Câu 1: Anh (Chị) hãy giải thích và chứng minh ý kiến sau : Thành tựu văn học giai đoạn 19301945 có sự đóng góp quan trọng của Lí luận phê bình văn học 30 năm đầu thế kỷ XX. Phê bình văn học là một thể loại quan trọng đã góp phần không nhỏ vào công cuộc hiện đại hóa nền văn học dân tộc. Ngay từ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhờ việc sử dụng rộng rãi chữ quốc ngữ và những hoạt động sôi nổi của báo chí, công tác lý luận, phê bình ở nước ta đã có những bước phát triển mạnh mẽ với nhiều đại biểu xuất sắc. Trong số đó không thể không nhắc đến Vũ Ngọc Phan, Trương Chính và Đinh Gia Trinh. Mặc dù số lượng tác phẩm và phong cách nghiên cứu của ba nhà phê bình này có những nét khác nhau song đây đều là những tác giả đã dể lại những dấu ấn riêng của mình trên văn đàn Việt Nam. Khi tiến hành công việc phê bình văn học các nhà nghiên cứu chuyên nghiệp đều phải xác lập cho mình một hệ thống các quan niệm văn học phù hợp và những cách thức tiếp cận cần thiết để chiếm lĩnh đối tượng nghiên cứu. Có thể nói phương pháp phê bình của mối người sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thành tựu và hạn chế trong tác phẩm của họ. Vì vậy, xem xét một sự nghiệp khoa học, một công trình lí luận, phê bình, bên cạnh việc ghi nhận những sự kiện thông tin, tri thức mã nhà khoa học cung cấp và luận giải, chúng ta còn phải xác định được phương pháp tiếp cận của nhà khoa học thể hiện trong công trình. Chỉ khi đó chúng ta mới thấy được vị trí của ông ta trong sự vận động của phê bình theo dòng thời gian. Trong những năm gần đây, do ý thức được sự phát triển của phương pháp đánh dấu được sự trưởng thành của lý luận phê bình trên con đường hiện đại hóa nên vấn đề phương pháp và phương pháp luận nghiên cứu đã được đặt ra và đang thu hút sự chú ý của nhiều học giả. Có thể nói ảnh hưởng của lí luận phê bình đối với mối giai đoạn văn học là rất lớn, nó góp phần tạo nên thành công, diện mạo cho cả một giai đoạn văn học, một nền văn học. Các nhà nghiên cứu bằng những phương pháp tiếp cận riêng đã có những hướng nhìn nhận văn học trong sự vận động của lịch sử và xã hội một cách khách quan và sâu sắc. Lí luận phê bình văn học trước xu thế vận động của văn học đã khẳng định được tính chất khoa học độc lập của mình, nó không phải là thứ ăn theo sang tác mà nó thực sự là bộ môn khoa học có những đóng góp lớn lao, đưa đến những thành tựu cho nền văn học việt nam. Đóng góp của lí luận phê bình văn học giai đoạn 19301945 được thể hiện qua những công trình nghiên cứu, những tìm tòi, phát hiện quý báu của các thế hệ nhà nghiên cứu như Phạm Quỳnh, Vũ Ngọc Phan và Đinh Gia Trinh.
Trang 1Câu 1: Anh (Chị) hãy giải thích và chứng minh ý kiến sau : Thành tựu văn học giai đoạn 1930-1945 có sự đóng góp quan trọng của Lí luận phê bình văn học 30 năm đầu thế kỷ XX.
Phê bình văn học là một thể loại quan trọng đã góp phần không nhỏ vào công cuộc hiện đại hóa nền văn học dân tộc Ngay từ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhờ việc sử dụng rộng rãi chữ quốc ngữ và những hoạt động sôi nổi của báo chí, công tác lý luận, phê bình ở nước ta đã có những bước phát triển mạnh mẽ với nhiều đại biểu xuất sắc Trong số đó không thể không nhắc đến Vũ Ngọc Phan, Trương Chính và Đinh Gia Trinh Mặc dù số lượng tác phẩm và phong cách nghiên cứu của ba nhà phê bình này có những nét khác nhau song đây đều là những tác giả đã dể lại những dấu ấn riêng của mình trên văn đàn Việt Nam
Khi tiến hành công việc phê bình văn học các nhà nghiên cứu chuyên nghiệp đều phải xác lập cho mình một hệ thống các quan niệm văn học phù hợp và những cách thức tiếp cận cần thiết để chiếm lĩnh đối tượng nghiên cứu Có thể nói phương pháp phê bình của mối người sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thành tựu và hạn chế trong tác phẩm của họ Vì vậy, xem xét một sự nghiệp khoa học, một công trình lí luận, phê bình, bên cạnh việc ghi nhận những sự kiện thông tin, tri thức mã nhà khoa học cung cấp và luận giải, chúng ta còn phải xác định được phương pháp tiếp cận của nhà khoa học thể hiện trong công trình Chỉ khi đó chúng ta mới thấy được vị trí của ông ta trong sự vận động của phê bình theo dòng thời gian
Trong những năm gần đây, do ý thức được sự phát triển của phương pháp đánh dấu được sự trưởng thành của lý luận phê bình trên con đường hiện đại hóa nên vấn đề phương pháp và phương pháp luận nghiên cứu đã được đặt
ra và đang thu hút sự chú ý của nhiều học giả
Có thể nói ảnh hưởng của lí luận phê bình đối với mối giai đoạn văn học
là rất lớn, nó góp phần tạo nên thành công, diện mạo cho cả một giai đoạn văn học, một nền văn học Các nhà nghiên cứu bằng những phương pháp tiếp cận
Trang 2riêng đã có những hướng nhìn nhận văn học trong sự vận động của lịch sử và
xã hội một cách khách quan và sâu sắc
Lí luận phê bình văn học trước xu thế vận động của văn học đã khẳng định được tính chất khoa học độc lập của mình, nó không phải là thứ ăn theo sang tác mà nó thực sự là bộ môn khoa học có những đóng góp lớn lao, đưa đến những thành tựu cho nền văn học việt nam
Đóng góp của lí luận phê bình văn học giai đoạn 1930-1945 được thể hiện qua những công trình nghiên cứu, những tìm tòi, phát hiện quý báu của các thế hệ nhà nghiên cứu như Phạm Quỳnh, Vũ Ngọc Phan và Đinh Gia Trinh
1 Phạm Quỳnh với những đóng góp trên lĩnh vực phê bình lí luận
30 năm đầu Thế Kỷ
Về hiện tượng nhà nghiên cứu Phạm Quỳnh thì có thể nói, quan niệm kết hợp văn học với chính trị ở nước ta được tồn tại lâu bền Vì vậy, với lý do nào đó về chính trị chúng ta tự đánh mất cơ hội khảo cứu một số hiện tượng văn học Trong tiến trình đổi mới hôm nay, thiết nghĩ nên tạm bình lặng một cách cần thiết, để chúng ta nhìn nhận lại những góc còn khuất của nền văn học trong quá khứ Trên tinh thần đổi mới và xem nghiên cứu văn học là một khoa học thực sự, chúng ta có thể đánh giá những giá trị văn học một cách thỏa đáng bởi đóng góp của thế hệ đi trước Đó cũng là nguyên nhân khiến cho người viết đề cập đến hiện tượng: Phạm Quỳnh và nhìn nhận những đóng góp của ông trong quá trình phát triển văn học nước ta đầu thế kỷ XX
Thực ra, trước đây trong Nhà văn hiện đại quyển I Vũ Ngọc Phan đã có
