Nguyễn Đình Chiểu được biết đến không chỉ là một nhà Nho tiết tháo mà còn là một nhà thơ với tinh thần yêu nước nồng nàn. Bởi vậy, đau đớn trước cảnh các nghĩa sĩ hi sinh thân mình vì đất nước, nhà thơ đã sáng tác Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc để bày tỏ nỗi xót thương với họ. Nhận xét về tác phẩm, đồng chí Phạm Văn Đồng cho rằng: Bài thơ là khúc ca của những người thất thế nhưng vẫn hiên ngang.
Trang 1Đ bài: Đ ng chí Ph m Văn Đ ng cho r ng: Văn t nghĩa sĩ C n Giu c là khúc caề ồ ạ ồ ằ ế ầ ộ
c a nh ng ngủ ữ ười th t th nh ng v n hiên ngang. Hãy phân tích và ch ng minh ýấ ế ư ẫ ứ
ki n trênế
Bài làm:
Nguy n Đình Chi u đễ ể ược bi t đ n không ch là m t nhà Nho ti t tháo mà còn là m t nhàế ế ỉ ộ ế ộ
th v i tinh th n yêu nơ ớ ầ ước n ng nàn. B i v y, đau đ n trồ ở ậ ớ ước c nh các nghĩa sĩ hi sinhả thân mình vì đ t nấ ước, nhà th đã sáng tác "Văn t nghĩa sĩ C n Giu c" đ bày t n i xótơ ế ầ ộ ể ỏ ỗ
thương v i h Nh n xét v tác ph m, đ ng chí Ph m Văn Đ ng cho r ng: Bài th làớ ọ ậ ề ẩ ồ ạ ồ ằ ơ khúc ca c a nh ng ngủ ữ ười th t th nh ng v n hiên ngang.ấ ế ư ẫ
Văn t nghĩa sĩ C n Giu c đế ầ ộ ược sáng tác trong hoàn c nh vô cùng đau thả ương. Cu cộ kháng chi n ch ng Pháp bùng n , đêm r m tháng 11 năm Tân D u, nhi u ngế ố ổ ằ ậ ề ười nông dân
đã t p kích đ n gi c C n Giu c. Cu c kh i nghĩa đã gi t đậ ồ ặ ở ầ ộ ộ ở ế ược m t tên quan hai c aộ ủ Pháp và chi vi n nh ng l i b d p t t đ m máu khi n cho 20 nghĩa sĩ hi sinh. Bài văn tệ ư ạ ị ậ ắ ẫ ế ế
được đ c trong bu i l truy đi u nh ng ngọ ổ ễ ệ ữ ười nghĩa sĩ, khi n ai ai cũng không kh i c mế ỏ ả
th y xót xa.ấ
Trước tiên, nh ng ngở ữ ười nghĩa sĩ y ngấ ườ ọi đ c th y đấ ượ ược t ng đài s ng s ng hiênừ ữ ngang c a tinh th n qu c m không ng H v n xu t thân là nh ng ngủ ầ ả ả ờ ọ ố ấ ữ ười nông dân áo
v i và hoàn toàn xa l v i công vi c c a ngả ạ ớ ệ ủ ười lính:
"Cui cút làm ăn, toan lo nghèo khó
Ch a quen cung ng a, đâu t i tr ư ự ớ ườ ng nhung; ch bi t ru ng trâu, trong làng b " ỉ ế ộ ở ộ
V y mà, khi nghe ti ng "súng gi c đ t r n", h căm thù chúng sâu s c "trông tin quan nhậ ế ặ ấ ề ọ ắ ư
tr i h n trông m a", "ghét thói m i nh nhà nông ghét c ". n dờ ạ ư ọ ư ỏ Ẩ ưới cách nói kh u ngẩ ữ
c a ngủ ười nông dân y là nh n th c sâu s c v ch quy n dân t c, đ r i h lâm tr nấ ậ ứ ắ ề ủ ề ộ ể ồ ọ ậ
v i manh áo v i làm đ ng còn l m lem bùn đ t: "Ngoài c t có m t manh áo v i", "trongớ ả ồ ấ ấ ậ ộ ả tay c m m t ng n t m vông". Đ i l p v i nh ng trang thi t b hi n đ i, quân lính chuyênầ ộ ọ ầ ố ậ ớ ữ ế ị ệ ạ nghi p c a k thù là võ trang thô s , s sài c a nh ng ngệ ủ ẻ ơ ơ ủ ữ ười nghĩa sĩ. H ra tr n ch cóọ ậ ỉ
t m lòng và tinh th n dũng c m vô song, nh ng h chi n đ u b ng t t c nh ng gì h cóấ ầ ả ư ọ ế ấ ằ ấ ả ữ ọ
v i khí th ngùn ng t: "H a mai đánh b ng r m con cúi, cũng đ t xong nhà d y đ o kia;ớ ế ụ ỏ ằ ơ ố ạ ạ
gươm đeo dùng b ng lằ ưỡi dao phay, cũng chém r t đ u quan hai n ", "Chi nh c quanớ ầ ọ ọ
Trang 2qu n gióng tr ng kì, tr ng gi c, đ p rào lả ố ố ụ ạ ướ ớt t i, coi gi c cũng nh không; nào s th ngặ ư ợ ằ Tây b n đ n nh đ n to, xô c a xông vào, li u mình nh ch ng có". Nh ng đ ng tắ ạ ỏ ạ ử ề ư ẳ ữ ộ ừ
m nh nh "đ p rào lạ ư ạ ướ ớt t i", "xô c a xông vào, li u mình nh ch ng có", "k đâm ngang,ử ề ư ẳ ẻ
người chém ngược" đã miêu t s quy t li t , d d i c a tr n đ u cùng v i nh ng hànhả ự ế ệ ữ ộ ủ ậ ấ ớ ữ
đ ng quy t đoán c a nghĩa sĩ C n Giu c. K t qu là, h đã làm nên chi n th ng to l n,ộ ế ủ ầ ộ ế ả ọ ế ắ ớ
uy hi p khi n k thù lo s : "mã tà ma ní h n kinh, b n hè trế ế ẻ ợ ồ ọ ước, lũ ó sau, tr i k tàu s tố ệ ắ tàu đ ng súng n ".ồ ổ
Qua ngòi bút c a Nguy n Đình Chi u, ngủ ễ ể ười nông dân được ca ng i v i nh ng chi nợ ớ ữ ế công hi n hách, nh ng nhà th cũng không th tránh để ư ơ ể ược c m xúc đau lòng: "Đoái sôngả
C n Giu c: C cây m y d m s u giăng; Nhìn ch Trầ ộ ỏ ấ ặ ầ ợ ường Bình già tr hai hàng l y nh ".ẻ ụ ỏ
N i xót xa y càng tăng thêm g p b i v i n i b t h nh c a nh ng gia đình đang đánh m tỗ ấ ấ ộ ớ ỗ ấ ạ ủ ữ ấ
tr c t duy nh t: "Đau đ n b y! M già ng i khóc tr , ng n đèn khuya leo lét trong l u;ụ ộ ấ ớ ấ ẹ ồ ẻ ọ ề não nùng thay! V y u ch y tìm ch ng, c n bóng x d t d trợ ế ạ ồ ơ ế ậ ờ ước ngõ"
Càng th m thía ngh ch c nh éo le c a nh ng ngấ ị ả ủ ữ ười nghĩa sĩ bao nhiêu, Nguy n Đìnhễ Chi u l i càng đ cao, ca ng i công lao c a h , đ r i hình tể ạ ề ợ ủ ọ ể ồ ượng người nghĩa sĩ hi n lênệ vĩnh vi n hóa, b t t hóa. H hiên ngang không ch trong chi n đ u, mà ngay c khi th tễ ấ ử ọ ỉ ế ấ ả ấ
th , h ta v n th y t m vóc hùng hũng, l n lao: "Thà thác mà đ ng câu đ ch khái, vế ở ọ ẫ ấ ầ ớ ặ ị ề theo t ph cũng vinh; h n còn mà ch u ch đ u Tây, v i man di r t kh ", "S ng đánhổ ụ ơ ị ữ ầ ở ớ ấ ổ ố
gi c, thác cũng đánh gi c, linh h n theo giúp c bình, muôn ki p nguy n đặ ặ ồ ơ ế ệ ược tr thù kia;ả
s ng th vua, thác cũng th vua, l i d d y đã rành rành, m t ch m đ đ n công đó".ố ờ ờ ờ ụ ạ ộ ữ ấ ủ ề
V đ p bi tráng v i lí tẻ ẹ ớ ưởng và lòng trung hi u c a nh ng ngế ủ ữ ười nông dân áo v i y đã,ả ấ đang và s trẽ ường t n mãi mãi v i th i gian, nh m t chân lí không th thay đ i. Bài thồ ớ ờ ư ộ ể ổ ơ
vì th đau thế ương nh ng cũng tr nên hào hùng h n bao gi h t. ư ở ơ ờ ế
Th t v y, l i nh n xét c a đ ng chí Ph m văn Đ ng v nh ng ngậ ậ ờ ậ ủ ồ ạ ồ ề ữ ười nghĩa sĩ qu th cả ự
r t chính xác. Tuy r ng cu c chi n c a h b d p t t nh ng vấ ằ ộ ế ủ ọ ị ậ ắ ư ượt lên t t c , v hiênấ ả ẻ ngang oai hùng c a h s luôn s ng mãi v i th i gian. Tủ ọ ẽ ố ớ ờ ượng đài bi tráng y s vĩnh vi nấ ẽ ễ hóa, b t t hóa cùng v i nhân dân, dân t c.ấ ử ớ ộ