bài giảng lăng kính 11 nâng cao

cntt bài giảng lăng kính 11 nâng cao

GV: NGUYỄN ĐỨC THÁI

Các em hãy quan sát các ảnh dưới đây và cho biết nó có

liên quan tới dụng cụ quang học có tên gọi là gì?

Bài 47:

A là góc chiết quang

n là chiết suất của chất làm lăng kính

I Cấu tạo của lăng kính.

Mặt đáy Tam giác ABC là tiết diện thẳng của lăng kính.

M ặt

b ên Cạnh của lăng kính.

Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất được giới hạn bởi hai mặt phẳng không song song.

II ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH

Tại I : Vẽ tia tới SI hợp với

pháp tuyến của mặt phân cách

AB một góc i Vì sin i = n sin r

→ Tính được góc khúc xạ r → Vẽ

tia khúc xạ IJ lệch về phía đáy

BC của lăng kính và gặp mặt

phẳng AC tại J

Tại J : Dựng pháp tuyến thu được góc

r’ (có thể tính bằng công thức ).Vì n sin

r’ = sin i’ → Tính được góc i’ → Vẽ tia ló

IR lại lệch thêm về phía đáy BC của

lăng kính

III Các công thức lăng kính.

sini = nsinr

H

(1) (2) (3) (4)

Cho một chùm tia sáng hẹp song song đi qua đỉnh của lăng kính như trên hình vẽ Phần chùm tia không đi qua lăng kính cho một vệt sáng K0 trên màn E Phần chùm tia đi qua lăng kính, bị lệch đi một góc là D, cho trên màn E một vệt sáng K

III BIẾN THIÊN CỦA GÓC LỆCH THEO GÓC TỚI

2) Nhận xét

Khi góc tới thay đổi thì góc lệnh cũng thay đổi và qua một giá trị cực tiểu (gọi là góc lệch cực tiểu), kí hiệu là Dm.

Khi tia sáng có góc lệch cực tiểu, đường đi tia sáng đối xứng qua mặt phân giác của góc ở đỉnh A

Gọi im : Góc tới ứng với độ lệch cực tiểu

Dm : Góc lệch cực tiểu

Khi tia sáng có góc lệch cực tiểu thì i’ = i = im

Và r’ = r = ½ A (góc có cạnh tương

ứng vuông góc)

Vậy Dm = 2 i –A Hay

IV BIẾN THIÊN CỦA GÓC LỆCH THEO GÓC TỚI

3) Công thức lăng kính khi tia sáng có góc lệch cực tiểu

III.Công dụng của lăng kính.

1 Máy quang phổ (lăng kính).

=1,5, tiết diện chính là một tam giác vuông cân

Do đó tia sáng bị phản xạ toàn phần tại J Tia phản xạ vuông góc với mặt góc vuông AC nên ló thẳng ra ngoài không khí.

20:25 17

Giải thích tương tự khi chiếu chùm tia tới vuông góc với mặt huyền BC và song song với nhau

⇒ Xuất hiện chùm tia phản xạ toàn phần tại hai mặt

BA và CA của góc vuông và ló ra khỏi mặt huyền BC

2 LĂNG KÍNH PHẢN XẠ TOÀN PHẦN

2.1) Thí nghiệm

d) Giải thích

B

C A

45o

B

C A

R

20:25 20

phần có tác dụng như

tiềm vọng …

Sơ đồ cấu tạo máy chụp ảnh Máy chụp ảnh

Lăng kính Lăng kính

Lăng kính

Bài 47:

2 Ứng dụng của lăng kính.

a Lăng kính phản xạ toàn phần.

Ống nhòm

2 Ứng dụng của lăng kính.

a Lăng kính phản xạ toàn phần.

Một lăng kính thuỷ tinh cĩ chiết suất n=1,41 Tiết diện thẳng của lăng kính là tam giác đều ABC Chiếu một tia sáng nằm trong mặt phẳng tiết diện, tới AB với gĩc tới i 1 = 45 o Xác định gĩc lĩ i 2

2 60 45

?

o o

n A i i

2

Þ Þ Þ

= Þ

Þ

o 1

o 1

o o

+Tại I,ta có: sini = nsinr

sin45 1 sinr = =

2

r = 30

Ta có: A = r + r

r = A - r = 60 -30 = 30 +Tại J,ta có: sini = nsinr sini = sin30

i = 45

CẦU VÒNG

Giải các bài tập: 5,6,7 SGK và bài tập

Xem trước bài thấu kính mỏng; ôn lại các khái niệm đã học ở lớp 9