NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH

NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI về sự PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH

CHƯƠNG TRÌNH NÂNG CAO NHẬN THỨC BÌNH ĐẲNG GIỚI VỀ SỰ PHÂN CÔNG

LAO ĐỘNG TRONG GIA ĐÌNH

1. Xác định vấn đề

1.1. Phân tích vấn đề

 Thực trạng vấn đề

• Trên thế giới

Theo CEDAW, hiện nay chưa có một nước nào thực hiện tất cả các điều khoản của Công ước một cách hoàn hảo Bằng chứng là ở tất cả các nước, dù đang phát triển, phụ nữ phải làm nhiều thời gian hơn nam giới Gánh nặng mà phụ nữ phải chịu trung bình từ các nước đang phát triển là 53% và các nước công nghiệp phát triển là 51% Song chỉ một nửa tổng số thời gian lao động của nam giới và nữ giới là thuộc về kinh

tế Nửa kia là lao động trong gia đình hoặc các hoạt động cộng đồng

mà trong đó hoạt động nội trợ thường phụ nữ phải đảm nhiệm Theo tính toán của các nước công nghiệp phát triển có khoảng 2/3 lao động phát triển được trả công, còn khoảng 1/3 lao động nam giới không được trả công; còn phụ nữ thì ngược lại Trong các nước phát triển hơn 3/4 nam giới là lao động trong thị trường vì thế họ có thu nhập cao hơn

và có những đóng góp đáng kể Trong đó phần lớn phụ nữ là lao động không được trả công, không được nhìn nhận Hơn nữa, lao động nam giới mang tính hợp tác cao hơn, lao động nữ giới được coi là độc diễn với những công việc nội trợ hoặc chăm sóc con cái Thu nhập của phụ

nữ tính theo lương cũng chỉ đạt 3/4 của nam giới

• Tại Việt Nam

Qua số liệu thống kê cho thấy, thu nhập giữa lao động nam và nữ chênh lệch rất lớn Trong tất cả các ngành nghề và lĩnh vực, thu nhập của nữ chỉ bằng 74,5% so với nam giới Trong một số ngành cụ thể, như nhóm ngành có chuyên môn kỹ thuật bậc trung bình, phụ nữ có thu nhập bằng 81,5% so với nam giới cùng trình độ, hoặc một số nghề

tỷ lệ nữ giới tham gia nhiều hơn những so về thu nhập lại ít hơn nam giới Phụ nữ vẫn chịu nhiều thiệt thòi, bất bình đẳng thể hiện qua mức lương thấp hơn, ít nắm giữ các vị trí lãnh đạo hơn so với nam giới

Dù các cấp ủy Đảng và chính quyền trong tỉnh ta rất quan tâm đến vấn đề bình đẳng giới, xem đây là một trong những mục tiêu xuyên suốt trong tiến trình phát triển của địa phương Vai trò, vị trí của người phụ nữ trong xã hội nói chung và gia đình nói riêng đã được nâng lên rất nhiều so với trước Tuy nhiên, xét về thực trạng vấn đề giới vẫn còn những bức xúc trong gia đình như: Phụ nữ vẫn phải làm những công việc nội trợ là chủ yếu; vẫn còn tư tưởng “trọng nam khinh nữ” trong quá trình sinh con, nuôi con, chăm sóc con cái, kế hoạch hóa gia đình; tình trạng bạo lực trong gia đình vẫn còn tồn tại và xảy ra ở một

số nơi…

• Tại thôn Phước Lâm, xã Đại Hồng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

Tư tưởng “trọng nam khinh nữ” ở các hộ gia đình vẫn còn Những người trụ cột trong gia đình vẫn là người đàn ông, đàn bà chỉ đảm nhiệm việc bếp núc, chăm sóc con cái mà quen rằng họ vẫn có quyền quyết định, có quyền tham gia những công việc như người đàn ông

