Củng cố hóa, khái quát hóa kiến thức cơ bản về phân môn Ngữ văn 6. Từ đó giúp các em biết định hướng học tập ở lớp 7 và đạt chuẩn kiến thức cơ bản về phân môn. - Luyện làm các bài tập. IB, NỘI DUNG CỤ THỂ. A, PHẦN VĂN: I, Các thể loại truyện đã được học ở lớp 6: 1, Truyện dân gian: ...
Trang 1Chủ đề và dàn bài trong bài văn tự sự
I/ Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: Hs nắm được
- Yêu cầu về sự thống nhất chủ đề trong một bài văn tự sự
- Những biểu hiện về sự thống nhất giữa chủ đề và dàn bài trong bài văn tự sự
- Bố cục của bài văn tự sự
2 Kĩ năng.
- Tìm chủ đề, làm dàn bài và viết được phần mở bài cho bài văn tự sự
3 Thái độ.
- Có ý thức lập dàn bài chi tiết trước khi làm bài văn tự sự
II/ Chuẩn bị
GV: SGV, sách Ngữ văn 6 nâng cao
HS: Đọc trước bài
III/ Tiến trình bài học.
1 Kiểm tra bài cũ.
? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự? Có mấy kiểu nhân vật?
? Hãy kể tên các nhân vật trong văn bản Bánh chưng bánh giầy Ai là nhân vật chính trong văn bản đó? Nhân vật ấy đã làm nên các sự việc nào?
- Yc hs đọc văn bản
? Việc Tuệ Tĩnh ưu tiên chữa
bênh trước cho chú bé con
nhà nông dân bị gãy đùi đã
nói lên phẩm chất gì của thầy
thuốc?
? Văn bản trên có ý nghĩa
(nói về vấn đề) gì?
? Khi các em trả lời về ý
nghĩa của văn bản cũng đồng
thời là các em đã nói được
chủ đề của văn bản Vậy em
- Đọc - Nghe
- Trả lời, lớp bổ sung
- Suy nghĩ, trả lời
- SN, TD sgk trả lời lớp bổ sung
I/ Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
1, Ví dụ.
Văn bản: ( sgk- 44)
2, Nhận xét.
- Phẩm chất của Tuệ Tĩnh: hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh
- Vấn đề chủ yếu được đặt ra trong VB: Ca ngợi lòng thương người của Tuệ Tĩnh
à Chủ đề của VB
Trang 2hiểu chủ đề là gì?
Chủ đề là vấn đề chủ yếu, là ý
chính mà người kể muốn thể hiện
trong văn bảnà CĐ là ý nghĩa của
văn bản (điều mà người đọc tìm
thấy sau mỗi câu chuyện)
? Em hãy tìm các câu văn thể
hiện chủ đề của văn bản
trên?
à Chủ đề của văn bản thể
hiện ở đâu?
- Nêu câu hỏi c
(Nhan đề khác: Một lòng vì
người bệnh)
- Khi viết văn TS ta còn có
thể thể hiện chủ đề ở đâu?
à Như vậy chủ đề của văn
bản thể hiện ở những yếu tố
nào?
- Nhận xét, chốt
? Các phần mở bài, thân bài,
kết bài của văn bản trên đây
thực hiện những yêu cầu gì
của bài văn tự sự?
? ND các phần có hướng tới
làm rõ chủ đề vb không?
àDàn bài của bài văn TS
gồm mấy phần?
- Rút ra ghi nhớ
- Nêu y/c BT HD, gợi ý
- Y/c hs thảo luận bài tập 1
- Nghe, hiểu
- TD sgk, phát hiện trả lời
CĐ: thể hiện ở những câu then chốt trong phần
MB, trong các sự việc ở TB và kết bài, trong lời phát biểu của n/ vật
Chủ đề còn thể hiện qua việc làm của nhân vật
Chủ đề thể hiện ở nhan đề, lời nói, việc làm của nv
- Nghe, nhớ
- TD sgk, trả lời, lớp bổ sung
- Có
- Trả lời
- Nghe, đọc ghi nhớ
- Hoạt động nhóm Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Trao đổi bàn, trả
* Chủ đề được thể hiện trong câu văn:
+ Hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh
+ Người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao lại nói chuyện
ân huệ
à Chủ đề thể hiện qua lời phát biểu của nhân vật (có lúc được thể hiện qua việc làm của nhân vật.)
- Nhan đề: Tấm lòng …Tuệ Tĩnh (nhấn mạnh khía cạnh tình cảm của Tụê Tĩnh)
Y đức của Tuệ Tĩnh (đạo đức n/nghiệp của ngành y)
àChủ đề thể hiện qua nhan đề văn bản
- Dàn bài: 3 phần +Mở bài: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc
+ TB: Kể diễn biến của sv + KB: Kể kết thúc của s/việc
à Thể hiện chủ đề vb
* Ghi nhớ: SGK- 45
II/ Luyện tập.
Bài tập 1
- Chủ đề: Tố cáo tên cận thần tham lam
Chủ đề thể hiện ở việc làm của người nông dân: Xin ngài….hai mươi nhăm roi”
- Dàn bài:
Mở bài: câu 1
Trang 3? Qua đây em thấy có mấy
cách mở bài và kết bài?
Có hai cách MB: GT CĐ câu
chuyện; Kể tình huống nảy sinh
câu chuyện.
2 cách KB: Kể sự việc kết thúc
câu chuyện; kế sv tiếp tục sang
chuyện khác như vẫn đang tiếp
diễn.
à Em hãy viết phần mở bài
theo một trong hai cách trên
cho đề bài sau: Kể về một
lần em mắc lỗi
- Y/c hs thực hiện bài tập 2
lời
- Nghe, nhớ
Viết đoạn mở bài Đọc – Nhận xét
Thân bài:Tiếp… roi Kết bài: Còn lại
- So sánh:
+ Giống: Bố cục ba phần Khác: chủ đề
MB: bài 1 nói rõ ngay chủ đề, bài 2 chỉ g/thiệu tình huống KB: bài 1 gợi mở, bài 2 bất ngờ
- Sự thú vị trong phần TB thể hiện ở lời cầu xin của người nông dân
Bài tập 2
3 Củng cố.
Chủ đề là gì? Dàn bài của bài văn TS có mấy phần? N/vụ của từng phần?
4 Dặn dò.
- Học bài- hoàn thiện bài tập 2
- Chuẩn bị bài mới: Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự