Ong gia va bien ca (12 moi)

III-Hướng dẫn khám phá chi tiết của đoạn trích :Học sinh dựa vào sách GK , hướng dẫn học bài , trả lời các câu hỏi sau : Hình tượng vẻ đẹp của cá kiếm được tác giả miêu tả như thế nào?.

Tiết : 82-83

(Trích)

Nội dung bài học : Gồm ba phần

1-Tìm hiểu vài nét chính về tác giả, tác phẩm.

2-Cảm nhận vẻ đẹp của ông lão ngư phủ

và vẻ đẹp của cá kiếm.(Kì phùng địch thủ)

3-Nghệ thuật văn xuôi độc đáo, giản dị và chân thật, thể hiện nguyên lí “Tảng băng trôi”.

I-Đọc- tìm hiểu chung :

1-Học sinh đọc tiểu dẫn 2- Giáo viên chia nhóm để thảo luận

và biển cả” ?

Nhóm 3:

Vì sao nói : “Tác phẩm nghệ thuật như tảng băng trôi”

?

Nhóm 4 :

Nội dung tác phẩm được rút ra từ nguyên lí “Tảng băng trôi” ?

Câu hỏi thảo luận

I-Tìm hiểu chung :

-1954 được trao giải

thưởng Nô-ben về văn học

1953 1954

Huy chương Pu-lit-dơ Huy chương giải Nô-ben

+Yêu nhiên nhiên hoang dại,thích phiêu lưu mạo hiểm+Đại chiến I,II ông làm phóng viên mặt trận, viết báo…

Lối sống giản dị của nhà văn

* Suốt cuộc đời ước mơ “viết một áng văn xuôi giản

dị và trung thực về con người”.

*-Tác phẩm tiêu biểu :

-Về tiểu thuyết :

+ Mặt trời vẫn mọc (1926) +Giã từ vũ khí (1929)

2-Tác phẩm : “Ông già và biển cả” (1952)

a-Tóm tắt truyện :

-Chuyện kể về ông lão Xan-ti-a-gô 74 tuổi, thường đánh cá ở vùng nhiệt lưu, Suốt tám mươi tư ngày liền không bắt được con cá nào…

-Thế rồi, một mình ra khơi, ông đi thật xa….

BUÔNG CÂU

ÔNG LÃO THẢ 4 DÂY CÂU

…Ngày thứ tám mươi lăm, có một con cá kiếm đã cắn câu

Ông già và con cá kiếm

Vào bờ

- Suốt ba ngày hai

đêm, lão phải vật

… Nhưng khi đưa được con cá vào bờ, nó chỉ còn lại một bộ xương khổng lồ

b-Nghệ thuật :

+ “Ông già và biển cả” có cốt truyện đơn giản, nhân vật ít,

ngôn từ không nhiều, lối viết giản dị, song phần chìm của nó rất lớn, gợi ra nhiều tầng nghĩa

+ Nhà văn không công khai phát ngôn ý tưởng của mình , mà tạo ra nhiều “khoảng trống”, xây dựng hình tượng để người đọc tự suy ngẫm, tự phẩm bình và rút ra nhận xét

 Đó là biểu hiện của nguyên lí sáng tác do nhà văn đề ra: Tác phẩm nghệ thuật như một “tảng băng trôi” nó gồm 1

phần nổi và 7 phần chìm (phần chìm chính là cái đích nhà

văn hướng tới)

Tảng băng trôi (1phần nổi, 7 phần chìm)

c-Nội dung tư tưởng tác phẩm :

-“Ông già và biển cả” thể hiện một nội

+Miêu tả cuộc hành trình của ông lão Xan-ti-a-gô, đuổi theo một khát vọng lớn lao, đẹp nhất ở đời

+Hành trình nhọc nhằn và dũng cảm của người lao động trong một xã hội vô tình

+Thể nghiệm về thành công và thất bại của người nghệ sĩ đơn độc khi theo đuổi ước mơ sáng tạo …

+Mối liên hệ giữa con người với thiên nhiên

II-Tìm hiểu đoạn trích :

+Dựa vào Sgk hãy cho biết vị trí của đoạn trích ?

+Đoạn trích kể lại sự việc gì ? +Đoạn trích có thể chia làm mấy phần ? ý chính của mỗi phần ?

II-Đoạn trích :

• 1-Vị trí đoạn trích:

• 2-Tóm tắt đọan trích:

được con cá kiếm

• 3-Bố cục :

• Phần 1 : “Từ đầu…bồng bềnh theo sóng”: Diễn biến cuộc chinh phục con cá kiếm của ông lão

• Phần 2 : “còn lại”: Hành trình trở về của ông lão.

