵc hiӋn trѭӟc khi bӏ xét xӱ và ÿѭӧc hѭӣng án treo, thì tùy trѭӡng hӧp mà tòa án phҥt tù hӑ hoһc cho hѭӣng án treo mӝt lҫn nӳa NӃu Tòa án phҥt tù hӑ thì hӑ phҧi chҩp hành ÿӗng thӡi hai bҧn án, trӯ trѭӡng hӧp bҧn án ÿã cho bӏ cáo hѭӣng án treo có sai lҫm nghiêm trӑng tӟi mӭc phҧi bӏ sӱa chӳa, hӫy bӓ theo thӫ tөc giám ÿӕc thҭm NӃu Tòa án cho hӑ hѭӣng án treo mӝt

Trang 20

lҫn nӳa, thì Tòa án quyӃt ÿӏnh hình phҥt tù, ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, rӗi tәng hӧp các hình phҥt cӫa hai bҧn án bҵng cách: tәng hӧp các hình phҥt tù thành mӝt hình phҥt chung, rӗi ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách chung không vѭӧt quá 05 năm Trong trѭӡng hӧp viӋc phҥm tӝi cӫa hӑ có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ, Tòa án cǊng có thӇ quyӃt ÿӏnh phҥt hӑ cҧi tҥo không giam giӳ ( hoһc phҥt cҧi tҥo ӣ ÿѫn vӏ kӻ luұt quân ÿӝi ÿӕi vӟi quân nhân) hay cҧnh cáo nhѭ trong trѭӡng hӧp ÿã nêu ӣ ÿiӇm b trên ÿây và có nghƭa là ngѭӡi bӏ kӃt án phҧi chҩp hành ÿӗng thӡi hai bҧn án

Sӵ hѭӟng dүn trên ÿây vӅ án treo thay thӃ cho phҫn hѭӟng dүn vӅ án treo trong Nghӏ quyӃt sӕ 02 /HĈTP ngày 05.01.1986 cӫa Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao và Thông tѭ sӕ 01-NCPL ngày 06.4.1988 cӫa Tòa án nhân dân tӕi cao.10

Tҥi mөc III cӫa Nghӏ quyӃt sӕ 01-89/HĈTP ngày 19.4.1989 cӫa Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao hѭӟng dүn bә sung viӋc áp dөng mӝt sӕ quy ÿӏnh cӫa BLHS năm 1985, quy ÿӏnh vӅ thӡi gian thӱ thách cӫa án treo (ĈiӅu 44 BLHS năm 1985) nhѭ sau:

Tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 02/HĈTP ngày 16.11.1988, Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao hѭӟng dүn rҵng thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿѭӧc tính tӯ ngày bҧn án có hiӋu lӵc pháp luұt Theo tinh thҫn ÿó, nӃu Tòa án cҩp giám ÿӕc thҭm cho bӏ cáo ÿѭӧc hѭӣng án treo tính tӯ ngày tuyên án giám ÿӕc thҭm Tuy nhiên, cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo nhѭ vұy có thӇ gây thiӋt hҥi cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo Cө thӇ là: mӝt ngѭӡi ÿã ÿѭӧc Tòa án cҩp sѫ thҭm hoһc cҩp phúc thҭm cho hѭӣng án treo và thӡi gian thӱ thách cӫa

án treo ÿѭӧc tính tӯ ngày tuyên án sѫ thҭm hoһc phúc thҭm Bҧn án sѫ thҭm ÿã có hiӋu luұt pháp luұt, bҧn án phúc thҭm bӏ kháng nghӏ và bӏ sӱa theo thӫ tөc giám ÿӕc thҭm và Tòa án giám ÿӕc thҭm cǊng cho bӏ cáo hѭӣng án treo (chӍ giҧm mӭc hình phҥt tù hһc rút ngҳn thӡi gian thӱ thách cӫa án treo) Trong trѭӡng hӧp này, nӃu tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo

tӯ ngày tuyên án giám ÿӕc thҭm thì có thӇ gây thiӋt hҥi cho bӏ cáo Do ÿó, cҫn quy ÿӏnh mӝt trѭӡng hӧp ÿһc biӋt là nӃu Tòa án cҩp giám ÿӕc thҭm cho bӏ cáo hѭӣng án treo, nhѭng

bӏ cáo cǊng ÿã ÿѭӧc hѭӣng án treo theo bҧn án ÿã bӏ kháng nghӏ và sӱa giҧm nhҽ theo thӫ tөc giám ÿӕc thҭm, thì thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿӕi vӟi bӏ cáo tính tӯ ngày tuyên án

sѫ thҭm hoһc phúc thҭm ÿã bӏ kháng nghӏ

Theo luұt sӱa ÿәi, bә sung cӫa mӝt sӕ ÿiӅu cӫa Bӝ luұt hình sӵ ÿѭӧc Quӕc hӝi nѭӟc CHXHCN ViӋt Nam thông qua ngày 28.12.1989 thì khoҧn 5 ĈiӅu 44 BLHS năm 1985 ÿѭӧc sӱa ÿәi lҥi nhѭ sau:

10 Tòa án nhân dân tӕi cao: HӋ thӕng hóa luұt lӋ vӅ hình sӵ, dân sӵ và tӕ tөng, H.1990, tr.75

Trang 21

(5) NӃu trong thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi bӏ án treo phҥm tӝi mӟi do vô ý và bӏ phat

tù hoһc phҥm tӝi mӟi do cӕ ý thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn

án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh ӣ khoҧn 2 ĈiӅu 42 BLHS

So sánh sӵ khác nhau cӫa khoҧn 5 ĈiӅu 44 cǊ nhѭ sau:

(5) NӃu trong thӡi gian thӱ thách ngѭӡi bӏ án treo phҥm tӝi mӟi và bӏ xӱ phҥt tù thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ӣ khoҧn 2 ĈiӅu 42

Vҩn ÿӅ này cǊng ÿѭӧc Thông tѭ liên ngành sӕ 01-TTLN ngày 01.02.1990 cӫa Tòa

án nhân dân tӕi cao, ViӋn kiӇm sát nhân dân tӕi cao, Bӝ nӝi vө, Bӝ Tѭ pháp hѭӟng dүn thi hành mӝt sӕ quy ÿӏnh cӫa Luұt sӱa ÿәi, bә sung mӝt sӕ ÿiӅu BLHS, nhѭ sau:

(4) ³NӃu trong thӡi gian thӱ thách, ngѭӡi bӏ án treo phҥm tӝi mӟi do cӕ ý, thì Tòa

án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh ӣ khoҧn 2 ĈiӅu 42´ Nhѭ vұy theo quy ÿӏnh tҥi khҧn 5 mӟi cӫa ĈiӅu 44 BLHS năm 1985, có thӇ nói rҵng nӝi dung cӫa quy ÿӏnh này nghiêm khҳc hѫn nӝi dung ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi khoҧn 5 cǊ cӫa ĈiӅu 44 BLHS vӅ án treo11«

Tҥi công văn sӕ 140/NCPL ngày 05.7.1990 cӫa Tòa án nhân dân tӕi cao vӅ viӋc xóa

án ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo, quy ÿӏnh:

³Mӝt sӕ Tòa án có hӓi vӅ viӋc ÿѭѫng nhiên xóa án ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo, Tòa án nhân dân tӕi cao có ý kiӃn nhѭ sau: ³Theo khoҧn 2 ĈiӅu 53 BLHS ÿѭӧc thông qua ngày 27.6.1985 thì ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿѭӧc ÿѭѫng nhiên xóa án nӃu không phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách Nhѭng theo khoҧn 2 ĈiӅu 53 BLHS ÿã ÿѭӧc sӱa ÿәi, bә sung theo Luұt sӱa ÿәi, bә sung mӝt sӕ ĈiӅu cӫa BLHS ÿѭӧc thông qua ngày 28.12.1989 thì ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo chӍ ÿѭӧc ÿѭѫng nhiên xóa án nӃu không phҥm tӝi mӟi trong thӡi hҥn ba năm kӇ tӯ ngày hӃt thӡi gian thӱ thách Tuy nhiên, vì ÿҥo luұt này chӍ có hiӋu lӵc tӯ ngày 02.01.1990, cho nên nhӳng ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo mà thӡi gian thӱ thách ÿã hӃt trѭӟc ngày 02.01.1990 ÿѭӧc ÿѭѫng nhiên xóa án nӃu hӑ không phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách cӫa án treo và khi hӑ ÿӃn Tòa án sau ngày 02.01.1990 xin giҩy chӭng nhұn xóa án, thì Tòa án cҩp giҩy chӭng nhұn xóa án cho hӑ, theo quy ÿӏnh cӫa khoҧn 2 ĈiӅu 53 BLHS chѭa ÿѭӧc sӱa ÿәi, bә sung và theo thӫ tөc ÿѭѫng nhiên xóa án ÿѭӧc hѭӟng dүn tҥi mөc III Thông tѭ liên ngành sӕ 02/TTLN ngày 01.8.1986 cӫa Tòa án nhân dân tӕi cao, ViӋn kiӇm sát nhân dân tӕi cao, Bӝ Tѭ pháp, Bӝ Nӝi vө Còn nhӳng ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo trѭӟc ngày 02.01.1990, nhѭng ÿӃn hӃt ngày 01.01.1990 vүn chѭa