Những người đàn ông luôn cản trở thành viên trong gia đình trong việc tham gia định đoạt tài sản thuộc sở hữu chung của hộ gia đình vì

lý do giới tính

Không cho phép hoặc cản trở thành viên trong gia đình tham gia

ý kiến vào việc sử dụng tài sản chung của gia đình, thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu khác của gia đình vì định kiến giới

Hạn chế người phụ nữ ra ngoài làm việc hoặc ép buộc họ bỏ đi công việc của mình vì lý do giới tính

 Phạm vi và đối tượng của vấn đề:

- Phạm vi của vấn đề:

+ Không gian: 1 thôn thuộc xã Đại Hồng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

+ Thời gian: Cả ngày chủ nhật (07/01/2018)

- Đối tượng:

+ Gồm 15 cặp vợ chồng mới cưới hoặc có con nhỏ từ 2 – 3 tuổi + Mối quan hệ giới trong việc phân công công việc giữa vợ và chồng trong gia đình

 Nhu cầu của 2 giới với vấn đề:

- Cả vợ và chồng đều có nghĩa vụ làm việc nhà, chăm sóc con cái, cùng tham gia lao động sản xuất

- Xóa bỏ phân biệt đối xử về giới;

- Tạo cơ hội như nhau cho nam và nữ trong phát triển kinh tế - xã hội và phát triển nguồn nhân lực, tiến tới bình đẳng giới giữa vợ và chồng

- Thiết lập, củng cố quan hệ hợp tác, hỗ trợ giữa vợ và chồng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và gia đình

- Vợ và chồng bình đẳng trong việc thành lập doanh nghiệp, tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý doanh nghiệp, bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin, nguồn vốn, thị trường và nguồn lao động

- Vợ và chồng bình đẳng với nhau trong quan hệ dân sự và các quan hệ khác liên quan đến hôn nhân và gia đình;

- Vợ và chồng có quyền, nghĩa vụ ngang nhau trong sở hữu tài sản chung, bình đẳng trong sử dụng nguồn thu nhập chung của vợ chồng

và quyết định các nguồn lực trong gia đình;

- Vợ và chồng bình đẳng với nhau trong việc bàn bạc, quyết định lựa chọn và sử dụng biện pháp kế hoạch hoá gia đình phù hợp; sử dụng thời gian nghỉ chăm sóc con ốm theo quy định của pháp luật;

- Các thành viên nam, nữ trong gia đình có trách nhiệm chia sẻ công việc gia đình

 Bối cảnh kinh tế xã hội

• Ảnh hưởng của xã hội đến vấn đề

- Gia đình là tế bào của xã hội, nó phản ánh tất cả những gì đang diễn ra ngoài xã hội, các mối quan hệ xã hội của con người đều bắt nguồn từ gia đình Trong tiến trình đổi mới đất nước, Việt Nam ta đang chịu sự tác động mạnh mẽ của những chuyển biến về kinh tế - xã hội ở trong nước và quá trình toàn cầu hóa thì mục tiêu của Đảng ta là tăng cường sự tham gia vào các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội của phụ

nữ nhằm nâng cao vai trò và vị thế của họ trong gia đình mói riêng và ngoài xã hội nói chung

- Quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước có nhiều biến đổi và gia đình cũng chịu sự tác động mạnh mẽ của sự chuyển biến đó, dẫn đến có sự chuyển đổi về cơ cấu xã hội cùng với đó là sự phân công công việc trong gia đình

• Ảnh hưởng của kinh tế đến vấn đề

- Trong điều kiện nước ta đang là nước đang phát triển về mọi mặt trong đó kinh tế nắm vai trò chủ yếu, thì quan hệ giới trong gia đình cũng có sự thay đổi, gia đình sẽ được củng cố và phát triển, đem lại hạnh phúc cho các thành viên của nó

- Gia đình hạnh phúc sẽ là nguồn dinh dưỡng cho sự ổn định của cộng đồng, phát triển hạnh phúc

- Gia đình có sự phân chia hợp lý sẽ tạo nên một nền kinh tế vững chắc hơn

1.2. Phân tích ứng dụng

 Chính sách và pháp luật hiện hành

Hiến pháp đầu tiên năm 1946 và Hiến pháp năm 1992 được sửa đổi bổ sung: “Lao động là quyền và nghĩa vụ của công dân Nhà nước

và xã hội có kế hoạch đào tạo ngày càng nhiều việc cho người lao động” (điều 55)

Bộ Lao động, điều 5: “Mọi người đều có quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm và nghề nghiệp, học nghề và nâng cao trình độ nghề nghiệp, không bị phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo Cấm ngược đãi người lao động, cấm cưỡng bức người lao động dưới bất kỳ hình thức nào.”

Nghị định 02/2001/NĐ-CP ngày 9/01/2001 quy định việc Dạy nghề: Học viên nữ không phải bồi thường học phí dạy nghề khi bị chấm dứt hợp đồng học nghề trong trường hợp có giấy chứng nhận của y tế cấp huyện trở lên về việc thực hiện hợp đồng học nghề sẽ bị ảnh hưởng xấu tới thai nhi, sau thời gian nghỉ thai, nếu có nguyện vọng và

đủ điều kiện thì tiếp tục theo học

 Các chương trình hoạt động

Đã có rất nhiều tác phẩm của nhiều tác giả nói lên rõ vai trò của người phụ nữ cũng như sự phân công lao động theo giới Các tác phẩm

đó cũng nhấn mạnh rõ người phụ nữ cũng có quyền tham gia mọi hoạt động như nam giới Điển hình các tác phẩm sau:

Tác phẩm: “Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của Nhà nước” (Engels, 1884) đã mô tả sự phân công lao động theo giới gắn liền với các kiểu hôn nhân và gia đình, các hình thức sở hữu tư liệu sản xuất khác nhau

“Vai trò phụ nữ trong phát triển kinh tế” (Boserup, 1970) đã xác định một cách có hệ thông và ở phạm vi thế giới sự phân công lao động giữa vợ và chồng trong nền kinh tế nông nghiệp

Vũ Tuấn Huy và Deborah S Carr với nghiên cứu: “Phân công lao động nội trợ trong gia đình” (2000) đã khẳng định sự bất bình đẳng trong phân công lao động nội trợ - nơi phụ nữ đảm nhận chủ yếu từ khi

có sự xuất hiện của sự phân công lao động theo giới đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này

Tuy nhiên mỗi công trình nghiên cứu, mỗi đề tài khoa học lại nghiên cứu ở mỗi khía cạnh khác nhau của vấn đề

Dựa vào các tác phẩm đó, nhiều chương trình chương trình được xuất hiện để tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các thành viên trong gia đình trong việc bình đẳng về giới, về vấn đề phân chia lao động trong gia đình

 Cơ quan thực hiện

- Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã

- Hội Liên hiệp Phụ nữ

- Các sở, ban, ngành, đoàn thể khác,

2. Thiết kế chương trình

2.1. Tính cấp thiết và hợp lý hóa vấn đề

Trong lịch sử phát triển xã hội, loài người đã biết đến chế độ mẫu

hệ, lúc đó quyền lực trong dòng tộc thuộc về người phụ nữ Xã hội phát triển, thay đổi, chế độ mẫu hệ dần dần bị thu hẹp lại và được thay thế bằng chế độ phụ hệ, từ đó quyền lực thuộc về nam giới Và trong sự phát triển, chính nhờ sự mạnh mẽ về thể chất, sự cứng rắn về tinh thần của người đàn ông đã góp phần củng cố cho địa vị thống trị của họ Người phụ nữ, với đặc điểm do tạo hóa sinh ra là có chức năng mang thai, sinh con và nuôi con bằng sữa mẹ Họ không có sự mạnh mẽ, cường tráng như đàn ông nên ở các giai đoạn đầu trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, khi mà sức mạnh về thể chất là điều kiện tiên quyết của sự tồn vong và phát triển, thì lẽ đương nhiên là phụ nữ

bị loại xuống hàng thứ hai Lúc này bình đẳng giới được đề cập đến trong các chương trình phát triển hợp tác song phương và đa phương giữa các quốc gia Sở dĩ cần phải thực hiện bình đẳng giới vì bình đẳng giới bảo đảm cho quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân của nam và nữ được thực hiện đầy đủ; đảm bảo không tồn tại bất cứ sự phân biệt đối xử trực tiếp hoặc gián tiếp nào đối với nam hoặc nữ tạo

nên sự không công bằng và làm hạn chế sự phát triển, sự đóng góp tích cực của nam, nữ vào quá trình phát triển; xoá bỏ khoảng cách giới thực tế trên tất cả các lĩnh vực; thúc đẩy quá trình phát triển bền vững kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo; giúp trẻ em gái và phụ nữ có địa

vị bình đẳng, có cơ hội và điều kiện tham gia học tập, bồi dưỡng đầy

đủ, tích luỹ kiến thức về mọi mặt như trẻ em trai và nam giới; phát huy hết tiềm năng và hưởng lợi từ thành quả của sự phát triển gia đình và đất nước Bình đẳng giới rất quan trọng và được cả xã hội quan tâm Một trong những khía cạnh nằm trong mối quan tâm ấy là sự phân công lao động theo giới trong các gia đình ở đô thị hiện nay

Và ngày nay, trong xã hội thì phụ nữ và nam giới có vị trí như nhau và có cơ hội như nhau để làm việc và phát triển, vấn đề giải phóng phụ nữ tăng cường sự tham chính của phụ nữ đã và đang gắn liền với vấn đề bình đẳng giới và được thực hiện bằng hành động thực tiễn chứ không chỉ dừng lại ở những khái niệm, ý tưởng trừu tượng hay những tuyên bố pháp lý

Trước kia phụ nữ thường bị trói buộc trong phạm vi gia đình với những tư tưởng "trọng nam khinh nữ", "nam nội nữ ngoại" nên cơ hội cho phụ nữ tham gia các hoạt động xã hội nói chung và hoạt động lãnh đạo quản lý nói riêng hầu như là không có Nâng cao vị thế, vai trò phụ

nữ, tạo điều kiện cho họ tham gia vào hoạt động chính trị, vào công tác lãnh đạo quản lý là vấn đề hết sức cần thiết cho sự phát triển xã hội, góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Trong lịch sử phát triển xã hội loài người, bất kỳ sự phân biệt đối

xử nào về giới cũng đều cản trở sự phát triển bền vững, tạo nên xung đột xã hội Vì vậy, vấn đề bình đẳng giới mang ý nghĩa hết sức sâu sắc

về cả kinh tế, văn hoá, chính trị Một trong những chỉ tiêu quan trọng

mà Liên hiệp Quốc đã khuyến nghị các quốc gia phải đạt dược trong tương lai là: đảm bảo không ít hơn 30% phụ nữ ở các cương vị hoạch

định và giải quyết các chính sách và chủ trương Phụ nữ Việt Nam đã

có nhiều đóng góp không nhỏ vào sự nghiệp phát triển đất nước Tuy nhiên vị thế và vai trò của họ vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và đóng góp của họ Trong quá trình tham gia công tác lãnh đạo quản lý, phụ nữ ngày càng có nhiều thuận lợi, song cũng khá nhiều rào cản ảnh hưởng tới con đường lãnh đạo của họ mà bao trùm là định kiến giới về năng lực, từ phía gia đình, Chính sách xã hội và những phong tục lạc hậu, kéo theo những bất cập khác khi họ tiếp cận hay tham gia công tác lãnh đạo quản lý Vì thế để phụ nữ tự tin trên con đường lãnh đạo quản lý cùng nam giới, Đảng và Nhà nước cần có những chính sách và biện pháp phù hợp hơn để vị thế và vai trò của phụ nữ được nâng lên một tầm cao hơn Do đó, vấn đề Bình đẳng giới trong sự phân công công việc ở các gia đình là hết sức quan trọng và cần thiết

2.2. Mục tiêu

- Tìm hiểu mức độ tham gia của người chồng vào công việc nội trợ trong gia đình

- Tìm hiểu xu hướng điều chỉnh thay đổi vai trò giới trong mối quan hệ vợ và chồng