III-Hướng dẫn khám phá chi tiết của đoạn trích :

Học sinh dựa vào sách GK , hướng dẫn học bài , trả lời các câu hỏi sau :

Hình tượng vẻ đẹp của cá kiếm được tác giả miêu tả như thế nào ?

+Qua các vòng lượn ?Qua cảm nhận của ông lão?Qua cuộc đấu trí chinh phục của ông lão ?Qua cái chết cá kiếm ? Qua thái độ của ông lão đối với

cá kiếm ?

III-Hướng dẫn khám phá chi tiết

1-Hình tượng vẻ đẹp của cá kiếm :

a-Vẻ đẹp cá kiếm qua các vòng lượn :

-Mặt trời mọc lần thứ ba, con cá bắt đầu lượn vòng

-Hình ảnh của những vòng lượn được lặp đi lặp lại nhiều lần:

“Vòng tròn lớn” ; “Con cá đã quay tròn, nhưng con cá chậm rãi lượn vòng” “vòng tròn hẹp dần”

Những cố gắng cuối cùng nhưng hết sức mãnh liệt của con cá, tìm cách thoát khỏi sợi dây câu của ông lão

Thị giác Xúc giác

-Qua những vòng lượn của

con cá

+Vòng tròn lớn (xa)Vòng

tròn nhỏ dần (gần)

-Áp lực của sợi dây, rất nặng

-Sự vùng vẫy của con cá.

-Cảm giác đau đớn nơi bàn

-Thân hình và cái đuôi được đặc tả sự đồ sộ to lớn

nhìn thấy trực tiếp con mồi

Vẻ đẹp dũng mãnh và mạnh mẽ của con cá được cảm nhận từ gián tiếp đến trực tiếp (từ xúc giác đến thị giác), từ xa đến gần, cảm nhận từng bộ phận đến toàn thể.

-Con cá mang vẻ đẹp biểu tượng của thiên nhiên : tính chất kiêu hùng, kì vĩ

Cảm nhận của ông lão b-Vẻ đẹp của cá kiếm qua cảm nhận của ông lão :

Ông lão Xan-ti-a-gô Con cá kiếm

Sự đấu trí của ông lão với cá kiếm

Ca ngợi sự kiên cường, dũng cảm của ông lão ngư phủ lành nghề, dày dạn kinh nghiệm, đồng thời đối thủ của ông con cá cũng rất kiên cường chẳng kém

b-Vẻ đẹp của cá kiếm qua cuộc đấu trí của ông lão với con cá:

-Khi bị cắn câu,con cá bắt đầu bơi

lượn vòng tròn.

-Khi con cá lồng lộn kéo thuyền đi,

cố tìm cách thoát khỏi sự bủa vây

của ông lão.

-Khi bắt đầu thấm mệt, nó bắt đầu

bơi chậm rãi, nhưng vẫn cố gắng

tìm cách thoát khỏi sợi dây

-Khi bị lao đâm dường như nó

không chấp nhận cái chết, nhưng

-Ông lão dùng lao, dồn lực đâm con

cá , và cuối cùng cũng giết được nó

c-Vẻ đẹp của cá kiếm trước khi chết :

Sau khi bắt được con cá Trước khi bắt được con cá.

Những lời độc thoại của ông lão

Qua những lời độc thoại của ông lão, ta nhận thấy : quan

hệ giữa ông lão và con cá kiếm rất phức tạp

+Người đi săn và con mồi (người đi câu với con cá được câu)

+Quan hệ giữa hai kì phùng địch thủ (cân tài ,cân sức )

+Quan hệ giữa hai người bạn, cảm thông chia sẻ

+Quan hệ ứng xử giữa con người và môi trường

d- Thái độ của ông lão đối với con cá kiếm :

Quyết tâm bắt bằng được con cá

Lão nói: Mình phải dốc hết sức…

Lão nói : Phải cố gắng cầm cự…

tao sẽ tóm mày nơi vòng lượn.

Lão nói : -Ta là lão già mệt mệt mỏi Nhưng ta đã giết con cá này người anh em của ta …

Sự cảm thông đối với con cá

 Vẻ đẹp của cá kiếm được nhìn ở nhiều góc độ khác nhau:

Vẻ đẹp của ông lão được thể hiện qua những chi tiết và hình ảnh nào ?

+Cách chinh phục con cá ?+Thái độ đối với cá kiếm ?

