PHÂN TÍCH sơn tinh thuỷ tinh

Củng cố hóa, khái quát hóa kiến thức cơ bản về phân môn Ngữ văn 6. Từ đó giúp các em biết định hướng học tập ở lớp 7 và đạt chuẩn kiến thức cơ bản về phân môn. - Luyện làm các bài tập. IB, NỘI DUNG CỤ THỂ. A, PHẦN VĂN: I, Các thể loại truyện đã được học ở lớp 6: 1, Truyện dân gian: ...

Sơn Tinh Thuỷ Tinh

( Truyền thuyết) I/ Mục tiêu cần đạt

1/ Kiến thức:

- Nắm được nhân vật, sự việc trong truyền thuyết;

- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc bộ và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống

- Những nét chính về nghệ thuật của truyện: sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại

- Nắm bắt các skiện chính trong truyện X/định được ý nghĩa của truyện

- Luyện kĩ năng kể, tóm tắt truyện

3 Thái độ.

- GD ý thức bảo vệ môi trường sống, phòng chống thiên tai lũ lụt

II/ Chuẩn bị

- GV: SGV- Ngữ văn 6 nâng cao - Tranh ảnh, máy chiếu

- HS : Soạn bài

III/ Tiến trình các hoạt động.

1 Kiểm tra bài cũ.

? Em hãy kể lại truyện Thánh Gióng và cho biết ý nghĩa của truyện?

2 Bài mới.

- Chiếu Hiện tượng lũ lụt ở đồng bằng Bắc Bộ để giới thiệu bài

- Hướng dẫn đọc và đọc

mẫu (đoạn 1 và 3 đọc

chậm, đoạn 2 đọc sôi nổi,

mạnh mẽ)

- Gọi 2 hs đọc

- Nxét, uốn nắn

- Y/c 1 hs kể lại truyện

-Yc hs giải thích nghĩa

của các từ: Cầu hôn, Tản

viên, lạc hầu, sính lễ,

hồng mao

? Văn bản chia mấy

phần? ND từng phần?

- Nxét, bổ sung, chiếu đáp

- Lắng nghe

- Đọc, nghe, nxét

- Tiếp nhận

- Kể, lớp nxét

- TD sgk, giải nghĩa từ

- Trao đổi bàn, trả lời

- Qsát, ghi bài

I/ Đọc – hiểu văn bản

1, Đọc, kể

2, Chú thích

( Sgk)

3, Bố cục: 3 phần:

+ Từ đầu … mỗi thứ một đôi: Vua Hùng kén rể

+ Tiếp… rút quân: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn và cuộc giao tranh

? Vua Hùng muốn kén rể

ntn? Yêu cầu của vua có

hợp lí không? Vì sao?

? Những chàng trai đến

cầu hôn con gái vua Hùng

được giới thiệu ntn?

- Nxét, giảng thêm

? Hai chàng có tài năng

ntn?

? Đứng trước tình thế khó

xử như vậy vua Hùng đã

giải quyết bằng cách nào?

Em nhận xét gì về cách

giải quyết đó?

Cách giải quyết của vua

Hùng hợp tình hợp lí, phù

hợp với phong tục thách

cưới của nd ta

? Nhứng sính lễ mà vua

Hùng đòi hỏi có ý nghĩa

gì? Tại sao phải là 1 đôi?

- Nxét, giải thích

?Có ý kiến cho rằng khi

đưa yêu cầu sính lễ Vua

Hùng đã thiên vị ST em

có nhất trí với ý kiến đó

k? Hãy giải thích lí do?

Vua Hùng đã thiên vị ST

khi đưa ra những lễ vật là

thứ dễ kiếm ở miền núi

Sự thiên vị này xuất phát

từ quan niệm dân gian:

thần núi là phúc thần,

thần nước là hung thần

- TD sgk, trả lời

- TD sgk, trả lời Lớp bổ sung

- Trả lời

- Vua đã đưa ra sính lễ thách cưới -> sáng suốt

- Nghe, hiểu

- Qniệm: Có đôi, có cặp->sự viên mãn, tròn đầy, h/phúc

- Nghe, hiểu

- Trao đổi, trả lời Lớp nxét,

bổ sung

- Lắng nghe, nhớ

+ Còn lại: Sự trả thù của TT và chiến thắng của Sơn Tinh

4,Phân tích

a, Vua Hùng kén rể và hai chàng trai đến cầu hôn.

- Vua muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng

- Hai chàng trai đến cầu hôn: +Sơn Tinh: chúa vùng non cao,

có tài dời non, lấp biển

+ Thuỷ Tinh: chúa vùng nước thẳm, có tài hô mưa gọi gió

có tài năng phi thường

- Vua đòi sính lễ: Một trăm ván….bánh chưng, voi chín ngà,

gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi

3 Củng cố.

? Khi xây dựng hai nhân vật ST và TT, tg đã sử dụng biện pháp NT nào?

? Sự việc vua Hùng kén rể có vai trò gì trong câu chuyện?

4 Dặn dò.

- Học bài, tập kể lại truyện - Làm các bài tập luyện tập

-@ *

6A

6B

Tiết 10 Văn bản:

Sơn Tinh Thuỷ Tinh

( Truyền thuyết)( Tiếp)

I/ Mục tiêu cần đạt( Như tiết 9)

II/ Chuẩn bị

GV: SGV- Ngữ văn 6 nâng cao- Tranh ảnh, máy chiếu

HS : Soạn bài

III/ Tiến trình các hoạt động.

1 Kiểm tra bài cũ.

? Em hãy kể lại đoạn 1 của truyện Sơn Tinh Thủy Tinh và cho biết hai nhân vật được xây dựng nhờ những bpnt nào?

