ÀICủng cố hóa, khái quát hóa kiến thức cơ bản về phân môn Ngữ văn 6. Từ đó giúp các em biết định hướng học tập ở lớp 7 và đạt chuẩn kiến thức cơ bản về phân môn. - Luyện làm các bài tập. IB, NỘI DUNG CỤ THỂ. A, PHẦN VĂN: I, Các thể loại truyện đã được học ở lớp 6: 1, Truyện dân gian: ...
Trang 1Thạch Sanh ( Truyện cổ tích)
I/ Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Hs thấy được niềm tin về thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân gian và nghệ thuật tự sự dân gian của truyện
2 Kĩ năng:
- Bước đầu biết cách đọc hiểu văn bản truyện cổ tích theo đặc trưng thể loại, biết trình bày những cảm nhận, suy nghĩ của mình về các nhân vật và các chi tiết đặc sắc trong truyện
- Củng cố kĩ năng kể truyện
3 Thái độ: Giáo dục hs ý thức yêu chuộng hoà bình, hướng tới và làm theo
cái thiện trong cuộc sống
II/ Chuẩn bị
- GV: SGV- Ngữ văn 6 nâng cao - Tranh ảnh
- HS : Soạn bài
III/ Tiến trình các hoạt động.
1 Kiểm tra bài cũ.
? Em hãy kể lại truyện Sự tích Hồ Gươm và cho biết ý nghĩa của chi tiết Long Quân cho Lê Lợi mượn gươm thần?
2 Bài mới:
? Em hiểu tnào là truyện cổ
tích? Trong truyện cổ tích
có những kiểu n/vật nào?
? Truyện CT có điểm nào
giống với truyện TT?
- Giảng mở rộng và lấy ví
dụ
Có ba loại truyện cổ tích:
+Truyện cổ tích về loài vật
Quạ và công, Trâu và ngựa,
Mọt và tò vò
+Truyện cổ tích thần kì
T/Sanh, Cây khế, T/ Cám
+ Truyện cổ tích sinh hoạt
Mài dao dạy vợ, Giết chó
khuyên chồng, Cây tre ,
Vợ chàng Trương
Đọc- nghe
- TD sgk, trả lời
- Suy nghĩ, trao đổi, trả lời
- Lắng nghe
->Thuộc loại
I/ Đọc- tìm hiểu chú thích
1 Khái niệm truyện cổ tích.
SGK-67
Trang 2? Theo em TS thuộc kiểu
nhân vật nào? Truyện TS
là loại truyện cổ tích nào?
- Yc hs giải thích nghĩa của
một số từ
- Hướng dẫn đọc và đọc
mẫu (đọc chậm rãi, sâu
lắng Phân biệt giọng kể và
giọng nhân vật)
- Gọi 2 hs đọc
? Văn bản chia mấy phần?
Em có nhận xét gì về kết
cấu và bố cục của truyện?
- Các n.v trong truyện TS được
x.dựng theo kiểu phân tuyến:
TS tượng trưng cho cái thiện,
chính nghĩa, LT tiêu biểu cho sự
hiểm ác, gian tà C/ta sẽ phân
tích VB dựa trên sự phân tuyến
n.vật đó.
? Em hãy đọc đoạn văn nói
về sự ra đời của Thạch
Sanh và nêu nhận xét của
em về sự ra đời đó?
? Em hãy tìm những chi tiết
thể hiện sự ra đời bình
thường của Thạch Sanh? ý
nghĩa của việc kể về sự ra
đời bình thường đó?
- GT tranh minh họa
? Sự ra đời khác thường
của Thạch Sanh được thể
hiện ở những lời kể nào?
Mục đích của tác giả dân
gian khi kể điều đó là gì?
? Trong truyện dân gian
nhiều n/vật có sự ra đời kì
lạ khác thường như TS, em
có suy nghĩ gì về điều này?