11 Tòa án nhân dân tӕi cao: HӋ thӕng hóa luұt lӋ hình sӵ, dân sӵ và tӕ tөng, H.1990, tr.119

Trang 22

hӃt thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, thì hӑ ÿѭӧc ÿѭѫng nhiên xóa án nӃu không phҥm tӝi mӟi trong thӡi hҥn ba năm kӇ tӯ ngày hӃt thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, nghƭa là ÿӕi vӟi

hӑ cҫn áp dөng quy ÿӏnh cӫa khoҧn 2 ĈiӅu 53 BLHS ÿã ÿѭӧc sӱa ÿәi, bә sung.12

Nhѭ vұy, tӯ khi Bӝ luұt hình sӵ ViӋt Nam ÿѭӧc Quӕc hӝi thông qua ngày 27.6.1985,

có hiӋu lӵc kӇ tӯ ngày 01.01.1986 ra ÿӡi cho ÿӃn năm 1989 ÿã có nhiӅu sӵ giҧi thích, hѭӟng dүn cӫa liên ngành cҩp trên cǊng nhѭ cӫa Tòa án nhân dân tӕi cao vӅ án treo và có thӇ thҩy rҵng, trong thӡi gian này ÿã có nhӳng nhұn thӭc khác nhau, không thӕng nhҩt vӅ

án treo qua tӯng giai ÿoҥn Sau khi Luұt sӱa ÿәi, bә sung mӝt sӕ ÿiӅu cӫa Bӝ luұt hình sӵ ÿѭӧc Quӕc hӝi nѭӟc Cӝng hòa xã hӝi chӫ nghƭa ViӋt Nam thông qua ngày 28.12.1989 (khoҧn 5 ĈiӅu 44 năm 1985 ÿѭӧc ÿәi lҥi), thì ÿӃn ngày 18.10.1990 Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao ÿã ban hành Nghӏ quyӃt sӕ 01/1990/NQ-HĈTP hѭӟng dүn vӅ viӋc

áp dөng ĈiӅu 44 BLHS, khi ÿó án treo mӟi ÿѭӧc nhұn thӭc và áp dөng thӕng nhҩt tӯ ÿó cho ÿӃn khi Bӝ luұt hình sӵ năm 1999 ra ÿӡi

1.4 Quy ÿӏnh vӅ án treo trong luұt hình sӵ ViӋt Nam hiӋn hành

Tӯ khi Bӝ luұt hình sӵ năm 1999 cӫa nѭӟc Cӝng hòa xã hӝi chӫ nghƭa ViӋt Nam ÿѭӧc Quӕc hӝi thông qua ngày 21.12.1999 và có hiӋu lӵc tӯ ngày 01.7.2000 và văn bҧn Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 hѭӟng dүn viӋc áp dөng án treo tҥi ĈiӅu 60 BLHS năm 1999, nhѭ: căn cӭ cho hѭӣng án treo, thӡi gian thӱ thách và cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, vӅ tәng hӧp hình phҥt trong trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng

án treo bӏ xét xӱ vӅ mӝt tӝi phҥm khác trong thӡi gian thӱ thách ( hành vi phҥm tӝi có thӇ xҧy ra trong thӡi gian thӱ thách hoăc trѭӟc khi có bҧn án cho hѭӣng án treo)« Ngoài ra, Nghӏ ÿӏnh sӕ 61/2000/NĈ-CP ngày 30.10.2000 cӫa Chính phӫ quy ÿӏnh vӅ viӋc thi hành hình phҥt tù cho hѭӣng án treo, phù hӧp vӟi nhӳng quy ÿӏnh cӫa BLTTHS năm 2003 vӅ công tác thi hành án treo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 60 BLS năm 1999 có thӇ giҧi thích, hѭӟng dүn lҥi nhѭ sau:

1.4.1.Căn cӭ ÿӇ cho ngѭӡi bӏ phҥt tù ÿѭӧc hѭӣng án treo

Khoҧn 1 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 quy ÿӏnh: ³Khi xӱ phҥt tù không quá ba năm, căn

cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xet thҩy không cҫn phҧi chҩp hành hình phҥt tù, thì Tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm´.13

12 Tòa án nhân dân tӕi cao: HӋ thӕng hóa luұt lӋ hình sӵ, dân sӵ và tӕ tөng, H.1990, tr.127

13 Phҫn này chӫ yӃu dӵa trên cѫ sӣ nhӳng quy ÿӏnh cӫa Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ÿӇ phân tích, thay ÿәi, bә sung và lұp luұn phù hӧp vӟi các văn bҧn pháp luұt hiӋn hành

Trang 23

Tӯ nӝi dung cӫa án treo ÿѭӧc quy ÿӏnh trong pháp luұt hình sӵ hiӋn hành có thӇ khҷng ÿӏnh, viӋc áp dөng biӋn pháp miӉn chҩp hành hình phҥt tù có ÿiӅu kiӋn cho ngѭӡi bӏ kӃt án lúc nào cǊng phҧi thұn trӑng và xem xét kӻ lѭӥng, không thӇ tùy tiӋn cho ngѭӡi bӏ phҥt tù ÿѭӧc hѭӣng án treo theo ý chí chӫ quan cӫa HĈXX mà phҧi tuân thӫ các quy ÿӏnh cӫa pháp luұt vӅ án treo, ÿһc biӋt là xem xét nhӳng căn cӭ và ÿiӅu kiӋn cho hѭӣng án treo

 VӅ mӭc hình phҥt tù

Theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 thì căn cӭ ÿӇ xem xét cho ngѭӡi bӏ kӃt

án ÿѭӧc hѭӣng án treo bao gӗm căn cӭ mӭc hình phҥt tù và căn cӭ vӅ sӵ không cҫn thiӃt bҳt chҩp hình phҥt tù ÿó Căn cӭ vӅ mӭc hình phҥt tù thӵc chҩt là căn cӭ vӅ tính chҩt và mӭc ÿӝ nguy hiӇm cӫa hành vi phҥm tӝi, nhân thân ngѭӡi phҥm tӝi và các tình tiӃt tăng nһng, giҧm nhҽ trách nhiӋm hình sӵ (căn cӭ ÿӇ quyӃt ÿӏnh hình phҥt) Theo quy ÿӏnh cӫa BLHS hiӋn hành thì chӍ nhӳng ngѭӡi bӏ phҥt tù không quá ba năm mӟi có thӇ ÿѭӧc xét cho hѭӣng án treo Quy ÿӏnh này nhҵm giӟi hҥn phҥm vi áp dөng biӋn pháp án treo

Theo Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 hѭӟng dүn viӋc áp dөng

án treo tҥi ĈiӅu 60 cӫa BLHS năm 1999 quy ÿӏnh: ³Bӏ xӱ phҥt tù không quá ba năm, không phân biӋt vӅ tӝi gì´ Nhѭ vұy luұt không quy ÿӏnh cө thӇ án treo áp dөng ÿӕi vӟi loҥi tӝi nào nên ngѭӡi bӏ phҥt tù không quá ba năm vӅ bҩt cӭ tӝi phҥm gì ÿӅu có thӇ ÿѭӧc xem xét cho hѭӣng án treo nӃu có ÿӫ các căn cӭ khác Do vұy, cҫn quy ÿӏnh chӍ nên cho ngѭӡi phҥm tӝi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿӕi vӟi nhӳng trѭӡng hӧp phҥm tӝi ít nghiêm trӑng hoһc cǊng

có thӇ là tӝi phҥm nghiêm trӑng nhѭng thuӝc trѭӡng hӧp ít nghiêm trӑng mà Tòa án xӱ phҥt tù không quá ba năm

Ĉӕi vӟi ngѭӡi bӏ xét xӱ trong cùng mӝt lҫn vӅ nhiӅu tӝi hoһc có nhiӅu bҧn án mà khi tәng hӧp hình phҥt, hình phҥt chung không quá ba năm tù, thì cǊng có thӇ cho hѭӣng án treo, nhѭng phҧi xét thұt chһt chӁ

Khi quyӃt ÿӏnh mӭc hình phҥt tù cҫn tránh nhӳng sai lҫm sau ÿây:

• Vì có ý ÿӏnh trѭӟc là sӁ cho ngѭӡi bӏ kӃt án hѭӣng án treo, cho nên ÿáng lӁ ra phҧi phҥt hӑ trên ba năm tù thì lҥi chӍ phҥt hӏ tӯ ba năm tù trӣ xuӕng ÿӇ cho hѭӣng án treo

• Vì có ý ÿӏnh trѭӟc là sӁ cho ngѭӡi bӏ kӃt án hѭӣng án treo, cho nên ÿáng lӁ chӍ cҫn phҥt tù hӑ vӟi mӭc án thҩp, thì lҥi phҥt tù hӑ vӟi mӭc án ÿӃn ba năm

tù và cho hѭӣng án treo

 VӅ nhân thân ngѭӡi phҥm tӝi

Trang 24

Theo Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 tҥi mөc 6.1 khoҧn b quy ÿӏnh: ³có nhân thân tӕt ÿѭӧc chӭng minh là ngoài lҫn phҥm tӝi này hӑ luôn chҩp hành ÿúng chính sách, pháp luұt, thӵc hiӋn ÿҫy ÿӫ các nghƭa vө cӫa công dân; chѭa có tiӅn án, tiӅn sӵ;

có nѫi làm viӋc әn ÿӏnh hoһc có nѫi thѭӡng trú cө thӇ, rõ ràng´

Nói chung, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҧi là ngѭӡi chҩp hành ÿúng chính sách, pháp luұt, thӵc hiӋn ÿҫy ÿӫ các nghƭa vө cӫa bҧn thân, chѭa có tiӅn án, tiӅn sӵ

