Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự.. - Rèn cho HS kỹ năng tìm được chủ đề trong tác phẩm văn học, kỹ năng viết được bài văn kể chuyện.. Bài m
Trang 1Tiết 14 : Tập làm văn
CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ
I Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
- Nắm được chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
- Nắm được mối quan hệ và sự việc và chủ đề
- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự
- Rèn cho HS kỹ năng tìm được chủ đề trong tác phẩm văn học, kỹ năng viết được bài văn kể chuyện
II Chuẩn bị
- Giáo viên : SGK, SGV, tham khảo tài liệu, soạn giáo án…
- Học sinh : Học bài cũ, làm bài tập, chuẩn bị trước bài mới…
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút : 2, 3 HS)
? Sự việc trong văn tự sự được trình bày như thế nào?
? Nêu mối quan hệ giữa sự việc và nhân vật trong văn tự sự?
3 Bài mới
Giới thiệu bài: Để viết được một bài văn tự sự hoàn chỉnh chúng ta phải thể hiện được
chủ đề của bài văn, bài văn đó phải được viết theo bố cục 3 phần: MB, TB, KB Tiết học này sẽ giúp các em nắm rõ về cách viết bài văn tự sự
Hoạt động 1 (24 phút)
Cho HS đọc bài văn theo 3
phần
? Sự việc trong phần thân
bài đã thể hiện vấn đề chủ
yếu nào?
? Ở phần thân bài Tuệ Tĩnh
đã làm những việc gì?
? Qua 2 việc làm của Tuệ
Tĩnh chứng tỏ tuệ Tĩnh là
con người như thế nào?
- Tuệ Tĩnh hết lòng thương yêu cứu giúp người bệnh
- Tuệ Tĩnh làm 2 việc:
(1) Từ chối chữa bệnh cho người nhà giàu vì bệnh ông
ta nhẹ
(2) Chữa ngay cho con trai người nông dân vì bệnh chú
bé nặng hơn
- Người có bản lĩnh, không
sợ mất lòng nhà giàu Ai nguy hiểm lo cứu chữa
I Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự.
1 Đọc bài văn
2 Tìm hiểu a
Thái độ cứu giúp người bệnh hết lòng của Tuệ Tĩnh
Trang 2? Tìm những từ ngữ nêu nên
ý chính của bài văn?
? Trong 3 nhan đề trên em
hãy chọn nhan đề nào cho
thích hợp với chủ đề của bài
văn? Vì sao?
Gọi HS đọc ghi nhớ ý 1
? Phần mở bài cảu bài văn
trên thực hiện những yêu
cầu gì?
? Phần thân bài thực hiện
những yêu cầu gì?
? Phần kết bài thực hiện yêu
cầu gì?
GV kết luận
Hoạt động 2 (15 phút)
Cho HS đọc
? Chủ đề của truyện nhằm
biểu dương và chế diễu điều
gì?
? Tìm những sự việc thể
hiện tập trung cho chủ đề?
Gạch dưới những câu văn
đó?
? Chỉ ra 3 phần của bài văn?
? Tìm những điểm giống
nhau giữa truyện “Tuệ
Tĩnh” Với truyện “Phần
thưởng” xét về bố cục?
trước không màng trả ơn
- “Hết lòng thương yêu cứu giúp người bệnh… ; người
ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao lại nói chuyện ân huệ”
- Có 3 nhan đề đều thích hợp nhưng sắc thái khác nhau, 2 nhan đề sau nhấn mạnh tới khía cạnh tình cảm của Tuệ Tĩnh còn y đức là đạo đức nghề y, đạo đức nghề nghiệp…
- MB: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc
- TB: Kể diễn biến của sự việc (2 việc làm của Tuệ Tĩnh)
- KB: Kể về sự việc được kết thúc như thế nào
HS đọc ghi nhớ
HS đọc
- Biểu dương sự thông minh của người nông dân, chế diễu tên cận thần tham lam
Người nông dân xin được thưởng 50 roi và đề nghị chia đều phần thưởng đó
- Mỗi truyện đều có bố cục
3 phần, phần kết luận hay, kịch tính bất ngờ
b
Những từ ngữ chủ yếu nêu nên ý chính của bài văn là chủ đề
c Cả 3 nhân đề đều phù hợp Có thể đặt các nhan đề:
- Một lòng vì người bệnh
- Ai có bệnh nguy hiểm hơn thì chữa trước cho người đó
d Bố cục bài văn: 3 phần
MB, TB, KB
* Ghi nhớ : SGK tr 45
II Luyện tập
Bài tập 1
- Đọc truyện : Phần thưởng
- Tìm hiểu
a Chủ đề : Tố cáo tên cận thần tham lam và nói lên sự thông minh, tự tin, hóm hỉnh của người nông dân
b MB câu 1 ; Kết bài là câu cuối
c So sánh 2 truyện
- Giống nhau
- Khác nhau
Trang 3? Hai truyện trên có nội
dung khác nhau như thế
nào?
? Cách MB của truyện ST,
TT và Sự tích Hồ Gươm
như thế nào?
? Nêu nhận xét của em về
phần kết luận của 2 truyện?
GVKL: Có 2 cách MB và 2
cách kết bài
- Truyện “Tuệ Tĩnh”
+ MB: Nói rõ chủ đề + KL: Thầy thuốc bắt đầu 1 cuộc chữa bệnh mới Sự việc bất ngờ ở đầu truyện
- Truyện “Phần thưởng”
+ MB giới thiệu tình huống
+ KL viên quan bị đuổi – người nông dân được thưởng Sự việc bất ngờ ở cuối truyện
- MB truyện ST, TT nêu tình huống, truyện Sự tích
Hồ Gươm cũng nêu tình huống nhưng dẫn giải dài
- KL: ST, TT nêu sự việc tiếp diễn, STHG nêu sự việc kết thúc
MB: C1 – Giới thiệu chủ đề câu chuyện; C2 – Kể tình huống nảy sinh
KB: C1 – Kể sự việc kết thúc câu chuyện; C2 – Kể
sự việc tiếp tục sang chuyện khác như vẫn đang tiếp diễn
Bài tập 2
Có nhiều cách mở bài và kết bài
4 Củng cố, dặn dò (1 phút)
- ? Thế nào là chủ đề của bàivăn tự sự? Nêu những yêu cầu về các phần của bài văn tự sự?
- Học bài, thuộc phần ghi nhớ,
- Soạn trước bài “Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự”