Giới thiệu• 95% các loại u lành tính ở đường sinh dục nữ là u xơ tử cung u cơ tử cung • U xơ tử cung = các tế bào cơ trơn có biến đổi thành phần chất đệm mô liên kết • UXTC có sự phát
Trang 1U XƠ CƠ TỬ CUNG
TS BS Lê Thị Thu Hà
Trang 2Giới thiệu
• 95% các loại u lành tính ở đường sinh dục
nữ là u xơ tử cung ( u cơ tử cung)
• U xơ tử cung = các tế bào cơ trơn có biến đổi thành phần chất đệm (mô liên kết)
• UXTC có sự phát triển đơn thuần của cơ trơn
Trang 3Giới thiệu
Breckwoldt M., Neumann F., Bräuer H.:Exempla endocrinologica, Bildatlas zur Physiologie und Morphologie des endokrinen Systems Band 2 Medical Service München/Schering 1991
• Tuổi : 18 - 58 tuổi
• Tuổi trung bình 33.4
Trang 5Triệu chứng
- 30 - 50% UXTX gây triệu chứng
- 30% đau hạ vị/ thống kinh, giao hợp đau, trằn nặng (Diff.Dx)
- 30% vô sinh (tắc vòi trứng, khó làm tổ, rối loạn chuyển hoá
Trang 6Hình thái học - đại thể
- C ác khối tròn có bờ rõ
- Mật độ chắc, đặc
- Trên mặt cắt có bó sợi thô
- Màu trắng, thỉnh thooảng xám tới hơi
vàng
Photo Dr M Orlowska-Volk, Department of Pathology, University of Freiburg
Trang 84 Nghi ngờ ác tính (ung thư cơ TC): Siêu âm Doppler
5 Ra huyết bất thường cần nạo sinh thiết từng phần trước kết
hợp với soi buồng tử cung (loại trừ ung thư, chọn cách phẫu thuật ?)
Trang 9U xơ tử cung
• Siêu âm (1):
of Pathology, University of Freiburg
U xơ dưới niêm
Trang 10Hướng điều trị
1 Bảo tồn
2 Phẫu thuật
3 Thuốc - progestins, GnRH-analogues
4 Xquang can thiệp – thuyên tắc
5 Thử nghiệm: Điều trị nhiệt/ tiêu hủy bằng
nhiệt kết hợp siêu âm tập trung có MRI kiểm soát
Trang 12Phẫu thuật
• Các chỉ định tuyệt đối phải điều trị:
- C ường kinh , b ăng kinh kèm thiếu máu
- Đau hạ vị trầm trọng
- Th ống kinh trầm trọng
- R ối loạn đi tiểu (Ti ểu nhiều lần , ti ểu lắt nhắt , ti ểu tồn lưu )
- V ô sinh - s ảy thai tái phát
- U x ơ tử cung phát triển nhanh - lo ại trừ sarcoma (!)
- U x ơ phát triển nhanh hoặc mới xuất hiện u xơ
tử cung sau mãn kinh - lo ại trừ sarcoma (!)
Trang 13Phẫu thuật
• Các chỉ định điều trị tương đối :
- Tử cung lớn hơn 12 - 14 tuần
- Các triệu chứng ruột (đau, táo bón)
- U xơ tử cung có cuống hoại tử hoặc không triệu chứng
• Bác sĩ điều trị phải cân nhắc:
- Nguy cơ và thuận lợi
- Tỉ lệ tái phát
- Mong muốn có con
- Kích thước và vị trí của u xơ tử cung
- Khả năng phẫu thuật của bệnh nhân
- Các triệu chứng
- Chọn lựa của bệnh nhân
Trang 14Phẫu thuật
• Quyết định bảo tồn hay không bảo tồn tử cung ?
– Tuổi –số con - số lượng nhân xơ – kích thước –vị trí – triệu chứng
• Quyết định - Nội soi hay mổ hở:
- Kh ông lớn hơn 6-10 cm (lo ại trừ có cuống )
- Kh ông có trên 3 nhân xơ
- T ổng đường kính dưới 15 cm
- Mong mu ốn của bệnh nhân
- K ỹ năng của phẫu thuật viên
Trang 15Phẫu thuật
• Phẫu thuật bảo tồn tử cung trên bệnh nhân vô sinh có u
xơ tử cung:
1 U x ơ tử cung thường kết hợp với vô sinh
2 L ấy nhân xơ tử cung có thể cải thiện cơ hội có thai
3 N ội soi ổ bụng hay soi buồng tử cung lấy nhân xơ thì rất tốt.
4 Tuy nhi ên , ph ải kiểm soát dính và nguy cơ vỡ tử cung khi có thai sau đó
Trang 16Điều trị UXTC(3)
• Hướng điều trị u xơ tử cung có các triệu chứng trầm trọng:
Trang 17Điều trị UXTC
• bóc nhân xơ- bảo tồn tử cung(1)
Cầm máu bằng garô Chích vào cơ tử cung quanh
khối nhân xơ chất co mạch
Trang 18Điều trị UXTC
• bóc nhân xơ (2)
Rạch cơ tử cung phía trên Bóc hết khối nhân xơ bằng kéo
Trang 21Điều trị UXTC
• Mở bụng bóc nhân xơ (5)
Khâu lộn thành cơ vào trong cho phép lấy đi một khối nhân xơ lớn Bằng cách khâu này, gần như luôn luôn tái tạo được lớp phúc mạc trên bề mặt tử cung Vì thường bị chảy máu rỉ rả, nên đặt dẫn lưu ở túi cùng Douglas hay túi cùng bàng quang- tử cung
Trang 22Những cải tiến trong kỹ thuật
bóc nhân xơ
- Chia nhỏ khối u xơ: các u xơ lớn hơn có thể bóc tách và lấy đi dễ hơn nếu tách đôi chúng ra, tạo thuận lợi xác định mặt phẳng đúng cho bóc tách
- Đa nhân xơ lấy đi từng nhân xơ một
- U xơ ở CTC: cần thiết tách bàng quang ra trước khi lấy khối u xơ
TC Đặt dẫn lưu ở giữa bàng quang và thành tử cung trước khi
đóng bụng
- U xơ trong dây chằng: U xơ có thể làm biến dạng và thay đổi vị trí của các mạch máu của tử cung và niệu quản (đoạn thành, bên) Các khối u xơ lớn cần phân định dây chằng tròn, niệu quản với các động mạch chậu và đường đi của chúng Ở các vị trị đặc biệt, thậm chí có thể cần lấy đi phần phụ cùng bên