Tuy nhiên, ÿӕi vӟi ngѭӡi có tiӅn án, tiӅn sӵ, nӃu xét tính chҩt cӫa tiӅn án, tiӅn sӵ ÿó cùng vӟi tính chҩt cӫa tӝi phҥm mӟi thӵc hiӋn và các căn cӭ khác thҩy không cҫn thiӃt phҧi bҳt hӑ chҩp hành hình phҥt tù, thì cǊng có thӇ cho hӑ ÿѭӧc hѭӣng án treo, nhѭng tinh thҫn chung là hҥn chӃ và phҧi xét thұt chһt chӁ

Ngѭӡi ÿã ÿѭӧc xóa án thì không coi là có tiӅn án Ngѭӡi ÿã ÿѭӧc xóa kӻ luұt, xóa viӋc xӱ phҥt vi phҥm hành chính (tӭc là ÿã ÿѭӧc coi nhѭ chѭa bӏ kӻ luұt, chѭa bӏ xӱ phҥt vi phҥm hành chính) thì không coi là có tiӅn sӵ Ĉӕi vӟi các quyӃt ÿӏnh xӱ lý cӫa cѫ quan, ÿoàn thӇ, tә chӭc xã hӝi mà pháp luұt chѭa quy ÿӏnh thӡi hҥn ÿӇ ÿѭӧc coi chѭa bӏ xӱ lý, nӃu tính tӯ ngày ra quyӃt ÿӏnh xӱ lý ÿӃn ngày vi phҥm ÿã quá 01 năm, thì không coi là tiӅn

sӵ nӳa

Khi xét vӅ nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi cҫn xét toàn diӋn tҩt cҧ các yӃu tӕ thuӝc vӅ nhân thân, ÿӗng thӡi kӃt hӧp vӟi thái ÿӝ cӫa hӑ sau khi phҥm tӝi và ÿӕi chiӃu vӟi yêu cҫu phòng ngӯa chung ÿӇ xem có cҫn phҧi bҳt hӑ chҩp hành hình phҥt tù hay không Nhӳng ngѭӡi có nhân thân tӕt, lҫn ÿҫu phҥm tӝi ít nghiêm trӑng, sau khi phҥm tӝi ÿã ăn năn hӕi lӛi

và thành khҭn nhұn tӝi thì có nhiӅu khã năng tӵ cҧi tҥo hѫn các ÿӕi tѭӧng khác, nên cҫn ÿѭӧc xem xét ÿӇ cho hѭӣng án treo

 VӅ các tình tiӃt giҧm nhҽ xem xét cho ngѭӡi phҥm tӝi hѭӣng án treo

Theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 thì ³Khi xӱ phҥt tù không quá

ba năm, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xet thҩy không cҫn phҧi chҩp hành hình phҥt tù, thì Tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm´ ĈiӅu này có nghƭa khi Tòa án xem xét cho ngѭӡi phҥm tӝi hѭӣng án treo thì phҧi căn cӭ vào tình tiӃt giҧm nhҽ Các tình tiӃt giҧm nhҽ gӗm các tình tiӃt ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 46 BLHS năm 1999 và các tình tiӃt ÿѭӧc hѭӟng dүn tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP có hѭӟng dүn là: Các tình tiӃt giҧm nhҽ ÿӇ Tòa án làm căn cӭ xem xét cho ngѭӡi bӏ phҥm tӝi hѭӣng án treo hay không, gӗm có: tình tiӃt giҧm nhҽ quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 và khoҧn 2 ĈiӅu 46 BLHS sӕ lѭӧng tình tiӃt giҧm nhҽ tӯ hai tình tiӃt trӣ lên, trong ÿó, phҧi có mӝt tình tiӃt giҧm nhҽ quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 46 BLHS NӃu

Trang 25

ngѭӡi phҥm tӝi vӯa có tình tiӃt tăng nһng vӯa có tình tiӃt giҧm nhҽ, thì tình tiӃt giҧm nhҽ phҧi có nhiӅu hѫn là tӯ hai tình tiӃt nhҽ trӣ lên

Nhѭ vұy, các tình tiӃt giҧm nhҽ ÿӇ ÿѭӧc xem xét quyӃt ÿӏnh hình phҥt vүn ÿѭӧc xem xét cùng vӟi các căn cӭ khác ÿӇ quyӃt ÿӏnh viӋc cho hoһc không cho hѭӣng án treo

Vҩn ÿӅ xem xét tình tiӃt giҧm nhҽ ÿӇ cho hѭӣng án treo hiӋn vүn tӗn tҥi nhiӅu quan ÿiӇm khác nhau vì Luұt hình sӵ ViӋt Nam chѭa quy ÿӏnh chi tiӃt vӅ vҩn ÿӅ này

Ví dө: Theo giáo trình Luұt hình sӵ ViӋt Nam (phҫn chung) cӫa Khoa luұt ĈHQGHN thì ³Có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ ÿѭӧc hiӇu là có hai tình tiӃt giҧm nhҽ TNHS trӣ lên trong ÿó phҧi có ít nhҩt mӝt tình tiӃt giҧm nhҽ TNHS quy ÿӏnh trong ĈiӅu 46

thiӃt phҧi có mӝt tình tiӃt ÿѭӧc ghi nhұn tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 46BLHS´ 16

Có thӇ nói rҵng, các quan ÿiӇm trên giҧi thích nhѭ trên tuy mang tính chӫ quan nhѭng vүn có tính hӧp lý Có thӇ nói nӃu ngѭӡi bӏ kӃt án không ÿѭӧc hѭӣng mӝt tình tiӃt giҧm nhҽ nào quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 46 BLHS năm 1999 nhѭ: thұt thà khai báo, ăn năn hӕi cҧi, tӵ nguyӋn bӗi thѭӡng, khҳc phөc hұu quҧ, phҥm tӝi lҫn ÿҫu và thuӝc trѭӡng hӧp ít nghiêm trӑng«thì ÿiӅu ÿó phҫn nào ÿã thӇ hiӋn bҧn chҩt cӫa ngѭӡi phҥm tӝi khó có khã năng tӵ lao ÿӝng cҧi tҥo ÿӇ hoàn lѭѫng, không biӃt ăn năn hӕi cҧi nên có nguy cѫ tái phҥm tӝi

Vì vұy, vӟi ý kiӃn cӫa PGS-TSKH Lê Văn Cҧm nên ghi nhұn quan ÿiӇm này vào trong mô hình lý luұn cӫa chӃ ÿӏnh án treo là: ³ (c) ngѭӡi bӏ kӃt án phҧi có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ mà trong ÿó bҳt buӝc phҧi có ít nhҩt mӝt tình tiӃt giҧm nhҽ ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 46 BLHS«´

 Xét không cҫn thiӃt bҳt chҩp hành hình phҥt tù

Căn cӭ vào khoҧn 1 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 quy ÿӏnh: ³Khi xӱ phҥt tù không quá

ba năm, căn cӭ vào nhân thân cӫa ngѭӡi phҥm tӝi và tình tiӃt giҧm nhҽ, nӃu xét thҩy không

Trang 26

cҫn phҧi chҩp hành hình phҥt tù, thì Tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm´ và căn cӭ vào Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP có hѭӟng dүn ³nӃu không bҳt hӑ ÿi chҩp hành hình phҥt tù thì không gây nguy hiӇm cho xã hӝi hoһc gây ҧnh hѭӣng xҩu trong cuӝc ÿҩu tranh phòng, chӕng tӝi phҥm´, thì khi xem xét cho ngѭӡi bӏ kӃt án ÿѭӧc hѭӣng án treo, Tòa án dӵa vào các căn cӭ nhѭ ÿã nêu trên ÿӇ căn nhҳc vӅ khã năng tӵ lao ÿӝng cҧi tҥo cӫa hӑ dѭӟi dӵ giám sát, giáo dөc cӫa cѫ quan, tә chӭc có trách nhiӋm cǊng nhѭ gia ÿình, ngѭӡi thân, bҥn bè và xã hӝi Ngoài ra, Tòa án phҧi xem xét thêm yêu cҫu cӫa công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm cӫa tӯng loҥi tӝi phҥm cө thӇ trong tӯng thӡi kǤ tѭѫng ӭng, xem có cҫn phҧi chҩp hành hình phҥt tù hay không NӃu mһc dù ngѭӡi bӏ kӃt án ÿã hӝi ÿӫ ba căn cӭ nêu trên nhѭng do yêu cҫu cӫa công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm, ÿӇ kӏp thӡi răn ÿe, giáo dөc, ngăn chһn loҥi tӝi Phҥm nҧy trên ÿӏa bàn, vì yêu cҫu phөc vө nhiӋm vө chính trӏ ÿӏa phѭѫng thì có thӇ không cho ngѭӡi bӏ kӃt án hѭӣng án treo mà cҫn phҧi bҳt buӝc hӑ chҩp hành hình phҥt tù Ngѭӧc lҥi, xét thҩy ngѭӡi bӏ kӃt án có nѫi cѭ trú әn ÿӏnh, là ngѭӡi thӵc sӵ có khã năng tӵ cҧi tҥo lao ÿӝng ÿӇ hoàn lѭѫng ngay trong môi trѭӡng xã hӝi cө thӇ, không có nguy cѫ tái phҥm bӣi tính chҩt loҥi tӝi phҥm mà hӑ thӵc hiӋn cǊng nhѭ các ҧnh hѭӣng xҩu cӫa các ÿӕi tѭӧng xung quanh, Tòa án xét thҩy không cҫn tiӃt phҧi bҳt chҩp hành hình phҥt tù thì xem xét cho hӑ ÿѭӧc hѭӣng án treo khi có ÿӫ các căn cӭ khác theo quy ÿӏnh

1.4.2.Thӡi gian thӱ thách cӫa án treo và cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo

 Thӡi gian thӱ thách cӫa án treo Khi quyӃt ÿӏnh cho ngѭӡi bӏ kӃt án phҥt tù ÿѭӧc hѭӣng án treo, Tòa án ÿӗng thӡi

buӝc phҧi tuyên thӡi gian thӱ thách ÿӕi vӟi ngѭӡi phҥm tӝi và chӃ ÿӏnh án treo chӍ có ý nghƭa khi tuyên thӡi gian thӱ thách ÿúng theo luұt ÿӏnh Thӡi gian thӱ thách là khoҧng thӡi gian ÿӫ ÿӇ ngѭӡi bӏ kӃt án khҷng ÿӏnh vӅ sӵ tӵ giác cҧi tҥo cӫa mình Mһt khác, thӡi gian thӱ thách cӫa án treo cǊng giúp Tòa án có ÿiӅu kiӋn kiӇm tra tính ÿúng ÿҳn cӫa viӋc áp dөng án treo ÿӕi vӟi ngѭӡi bӏ kӃt án trong thӡi gian chҩp hành bҧn án

Khoҧn 1 ĈiӅu 60 Bӝ luұt hình sӵ (BLHS) năm 1999 quy ÿӏnh ³nӃu xét thҩy không cҫn phҧi chҩp hành hình phҥt tù, thì Tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm´ Nhѭ vұy, viӋc tuyên thӡi gian thӱ thách khi tuyên án treo

là bҳt buӝc, không có thӇ trѭӡng hӧp tòa án không ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách Thӡi gian thӱ thách cӫa án treo tӕi thiӇu là 01 năm và tӕi ÿa là 05 năm Mӑi trѭӡng hӧp ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách dѭӟi 01 năm hoһc trên 05 năm ÿӅu không ÿúng vӟi quy ÿӏnh cӫa BLHS

Trang 27

Theo Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 cӫa Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao hѭӟng dүn áp dөng mӝt sӕ quy ÿӏnh cӫa BLHS, tҥi mөc 6.4 quy ÿӏnh: ³Khi cho ngѭӡi bӏ xӱ phҥt tù hѭӣng án treo, trong mӑi trѭӡng hӧp Tòa án phҧi ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm và phân biӋt nhѭ sau:

• Trѭӡng hӧp ngѭӡi bӏ xӱ phҥt tù không bӏ tҥm giam thì thӡi gian thӱ thách bҵng 2 lҫn mӭc hình phҥt tù nhѭng không ÿѭӧc dѭӟi mӝt năm và không ÿѭӧc quá năm năm

• Trѭӡng hӧp ngѭӡi bӏ xӱ phҥt tù ÿã bӏ tҥm giam thì lҩy mӭc hình phҥt tù trӯ ÿi thӡi gian ÿã bӏ tҥm giam ÿӇ xác ÿӏnh mӭc hình phҥt tù còn lҥi phҧi chҩp hành Thӡi gian thӱ thách trong thѭӡng hӧp này bҵng 2 lҫn mӭc phҥt tù còn lҥi phҧi chҩp hành nhѭng không ÿѭӧc dѭӟi mӝt năm và không ÿѭӧc quá năm năm´ Trong khi thӡi gian ban hành BLHS năm 1985, Hӝi ÿӗng Thҭm phán Tòa án nhân dân tӕi cao (TANDTC) ÿã ban hành các văn bҧn hѭӟng dүn áp dөng án treo là Nghӏ quyӃt

sӕ 01/HĈTP ngày 05.01.1986, Nghӏ quyӃt sӕ 02/HĈTP ngày 16.11.1988, Nghӏ quyӃt sӕ 01/HĈTP ngày 19.4.1989, Nghӏ quyӃt sӕ 01/HĈTP ngày 18.10.1990 và TANDTC cǊng có Thông tѭ sӕ 01/NCPL ngày 06.04.1988 Các văn bҧn này ÿӅu thӕng nhҩt hѭӟng dүn vӅ viӋc ҩn ÿӏnh mӭc thӡi gian thӱ thách khi tuyên án treo là ³tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm và không thҩp hѫn mӭc phҥt tù´

So sánh Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 vӟi các văn bҧn ban hành trѭӟc ÿó hѭӟng dүn vӅ cách ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, có thӇ thҩy mӝt

sӕ khác biӋt sau:

Thӭ nhҩt, quy ÿӏnh vӅ cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿӕi vӟi trѭӡng hӧp bӏ cáo không bӏ tҥm giam theo các văn ban ÿã ban hành trѭӟc ÿây phҧi thõa mãn hai ÿiӅu kiӋn: mӝt là, ҩn ÿӏnh mӭc thӡi gian thӱ thách trong giӟi hҥn tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm; hai

là, không thҩp hѫn mӭc phҥt tù ÿã tuyên Ví dө:Trҫn Ngӑc Bình bӏ Tòa án huyӋn N, tӍnh P tuyên phҥt 2 năm tù nhѭng cho hѭӣng án treo vӅ tӝi ÿánh bҥc thì thӡi gian thӱ thách mà Tòa án ÿѭӧc quyӅn ҩn ÿӏnh bҩt kǤ mӝt mӭc nào trong giӟi hҥn tӕi thiӇu là 2 năm và tӕi ÿa

là 5 năm

Theo Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP hѭӟng dүn vӅ cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿӕi vӟi trѭӡng hӧp bӏ cáo không bӏ tҥm giam có hai ÿiӅu kiӋn: mӝt là, ҩn ÿӏnh mӭc thӡi gian thӱ thách gҩp hai lҫn mӭc phҥt tù ÿã tuyên; hai là, không ÿѭӧc dѭӟi mӝt năm

và không ÿѭӧc quá năm năm Theo ÿó, cǊng ví dө trên, Tòa án huyӋn N, tӍnh P chӍ ÿѭӧc

Trang 28

phép ҩn ÿӏnh mӭc thӡi gian thӱ thách ÿӕi vӟi Bình là 2 năm tù x 2 lҫn = 4 năm thӱ thách,

mà không ÿѭӧc có bҩt kǤ mӝt sӵ lӵa chӑn nào khác

Nhѭ vұy, cách ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo theo quy ÿӏnh tҥi các văn bҧn

ÿã ban hành trѭӟc ÿây vүn là hѭӟng dүn mang tính tùy nghi, Tòa án còn có nhiӅu kӃt quҧ chӑn lӵa khác nhau Còn viӋc ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo theo Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP luôn mang tính xác ÿӏnh, chính xác và chһt chӁ vӟi kӃt quҧ ҩn ÿӏnh là mӝt chӍ sӕ duy nhҩt

Thӭ hai, các văn bҧn ban hành trѭӟc ÿó khi có Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ/HĈTP hoàn toàn không có hѭӟng dүn vӅ cách hѭӟng dүn thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿӕi vӟi trѭӡng hӧp phҥm tӝi ÿã bӏ tҥm giam Do ÿó, trong thӡi gian qua, mӝt sӕ trѭӡng hӧp ngѭӡi phҥm tӝi ÿã bӏ tҥm giam, khi xét xӱ hӑ ÿҧm bҧo ÿӫ các ÿiӅu kiӋn cho hѭӣng án treo nhѭng Tòa án thѭӡng né tránh không cho áp dөng án treo vì sӵ phӭc tҥp, không rõ ràng cӫa nó Sӕ

ít Tòa án mҥnh dҥng áp dөng án treo ÿӕi vӟi các trѭӡng hӧp ÿó lҥi rҩt lúng túng trong viӋc

ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách Vҩn ÿӅ này xuҩt hiӋn hai quan ÿiӇm:

Quan ÿiӇm 1, trӯ thӡi gian tҥm giam vào phҫn hình phҥt phҧi chҩp hành, sau ÿó mӟi

ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách (thӵc tiӉn thѭӡng áp dөng theo quan ÿiӇm này)

Quan ÿiӇm 2, tuyên thӡi gian thӱ thách trѭӟc rӗi mӟi chuyӇn thӡi gian tҥm giam thành thӡi gian thӱ thách rӗi khҩu trӯ vào phҫn thӡi gian thӱ thách ÿã tuyên

Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ/HĈTP quy ÿӏnh rҩt chi tiӃt,rõ ràng, ÿҫy ÿӫ vӅ cách ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿӕi vӟi trѭӡng hӧp ngѭӡi phҥm tӝi ÿã bӏ tҥm giam nhѭ

ÿã trích dүn Ví du: Trҫn Ĉình M ÿã bӏ tҥm giam 6 tháng ÿѭӧc Tòa án huyӋn L xӱ phҥt 2 năm tù nhѭng cho hѭӣng án treo Cách ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách nhѭ sau: tính mӭc phҥt

tù còn lҥi M phҧi chҩp hành là: 24 tháng tù ± 6 tháng tҥm giam = 18 táng tù Sau ÿó, Tòa án phҧi ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách vӟi M là 18 tháng tù x 2 lҫn = 36 tháng thӱ thách

Tóm lҥi, viӋc ban hành kӏp thӡi Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP hѭӟng dүn vӅ cách ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿã tháo gӥ hoàn toàn nhӳng vѭӟng mҳc mà thӵc tiӉn thѭӡng gһp nhѭ ÿã nêu Mӝt phҫn, nó ÿҧm bҧo quyӅn lӧi cӫa ngѭӡi bӏ kӃt án khi

ÿӫ các ÿiӅu kiӋn cho hѭӣng án treo dù ÿã bӏ tҥm giam hay không ÿӅu bình ÿҷng vӟi nhau

và ÿӅu ÿѭӧc hѭӣng chính sách khoan hӗng này

 Cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo

VӅ cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, BLHS năm 1999 không có quy ÿӏnh cө thӇ, ÿiӅu này dүn ÿӃn mӝt vài sai sót khi tuyên thӡi gian thӱ thách cӫa án treo trong thӵc tiӉn xét xӱ

Trang 29

Theo quy ÿӏnh cӫa Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 thì thӡi ÿiӇm bҳt ÿҫu tính thӡi gian thӱ thách là ngày tuyên án ÿҫu tiên cho hѭӣng án treo; cө thӇ nhѭ sau:

a).Trѭӡng hӧp Tòa án cҩp sѫ thҭm cho hѭӣng án treo, Tòa án cҩp phúc thҭm cǊng cho hѭӣng án treo (có thӇ mӭc hình phҥt tù thay ÿәi) thì thӡi ÿiӇm bҳt ÿҫu tính thӡi gian thӱ thách là ngày tuyên án sѫ thҭm

b).Trѭӡng hӧp Tòa án cҩp sѫ thҭm không cho hѭӣng án treo, Tòa án cҩp phúc thҭm cho hѭӣng án treo thì thӡi ÿiӇm bҳt ÿҫu tính thӡi gian thӱ thách là ngày tuyên

Tҥi khoҧn 5 ĈiӅu 5 Nghӏ ÿӏnh sӕ 61/2000/NĈ-CP ngày 30.10.2000 cӫa Chính phӫ

vӅ quy ÿӏnh viӋc thi hành hình phҥt tù cho hѭӣng án treo (Nghi ÿӏnh sӕ 61/2000/NĈ-CP) thì thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿѭӧc tính tӯ ngày cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo nhұn ÿѭӧc quyӃt ÿӏnh thi hành bҧn án và trích lөc bҧn án Cө thӇ:

³Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo là cán bӝ, công nhân quӕc phòng, ngѭӡi lao ÿӝng làm công ăn lѭѫng, thì thӡi gian thӱ thách cǊng ÿѭӧc tính vào thӡi gian công tác, thӡi gian tҥi ngǊ nhѭng không ÿѭӧc tính vào thӡi gian xét nâng lѭѫng, phong quân hàm theo niên hҥn Thӡi gian thӱ thách ÿѭӧc tính tӯ ngày cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó nhұn ÿӵѫc quyӃt ÿӏnh thi hành bҧn án và trích lөc bҧn án´

Quy ÿӏnh này cӫa Nghӏ ÿӏnh sӕ 61/NĈ-CP có mâu thuүn vӟi hѭӟng dүn tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP vì Nghӏ quyӃt sӕ 01 hѭӟng dүn là thӡi gian thӱ thách tính tӯ ngày tuyên án bҧn án cho hѭӣng án treo Vì vұy, tҥi Công văn sӕ 81/2002/TANDTC ngày 10.6.2002 cӫa TANDTC vӅ viӋc giҧi ÿáp các vҩn ÿӅ vӅ nghiӋp vө, vҩn ÿӅ này ÿѭӧc giҧi thích nhѭ sau:

Trang 30

³« Quy ÿӏnh tҥi khoҧn 5 ĈiӅu 5 Nghӏ ÿӏnh sӕ 61 ÿѭӧc áp dөng ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo là cán bӝ, công chӭc, quân nhân, công nhân quӕc phòng, ngѭӡi lao ÿӝng làm công ăn lѭѫng nӃu vүn ÿѭӧc tiӃp tөc làm viӋc, thì thӡi gian thӱ thách ÿӇ ÿѭӧc tính vào thӡi gian công tác, thӡi gian tҥi ngǊ chӍ ÿӵѫc tính tӯ ngày cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó nhұn ÿѭӧc quyӃt ÿӏnh thi hành bҧn án và trích lөc bҧn án, chӭ không phҧi kӇ tӯ ngày Tòa án cho hѭӣng án treo và ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách´

Theo tôi, thӡi gian thӱ thách cӫa án treo vүn ÿѭӧc tính tӯ ngày Tòa án tuyên bҧn án cho hѭӣng án treo theo hѭӟng dүn tҥi Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP, kӇ cҧ ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo là cán bӝ, công chӭc, quân nhân, công nhân quӕc phòng, ngѭӡi lao ÿӝng làm công ăn lѭѫng nӃu vүn ÿѭӧc tiӃp tөc làm viӋc

Ví dө: A bӏ phҥt 6 tháng tù nhѭng ÿѭӧc hѭӣng án treo Thӡi gian thӱ thách là 18 tháng tính tӯ ngày tuyên án (10.02.2009) vӅ tӝi ³trӝm cҩp tài sҧn´ ĈӃn ngày 15.3.2009 cѫ quan mà A công tác mӟi nhұn ÿѭӧc quyӃt ÿӏnh thi hành bҧn án và trích lөc bҧn án thì thӡi gian thӱ thách cӫa án treo mà A phҧi chҩp hành ÿѭӧc tính tӯ ngày 10.02.2009 chӭ không phҧi là ngày 15.03.009; NӃu ÿӃn ngày 10.11.2010 A phҥm tӝi mӟi thì vүn không coi A phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách cӫa án treo, vì thӡi gian thӱ thách cӫa án treo mà A phҧi chҩp hành kӃt thúc tӯ ngày 10.10.2010 Công văn sӕ 81 giҧi thích là ³«thӡi gian thӱ thách ÿӇ ÿѭӧc tính vào thӡi gian công tác, thӡi gian tҥi ngǊ«´ chӭ không phҧi ÿӇ tính vào thӡi gian thӱ thách cӫa án treo

Vì vұy, tӯ ví dө ÿã giҧi thích ӣ trên cho thҩy cách tính thӡi gian thӱ thách theo Nghӏ ÿӏnh sӕ 61 luôn gây ra sӵ bҩt lӧi ӣ các mӭc ÿӝ khác nhau cho ngѭӡi bӏ kӃt án so vӟi Nghӏ quyӃt sӕ 01 cӫa Hӝi ÿӗng Thҭm phán Nghӏ ÿӏnh sӕ 61phân hóa ngѭӡi bӏ kӃt án ÿѭӧc hѭӣng án treo theo hai nhóm vӟi hai cách tính khác nhau là vi phҥm nguyên tҳc công bҵng, nguyên tҳc bình ÿҷng trong chính sách hình sӵ và thӵc tiӉn áp dөng, cho nên Nghӏ ÿӏnh sӕ 61sӁ không ÿѭӧc áp dөng trong trѭӡng hӧp này

Tӯ nhӳng vҩn ÿӅ vѭӟng mҳc nhѭ ÿã giҧi thích, ÿӇ tҥo sӵ thӕng nhҩt trong nhұn thӭc

và áp dөng pháp luұt, tӯ ÿó ÿҧm bҧm quyӅn lӧi cӫa ngѭӡi bӏ kӃt án, có thӇ ÿӅ xuҩt cҫn phҧi quy ÿӏnh thӡi ÿiӇm bҳt ÿҫu tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ngay trong BLHS năm 1999 tҥi khoҧn 1 ĈiӅu 60 theo hѭӟng ³ҩn ÿӏnh thӡi gian thӱ thách tӯ mӝt năm ÿӃn năm năm Thӡi gian thӱ thách ÿѭӧc tinh tӯ ngày tuyên án cho hѭӣng án treo´

 Tәng hӧp hình phҥt khi ngѭӡi ÿang chҩp hành án treo phҥm tӝi mӟi

trong thӡi gian thӱ thách

Trang 31

Theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 5 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 thì: ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng

án treo mà phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách, thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 51 BLHS năm 1999