- Tìm hiểu những chuyển biến trong vị thế, vai trò của người phụ

nữ trong gia đình

- Củng cố, thay đổi nhận thức của các cặp vợ chồng trong việc phân chia công việc trong gia đình

2.3. Kết quả dự kiến

- 85% các cặp gia đình thay đổi quan điểm trọng nam khinh nữ

- 85% các cặp gia đình được tham gia công bằng trong tất cả công việc trong gia đình và xã hội

2.4. Các hoạt động/giải pháp/biện pháp

 Hoạt động 1: Giao lưu văn nghệ, làm quen

• Mục tiêu

- Nhằm tạo không khí thoải mái, vui vẻ cho các cặp gia đình trong chương trình hôm nay

- Thiết lập mối quan hệ, tăng cường sự giao lưu, tạo điều kiện để người dân dễ dàng trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm cũng như những trăn trở của mình

- Tạo sự tin tưởng của các cặp vợ chồng dành cho Ban tổ chức ( BTC)

• Cách tiến hành

- Người trong Ban tổ chức đại diện hát một bài hát tùy ý, sau đó thì sẽ mời người dân lên sân khấu để cùng giao lưu các tiết mục văn nghệ

 Hoạt động 2: Giới thiệu mục đích của chương trình hôm nay

• Mục tiêu

- Mọi người hiểu sơ bộ về chương trình

- Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bình đẳng giới về sự phân chia lao động trong gia đình tại chương trình hôm nay

- Các cặp vợ chồng có những khoảnh khắc cùng tham gia vào các trò chơi của BTC để hiểu về nhau hơn, có sự gắn kết giữa 2 vợ chồng hơn

• Cách tiến hành

- Sau khi chương trình văn nghệ kết thúc, NV CTXH sẽ giới thiệu

về lý do có mặt và mục đích của chương trình

- NV CTXH giới thiệu về chương trình qua slide

- NV CTXH đặt câu hỏi: Anh/chị nào có thắc mắc gì về chương trình hay quyền lợi khi được tham gia chương trình không?

- NV CTXH tổng hợp các câu trả lời và chốt lại những điểm quan trọng

=> Trong cuộc sống gia đình, không phải người chồng nào cũng được làm những công việc trọng đại, là người tạo ra nguồn thu nhập chính trong gia đình chỉ có làm việc bên ngoài mà không phụ giúp vợ trong việc nhà, là người có quyền quyết định tất cả mọi việc từ trong nhà ra ngoài ngõ Không phải người vợ nào cũng chỉ làm việc quanh quẩn trong căn bếp, hay thu hẹp mình trong phạm vi là mái ấm của gia đình Hay những người vợ không đủ nghị lực, sức khỏe như chồng mà vừa phải tơm tất việc nhà, vừa phải phụ chồng kiếm thêm thu nhập Ai cũng vậy, dù là nam giới hay nữ giới, là chồng hay là vợ đều được làm việc ngang nhau, khoảng thời gian được chia đều cho nhau Ai cũng có quyền ra quyết định, cùng nhau làm việc bên ngoài lẫn trong nhà

Để hiểu hơn về vấn đề này, NV CTXH mời các cặp vợ chồng đến với hoạt động 3 là xem một đoạn video ngắn

 Hoạt động 3: Xem video

• Mục tiêu

- Thay đổi nhận thức, tư tưởng “trọng nam khinh nữ” trong các anh

- Người chồng hiểu về nỗi vất vả của người vợ vừa “đảm việc nước, giỏi việc nhà” như thế nào

- Vợ chồng có thể quan tâm, chia sẻ với nhau trong tất cả công việc

• Cách tiến hành

- NV CTXH cho các cặp vơ chồng xem một đoạn video ngắn:

https://www.youtube.com/watch?v=AsctJ8PAHI0

- Trong đoạn video có 2 phần: 1 phần là phỏng vấn các ông chồng xem đã hiểu vợ mình đến đâu? Và phần còn lại là quá trình làm việc