những đánh giá khá xác đáng về Phạm Quỳnh Dù rằng, chủ yếu tác giả nhận định công lao của Phạm Quỳnh đối với tạp chí Nam Phong Bên cạnh đó Vũ Ngọc Phan đã nhìn nhận Phạm Quỳnh vừa là nhà dịch thuật vừa là nhà phê bình Và, ông đã đưa ra nhận định: “Cái ông Phạm Quỳnh “ khai thác” lúc đầu cho nền quốc văn có ngày nay, thật là một công không nhỏ” Tuy nhiên, những nhận xét của Vũ Ngọc Phan trong một thời gian dài đã bị xao nhãng Khi nói đến sự phát triển của văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX cái tên Phạm
Trang 3Quỳnh còn được cân nhắc kỹ càng Ngay khi Thơ Mới, Tiểu thuyết Tự lực văn đoàn được xem xét và nhìn nhận khác trước thì cái tên người chủ bút Nam Phong vẫn chưa được đề cập đến Mãi đến năm 2000 trong một số tài liệu nói về sự hình thành và phát triển văn học Việt Nam thời kỳ từ đầu thế kỷ
XX đến 1945 cái tên Phạm Quỳnh được nhắc đến còn khá khiêm tốn khi giới thiệu một số sáng tác thể loại tùy bút, bút ký từ đầu năm 20 đến khoảng 30 của thế kỷ Hoặc khi nói đến nhịp độ phát triển mau lẹ của văn học thời kỳ này, các tài liệu thường dẫn câu của Phạm Quỳnh than phiền trên tờ Nam Phong: “có nước mà chưa có văn” Gần đây, có một vài tác phẩm đã nhắc tới
Phạm Quỳnh và giới thiệu tác phẩm của ông tiêu biểu như “Những lời bàn về
tiểu thuyết trong văn học Việt Nam” của Vương Trí Nhàn hay “Lý luận phê bình văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX” của Trần Mạnh Tiến Vậy, qua một
số tác phẩm của Phạm Quỳnh đã được in và qua lời giới thiệu của những nhà nghiên cứu, chúng ta thử nhìn nhận vai trò của Phạm Quỳnh và đóng góp của ông đối với quá trình hiện đại hóa trong văn học Việt Nam đầu thế
kỷ XX đến năm 1945
Không chỉ thể hiện vai trò của người mang đến những quan niệm mới góp phần thúc đẩy sự phát triển văn học Việt Nam thời kỳ đầu thế kỷ XX đến
1945, Phạm Quỳnh còn là người đóng góp cho sự hình thành và phát triển văn học giai đoạn này qua những bài lý luận, phê bình ở nhiều phương diện, với nhiều nhận định sắc sảo
Dường như hiểu rõ tác dụng của Nam Phong tạp chí với tầng lớp tri thức, cùng với mục đích thúc đẩy sự cách tâm trong văn học, Phạm Quỳnh đã
có những bài viết công phu giới thiệu nền văn học Pháp, các thể loại văn học
và quan niệm Mỹ học Ở thể loại thơ trong cái nhìn so sánh giữa thơ Ta và thơ Tây, Phạm Quỳnh chỉ ra đặc trưng của từng thể loại thơ Giới thiệu cái hay, cái mới của thơ Pháp, cũng như đánh giá cái hay của thơ Ta, ông cho rằng
“nếu ta khéo ra thì có thể điều hòa được cái hay của hai đàng mà không mắc phải những khuyết điểm” và ông cũng chỉ ra điều căn cốt tạo nên thơ là
Trang 4những cảm xúc thẩm mỹ mà ông gọi là “cái hứng ở trong lòng” Khi bàn về thơ ông đã giới thiệu quan niệm của Paul Géraldy xem xét thể loại ở nhiều góc cạnh từ nội dung, tư tưởng, giọng điệu, phương pháp sáng tác ở thể loại tiểu thuyết ông bàn về đặc trưng thể loại và phép làm tiểu thuyết Từ cách so sánh tiểu thuyết ở những thời kỳ trước, Phạm Quỳnh chú trọng đến đặc điểm thể loại tiểu thuyết đời nay Từ cách phân tích về mặt kết cấu, cách thức hành văn, xây dựng nhân vật hay phân chia các loại tiểu thuyết, Phạm Quỳnh giúp cho người đọc hình dung được đặc điểm riêng biệt của thể loại văn học này và phương thức thể hiện nó Ở thể lọai kịch nói, Phạm Quỳnh đã giới thiệu khá đầy đủ về các mặt như diễn kịch, vai diễn, các loại kịch Điều đáng nói trong cách giới thiệu của ông là ông không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu một thể loại văn học mới mà còn phân tích cách soạn kịch với ba phần cốt yếu: sáng
ý, bố cục và lập từ Cách nói của ông được hiểu như bây giờ đó là tạo tình huống nội dung kịch, phân cảnh hồi, màn và ngôn ngữ giọng điệu trong kịch Ông cũng so sánh lối diễn đạt trong kịch và tiểu thuyết cho nhà văn phân biệt