2-Hình tượng của ông lão :

Ông lão đã chiến thắng cá kiếm

Niềm tin, ý chí và nghị lực Tay nghề điêu luyện, nhiều

kinh nghiệm

Ông luôn tin vào bản thân “hãy giữ

Cho đầu luôn tỉnh táo”,trí tuệ

Dù thiếu thốn khó khăn nơi biển

cả : ăn tôm sống, cá sống, uống

từng ngụm nước dè sẻn, bàn tay

của ông đã bị sợi dây cắt nát…

Cách chinh phục con cá qua các vòng lượn của nó, ông cảm nhận qua xúc giác,thị giác để cuối cùng

ra đòn quyết định để đánh bại nó.

Cuộc chiến giữa ông lão và con cá kiếm là cuộc chiến của hai đối thủ được

xem là “Kì phùng địch thủ”.Từ đó, khẳng định vẻ đẹp của ông lão và cá kiếm.

a-Vẻ đẹp trí tuệ, sức mạnh của con người trước thiên nhiên:

b-Vẻ đẹp của con người trước thách thức tiềm

ẩn của tự nhiên:

+ “…Bắt được con cá lão cứ nghĩ là chỉ có trong giấc mơ,

nhưng khi thấy con cá tung mình lên khỏi mặt nước, lơ lửng bất động trong không trung trước lúc rơi xuống thì lão chắc chắn nó

Tác giả miêu tả vẻ đẹp cá kiếm , cũng nhằm đề cao vẻ đẹp của con người

Chứng minh đoạn trích biểu hiện

rõ nhất nguyên lí sáng tác : tác

phẩm nghệ thuật như “tảng

băng trôi”?

3-Nghệ thuật :

3-Nghệ thuật của đoạn trích:

a-Ngôn ngữ : Ngôn ngữ có sự kết hợp giữa người dẫn chuyện và ngôn ngữ

trực tiếp của nhân vật : Độc thoại nội tâm và đối thoại hướng đến cá kiếm

+Lão nghĩ : (độc thoại nội tâm ) 24 lần , trước khi giết cá kiếm là 15 lần, sau khi giết cá kiếm 9 lần tâm trạng, và những suy nghĩ của ông lão

+Lão nói lớn (18 lần) kể cả lần lão hứa  ngôn từ đối thoại (thực chất nó là lời độc thoại), ông lão phân thân như nói với chính mình, để tìm nguồn động viên, vượt qua thử thách, gian nan…

b-Văn tả kết hợp với kể, tạo ra nhiều “khoảng trống” :

+Ví dụ khi tả sợi dây câu : “…Thế rồi sợi dây câu thoát đi mất […]có thể hiểu thêm là : Lão sợ sợi dây đứt nên buông dây ra…

+Hay là : “ con cá là vận may của ta ” ta hiểu thêm là : “…ông lão đã vượt qua được vận rủi ” thể hiện hàm súc, ngắn gọn Giúp người đọc như trực tiếp chứng kiến sự việc, và bình luận về tác phẩm.

c-Xây dựng biểu tượng: đối lập, tương đồng rất độc đáo.(cá kiếm và ông

lão )

tác : tác phẩm nghệ thuật như một “ tảng băng trôi ”.

4-Kết luận :

- Đoạn văn tiêu biểu cho cách viết độc đáo của Hê-minh-uê, luôn đặt con người đơn độc trước những thử thách , vượt qua thử thách, vượt qua giới hạn của chính mình để vươn tới đạt những

- Hai hình tượng ông lão và con cá kiếm đều gợi

ra nhiều tầng nghĩa cho tác phẩm : đoạn văn tiêu biểu cho lối viết của nhà văn, coi tác phẩm nghệ thuật như một tảng băng trôi.

III-Chủ đề :

• Thông qua hình tượng ông lão quật

cường , chiến thắng con cá kiếm bằng kĩ năng và tay nghề điêu luyện, tác giả gửi gắm niềm tin lớn lao vào con người

Trong bất kì hoàn cảnh nào “Con người có thể bị huỷ diệt nhưng không thể bị đánh bại”.

V-Luyện tập và củng cố:

Tại sao có thể đánh giá văn bản vừa học tiêu biểu cho nguyên lí “Tảng băng trôi” của Hê- minh-uê ?

Chọn các câu sau :

A-Kết hợp ngôn ngữ kể và tả.

B-Miêu tả đối thoại và độc thoại nội tâm.

C-Lối viết đơn giản, dung dị hai hình tượng ông lão và cá kiếm nhiều tầng nghĩa.

D-Cả A-B-C.