Nhѭ vұy, trong thӡi gian thӱ thách, nӃu ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҥm tӝi mӟi do

cӕ ý hoһc vô ý thì Tòa án quyӃt ÿӏnh buӝc phҧi chҩp hành hình phҥt cӫa bҧn án trѭӟc và tәng hӧp vӟi hình phҥt cӫa bҧn án mӟi theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 51 BLHS năm 1999 Khoҧn

2 ĈiӅu 51 BLHS năm 1999 quy ÿӏnh ³khi xét xӱ mӝt ngѭӡi ÿang chҩp hành mӝt bҧn án mà phҥm tӝi mӟi, Tòa án quyӃt ÿӏnh hình phҥt ÿӕi vӟi tӝi mӟi, sau ÿó tәng hӧp vӟi phҫn hình phҥt chѭa chҩp hành cӫa bҧn án trѭӟc rӗi quyӃt ÿӏnh hình phҥt chung theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 50 BLHS cӫa Bӝ luұt này´

Theo Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ_HĈTP ngày 02.10.2007 có hѭӟng dүn ³trѭӡng hӧp ngѭӡi bӏ xét xӱ trong cùng mӝt lҫn nhiӅu tӝi mà khi tәng hӧp hình phҥt, hình phҥt chung không quá ba năm tù, không phân biӋt vӅ tӝi gì´ cǊng cho hѭӣng án treo nhѭng phҧi xem xét chһt chӁ

Ví dө: Tòa án xӱ phҥt B 06 tháng tù nhѭng cho hѭӣng án treo, B có thӡi gian thӱ thách là 12 tháng nhѭng sau ÿó B lҥi phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách vӟi tӝi danh là

³trӝm cҩp tài sҧn´ bӏ Tòa án xӱ phҥt ba năm tù Vì vұy, Tòa án phҧi buӝc B chҩp hành hình phҥt mӟi cӝng vӟi hình phҥt mà B chѭa chҩp hành rӗi quyӃt ÿӏnh hình phҥt chung theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 50 BLHS năm 1999

 VӅ áp dөng hình phҥt bә sung ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo

Theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 3 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 thì ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo

có thӇ phҧi chӏu hình phҥt bә sung là phҥt tiӅn, cҩm ÿҧm nhiӋm chӭc vө, cҩm hành nghӅ hoһc làm công viӋc nhҩt ÿӏnh theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 30 và ĈiӅu 36 cӫa BLHS năm 1999

Ĉӕi vӟi các tӝi phҥm mà BLHS quy ÿӏnh hình phҥt bә sung là bҳt buӝc, thì ngoài hình phҥt bә sung theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 3 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng

án treo phҧi chӏu thêm hình phҥt bә sung bҳt buӝc ÿó Ĉӕi vӟi các tӝi phҥm mà BLHS quy ÿӏnh có thӇ áp dөng hình phҥt bә sung, thì ngoài hình phҥt bә sung theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn

3 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999, ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo có thӇ phҧi chӏu thêm hình phҥt bә sung theo quy ÿӏnh vӅ hình phҥt bә sung cӫa tӝi phҥm mà hӑ ÿã thӵc hiӋn

Trong trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҧi chӏu hình phҥt bә sung thì thӡi hҥn chҩp hành loҥi hình phҥt bә sung có thӡi hҥn ÿѭӧc tính tӯ ngày tuyên bҧn án ÿҫu tiên cho hѭӣng án treo mà có hình phҥt bә sung

Trang 32

 ViӋc giao ngѭӡi bӏ án treo cho cѫ quan nhà nѭӟc hoһc tә chӭc xã hӝi

giám sát và giáo dөc

Theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 2 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 thì trong thӡi gian thӱ thách, Tòa án giao ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo cho cѫ quan, tә chӭc nѫi ngѭӡi ÿó làm viӋc hoһc chính quyӅn ÿӏa phѭѫng nѫi ngѭӡi ÿó thѭӡng trú ÿӇ giám sát, giáo dөc Gia ÿình ngѭӡi bӏ kӃt án có trách nhiӋm phӕi hӧp vӟi cѫ quan, tә chӭc, chính quyӅn ÿӏa phѭѫng trong viӋc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó

ViӋc quҧn lý, theo dõi, giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿѭӧc quy ÿӏnh

cө thӇ tҥi Nghӏ ÿӏnh sӕ 61/2000/NĈ-CP Tҥi Chѭѫng I cӫa Nghӏ ÿӏnh quy ÿӏnh:

ViӋc thi hành hình phҥt tù cho hѭӣng án treo nhҵm tҥo ÿiӅu kiӋn cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo làm ăn, sinh sӕng và chӭng tӓ thӵc sӵ hӕi cҧi, hoàn lѭѫng cӫa mình ngay trong môi trѭӡng xã hӝi bình thѭӡng, dѭӟi sӵ giám sát, giáo dөc cӫa cѫ quan, tә chӭc«hoһc chính quyӅn xã, phѭӡng, thӏ trҩn nѫi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo làm viӋc, công tác, hӑc tұp hoһc cѭ trú và gia ÿình cӫa ngѭӡi ÿó Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҧi chӏu sӵ thӱ thách dѭӟi sӵ giám sát, giáo dөc cӫa cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc và gia ÿình cӫa ngѭӡi ÿó Khi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã chҩp hành ÿѭӧc mӝt phҫn hai thӡi gian thӱ thách và có nhiӅu tiӃn bӝ, thì ÿѭӧc Tòa án xét rút ngҳn thӡi gian thӱ thách theo quy ÿӏnh tҥi khoҧn 4 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999

Cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc có trách nhiӋm thӵc hiӋn các biӋn pháp cҫn thiӃt bҧm ÿҧm hiӋu quҧ thi hành hình phҥt tù cho hѭӣng án treo và phӕi hӧp vӟi cѫ quan, tә chӭc hӳu quan trong viӋc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo

Gia ÿình ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo có trách nhiӋm giáo dөc, giúp ÿӥ ngѭӡi ÿó sӱa chӳa lӛi lҫm, không vi phҥm pháp luұt và phҥm tӝi mӟi; phӕi hӧp chһt chӁ vӟi cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc trong viӋc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó

Các cѫ quan, tә chӭc hӳu quan và cӝng ÿӗng dân cѭ nѫi ngѭӡi ÿó ÿѭӧc hѭӣng án treo cѭ trú có trách nhiӋm phӕi hӧp vӟi cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc trong giáo dөc, giúp ÿӥ ngѭӡi ÿó trong thӡi gian thӱ thách

Cѫ quan nhà nѭӟc hoһc tә chӭc xã hӝi theo quy ÿӏnh trên ÿây ÿã ÿӵѫc khoҧn 2 ĈiӅu

257 BLTTHS năm 2003 quy ÿӏnh cө thӇ: ÿó là chính quyӅn xã, phѭӡng, thӏ trҩn hoһc cѫ quan, tә chӭc nѫi ngѭӡi bӏ kӃt án cѭ trú hoһc làm viӋc.Do ÿó, khi quyӃt ÿӏnh cho ngѭӡi bӏ kӃt án ÿѭӧc hѭӣng án treo, Tòa án phҧi quyӃt ÿӏnh giao ngѭӡi bӏ kӃt án cho cѫ quan nhà nѭӟc, tә chӭc xã hӝi giám sát, giáo dөc NӃu ngѭӡi bӏ kӃt án không phҧi là cán bӝ, công nhân, viên chӭc nhà nѭӟc, thì Tòa án giao cho Uӹ ban nhân dân xã, phѭӡng, thӏ trҩn giám

Trang 33

sát, giáo dөc Trong bҧn án không ghi tên cѫ quan, tә chӭc, ÿӏa phѭѫng ÿѭӧc giao trách nhiӋm giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo, nhѭng khi gӱi bҧn sao bҧn án ÿӇ thi hành, thì Tòa án phҧi ghi rõ tên các cѫ quan, tә chӭc, ÿia phѭѫng ÿó Trong trѭӡng hӧp sau khi bҧn án ÿã có hiӋu lӵc pháp luұt mà ngѭӡi bӏ kӃt án bӏ cѫ quan nhà nѭӟc hoһc tә chӭc xã hӝi cho thôi viӋc, buӝc thôi viӋc thì cѫ quan, tә chӭc ÿó phҧi thông báo cho Tòa án và chính quyӅn ÿӏa phѭѫng nѫi ngѭӡi bӏ kӃt án thѭӡng trú biӃt

Theo quy ÿӏnh tҥi ĈiӅu 11 Chѭѫng III Nghӏ ÿӏnh sӕ 61/2000/NĈ-CP thì ³trong trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo chuyӇn nѫi ÿi nѫi khác thì cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc có trách nhiӋm thong báo ngay cho Tòa án ÿã ra quyӃt ÿӏnh thi hành án kèm theo hӗ sѫ cӫa ngѭӡi ÿó ÿӇ Tòa án làm thӫ tөc cҫn thiӃt giao cho cѫ quan, tә chӭc nѫi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo chuyӇn ÿӃn tiӃp tөc giám sát, giáo dөc´ Quy ÿӏnh này hѫi khác

so vӟi quy ÿӏnh tҥi tiӇu mөc 6.6 Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP ngày 02.10.2007 vӅ giao ngѭӡi bӏ án treo cho cѫ quan nhà nѭӟc hoһc tә chӭc xã hӝi theo dõi, giáo dөc Nghӏ quyӃt quy ÿӏnh:

a) Trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo là cán bӝ, công chӭc hoһc ÿang hӑc tұp tҥi các cѫ sӣ giáo dөc, ÿào tҥo mà vүn ÿѭӧc tiӃp tөc làm viӋc,hӑc tұp, thì giao cho cѫ quan, tә chӭc trӵc tiӃp quҧn lý ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo giám sát và giáo dөc;

b) Trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo là quân nhân, công nhân quӕc phòng

mà vүn ÿѭӧc tҥi ngǊ, thì giao cho ÿѫn vӏ quân ÿӝi tӯ cҩp ÿҥi ÿӝi hoһc tѭѫng ÿѭѫng trӣ lên giám sát và giáo dөc;

c) Trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӓng án treo là ngѭӡi lao ÿӝng làm công ăn lѭѫng

mà vүn ÿѭӧc tiӃp tөc làm viӋc, thì giao cho danh nghiӋp, hӧp tác xã nѫi hӑ làm viӋc giám sát và giáo dөc;

d) Trѭӡng hӧp ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo không thuӝc ÿӕi tѭӧng ÿѭӧc hѭӟng dүn tҥi các ÿiӇm a, b và c tҥi tiӇu mөc 6.6 này, thì giao cho Uӹ ban nhân dân

xã, phѭӡng, thӏ trҩn nѫi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo thѭӡng trú giám sát và giáo dөc

Ví du 1: Giao NguyӉn Văn A cho công ty cә phҫn Nam Á có ÿӏa chӍ sӕ 10, ÿѭӡng

N, quұn Y, thành phӕ H giám sát và giáo dөc trong thӡi gian thӱ thách

Ví dө 2: Giao Trҫn Bé B cho Uӹ ban nhân dân xã X, huyӋn H, tӍnh N giám sát và giáo dөc trong thӡi gian thӱ thách

 VӅ sӱa bҧn án sѫ thҭm

Trang 34

Trong trѭӡng hӧp Tòa án cҩp sѫ thҭm ÿã phҥt tù và cho hѭӣng án treo, nӃu bҧn án

ÿó không bӏ kháng cáo hoһc kháng nghӏ theo hѭӟng tăng nһng hình phҥt, tăng thӡi gian thӱ thách cӫa án treo thì Tòa án cҩp phúc thҭm không ÿӵѫc: tăng mӭc hình phҥt tù; tăng thӡi gian thӱ thách cӫa án treo; phҥt tù mà không cho hѭӣng án treo (kӇ cҧ trѭӡng hӧp giҧm mӭc hình phҥt tù)

Trong các trѭӡng hӧp này, nӃu Tòa án cҩp phúc thҭm xét thҩy Tòa án cҩp sѫ thҭm cho hѭӣng án treo không ÿúng hoһc xӱ quá nhҽ thì sau khi xét xӱ phúc thҭm cҫn báo cáo vӟi cҩp giám ÿӕc thҭm ÿӇ xem xét bҧn án phúc thҭm theo thӫ tөc giám ÿӕc thҭm

 VӅ giҧm thӡi gian thӱ thách

Khoҧn 4 ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 nquy ÿӏnh ³Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã chҩp hành ÿѭӧc mӝt phҫn hai thӡi gian thӱ thách và có nhiӅu tiӃn bӝ thì theo ÿӅ nghӏ cѫ quan, tә chӭc có trách nhiӋm giám sát và giáo dөc, Tòa án có thӇ quyӃt ÿӏnh rút ngҳn thӡi gian thӱ thách´

Nghӏ quyӃt sӕ 01/2007/NQ-HĈTP quy ÿӏnh mӭc rút ngҳn thӡi gian thӱ thách nhѭ sau:

a) Mӛi lҫn ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo có thӇ ÿѭӧc Tòa án quyӃt ÿӏnh rút ngҳn thӡi gian thӱ thách tӯ ba tháng ÿӃn mӝt năm

b) Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo có thӇ ÿѭӧc Tòa án quyӃt ÿӏnh rút ngҳn thӡi gian thӱ thách nhiӅu lҫn, nhѭng phҧi bҧo ÿҧm thӡi hҥn thӵc tӃ chҩp hành thӡi gian thӱ thách là ba phҫn tѭ

c) Ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo lұp công hoһc mҳc bӋnh hiӇm nghèo và có ÿӫ các ÿiӅu kiӋn ÿѭӧc hѭӟng dүn tҥi tiӇu mөc 6.7 mөc 6 này, thì Tòa án có thӇ quyӃt ÿӏnh miӉn chҩp hành thӡi gian thӱ thách còn lҥi

Nhѭng Nghӏ ÿӏnh sӕ 61/2000/NĈ-CP bә sung thêm rҵng, cѫ sӣ ÿӇ xét rút ngҳn thӡi gian thӱ thách có thӇ do ngѭӡi bӏ án treo ÿӅ nghӏ cѫ quan,tә chӭc giám sát, giáo dөc ÿӅ nghӏ Tòa án xem xét viӋc rút ngҳn thӡi gian thӱ thách

-Tòa án có thҭm quyӅn xem xét giҧm thӡi gian thӱ thách cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo là Tòa án nhân dân huyӋn, quұn, thӏ xã, thành phӕ thuӝc tӍnh, Tòa án quân sӵ khu vӵc nѫi ngѭӡi bӏ kӃt án chӏu thӱ thách (ÿoҥn 2 khoҧn 1 ĈiӅu 269 BLTTHS năm 2003)

-Thӫ tөc xét giҧm thӡi gian thӱ thách cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo ÿã ÿѭӧc quy ÿӏnh tҥi khoҧn 3 ĈiӅu 269 BLTTHS năm 2003 nhѭ sau: ³mӝt thành viên cӫa Tòa án trình bày vҩn ÿӅ cҫn ÿѭӧc xem xét, ÿҥi diӋn ViӋn kiӇm sát phát biӇu ý kiӃn, Tòa án ra quyӃt ÿӏnh chҩp nhұn hoһc bác ÿӅ nghӏ rút ngҳn thӡi gian thӱ thách´ Hӝi ÿӗng xét giҧm thӡi gian thӱ

Trang 35

thách cho ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo có thӇ gӗm ba Thҭm phán hoһc hai Thҭm phán và mӝt Hӝi thҭm nhân dân

-Sau khi ngѭӡi bӏ kӃt án ÿã chҩp hành ÿѭӧc mӝt nӱa thӡi gian thӱ thách, nӃu có nhiӅu tiӃn bӝ thì ÿѭӧc xét giҧm thӡi gian thӱ thách Mӛi lҫn ÿѭӧc giҧm không quá 12 tháng NӃu ÿӅ nghӏ cӫa cѫ quan, tә chӭc hoһc chính quyӅn xã, phѭӡng, thӏ trҩn không ÿѭӧc Tòa án chҩp nhұn, thì ngѭӡi bӏ kӃt án có nhiӅu tiӃn bӝ mӟi, các cѫ quan, tә chӭc nói trên có quyӅn tiӃp tөc ÿӅ nghӏ Tòa án xét giҧm thӡi gian thӱ thách cho ngѭӡi bӏ kӃt án

 ViӋc ÿѭѫng nhiên xóa án ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo

Theo khoҧn 2 ĈiӅu 53 BLHS năm 1985 (ÿѭӧc sӱa ÿәi, bә sung năm 1989 và có hiӋu lӵc tӯ ngày 02.01.1990) thì ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo thì ÿѭӧc ÿѭѫng nhiên xóa án nӃu không phҥm tӝi mӟi trong thӡi hҥn ba năm kӇ tӯ ngày hӃt thӡi gian thӱ thách

Theo quy ÿӏnh tҥi ÿiӇm a khoҧn 2 ĈiӅu 64 BLHS năm 1999, thì ngѭӡi bӏ kӃt án không phҧi vӅ các tӝi quy ÿӏnh tҥi Chѭѫng XI và Chѭѫng XXIV cӫa BLHS, nӃu tӯ khi chҩp hành xong bҧn án hoһc tӯ khi hӃt thӡi hiӋu thi hành bҧn án ngѭӡi ÿó không phҥm tӝi mӟi trong thӡi hҥn mӝt năm trong trѭӡng hӧp bӏ phҥt tù nhѭng cho hѭӣng án treo thì ÿѭѫng nhiên ÿѭӧc xóa án tích

So sánh hai quy ÿӏnh trên thì thӡi gian xóa án tích tҥi ÿiӇm a khoҧn 2 ĈiӅu 64 cӫa BLHS năm 1999 ngҳn hѫn thӡi gian xóa án tích quy ÿӏnh tҥi khoҧn 2 ĈiӅu 53 BLHS năm

1985 (ÿѭӧc sӱa ÿәi, bә sung năm 1989 và có hiӋu lӵc tӯ ngày 02.01.1990) Mһt khác, BLHS năm 1999 quy ÿӏnh thӡi hҥn xóa án tích tính ³tӯ khi chҩp hành xong bҧn án hoһc tӯ khi hӃt thӡi hiӋu thi hành bҧn án´, còn BLHS năm 1985 thì quy ÿӏnh tính thӡi hҥn xóa án tích ³kӇ tӯ ngày hӃt thӡi gian thӱ thách´