để viết trong quá trình sáng tác Vậy, ta có thể thấy rằng, mục đích của ông khi giới thiệu các thể loại văn học không chỉ là mang đến cho người đọc một cái nhìn mới trong văn học mà hơn thế ông còn muốn từ những tri thức đã học tập được thì chúng ta còn biết cách thức vận dụng, sáng tạo để tạo nên một nền văn học mới
Một vấn đề còn nhiều tranh luận là những bài phê bình văn học của ông, tiêu biểu là Truyện Kiều Trước nay nhiều người đã phủ nhận những đánh giá của Phạm Quỳnh khi cho rằng ông xúc phạm đến phong trào cứu nước đương thời hoặc ông đã đảo lộn mối quan hệ giữa tinh hoa văn hóa dân tộc với sự tồn vong của đất nước khi có sự gắn kết giữa văn học và chính trị
thì việc phê phán ấy là có cơ sở Hoặc Thiếu Sơn trong cuốn Phê bình và cảo
luận cũng cho rằng quan niệm phân loại văn chương của Phạm Quỳnh là
thiên lệch Vậy chúng ta nên đánh giá thế nào cho thỏa đáng? Thứ nhất là từ năm 1919, Phạm Quỳnh đã có bài nghiên cứu về Truyện Kiều khá công phu
Trang 5Ông giới thiệu cội rễ Truyện Kiều, lịch sử tác giả Nguyễn Du và có những nhận xét xác đáng về vai trò, vị trí, giá trị của Truyện Kiều đối với văn học dân tộc Có thể nói rằng, trước Phạm Quỳnh, nhiều nhận định về Truyện Kiều nhưng để xem Truyện Kiều là sự kết tinh tâm hồn dân tộc, là niềm tự hào của đất nước thì Phạm Quỳnh là người đầu tiên Lúc bấy giờ nhiều người cho rằng Phạm Quỳnh nói quá, nhưng đến sau này Nguyễn Du được xem như Danh nhân văn hóa và Truyện Kiều được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới thì lời nói của Phạm Quỳnh đẩu phải là khoa trương nữa Thứ hai, bàn về nội dung và nghệ thuật Truyện Kiều Phạm Quỳnh đã thể hiện một trí tuệ sắc sảo, một sự nhạy cảm cần thiết của một nhà phê bình Ông nhìn nhận đánh giá Truyện Kiều ở cả hai mặt nội dung và nghệ thuật: “Phàm văn chương hay là, thứ nhất, ở lời văn điêu luyện, thì nhì ở ý tứ thâm trầm Truyện Kiều thật là kiêm được cả hai, lời văn rất luyện mà ý tứ rất sâu, lời văn luyện cho đến nỗi tưởng không có tài nào đặt hơn được nữa, và trong mỗi câu không thể nào dịch đi một chỗ, đổi lại một tiếng, giọng hôn nhiên trong ống nhiên lại mà ra;
ý tứ sâu cho đến nỗi càng đọc càng cảm càng nghĩ càng thấm, lời lời trầm trọng như mang nặng cả một gánh tình tha thiết, như kêu oan nỗi sầu khổ, cảm động vô cùng” Phạm Quỳnh còn phân tích nghệ thuật tả cảnh ngụ tình cũng như nghệ thuật miêu tả tính cách ,tâm trạng nhân vật Kiều qua những lần đánh đàn, khai thác tâm lý nhân vật Cùng với việc phân tích nhân vật ông còn chú trọng đến nghệ thuật sử dụng ngôn từ của Nguyễn Du và khẳng định:
“lạ thay, tiếng Việt Nam ta nhiều người chê là nghèo nàn non nớt, thế mà Truyện Kiều thời rõ ra một áng văn chương lão luyện, tưởng có thể sánh với những hạng kiệt tác trong văn chương khác mà không thẹn vậy”
Những vấn đề mà Phạm Quỳnh đặt ra như tâm lý, tâm trạng nhân vật, nghệ thuật kể chuyện, nghệ thuật tả cảnh, hay nghệ thuật sử dụng ngôn từ, ngay cả tư tưởng của Nguyễn Du và ảnh hưởng Tam giáo đồng nguyên trong Truyện Kiều cũng được Phạm Quỳnh phân tích thì trong các công trình nghiên cứu sau này về Truyện Kiều không phải là không có sự đồng điệu
Trang 6Nếu chúng ta chỉ xem xét một vài luận điểm mà Phạm Quỳnh đã nêu trong
bài Kỷ niệm cụ Tiên Điền để phủ nhận những ý tưởng của ông thì thật không
công bằng cho nhà nghiên cứu
2 Đóng góp của nhà phê bình Đinh Gia Trinh đối với văn học việt nam 1930- 1945.
Về trường hợp Đinh Gia Trinh thì nhà nghiên cứu Đinh Trí Nhàn trong cuốn “ nhà văn tiền chiến và quá trình hiện đại hóa” đã có những nhìn nhận
và đánh giá khách quan về nhà nghiên cứu này Theo ông, vào khoảng thời gian 1940-1941, khi Đinh Gia Trinh bắt đầu viết nhiều, đời sống phê bình văn học cũng có những bước đột khởi về số lượng và chất lượng Hoài Thanh và
Hoài Chân cho in Thi nhân Việt Nam 1932-1941 gọi lên rất nhiều tiếng vang.
Vũ Ngọc Phan cho công bố một bộ Nhà văn Việt Nam hiện đại khá đồ sộ Trong khi ấy, sau Việt Nam văn hoá sử cương, Đào Duy Anh cóKhảo luận về
truyện Thuý Kiều, còn Nguyễn Bách Khoa lại tới tấp cho ra đời Nguyễn Du
và Truyện Kiều, Thân thế và sự nghiệp Nguyễn Công Trứ Sự gia tăng của tỷ
trọng sách nghiên cứu như vậy một dấu hiệu của sự tiến hoá chung về đường tinh thần –Đinh Gia Trinh sẵn sàng nhắc đi nhắc lại như vậy Khi đặt cho một
bài của mình cái tên Hoài vọng của lý trí, ông đã tự chứng tỏ cái khuynh
hướng mà bản thân đang theo đuổi Song không phải những người cùng hay nói tới lý trí có chung một cách hiểu về nó Bàn về giáo dục, ông Thái Phỉ có phần quá nghiêm khắc khi nhìn lớp thanh niên học sinh đương thời Ông P.N Khuê lại thường đề cao một chiều óc khoa học, tới mức xổ toẹt lý do tồn tại văn chương nghệ thuật, bảo nó là sa đoạ, có hại Riêng trường hợp của Nguyễn Bách Khoa (Trương Tửu) mới lại càng độc đáo Nghiên cứu
về Truyện Kiều, ông ngả hẳn sang công việc của một y sĩ, kết luận rằng nhân
vật của Nguyễn Du mắc bệnh uỷ hoàng, kèm theo những nhận xét triệu chứng học đọc lên nhiều người bình thường hẳn phải nhăn mặt Mà lối viết lối nghĩ dung tục đó lại được Nguyễn Bách Khoa khoác cho cái áo sang trọng, nào là duy vật, nào là cách tân, và cố ý khoe rằng chỉ có học thuyết Freud hiện dại
Trang 7mới cho phép người ta có những khám phá như vậy Những kết luận vội vã của Nguyễn Bách Khoa, theo Đinh Gia Trinh là “lạc chốn lạc nơi” “vô duyên
vô lý một cách lạ” và trong nhiều trường hợp nhà phê bình ra vẻ mới mẻ ấy
đã “bênh vực cho những tư tưởng cũ rích” Sự phê phán của Đinh Gia Trinh trong trường hợp này góp phần vào việc mang lại cho phương pháp nghiên cứu khoa học vừa được du nhập từ phương Tây một sự dè chừng: nếu không
có thực học, tức học đến nơi đến chốn, người ta rất dễ đi vào gò ép giả tạo, trở thành tù binh của những ý kiến giật gân song lại xa lạ với lương tri thông thường và trở nên lố lăng, bịp bợm lúc nào không biết
Đi tới cùng trên con đường duy lý đã chọn, văn hoá phương Tây – phần tốt đẹp của nó – không chỉ dừng lại ở lối tư duy máy móc, mà đã tiến sang cái phần siêu lý và điều đơn giản là nó thường xuyên tự quay lại nhìn mình và cảm thấy mình là không đủ Từ các thế kỷ trước đã có người nghĩ thế và đến những năm XX của thế kỷ này điều ấy càng được khẳng định Bằng sự nhạy cảm riêng, bằng vốn kiến thức khá uyên bác, Đinh Gia Trinh đã tiếp nhận cái ý tưởng về triển vọng hạn chế của văn hoá tư tưởng phương Tây một cách hoàn toàn thoải mái Vẫn biết rằng triết lý Đông phương không ít nét tối tăm huyền bí, chỉ có những người có căn bản Tây học vững chắc mới mong giải mã được nó, song ông cũng cho là có những phương diện, Đông phương đã đi xa hơn Tây phương Nhân bàn về y lý ông chỉ dự doán một cách dè đặt “biết đâu Đông phương chẳng có thể chỉ lối đưa đường cho Tây phương ở một vài địa hạt, ở những chỗ mà y học Tây phương bất lực hoặc còn chưa hoàn thiện” Nhưng đứng đằng sau y lý bao giờ cũng