? Vua Hùng đã kén rể ntn?

2 Bài mới.

* Giới thiệu bài: Như tiết trước đã tìm hiểu, khi y/cầu sính lễ, vua Hùng đã

khá thiên vị ST và đó là lí do của cuộc giao tranh quyết liệt giữa hai vị thần

* Giảng bài mới.

? Nguyên nhân nào trực

tiếp dẫn tới cuộc giao

tranh giữa ST và TT?

? Thần núi Tản Viên dù

tài cao phép lạ nhưng vẫn

làm rể vua Hùng, chi tiết

này có ý nghĩa gi?

ý thức suy tôn tổ tiên của

- TT đến sau không lấy được vợ->dâng nước đánh ST

- Suy nghĩ, trả lời

I/ Đọc – hiểu văn bản 3,Phân tích

b, Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh với Thuỷ Tinh.

- Nguyên nhân: ST đến trước lấy được MN TT đến sau, dâng nước đánh ST

người Việt cổ Nhân dân

ta luôn suy tôn công lao

tổ tiên và có ý thức đề cao

quyền lực tuyệt đối của

vua Hùng.

- Y/c hs quan sát tranh

? Em hãy cho biết bức

tranh trên thể hiện nội

dung gì trong truyện? Em

hãy kể lại đoạn truyện đó?

? Cuộc giao tranh diễn ra

ntn? Ở đây tg đã sử dụng

biện pháp nghệ thuật nào?

? Qua cuộc giao tranh, hai

nhân vật chính đã thể hiện

bản chất gì của mình?

? Kết quả của cuộc giao

tranh ntn?

Thuỷ Tinh lỡ bước chậm chân,

Đùng đùng nổi giận đem ân

làm thù.

Mưa tuôn, gió thổi mịt mù,

Ào ào rừng nọ, ù ù núi kia.

Sơn thần hoá phép cũng ghê,

Lưới giăng sông Nhị, phên

che ngàn đoài,

Núi cao sông hãy còn dài,

Trăm năm báo oán, đời đời

đánh ghen.

? Chi tiết hằng năm TT

dâng nước đánh ST và

luôn luôn thua có ý nghĩa

gì?

- Nxét, giảng

? Em có nhận xét gì về

cách kể của tác giả dg?

? Chiến thắng của Sơn

Tinh có phải là chiến

thắng của các vua Hùng

trong công cuộc trị thuỷ

k? Tg dg đã bộc lộ thái độ

- Nghe, hiểu

- Qsát

- Qsát, trả lời

Kể

- TD sgk, trả lời Lớp nxét,

bổ sung

- Trả lời

- Lắng nghe

- SN, trao đổi, trả lời

- Nghe, hiểu

Thái độ ca ngợi

- TT hô mưa, gọi gió, dâng nước cuồn cuộn  Hung bạo

- ST bốc đồi, dời núi, dựng thành luỹ đất, ngăn chặn dòng nước lũ  Dũng cảm

- ST vững vàng, TT sức cùng lực kiệt đành rút lui TT không chỉ thua một lần mà thua mãi mãi

Kể, tả sinh động, hấp dẫn, sử dụng nhiều chi tiết tưởng tượng,

kì ảo Chiến thắng của người Việt cổ trước thiên nhiên

gì ở đây?

- Nxét, giảng, bình

? Mỗi nhân vật chính

trong truyện tượng trưng

cho điều gì?

- Nxét, giảng

? Cách giải thích của

người xưa có đúng với

hiện tượng tự nhiên k?

(Cách gt ngây thơ mang

đậm tư duy thần thoại

nhưng là một sự phản ánh

và lí giải vô cùng độc đáo,

tài tình về hiện tượng

thiên nhiên mang tính

chất chu kì đó.)

? Em hãy cho biết ý nghĩa

của truyện?

? BP nghệ thuật chính

được tg sử dụng là gì?

? Sự thật lịch sử nào được

phản ánh trong truyện?

- Nêu câu hỏi 2 ở phần

luyện tập

 Qua câu chuyện, em

hãy nêu ý kiến của mình

về vấn đề môi trường

sống ngày nay

- Liên hệ gd hs ý thức bảo

vệ môi trường sống

- Lắng nghe

- SN, trao đổi bàn, trả lời

- Nghe, hiểu

- Không đúng nhưng hấp dẫn

- Nghe, hiểu

- Kq bài học, trả lời

- Nêu

- Cuộc đtranh chống thiên tai,

lũ lụt

- Nghe, suy nghĩ, trả lời

- Sôi nổi phát biểu

- Nghe, nhớ

c, Ý nghĩa tượng trưng của các nhân vật.

- TT là hiện tượng lũ lụt hàng năm ở Bắc bộ

- ST là lực lượng cư dân Việt cổ chống lũ lụt, là ước mơ chiến thắng thiên tai

=> Giải thích hiện tượng lũ lụt

II/ Tổng kết

1, Nội dung

SGK- 34

2, Nghệ thuật

Câu chuyện chống lụt được kể hấp dẫn qua câu chuyện tình tay

ba

III/ Luyện tập

Đó là một chủ trương đúng đắn

để hạn chế lũ lụt

3 Củng cố.

? Nhân vật Sơn Tinh là biểu tượng cho điều gì?

? Hãy cho biết ước mơ của nhân dân ta gửi gắm trong truyền thuyết này?

? Hãy kể lại chuyện theo tranh?

4 Dặn dò.

- Học bài - Làm các bài tập luyện tập

- Đọc trước bài: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

-@ *

6A

6B

Tiết 11 Tập làm văn:

-@ *

6A

6B