? Vì sao khi xây dựng nhân
vật TS, tg lại nói về sự ra
n/v mồ côi, bất hạnh, có c.đ gần gũi với n.dân
- Đọc, nghe
- Trao đổi, trả lời
Lắng nghe
- Sự ra đời kì lạ
hé mở và tô đậm những tài năng
kì lạ của nhân vật
- TD sgk, trả lời
- Qsát, nghe
- Phát hiện, trả lời
- T/h quan niệm của người xưa
về người anh hùng, về nv lí tưởng trong truyện cổ tích
- Suy nghĩ, trả lời
2, Từ khó (Sgk)
II/ Đọc – hiểu văn bản
1, Đọc
2, Bố cục: 3 phần + Từ đầu…thần thông:
+ Tiếp …Quận công:
+ Tiếp….bọ hung:
+ Còn lại:
3, Phân tích
a, Nhân vật Thạch Sanh
* Sự ra đời và lớn lên :
- Điểm bình thường:
+ Con một gia đình nông dân + Sống nghèo khổ bằng nghề kiếm củi
Thạch Sanh có cuộc đời và
số phận gần gũi với nhân dân
- Điểm khác thường:
+ Là con trai Ngọc Hoàng đầu thai
+ Mẹ mang thai nhiều năm + Được thiên thần dạy võ nghệ và phép thần thông
Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp
đẽ cho nhân vật lí tưởng, làm tăng sức hấp dẫn cho truyện
Xây dựng nhân vật bằng những nét vừa bình thường, giản dị vừa hoang đường thể hiện quan niệm của nhân dân
Trang 3đời vừa bình thường vừa
khác thường như vậy?
ta về người dũng sĩ
3 Củng cố.
? Em có suy nghĩ gì về sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh?
4 Dặn dò.
- Xem lại bài học
- Trả lời các câu hỏi từ 2- 6 phần đọc hiểu vb, giờ sau học tiếp
-@ *
6A
Tiết 22 Văn bản:
Thạch Sanh (Tiếp theo)
( Truyện cổ tích)
I/ Mục tiêu ( Như tiết trước)
II/ Chuẩn bị
GV: SGV- Ngữ văn 6 nâng cao- Tranh ảnh
HS : Soạn bài
III/ Tiến trình các hoạt động.
1 Kiểm tra bài cũ.
? Em hãy kể về sự ra đời và lớn lên của TS và cho biết sự ra đời ấy có gì khác thường, sự khác thường đó thể hiện quan niệm gì của người xưa?
2 Bài mới.
? Trong truyện, trước
khi được hưởng hạnh
phúc cùng công chúa,
TS đã trải qua những
thử thách nào và
chàng đã lập nên
những chiến công gì?
- HĐN Đại diện trả lời Nhận xét
I/ Đọc- tìm hiểu chú thích II/ Đọc – hiểu văn bản
1, Đọc
2, Bố cục:
3,Phân tích
a, Nhân vật Thạch Sanh
* Những thử thách và chiến công của TS
- Bị lừa đi canh miếu thờ
- Xuống hang diệt đại bàng, bị
LT lấp cửa hang
- Bị hồn chằn
- Giết chằn tinh
- Diệt đại bàng, cứu được công chúa, cứu con vua Thuỷ tề
Trang 4? Em có nhận xét gì về
mức độ của các thử
thách ? Do đâu mà TS
có thể vượt qua những
thử thách đó?
- GV bình: Thử thách
ngày càng tăng, chưa
có nhân vật nào trong
truyện cổ tích VN lại
đối mặt với nhiều thử
thách như TS Càng
vượt qua thử thách
những phẩm chất tốt
đẹp của nhân vật lại
được thể hiện rõ nét
? Qua những thử thách
đó TS đã bộc lộ những
phẩm chất gì?
+ Rất nhiều lần TS bị
LT lừa, chi tiết đó cho
thấy chàng là người
ntn?
+ Chằn tinh, đại bàng
rất hung dữ nhưng TS
vẫn đánh bại chúng,
em thấy TS là người
ntn?
+ Vì sao TS ngăn nhà
vua ko động binh?
