Phương pháp nghiên cứu khoa học

• Đối tượng khảo sát là một bộ phận đủ đại diện của khách thể nghiên cứu được người nghiên cứu lựa chọn để xem xét.. • Mẫu là gì?Trong nghiên cứu, không thể quan sát hết toàn bộ các phần

Lập giả thuyết

Xác định biến

Bố trí thí nghiệm

Các bước trong nghiên cứu thực nghiệm

Thu thập số liệu

Thí dụ: Nghiên cứu tổng hợp Biodiesel từ mỡ cá Basa bằng phương pháp khuấy gia nhiệt thông thường.

% KOH Hiệu suất Biodiesel (%) Tỷ trọng ở 30 ° C

C2H5OH, % Hiệu suất Biodiesel (%) Tỷ trọng ở 30 ° C

Xây dựng khung mẫu

Thao tác lấy mẫu và bảo quản mẫu

Tiến hành thí nghiệm (thao tác phân tích mẫu)

Bố trí thí nghiệm

Thu thập số liệu, xử

lý số liệu

Xây dựng khung mẫu

Để xây dựng khung mẫu, cần xác định đối tượng khảo sát, phương pháp lấy mẫu, và cỡ mẫu

• Đối tượng nghiên cứu: là bản chất của sự vật hay hiện tượng cần xem xét và làm rõ trong nhiệm vụ nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: là hệ thống sự vật tồn tại khách quan trong các mối liên hệ mà người nghiên cứu cần khám phá

• Đối tượng khảo sát là một bộ phận đủ đại diện của khách thể nghiên cứu được người nghiên cứu lựa chọn để xem xét.

• Ví dụ: đối tượng khảo sát ở thí nghiệm kể đến đầu buổi học là dầu ….

Đối tượng khảo sát

• Mẫu là gì?

Trong nghiên cứu, không thể quan sát hết toàn bộ các phần tử trong đối tượng khảo sát, mà chỉ chọn một số lượng đủ để đại diện hay còn gọi là mẫu thí nghiệm

Xác định cỡ mẫu

• Mục đích của việc xác định cỡ mẫu là để giảm đi công lao động và chi phí làm thí nghiệm và điều quan trọng là chọn cỡ mẫu như thế nào mà không làm mất đi các đặc tính của mẫu và độ tin cậy của số liệu đại diện cho quần thể

• Thí dụ: Một người nghiên cứu muốn đánh giá hàm lượng trung bình của phosphorus trong một ao hồ Một nghiên cứu trong nhiều năm trườc đây có một độ lệch chuẩn quần thể σ có giá trị là 1,5 gram/lít Bao nhiêu mẫu nước sẽ được lấy để đo hàm lượng phosphorus chính xác mà 95% mẫu có có sai số không vượt quá 0,1 gram.

• n = * = 9,3

• => cần lấy 10 mẫu nước

•  

Độ lệch chuẩn là gì?

• Độ lệch chuẩn, hay độ lệch tiêu chuẩn (Standard Deviation) là một đại lượng thống kê mô tả dùng để đo mức độ phân tán của một tập dữ liệu đã được lập thành bảng tần số

• Ý nghĩa: cho thấy sự chênh lệch về giá trị của từng thời điểm đánh giá so với giá trị trung bình

• Theo qui luật, nếu như cỡ mẫu n < 30, chúng ta có thể tính σ từ độ lệch chuẩn mẫu theo công thức Ngoài ra chúng ta củng có thể tính σ từ những quần thể tương tự hoặc từ cuộc thử nghiệm thí điểm

• Cách tính?

Sai số biên là gì?

• Sai số biên (The margin of error) d thể hiện sự khác nhau giữa trung bình mẫu quan sát và giá trị trung bình của quần thể đối tượng khảo sát

Công thức tính số mẫu, khi không có thông tin về nghiên cứu nào tương tự trước đó, phải thí điểm một số mẫu

trước khi đi vào nghiên cứu

• n =

Trong đó:

n: số mẫu cần lấy

: Phương sai mẫu lấy thử

X: Trung bình mẫu lấy thử

: sai số cho phép của chỉ tiêu nghiên cứu

•  

Phương pháp

lấy mẫu

Chọn mẫu không xác suất

là cách lấy mẫu trong đó các phần tử của mẫu được chọn không có xác suất lựa chọn giống nhau

chọn mẫu xác suất

là cách lấy mẫu trong đó việc chọn các phẩn tử của mẫu sao cho mỗi phần tử

có cơ hội lựa chọn như nhau

Phương pháp lấy mẫu

Phương pháp chọn mẫu không có xác suất thường có độ tin cậy thấp không có cơ sở thống kê trong việc chọn mẫu

Ví dụ Các đơn vị mẫu được chọn mà không có sự thiết kế rõ rà, theo kinh nghiệm chủ quan của người lấy mẫu (thí dụ: chọn 50 người đầu tiên đến vào buổi sáng)

Phương pháp lấy mẫu

• Trong chọn mẫu có xác suất, để tối ưu hóa mức độ chính xác, người nghiên cứu thường sử dụng

phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên

Phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên

- Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản

Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản

Chọn sao cho các phần tử đều có xác xuất được chọn bằng nhau.

• Thí dụ: Một trường học có 1.000 sinh viên, người nghiên cứu muốn chọn ra 100 sinh viên để nghiên cứu về tình trạng sức khỏe trong số 1.000 sinh viên Theo cách chọn mẫu đơn giản thì chỉ cần viết tên 1.000 sinh viên vào trong mẫu giấy nhỏ, sau đó bỏ tất cả vào trong một cái thùng và rồi rút ngẫu nhiên ra 100 mẫu giấy

Chọn mẫu phân lớp

• Thí dụ: khi nghiên cứu về mức độ giàu nghèo của một vùng nghiên cứu có 4 huyện (4 phân lớp), mỗi huyện có số hộ gia đình khác nhau được biết trong Bảng 3 Người nghiên cứu muốn thực hiện 200 cuộc phỏng vấn hộ gia đình trong vùng nghiên cứu, như vậy cỡ mẫu của mỗi huyện sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm trong Bảng 3 như sau:

Chọn mẫu hệ thống

Thí dụ: muốn nghiên cứu 1 thành viên trong mỗi nhóm có 10 cá thể, quần thể có 10 nhóm (tổng cá thể của quần thể là 100), đánh số cá thể từ 1-100 Gỉa sử chọn ngẫu nhiên một số trong khoảng từ 1-10 là 7 Số cá thể tiếp theo sẽ cộng thêm là 10 Như vậy các thành viên được chọn sẽ có số thứ tự

là 7, 17, 27, 37, 47,… 97

Chọn mẫu không gian

• Cách chọn mẫu như vậy thường gặp trong các nghiên cứu sinh học, địa chất, địa lý, thực phẩm, hóa dầu…

• Lấy mẫu theo sự phân bố này yêu cầu có sự giống nhau về không gian qua các phương pháp ngẫu nhiên, hệ thống và phân lớp

Thao tác lấy mẫu và bảo quản mẫu

• Sinh viên trình bày