LANG KINH 11

Kiểm tra bài cũ Câu 3:Chiếu một tia sáng từ môi trường trong suôt có chiết suất n 1 đến môi trường trong suốt có chiết suất có chiết suất n 2 , góc tới là i 1 , góc giới hạn phản xạ

CH ƯƠ NGVII

Kiểm tra bài cũ

 Câu 1: Phát biểu nào sau đây là Sai:

 A.Hiện tượng khúcxạ ánh sáng là hiện tượng tia

sáng bị đổi phương đột ngột khi truyền qua mặt phân cách của hai môi trường trong suốt

 B Góc khúc xạ và góc tới tỉ lệ với nhau

 C Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở về

phía bên kia pháp tuyến so với tia tới

 D Tia khúc xạ và tia tới ở trong hai môi trường

khác nhau

Đáp án câu 1

B

Kiểm tra bài cũ

 Câu 2: Chọn câu trả lời đúng: Trong hiện tượng

 C Nếu môi trường khúc xạ chiết quang

hơn môi trường tới thì góc khúc xạ lớn

hơn góc tới

 D.Câu A và C đều đúng

Đáp án câu 2

A

Kiểm tra bài cũ

 Câu 3:Chiếu một tia sáng từ môi trường

trong suôt có chiết suất n 1 đến môi trường

trong suốt có chiết suất có chiết suất n 2 ,

góc tới là i 1 , góc giới hạn phản xạ toàn

phần là i gh Điều kiện để có tia sáng phản

xạ toàn phần là

B

TIEÁT 55

1.Cấu tạo của lăng kính

 Lăng kính là một khối chất trong suốt,đồng chất,được giới hạn bởi hai mặt phẳng không song song

A

BC

1 Cấu tạo của lăng kính

 Hai mặt phẳng giới hạn ở trên được gọi là hai mặt bên (ABB’A’ và ACC’A’) của lăng kính

1 Cấu tạo của lăng kính

 Giao tuyến của hai mặt bên gọi là cạnh (AA ’ )

 Mặt đối diện với cạnh là đáy của lăng kính

 Tiết diện vuông góc với cạnh của lăng kính gọi là tiết diện

chính(A 1 B 1 C 1 )

 Góc nhị diện giữa hai mặt bên gọi là góc chiết quang (A) hay góc ở đỉnh

1.Cấu tạo của lăng kính

 Chỉ xét những tia sáng khi đi qua lăng kính nằm trong cùng một tiết diện thẳng

 gọi là chiết suất tỉ đối của chất làm lăng kính đối với môi trường đặt lăng kính

II Đường đi của tia sáng qua lăng kính

Qua hai lần khúc xạ tia ló bị lệch về phía đáy của lăng kính

so với tia tới

Nhận xét về đường

đi của tia sáng qua lăng kính ?

Xét một lăng kính có chiết suất n đặt trong không khí Chiếu một chùm tia sáng hẹp đơn sắc SI 1 nằm trong một tiết diện

thẳng ABC của lăng kính từ không khí vào mặt bên AB, xét trường hợp có khúc xạ

SI1: tia tới, I2R: tia ló ,i1 : góc tới, i2 : góc ló

II Đường đi của tia sáng qua lăng kính

 Góc giữa phương của tia tới và phương của tia ló gọi là góc lệch(D)

i2

r2

r1D

1.Trường hợp tổng quát

3.Công thức lăng kính

Trường hợp i 1 nhỏ và A nhỏ(<10 0 ) coi các góc gần bằng sin của chúng , ta có các công thức gần đúng

i1

i2

r2

r1D

2.Trường hợp góc nhỏ

A

IV.Góc lệch cực tiểu

b.Nhận xét:Khi góc tới thay đổi thì góc lệch cũng thay đổi và qua một giá trị cực tiểu(gọi là góc cực tiểu),Kí hiệu là Dm

A

R S

D min

i1

r1

IV.Góc lệch cực tiểu

2.Kết luận: Góc lệch D có giá trị cực tiểu D min khi góc ló bằng góc tới (i 1 = i 2 ) Khi đó , tia ló và tia tới nằm đối xứng với nhau qua đường phân giác của góc chiết quang

A

R S

Dmin

4.Góc lệch cực tiểu

 Từ các công thức lăng kính , ta có :

Dmin

2

A

5.Lăng kính phản xạ toàn phần

B

45 0

4.Góc lệch cực tiểu

 Suy ra

n.Tính chất này là một đặc trưng quan trọng của lăng kính

 Đo được Dmin và A , từ trên ta sẽ tính được n là

nguyên tắc đo chiết suất các chất rắn và chất lỏng bằng giác kế

2

sin 2

sin D m + A = n A

Bài tập củng cố

 Bài 1: Chọn câu trả lời đúng: Lăng kính

có góc chiết quang A = 60 0 , Chiết suất n

= Góc lệch D đạt giá trị cực tiểu

khi gocù tới i có giá trị

A

2

Bài tập củng cố

 Bài 2: Chọn câu trả lời đúng: Lăng kính

có góc chiết quang A = 30 0 , Chiết suất n

= ở trong không khí Tia sáng tới

mặt thứ nhất với góc tới i Không có tia

ló ở mặt thứ hai khi

D

2

Bài tập sách giáo khoa

Bài 3/132

Cho một lăng kính có góc chiết quang A =600 và chiết suất n = .Chiếu một tia sáng nằm trong một tiết diện thẳng của lăng kính , vào mặt bên của lăng

kính dưới góc tới i1 = 450

a.Tính góc lệch của tia sáng

b.Nếu ta tăng hay giảm góc tới một vài độ thì góc lệch sẽ thay đổi như thế nào?

2

3

Bài tập sách giáo khoa

Bài 4/132

Cho một lăng kính có chiết suất n = và có tiết diện thẳng là một tam giác đều.Chiếu một tia sáng nằm trong một tiết diện thẳng của lăng kính , vào mặt

bên của nó

a.Tính góc tới và góc lệch của tia sáng ứng với

trường hợp góc lệch là cực tiểu

b.Vẽ tiếp đường đi của tia sáng trong trường hợp tia tới vuông góc với mặt bên của lăng kính3

3

Bài tập sách giáo khoa

Bài 5/132

Cho một lăng kính có dạng nêm , góc chiết quang là

60 ( coi là góc nhỏ) và chiết suất là n = 1,6.Chiếu một tia sáng vào mặt bên dưới góc tới rất nhỏ Tìm biểu thức và tính giá trị của góc lệch của tia ló

3