có một triết lý, cho nên đằng sau cái nhận xét cụ thể kia của Đinh Gia Trinh, người ra dễ dàng nhận ra một khái quát, mà ông chỉ mới gợi ý
Trang 8So với một số nhà phê bình đương thời, cách đóng góp của ngòi bút Đinh Gia Trinh với đời sống văn chương 1940-1945 có một chỗ khác rõ rệt: ông không trực tiếp lăn lộn kiếm sống trong giới cầm bút Hoạt động phê bình của Đinh Gia Trinh do đó chưa đạt đến mức bao quát tỉ mỉ như Vũ Ngọc Phan, cũng như không có được sắc thái tinh tế như lối thẩm văn của Hoài Thanh Song để bù lại, cái tư thế đứng ngoài nhìn vào lại khiến cho ngòi bút Đinh Gia Trinh được cái hồn nhiên tư nhiên mà không sa đà vào những thành
kiến của người trong cuộc Nói về Cây đàn muôn điệu của Thế Lữ, ông bảo
thi tứ hơi nhàm Nhận xét chung về cuốn tổng kết Thơ mới của Hoài Thanh
và Hoài Chân, ông nói thẳng cái điều mà ít người dám nói, đó là ở Thi nhân
Việt Nam có những nhà thơ bất tài, “tác giả một vài bài thơ tạm đọc xuôi”.
Thế mà “cũng có tên, có tiểu sử có cả ảnh nữa trong tập sách” Một sự nhạy
cảm tương tự còn thấy rất rõ qua bài Đinh Gia Trinh viết về Truyện Kiều Sau
khi phê phán phương pháp làm việc cũng như các kiến giải dung tục của Nguyễn Bách Khoa, bản thân Đinh Gia Trinh trực tiếp đứng ra trình bày một vài điểm liên quan đến kiệt tác của Nguyễn Du Chẳng hạn, chung quanh mối quan hệ giữa tác giả và tác phẩm Một mặt Đinh Gia Trinh phản đối lối
đọc Kiều Như đọc tâm sự mà vẫn cho rằng tác phẩm này là nơi thể hiện cái
bản ngã của tác giả một cách đầy đủ nhất, và người ta nên tìm tới cả những gì
mà tác phẩm bộc lộ, ngoài sự cố ý của tác giả Lại như khi đi vào phân tích từng nhân vật cụ thể, nhiều chỗ nhà phê bình này vẫn có những phát hiện nho
nhỏ đi ngược với thói thường Nhân câu nói của Kim Trọng Xưa nay nhân
định thắng thiên cũng nhiều, trong khi Nguyễn Bách Khoa cho rằng đấy là
một lời đầy chí tiến thủ và nhiều người khác muốn tìm ở đó cả một triết lý, thì Đinh Gia Trinh đưa nó về cái vị trí thực của ông: Ông chỉ xem đó là một câu nói bộc lộ quyết tâm trong tình yêu “đã yêu nhau thì san phẳng trở lực” thế thôi, ngoài ra không có triết lý sâu xa nào ở đây hết! Hoặc khi bàn chung về nhân vật Thuý Kiều trong khi Đào Duy Anh cho rằng “Kiều thông minh, xử
sự bao giờ cũng sáng suốt và hợp lệ” , thậm chí gần đây có nguời còn mệnh
Trang 9danh Kiều là một nhân vật tuyệt vời ý thức, thì Đinh Gia Trinh có lẽ là gần sự thực hơn khi bảo rằng chỉ qua việc bán mình chuộc cha thôi, đã thấy lý trí của Kiều không làm việc, và trong nhiều trường hợp nàng đã xử sự mù quáng, chứ chẳng có chút sáng suốt nào hết!