Việc TS tha cho quân
18 nước chư hầu thể
hiện phẩm chất gì của
- Nhờ sự giúp
đỡ của các phương tiện thần kì: cung tên bằng vàng, cây đàn thần, niêu cơm kì diệu
- SN, trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trao đổi, trả lời
- Quan sát,
- Nghe, cảm nhận
tinh và đại bàng báo thù -> bị bắt
hạ ngục
- Bị mười tám nước chư hầu sang đánh
- Dùng tiếng đàn để giải oan
và lấy được công chúa
- Dùng chiếc niêu cơm thần
để hàng phục quân các nước
Thử thách ngày càng tăng, mức độ ngày càng nguy hiểm, song TS vượt qua tất cả tất cả nhờ tài năng và sự giúp đỡ của các phương tiện thần kì
* Phẩm chất của Thạch Sanh:
+ Thật thà, chất phác
+ Dũng cảm
+ Giàu lòng nhân đạo và yêu hoà bình
Trang 5Giới thiệu tranh minh
họa
- Nxét, giảng, bình
? Em hãy kể ra các
phương tiện thần kì có
trong truyện
? Mỗi phương tiện
thần kì ấy đã giúp TS
được những gì?
? Em hãy cho biết ý
nghĩa của các phương
tiện thần kì?
? Trong các truyện cổ
tích khác em thấy có
những phương tiện
thần kì nào giống với
những p tiện thần kì
có trong truyện (Tiếng
đàn giúp nv giải oan, giải
thoát, làm cho quân 18
nước chư hầu phải đầu
hàng.(Tiếng hát Trương
Chi, tiếng sáo (Sọ Dừa)
Niêu cơm: ăn hết lại đầy.
(Cái khăn, cái túi trong
truyện cổ Nga)
? Em hãy chỉ ra những
việc làm của LT trong
truyện?
? Qua những hành
động đó, hắn đã thể
hiện bản chất nào của
mình?
- Nxét, giảng,
bình Liên hệ gd hs
? Em thấy LT có
những nét nào đối lập
với TS? Nếu thiếu
nhân vật này thì
- TD sgk, phát hiện, trả lời
- SN, trả lời, lớp bổ sung
- Nghe, hiểu
- Trong Tấm Cám: Vàng anh biết nói, khung cửi biết kêu tiếng ng
- TD sgk, phát hiện, trả lời
- Xảo quyệt, nham hiểm
- Nghe, hiểu, nhớ
- Trao đổi bàn, trả lời
- Nhớ lại ĐN
cổ tích, trả lời
- nghe, hiểu
b, Ý nghĩa của những phương tiện thần kì
- Tiếng đàn tượng trưng cho tình yêu, công lí, đại diện cho cái thiện
và tinh thần yêu chuộng hoà bình của người xưa
- Niêu cơm tượng trưng cho tình thương, lòng nhân ái, ước vọng đoàn kết, yêu hoà bình
c, Nhân vật Lí Thông
- Kết nghĩa anh em với Thạch Sanh
để mưu lợi
- Lừa TS đi nôp mạng thay mình
- Cướp công của TS
⇒ Lí Thông là kẻ lừa lọc, phản phúc, nham hiểm, xảo quyệt, bất nhân, bất nghĩa
Trang 6truyện sẽ ra sao?
? Truyện kết thúc ntn?
Kết thúc ấy thể hiện
ước mơ gì của nhân
dân ta?
- Nxét, giảng, bình
? Em hãy cho biết ý
nghĩa của truyện?
Những chi tiết nghệ
thuật nào làm nên ý
nghĩa đó?
- Nxét, rút ra nd ghi
nhớ Gọi hs đọc
- Y/c hs kể lại truyện
- Suy nghĩ, trả lời
- Nghe, đọc ghi nhớ
-Kể chuyện
d, Kết thúc truyện
- TS lên ngôi
- Mẹ con LT biến thành bọ hung
Kết thúc có hậu thể hiện niềm tin
của nhân dân cái thiện sẽ thắng cái
ác, về công lí xã hội, ước mơ về sự đổi đời
III/ Tổng kết Ghi nhớ:( SGK- 67)
IV/ Luyện tập
Kể lại truyện Thạch Sanh
3 Củng cố.
? Em hãy cho biết ý nghĩa của hình ảnh cây đàn thần và niêu cơm thần?
? Qua truyện em thấy TS là người ntn? Lí Thông là người ntn?
4 Dặn dò.
- Học bài, làm các bài luyện tập
- Đọc trước bài: Chữa lỗi dùng từ.
-@ *