Quy ÿӏnh trên cho thҩy có sӵ khác biӋt Ĉӕi vӟi BLHS năm 1999, mһc dù có sӵ rút ngҳn thӡi hҥn xóa án tích nhѭng viӋc quy ÿӏnh thӡi hҥn xóa án tích ÿѭӧc tính tӯ ngày ngѭӡi

bӏ án treo chҩp hành xong bҧn án là có phҫn phù hӧp, chһt chӁ và ÿҫy ÿӫ hѫn Vì viӋc chҩp hành xong bҧn án không chӍ là chҩp hành xong thӡi gian thӱ thách mà bao gӗm tҩt cҧ các trách nhiӋm và nghƭa vө cӫa ngѭӡi bӏ kӃt án ÿѭӧc quy ÿӏnh trong bҧn án (nhѭ vӅ trách nhiӋm dân sӵ, vӅ án phí«) Còn BLHS năm 1985 thì chӍ quy ÿӏnh thӡi hҥn xóa án tích là

ba năm tính tӯ khi chҩp hành xong thӡi gian thӱ thách Quy ÿӏnh này chѭa chһt chӁ và ÿҫy

ÿӫ

Trang 36

CHѬѪNG 2 THӴC TIӈN ÁP DӨNG CHӂ ĈӎNH ÁN TREO TRONG HOҤT ĈӜNG XÉT

XӰ CÁC VӨ ÁN HÌNH SӴ 2.1.Nhӳng kӃt quҧ ÿҥt ÿѭӧc và hҥn chӃ

Theo nguӗn tin cұp nhұt sӕ liӋu tҥi Tòa án Quұn ninh kiӅu, Thành phӕ Cҫn Thѫ tӯ ngày 01/10/2007 cho ÿӃn ngày 30/9/2008 thì sӕ lѭӧng án treo tҥi Tòa án quұn ninh kiӅu có

44 vө và thӵc tiӉn xét xӱ trong công tác thi hành án hình sӵ cho thҩy, các Tòa án ÿӏa phѭѫng, ÿһc biӋt là Tòa án cҩp huyӋn áp dөng biӋn pháp án treo rҩt phә biӃn (50-70%/ tәng

sӕ các biӋn pháp cѭӥng chӃ vӅ hình sӵ khác) Vì các Tòa án cҩp huyӋn trѭӟc ÿây cǊng nhѭ mӝt sӕ Tòa án cҩp huyӋn hiӋn nay (chѭa ÿѭӧc tăng thҭm quyӅn theo BLTTHS năm 2003) chӍ xét xӱ các bӏ cáo phҥm các tӝi có mӭc hình phҥt cao nhҩt là 7 năm tù (tӝi phҥm ít nghiêm trӑng và tӝi phҥm nghiêm trӑng) Ӣ nhӳng trѭӡng hӧp này, các bӏ cáo thѭӡng phҥm tӝi ít nghiêm trӑng, hұu quҧ cӫa tӝi phҥm xҧy ra không lӟn, bӏ cáo có nhiӅu tình tiӃt giҧm nhҽ, có nhân thân tӕt, nhҩt thӡi phҥm tӝi, có nѫi cѭ trú rõ ràng«nên phҫn lӟn Tòa án cho hѭӣng án treo, giao cho chính quyӅn ÿӏa phѭѫng nѫi cѭ trú hoһc cѫ quan, tә chӭc nѫi bӏ cáo làm viӋc và gia ÿình bӏ cáo giám sát, giáo dөc bӏ cáo Sӕ ÿӕi tѭӧng ÿѭӧc hѭӣng án treo

ÿã tӵ lao ÿӝng và cҧi tҥo tӕt tҥi ÿӏa phѭѫng, rҩt ít trѭӡng hӧp phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách (khoҧng 2-5%), ÿây có thӇ coi ÿây là hiӋu quҧ tích cӵc cӫa biӋn pháp án treo, là mӝt biӋn pháp không thӇ thiӃu trong hӋ thӕng biӋn pháp tác ÿӝng vӅ hình sӵ cӫa Nhà nѭӟc

ta

Bên cҥnh nhӳng kӃt quҧ ÿҥt ÿѭӧc, vүn có hiӋn tѭӧng Tòa án ÿӏa phѭѫng áp dөng chӃ ÿӏnh án treo không có căn cӭ và không ÿúng pháp luұt Mһc dù các Tòa án cҩp trên ÿã có

sӵ nhҳc nhӣ nhiӅu lҫn tҥi các báo cáo kӃt quҧ giám ÿӕc kiӇm tra án hàng quý, hàng tháng

và các báo cáo tәng kӃt công tác xét xӱ cӫa năm«nhѭng tình trҥng áp dөng sai chӃ ÿӏnh án treo vүn còn tӗn tҥi, ÿiӅu ÿó ҧnh hѭӣng không nhӓ ÿӃn nӅn pháp chӃ XHCN, giҧm hiӋu quҧ cӫa cuӝc ÿҩu tranh phòng, chӕng tӝi phҥm, giҧm tác dөng cӫa biӋn pháp án treo Trên thӵc

tӃ vүn có tình trҥng mӝt sӕ ngѭӡi phҥm tӝi không ÿӫ ÿiӅu kiӋn cho hѭӣng án treo nhѭng lҥi Tòa án cho hѭӣng án treo, ngѭӧc lҥi, có nhӳng ngѭӡi ÿӫ ÿiӅu kiӋn ÿѭӧc hѭӣng án treo thì Tòa án không cho hѭӣng án treo ĈiӅu ÿó ÿã làm mҩt ÿi ý nghƭa cӫa án treo, mөc ÿích răn

ÿe, giáo dөc, phòng ngӯa chung và phòng ngӯa riêng kém hiӋu quҧ dүn ÿӃn viӋc bҧn án do Tòa án tuyên không ÿѭӧc quҫn chúng nhân dân ÿӗng tình ӫng hӝ, không ÿáp ӭng ÿѭӧc

Trang 37

nhiӋm vө chính trӏ cӫa ÿӏa phѭѫng, giҧm hiӋu quҧ cӫa công tác ÿҩu tranh phòng ngӯa và chӕng tӝi phҥm

Thӵc tiӉn áp dөng các quy ÿӏnh vӅ án treo cho thҩy, nhӳng sai sót mà ngành Tòa án thѭӡng gһp phҧi là Tòa án cho ngѭӡi phҥm tӝi ÿѭӧc hѭӣng án treo không có căn cӭ, tuyên thӡi gian thӱ thách không chính xác hoһc không tuyên cө thӇ thӡi gian thӱ thách tính tӯ thӡi gian nào; tәng hӧp hình phҥt ÿӕi vӟi ngѭӡi ÿѭӧc hѭӣng án treo phҥm tӝi mӟi trong thӡi gian thӱ thách không ÿúng, áp dөng tình tiӃt tăng năng, giҧm nhҽ không chính xác dүn ÿӃn cho hѭӣng án treo sai, công tác thi hành hình phҥt tù cho hѭӣng án treo chѭa ÿѭӧc chú trӑng

2.2 Nguyên nhân cӫa viӋc áp dөng chӃ ÿӏnh án treo không ÿúng pháp luұt

2.2.1 VӅ thӡi gian thӱ thách và cách tính thӡi gian thӱ thách cӫa án treo

ĈiӅu 60 BLHS năm 1999 không quy ÿӏnh thӡi gian thӱ thách cӫa án treo ÿѭӧc tính

tӯ khi nào, tӯ khi tuyên bҧn án cho hѭӣng án treo hay tính tӯ khi bҧn án cӫa Tòa án có hiӋu lӵc pháp luұt ? Vҩn ÿӅ này, kӇ tӯ lӏch sӱ ra ÿӡi cӫa chӃ ÿӏnh án treo cho ÿӃn nay cǊng ÿã tӗn tҥi nhiӅu quan ÿiӇm khác nhau, nhѭng tӵu chung lҥi có mӝt sӕ quan ÿiӇm chính sau ÿây:

-Quan ÿiӇm thӭ nhҩt cho rҵng, thӡi gian thӱ thách cӫa án treo nên tính tӯ ngày tuyên

Nhѭ vұy, Tòa án nhân dân tӕi cao thì quy ÿӏnh tính thӡi gian thӱ thách tӯ ngày tuyên bҧn án ÿҫu tiên cho hѭӣng án treo, Chính phӫ thì quy ÿӏnh tính thӡi gian thӱ thách tӯ ngày

cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó nhұn ÿѭӧc quyӃt ÿӏnh thi hành bҧn án và trích lөc bҧn án.Nhӳng bҧn án cho hѭӣng án treo tính thӡi gian thӱ thách không phҧi tӯ ngày tuyên án mà tính tӯ ngày bҧn án cӫa Tòa án có hiӋu lӵc pháp luұt hoһc tính tӯ ngày cѫ quan, tә chӭc giám sát, giáo dөc ngѭӡi ÿó nhұn quyӃt ÿӏnh thi hành bҧn án và trích lөc bán

án ÿѭӧc coi là không ÿúng pháp luұt Dѭӟi ÿây là mӝt vө án cө thӇ trong thӵc tiӉn xét xӱ

vӅ vҩn ÿӅ trên:

Định dạng
Số trang	75
Dung lượng	1,07 MB