Bấy nhiêu ví dụ gộp cả lại, cho phép người ta giả thiết giá kể đi sâu vào phân tích tác phẩm, Đinh Gia Trinh cũng sẽ là nhà phê bình sắc sảo
3 Vũ Ngọc Phan với “Nhà Văn Hiện Đại”
Vũ Ngọc Phan, nhà nghiên cứu phê bình văn học có những quan niệm đúng đắn về văn chương Cuốn Trên đường nghệ thuật (1941) và Nhà văn hiện đại (1942 - 1943) đã nghiên cứu, phê bình các tác giả, tác phẩm cụ thể của văn học Việt Nam hiện đại tính từ đầu thế kỷ XX Đặc biệt cuốn Nhà văn hiện đại của Vũ Ngọc Phan đã thu hút được sự quan tâm chú ý của độc giả và thực sự có tác dụng thúc đẩy quá trình sáng tác của giới văn học lúc bấy giờ
và giúp vào sự bình giá tác phẩm, cũng như những nhận định về các nhà văn
có được những căn cứ khoa học, khách quan Vũ Ngọc Phan viết: “Viết bộ nhà văn hiện đại, tôi đã theo phương pháp khoa học và căn cứ vào những bằng chứng xác thực để phê bình, sự khen chê không bao giờ vu vơ cả Bởi thế độc giả đã thấy có nhiều đoạn trích ở các văn phẩm, để chứng minh cho lời xét đoán Sau nữa là theo phương pháp khoa học thì phải dựa vào một lý thuyết, công việc phê bình mới vững vàng được Tôi rất hoan nghênh cái lý thuyết phê bình của Brunetièrè về luật tiến hóa” Có thể nói, Vũ Ngọc Phan
đã học tập phương Tây và tiếp thu có sáng tạo cả về mặt lý thuyết và phương pháp, vận dụng linh hoạt không khiêng cưỡng để nghiên cứu, khám phá những cái hay, cái đặc sắc của nền văn học dân tộc
Có thể nói những thành tựu của giai đoạn văn học 1930-1945, ngoài những yếu tố như sự chi phối của các yếu tố lịch sử xã hội, sự vận động tự thân của văn học thì một yếu tố không thể thiếu góp phần tạo nên diện mạo cho cả một giai đoạn văn học đó chính là những đóng góp to lớn
Trang 10của hoạt động lí luận phê bình văn học, với những tên tuổi như Phạm Quỳnh, Đinh Gia Trinh và Vũ Ngọc Phan Thiết nghĩ, một nền văn học phong phú chính là mảnh đất để khai phá ra các nhà phê bình lỗi lạc, nền văn học Việt Nam đang dần khẳng định được vị thế của mình trong xu thế phát triển chung của văn học nhân loại
Câu 2: Ý nghĩa của cuộc tranh luận Truyện Kiều nửa đầu Thế Kỷ
XX với nền VHVN HĐ.
Kiệt tác của đại thi hào Nguyễn Du là một truyện thơ nôm viết bằng thể lục bát, dựa theo tác phẩm Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân, Trung Quốc, gồm 3.254 câu thơ Hàng trăm năm qua, Truyện Kiều đã sống chan hoà trong đời sống của toàn dân tộc Không riêng gì Văn học Việt Nam,
mà trong Văn học thế giới cũng hiếm có tác phẩm nào chinh phục được rộng rãi tình cảm của đông đảo người đọc, từ già đến trẻ, từ người có học đến quần chúng bình dân trước đây phần lớn bị thất học, như Truyện Kiều Sở dĩ như thế là vì ngoài nội dung phong phú và sâu sắc của nó, Truyện Kiều còn là một tác phẩm chứa đựng tinh hoa của ngôn ngữ dân tộc
Có thể nói Truyện Kiều là nơi đọ sức của nhiều cây bút phê bình mới, dần dần phát triển lên thành một phong trào sung bái, đề cao Truyện Kiều hơn bao giờ hết Đỉnh cao của phong trào này tập trung trong bài diễn văn nhan đề
kỉ niệm cụ Tiên Điền của Phạm Quỳnh đọc trong lễ kỉ niệm Nguyễn Du, toàn
văn in trên báo Nam Phong số 86 năm 1924 Trên văn đàn bùng nổ cuộc bút chiến gay go và quyết liệt suốt từ năm 1924 đến 1930 Từ một cuộc tranh luận Truyện Kiều trở thành “ vụ án Kiều ” , từ địa hạt văn chương mở rộng sang phạm vi xã hội khác như văn hóa, chính trị, đạo đức,gây một tiếng vang trong đời sống xã hội
cuộc tranh luận về Truyện Kiều giữa Phạm Quỳnh, Ngô Đức Kế, Phan
Khôi, Huỳnh Thúc Kháng là một hiện tượng đáng lưu ý của đời sống văn