Các hoạt động dạy học-HD chữa bài trên bảng -GV nhận xét * GV giới thiệu và ghi bài trên bảnga Giới thiệu cách làm tính cộng dạng - Muốn biết có bao nhiêu ta làm như thế nào?. * 1 HS nêu
Trang 1TUẦN 20 Thứ 2, ngày 5 tháng 1 năm 2015
Học vần ACH
I Mục tiêu:
- Học sinh đọc được: ach, cuốn sách; từ và đoạn thơ ứng dụng
- Viết được: ach, cuốn sách
- Luyện nói từ 2 - 3 câu theo chủ đề: Giữ gìn sách vở
*Đối với HSKG:Đọc trơn được vần, từ,câu.
- Yêu thích học Tiếng Việt
II Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Tranh, bộ ghép chữ
- HS bộ ghép chữ, sách GK, bảng con, vở tập viết
III Hoạt động dạy học:
- Cho HS viết: công việc,cái lược
- Gọi HS đọc từ, đoạn thơ ứng dụng ở SGK
- Nhận xét
* Vần ach
- Ghi bảng: ach - Giới thiệu.
- GV phát âm,HS phát âm ach
- Vần ach được tạo bởi những âm nào?
- Cho HS gắn vần ach
- HDHS phân tích, đánh vần, đọc vần ach
- Có vần ach muốn có tiếng sách ta thêm
âm gì và dấu thanh gì?
- Trả lời
- Gắn
- Phân tích, đọc: cá nhân, lớp
- Quan sát
- Đọc: cá nhân, lớp
Trang 2viết bảng con: ach,cuốn sách
- Lưu ý giúp HS yếu nét nối giữa các con chữ.Nhận xét sửa sai
- GV ghi từ lên bảng,
- Yêu cầu HS tìm tiếng chứa vần vừa học
- Yêu cầu HS đọc
- Giảng một số từ
- Đọc từ, và toàn bài vừa học
- Đọc phần vừa học ở tiết 1(lưu ý gọi HS yếu và TB)
- Treo tranh giới thiệu câu ứng dụng
HDHS tìm tiếng chứa vần vừa học, đánh vần, đọc, đọc câu
- HD cách trình bày bài viết, cách để vở, cầm bút, tư thế ngồi viết
- Cho HS viết bài - GV theo dõi uốn nắn
- Chấm một số bài - nêu nhận xét
- Treo tranh giao việc: thảo luận nhóm về
chủ đề: Giữ gìn sách vở GV theo dõi
- Gọi đại diện một số nhóm trình bày
- HS vận dụng làm được bài 1(cột 1,2,3), bài 2(cột 2,3),bài 3 (phần 1)
* Đối với HSKG làm thêm bài 1(cột 4,5), bài 2(cột 1), bài 3( phần 2)
- Hs yêu thích học toán
II Đồ dùng dạy học
- GV: bảng cài, que tính, phiếu bài tập
- HS:que tính, bảng con sgk
Trang 3III Các hoạt động dạy học
-HD chữa bài trên bảng -GV nhận xét
* GV giới thiệu và ghi bài trên bảnga) Giới thiệu cách làm tính cộng dạng
- Muốn biết có bao nhiêu ta làm như thế nào?
(Muốn biết có bao nhiêu ta gộp 4 que rời với 3 que rời được 7 que rời Có 1
bó 1 chục và 7 que rời là 17 que rời)
- Để thể hiện điều đó cô có phép cộng 14+ 3 = 17
Bước 3:Đặt tính rồi thực hiện phép tính
-GV hướng dẫn cách đặt tính theo cột dọc 14 4 cộng 3 bằng 7 + 1 hạ 1 viết 1
3
17
- GV yêu cầu HS nhắc lại cách cộng
*2HS làm bảng lớp, dưới lớp làm vào phiếu bài tập( Tiên, Nguyên)
- HS chữa bài
- Lắng nghe
* Lắng nghe
- HS lấy que tính ra thực hiện
- Trả lời-HS theo dõi cách làm-Lắng nghe
- Trả lời
- Ghi nhớ
-HS thực hiện đặt tính vào bảng con
- Nhắc lại-Lắng nghe
Trang 4* 1 HS nêu yêu cầu bài 1
- GV yêu cầu nêu cách làm bài 1
(Đặt các số thẳng hàng thực hiện từ phải qua trái)
-Y/C HS làm bài và sửa bàiChú ý khi sửa bài nêu luôn cách làm
* 1 HS nêu yêu cầu bài 2
* 1 HS nêu yêu cầu bài 3
- Muốn điền số được chính xác ta phải
làm gì? (Lấy số ở đầu bảng cộng với các
số trong các ô ở hàng trên sau đó điền kết quả vào ô tương ứng ở hàng dưới)
- Cho HS làm bài theo nhóm
HS làm bài và sửa bài thi đua giữa các nhóm
Trang 5- Học sinh đọc được: ich,êch,tờ lịch,con ếch; từ và đoạn thơ ứng dụng.
- Viết được : ich, êch, tờ lịch, con ếch
- Luyện nói từ 2 - 4 câu theo chủ đề : Chúng em đi du lịch
*Đối với HSKG:Đọc trơn được vần, từ,câu.
- Yêu thích học Tiếng Việt
II.Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Tranh, bộ ghép chữ
- HS bộ ghép chữ,sách GK, bảng con, vở tập viết
III Hoạt động dạy học:
- Cho HS viết : sạch sẽ, kênh rạch
- Gọi HS đọc từ, đoạn thơ ứng dụng ở SGK
- Nhận xét
* Vần ich
- Ghi bảng: ich Giới thiệu.
- GV phát âm, HS phát âm: ich -Vần ich được tạo bởi những âm nào?
- Cho HS đọc toàn bài vừa học
- Giáo viên viết và HDHS viết Cho HS
viết bảng con: ich,êch,tờ lịch,con ếch
Trang 6- Đọc từ, và toàn bài vừa học.
- Đọc phần vừa học ở tiết 1(lưu ý gọi HSyếu và TB)
- Treo tranh giới thiệu câu ứng dụng
- HDHS tìm tiếng chứa vần vừa học, đánh vần, đọc, đọc câu ứng dụng
- HD cách trình bày bài viết, cách để vở, cầm bút, tư thế ngồi viết GV giúp HS yếu
Cho HS viết bài - GV theo dõi uốn nắn
- Thực hiện được phép cộng (không nhớ) trong pvi 20, cộng nhẩm dạng 14 + 3
- HS làm được bài 1( cột 1,2,4), bài 2 ( cột 1,2,4), bài 3 ( cột 1,3)
* Đối với HSKG làm thêm bài 1( cột 3),bài 2( cột 3), bài 3( cột 2), bài 4.
- Rèn kĩ năng tính toán cho HS
II.Đồ dùng dạy học
- GV: phiếu học tập
Trang 7- HS:que tính, bảng con sgk
III.Các hoạt động dạy học
12 + 7 11 + 3
17 + 2 15 + 4Bài 2: Tính nhẩm
13 + 4 = 14 + 5 =
15 + 3 = 11 + 7 =
- Yêu cầu HS chữa bài trên bảng
- GV nhận xét
*GV giới thiệu bài
GV hướng dẫn HS làm bài trong sgk
*1 HS nêu yêu cầu bài 1
- GV HD cách làm bài 1
- Y/c nhận xét phép tính?và cách thực hiện Chú ý khi sửa bài nêu luôn cách làm
12 2 cộng 3 bằng 5 viết 5+ 3 1 hạ 1, viết 1
15
- GV nhận xét
* 1 HS nêu yêu cầu bài 2-1 HS nêu cách làm: 15 + 1 = 16-Y/C thảo luận làm bài
-Kiểm tra kết quả
* 1 HS nêu yêu cầu bài 3
- Phát phiếu yêu cầu HS làm bài và sửa bài
10 + 1 + 3 = 14 + 2 + 1 =
16 + 1 + 2 = 15 + 3 + 1 = Chữa bài trên bảng
* 1 HS nêu yêu cầu bài 4
- 2 HS làm bài ở bảng lớp, dưới lớp làm vào phiếu bài tập: Linh, Nam
-Thực hiện từ phải qua trái
* Nêu
- Nhận phiếu làm bài 3
- Đại diện các tổ gắn bảngphụ lên bảng HS dưới lớpđổi phiếu kiểm tra
* Nêu
Trang 8- HS vận dụng để làm bài 1a, bài 2( cột 1,3),bài 3(phần 1).
* Đối với HSKG làm thêm bài 1b,bài 2(cột 2), bài 3( phần 2)
- HS yêu thích học toán
II.Đồ dùng dạy học.
- GV: bảng cài, que tính, phiếu bài tập
- HS:que tính, bảng con sgk
III.Các hoạt động dạy học
13 11 15 + + +
Bước 1: lấy 17 que tính ( 1 chục và 7
que ) rồi từ 7 que rời tách lấy 3 que đ
* Cho HS lấy 17 que tính ( 1 chục và
7 que ) rồi từ 7 que rời tách lấy 3 que
đi Sau đó hỏi còn lại bao nhiêu que?
* 2 HS làm ở bảng lớp.Dưới lớp làm vào vở nháp
Hà, Hiếu
-HS chữa bài -Lắng nghe
* Lắng nghe
* HS lấy que tính ra thực hiện
- Trả lời
Trang 9(Lấy 17 que tính ( 1 chục và 7 que ) rồi
từ 7 que rời tách lấy 3 que đi còn lại
14 que.) Bước 2:
- GV hướng dẫn cách đặt tính theo cột dọc và thực hiện phép tính
-GV HD cách tính bắt đầu từ hàng đơn vị
17 7 trừ 3 bằng 4 viết 4
3 1 hạ 1 viết 1 14
- GV yêu cầu HS nhắc lại cách trừ
17 – 3 = 14Nhắc lại cách đặt tính và cách tính
*1 HS nêu yêu cầu bài 1-HS nhắc lại cách đặt tính và thực hiện phép tính
-Đọc phép tính Y/C HS làm bài và sửa bài
-Lưu ý: GV chỉ phép tính 14 – 0 = 14
và hỏi-Em có nhận xét gì về bài này?
(Một số trừ đi 0 thì bằng chính số đó)
*1 HS nêu yêu cầu bài 2
- GV hướng dẫn HS cách làm
- HD HS làm bài và sửa bài
*1 HS nêu yêu cầu bài 3-Muốn điền số được chính xác ta phải
làm gì? (Lấy số ở đầu bảng trừ đi số
trong các ô ở hàng trên sau đó điền kết quả vào ô tương ứng ở hàng dưới)
- Yêu cầu HS làm bài vào vở bài tập
- Trả lời
- Ghi nhớ
-HS theo dõi cách làm
-HS thực hiện đặt tính vào bảng con nêu lại cách thực hiện
* Điền số thích hợp
- Trả lời
- Làm bài
Trang 10- Đọc được các vần, từ ngữ, câu ứng dụng từ bài 77 đến bài 83.
- Viết được các vần, từ ngữ ứng dụng từ bài 77 đến bài 83
- Nghe hiểu và kể được một đoạn truyện theo tranh truyện kể: Anh chàng ngốc và con ngỗng vàng
- HS yêu thích học Tiếng Việt
II Đồ dùng dạy học
- GV: Tranh minh hoạ, tư,ø câu ứng dụng, phần kể chuyện Bảng ôn các vần ở bài 83
- HS: Sách tiếng việt 1 tập 1 Bộ ghép chữ tiếng việt
III Các hoạt động dạy học
- GV nhận xét bài cũ
- GV giới thiệu bài
-Yêu cầu HS kể các vần đã học từ bài 77
- 83 có kết thúc bằng âm gì ?
- GV ghi các âm đó lên bảng
* GV giới thiệu bảng ôn lên bảng và cho HS kiểm tra các vần ghi ở góc bảng với bảng ôn và bổ sung (nếu thiếu)
-Dưới lớp viết bảng con
-HS đọc bài cá nhân: Xuân
- HS ghép
Trang 11-Tìm và gạch chân tiếng có vần mới?
- Cho HS đọc các từ trên GV chỉnh sửa phát âm
- GV giải nghĩa từ
- Yêu cầu HS đọc lại
- GV cho HS viết vào bảng con từ : thác
nước,ích lợi.
- GV viết mẫu Lưu ý HS nét nối và khoảng cách giữa các con chữ
- Cho HS viết bảng con
- Cho HS đọc lại bài của tiết 1
- GV uốn nắn sửa sai cho HS cho đọc theo nhóm
*Đọc câu ứng dụng-GV treo tranh để HS quan sát và hỏi:
- Cho HS viết các chữ : thác nước, ích
lợi vào vở.GV nhắc nhở tư thế ngồi, quy
-Đọc: cá nhân, lớp
-HS viết bài vào vở tập viết
- Đọc truyện
- Lắng nghe
-HS quan sát tranh và nghe
kể chuyện biết nội dung câu truyện
Trang 123.Củng cố
dặn dò(3p)
- Các tổ thảo luận và kể ở tổ nhóm theo tranh
- Tuyên dương nhóm thắng cuộc
- Câu chuyện nói lên điều gì?
- GV chỉ bảng cho HS đọc lại bài-1 HS tự chỉ bảng ôn và đọc
- Nhận xét tiết học Dặn dò HS
- Các nhóm cử đại diện lên kể( HS K+G kể 2-3 đọan theo tranh)
- Trả lời
- HS đọc lại bài trong SGK
- Đọc: cá nhân, lớp
- HS lắng nghe
Thứ 5, ngày 8 tháng 1 năm 2015
Học vần: OP - AP
I.Mục tiêu:
- Học sinh đọc được: op,ap, họp xóm, múa sạp ;từ và đoạn thơ ứng dụng
- Viết được: op,ap, họp xóm, múa sạp
- Luyện nói từ 2 - 4 câu theo chủ đề : Chóp núi, ngọn cây, tháp chuông
*Đối với HSKG:Đọc trơn được vần, từ,câu.
- Yêu thích học Tiếng Việt
II.Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Tranh, bộ ghép chữ
- HS bộ ghép chữ,sách GK, bảng con, vở tập viết
III Hoạt động dạy học:
Trang 13- Cho HS đọc toàn bài vừa học.
- Giáo viên viết và HDHS viết Cho HS
viết bảng con: op, ap, họp xóm, múa sạp
- Lưu ý giúp HS yếu viết đúng nét nối giữa các con chữ
- Đọc từ, và toàn bài vừa học
- Đọc phần vừa học ở tiết 1(lưu ý gọi HS yếu và TB)
- Treo tranh giới thiệu câu ứng dụng
HDHS tìm tiếng chứa vần vừa học, đánh vần, đọc, đọc câu ứng dụng
- HD cách trình bày bài viết, cách để vở, cầm bút, tư thế ngồi viết GV giúp HS yếu
- Cho HS viết bài - GV theo dõi uốn nắn
- Nhận xét một số bài - nêu nhận xét
- Treo tranh giao việc: thảo luận nhóm về
chủ đề: Chóp núi, ngọn cây, tháp chuông.
Trang 14- HS làm được bài 1,bài 2(cột 2,3,4), bài 3( dịng 1)
* Đối với HSKG làm thêm bài 2(cột1),bài 4
- HS yêu thích học tốn
II.Đồ dùng dạy học.
- GV: phiếu học tập,bảng phụ
- HS: bảng con sgk
III.Các hoạt động dạy học
19 - 7 17 - 5
17 - 2 15 - 4Bài 2: tính nhẩm
13 + 4 = 18 - 5 =
15 - 3 = 11 + 7 =
- HD HS chữa bài trên bảng
- GV nhận xét bài cũ
* GV giới thiệu bài
- GV hướng dẫn HS làm bài trong sgk
*1 HS nêu yêu cầu bài 1 14
- 3 11+4 trừ 3 bằng 1 Viết 1+Hạ 1 Viết 1
* 2HS làm bài ở bảng lớp.dưới lớp làm vào vở nháp.Nhi, Nam
- HS chữa bài -Lắng nghe
*Lắng nghe
* Nêu
- HS ghi nhớ
Trang 15-GV HD cách làm bài 1,đọc phép tính cho HS làm
-HS làm bài và sửa bàiChú ý khi sửa bài nêu luôn cách làm
* 1 HS nêu yêu cầu bài 2
12 + 3 – 1 =
- Lấy 12 cộng 3 bằng 15 lấy 15 cộng 1 bằng 16 ghi kết quả sau dấu bằng
- Yêu cầu HS làm bài và sửa bài
- GV nhận xét
* 1 HS nêu yêu cầu bài 4
- Treo bảng phụ bài tập 4 HD làm bài
- Cho nối trong SGK
- Chữa bài
- Hôm nay học bài gì?
-GV nhận xét tiết học.Dặn dò HS
- 4 HS lên bảng làm ,cả lớp làm bảng con
-Sửa bài bạn trên bảng
Trang 16- Giúp H làm tính cộng (không nhớ) trong phạm vi 20.
- Củng cố về:
Tranh vẽ, bó chục que tính kĩ năng cộng nhẩm (dạng 14 + 3)
- Giúp H yếu tính đúng kết quả của các phép tính có dạng 14 + 3
- HS yêu thích môn học
: II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC và các que tính rời.
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
T gọi 1,2H đọc lại kết quả
T y/c H q/s mẫu
T huy động kết quả
T kiểm tra chung nhận xét
T chốt kiến thức về cấu tạo của các số
+ 3 + 4 + 3 +4
15 15 17 17
H q/s mẫu1H đọc mẫu
H làm bài theo nhóm đôiĐại diện các nhóm nêu miệngkết quả nối tiếp
1,2H đọc lại kết quả
H q/s mẫu1H làm bài1H làm ở bảng phụ
- Ghi nhớ
2H yếu đọc lại cấu tạo số
H lắng nghe
Trang 17- H đọc được một cách chắc chắn các tiếng có vần ach, ich, ach.
- Đọc đúng các từ ngữ và câu ứng dụng trong các bài trên
- Rèn kỹ năng đọc trơn, đọc đúng cho H TB
- Giúp H K+G đọcđúng các tiếng,từ, và các câu ứng dụng có các vần đã học trongvăn bản mới
II/ CHUẨN BỊ:
Bảng ôn , phiếu
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
T gọi H đọc các vần đã học trong bài
T theo dõi chỉnh sửa
T chỉ không theo thứ tự (gọi H TB đọc)
* T HDH đọc toàn bài trong SGK
T theo dõi chỉnh sửa
*PP luyện tập, thực hành
Hình thức: Nhóm, cá nhân, lớp
T HDH tìm vần , tiếng,từ mới có vần vừa học
T giúp H yếu tìm được tiềng, từ mới có vần ach
H trao đổi theo nhóm
Các nhóm thi nêu tiếng mới
H luyện đọc tiếng, từ mớiMột số H thực hiện
Trang 18LUYỆN VIẾT BÀI 29
I/ Mục tiêu :
- HS nắm chắc cách viết, viết đúng câu: Vàng mơ như trái chín
Nhành giẻ treo nơi nào Gió đưa hương thơm lạ Đường tới trường xôn xao
- Rèn KN viết cho HS (Chú ý hs Y-TB)
- GD HS tính nắn nót, cẩn thận, thích luyện viết
Đối với HSKG:viết đẹp,sạch sẻ
II/ Đồ dùng DH :
- Bảng phụ ( chữ mẫu)
III/ Các hoạt động dạy học
- Nhận xét bạn viết, Sửa sai
- Nêu cách cầm bút, tư thế ngồi
Trang 19- HS nắm được quy trình gấp mũ ca lô.
- Gấp được mũ ca lô bằng giấy Các nếp gấp tương đối thẳng phẳng
- (Đối với HS năng khiếu:Gấp được mũ ca lô bằng giấy Mũ cân đối Các nếp gấp thẳng phẳng.)
-Có ý thức giữ vệ sinh nơi ngồi học
II.Đồ dùng dạy học:
- GV : mũ ca lô có kích thước lớn
- HS : giấy màu, hồ dán, vở thủ công
III.Các hoạt động dạy học:
- GV yêu cầu HS lấy giấy thủ công chọn màu tùy thích và tiến hành gấp
mũ ca lô
- Quan sát và hướng dẫn những HS còn lúng túng khi gấp mũ ca lô
- Hướng dẫn, gợi mở để HS năng khiếu thực hành bài gấp mũ ca lônhanh và đẹp
-Trưng bày một số bài gấp mũ ca lô
- H thực hiện theo yêu cầu
-H nghe, theo dõi
- 2 HS nhắc lại quy trình gấp mũ ca lô
- HS lắng nghe
- HS thực hiện
- HS thực hiện theo hướng dẫn
- Tiêp thu lời nhận xét của GV
- Quan sát và đưa ra ý
Trang 20- Học sinh đọc được: ăp,âp, cải bắp, cá mập;từ và đoạn thơ ứng dụng.
- Viết được: ăp,âp, cải bắp, cá mập
- Luyện nói từ 2 - 4 câu theo chủ đề : Trong cặp sách của em
*Đối với HSKG:Đọc trơn được vần, từ,câu.
- Yêu thích học Tiếng Việt
II.Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Tranh, bộ ghép chữ
- HS bộ ghép chữ,sách GK, bảng con, vở tập viết
III Hoạt động dạy học:
- Nhận xét
* Vần ăp
- Ghi bảng: ăp - Giới thiệu.
- GV phát âm,HS phát âm: ăp
- Vần ăp được tạo bởi những âm nào?
- Trả lời
Trang 21- Cho HS đọc toàn bài vừa học.
- Giáo viên viết và HDHS viết Cho HS
viết bảng con: ăp, âp, cải bắp, cá mập
- Lưu ý giúp HS yếu viết đúng nét nối giữa các con chữ
- Đọc từ, và toàn bài vừa học
- Đọc phần vừa học ở tiết 1(lưu ý gọi HS yếu và TB)
- Treo tranh giới thiệu câu ứng dụng
HDHS tìm tiếng chứa vần vừa học, đánh vần, đọc, đọc câu ứng dụng
- HD cách trình bày bài viết, cách để vở, cầm bút, tư thế ngồi viết GV giúp HS yếu
- Cho HS viết bài - GV theo dõi uốn nắn
- Nhẫn xét một số bài - nêu nhận xét
- Treo tranh giao việc: thảo luận nhóm về
chủ đề: Trong cặp sách của em.
- Bổ sung
Trang 22III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
ND -TG HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
2H làm ở bảng: Hiếu, Phú.Một số H trả lời kết quả2H đọc đề bài
H đặt ở bảng con:
1H đặt tính ở bảng lớp Một vài H nhắc lại cáchthực hiện
H thực hiện làm bài vàobảng(2bài/1dãy)
1H làm ở bảng phụ1,2 H đọc lại kết quả
Trang 23T hệ thống kiến thức về phép trừ các
số có dạng 17 - 3
T nhận xét, dặn dò
H làm bài vào vở1H làm ở bảng phụ
- HS nêu kết quả
H lắng nghe
HOẠT ĐỘNG TẬP THỂ: SINH HOẠT SAO
1.Nhận xét chung về trong tuần:
*Ưu điểm: H đi học chuyên cần, đúng giờ.
- Biết giữ gìn vệ sinh lớp, cá nhân sạch sẽ
- Thực hiện tốt mọi nề nếp họat động đầu buổi, giữa buổi
- Một số H đã có cố gắng vươn lên trong học tập ( Thảo, Tuấn, Hoành …)
* Tồn tại: Có một số H còn lười học: Nhi, Minh, Linh.
Một số ít H còn yếu về các kĩ năng chưa chịu khó cố gắng vươn lên
2.Hướng dẫn nội dung sinh hoạt sao:
- Kiểm tra vệ sinh cá nhân - nhận xét
Ônlại những bài hát múa theo chủ đề trong tháng
- Khen những bạn có nhiều tiến bộ trong học tập.
3.Phương hướng tuần tới:
- Duy trì tốt mọi nề nếp hoạt động
- Thực hiện tốt các nội dung theo kế hoạch của nhà trường, liên đội đề ra
- HD các đôi bạn cùng tiến hoạt động có hiệu quả hơn
II GDATGT:
- GD HS khi qua sông, ngồi trên thuyền phải mang áo phao, ngồi nghiêm túc, không hoang nghịch
- Khi đi xe máy phải đội mủ bảo hiểm,
- Đi bộ đi về bên phải, đúng phần đường của mình
- Trước cổng trường phải giữ tật tự, đứng đợi bạn phải đứng sang một bên