ĐỀ CƯƠNG tư TƯỞNG HCM

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được con đường của cách mạng Việt Nam đó là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội - Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định đượ

I Chương 1

1 Cơ sở nào để khẳng định đến năm 1930 tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam đã cơ bản hình thành ?

2 Trong những cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở nào quyết định bước phát triển về chất ?

II Chương 2

1 Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

2 Vì sao cách mạng giải phóng dân tộc chúng ta phải sử dụng phương pháp đấu tranh bằng cách mạng bạo lực

III Chương 3

1 Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về tính tất yếu của CNXH và tính tất yếu của thời kì quá độ

2 Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về đặc điểm con đường và mâu thuẫn

độ dài con đường quá độ

IV Chương 4

1 Trình bày quan điểm Hồ Chí Minh về các yếu tố cấu thành (hoặc công thức, bộ phận cấu thành) nên Đảng Cộng Sản Việt Nam

2 Vai trò của Đảng Cộng Sản Việt Nam, làm gì để bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng, các biện pháp chống tiêu cực ?

Trả Lời

1 Cơ sở nào để khẳng định đến năm 1930 tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam đã cơ bản hình thành ?

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được con đường của cách

mạng Việt Nam đó là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được mục đích của cách mạng

đó là “giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người”

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được lực lượng lãnh đạo cách

mạng là Đảng Cộng Sản Việt Nam

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được lực lượng đấu tranh cách

mạng là toàn thể dân tộc trên nền tảng của liên minh công nông – trí thức

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được đối tượng của cách

mạng là chủ nghĩa thực dân, đế quốc và bè lũ tay sai phản động

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được phương pháp đấu tranh

cách mạng là sử dụng bạo lực cách mạng quần chúng chống lại bạo lực phản động cách mạng

- Đến giai đoạn này, tư tưởng HCM đã xác định được vai trò của thực tiễn

phương đông

Với 7 vấn đề nêu trên, tư tưởng HCM về cách mạng Việt Nam đã cơ bản hoàn thành

2 Trong những cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở nào quyết định bước phát triển về chất ?

Trả lời:

Trong những cơ sở hình thành nên tư tưởng HCM thì chủ nghĩa Mac-LeNin là quan trọng nhất quyết định sự chuyển hóa về chất:

- Chủ nghĩa Mac-LeNin đóng vai trò là thế giới quan (thế giới quan duy vật

biện chứng ) và phương pháp luận (phương pháp luận biện chứng duy vật)

- Chủ nghĩa MacLeNin là một hệ thống lí luận cách mạng khoa học, luận

chứng cho sự thắng lợi tất yếu của phương thức sản xuất chủ nghĩa xã hội mà giai đoạn đầu của nó là Chủ Nghĩa Xã Hội Củng cố hơn nữa niểm tin đi lên CNXH ở VN

- Chủ nghĩa MacLeNin góp phần định hướng cho HCM tìm ra con đường cứu

nước đúng đắn – độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

- Chủ nghĩa MacLeNin góp phần chuyển hóa về chất trong tư tưởng HCM

3 Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

a Xuất phát điểm của vấn đề dân tộc trong tư tưởng HCM.

- Vấn đề dân tộc có nội hàm và ngoại diên hết sức rộng và trong từng bối cảnh

điều kiện lịch sử khác nhau, đặt ra các yêu cầu nhiệm vụ khác nhau

- Vấn đề dân tộc mà HCM đề cấp đến đó là vấn đề dân tộc thuộc địa – tức là

giải quyết các vấn đề dân tộc trong điều kiện của một nước thuộc địa

- Vấn đề dân tộc mà HCM đề cập đến đó là vấn đề dân tộc trong điều kiện đã

hình thành nên các quốc gia dân tộc độc lập

b Thực chất của vấn đề dân tộc

- Khi nói đến quyền có bản của mỗi dân tộc là nói đến quyền được độc lập tự

do và quyền tự quyết dân tộc

- Từ thực tế lịch sử đó HCM đã khẳng định, thực chất của vấn đề dân tộc

thuộc địa là đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân đế quốc, để dành lại những quyền cơ bản của dân tộc đã bị cướp mất (quyền tự do, độc lập, tự quyết)

- Để dành lại những quyền cơ bản của dân tộc đã bị cướp mất, lịch sử lúc bấy

giờ đặt ra vấn đề : “chúng ta phải đi bằng con đường nào ?”

c Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc

- Thực tế lịch sử VN cuối thế kỉ 19 đầu 20 nổi lên 3 con đường đấu tranh giải

phóng dân tộc:

i Con đường theo ý thức hệ phong kiến

ii Con đường theo ý thức hệ tư sản

iii Con đường theo ý thức hệ vô sản

- Để lựa chọn con đường phát triển của dân tộc vn, chúng ta phải căn cứ vào

các điều kiện sau:

i Con đường đó phải đáp ứng được nguyện vọng của đại đa số nhân dân lao động

ii Con đường đó phải bảo vệ được thành quả của cách mạng giải phóng dân tộc

iii Con đường đó phải phù hợp với xu thế phát triển của thời đại

- > Căn cứ vào 3 điều kiện trên để lựa chọn con đường phát triển của dân tộc,

HCM đã khẳng định: “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”

d Động lực của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc

- Để giải phóng dân tộc trong điều kiện của một nước thuộc địa nghèo nàn lạc

hậu, đòi hỏi chúng ta phải sử dụng rất nhiều các động lực để thúc đẩy cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc

- Thực tế lịch sử VN cho thấy kết cấu xã hội của chúng ta còn tồn tại nhiều

giai cấp, giai tầng khách nhau, ở đó lợi ích, lập trường, quan điểm cũng hết sức khác biệt Vì vậy sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc tìm ẩn nhiều nguy cơ đưa đến sự chia rẻ

Kết luận:

- Trên cơ sở phân tích mâu thuẫn giai cấp, HCM đã khẳng định ở các nước

thuộc địa trong đó có VN, mâu thuẫn giai cấp chưa đến nổi gay gắt để diễn ra một cuộc đấu tranh cách mạng mà ở đó các giai cấp giai tầng đều có chung thân phận nô lệ mất nước

- Mặc dù có sự khác biệt về lập trường, quan điểm, lợi ích nhưng các giai cấp

giai tầng ở VN họ đều có tinh thần yêu nước thương dân

- Từ 2 sự phân tích này, HCM đã phát động: động lực của cm giải phóng dân

tộc đó là phát động “chủ nghĩa dân tộc chân chính (chủ nghĩa yêu nước) danh quốc tế cộng sản “

e Giải quyết mối quan hệ vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp

CSNT -> CHNL -> XHPK -> CNTB -> CNXH

- Trong mối quan hệ này, HCM chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trên lập

trường của một giai cấp nhất định, trong điều kiện quá độ đi lên CNXH HCM chủ trương giải quyết trên lập trường của giai cấp công nhân

- Chủ trương thứ i: trên lập trường dân tộc ưu tiên giải quyết ván đề là dân tộc

độc lập lên hàng đầu

- Chủ trương thư ii: Vấn đề dân tộc giải phóng phải được giải quyết trên lập

trường của giai cấp công nhân, tức là đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN trên nền tảng của liên minh công nhân – nông dân – trí thức và dưới ánh sáng của CN MAC-LENIN

- Trên lập trường giai cấp thì HCM :

i Chủ trương tập hợp đoàn kết đông đảo các giai cấp giai tầng để hình thành nên 1 mặt trận đấu tranh chung Mặt trận đấu tranh chung đó phải đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân

ii Lợi ích giai cấp phải giải quyết dần dần từng bước, căn cứ vào nhiệm

vụ giải phóng dân tộc

Ý nghĩa của việc lựa chọn con đường phát triển của dân tộc

- Với việc lựa chọn con đường phát triển của dân tộc, cho thấy dân tộc VN đã

bắt nhịp được với xu thế phát triển của thời đại – thời đại quá độ lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới

- Với việc lựa chọn con đường phát triển của dân tộc: Nó quy định tính chất ,

đối tượng, nhiệm vụ, phương pháp trong suốt quá trình đấu tranh cách mạng

- Với việc lựa chọn con đường phát triển của dân tộc gắn liền với lựa chọn giai

cấp, lựa chọn chính Đảng, lựa chọn hệ tư tưởng dấu tranh cách mạng

- Với việc lựa chọn con đường phát triển của dân tộc cho thấy vai trò của

HCM và tư tưởng của người đối với tiến trình cách mạng VN

4 Vì sao cách mạng giải phóng dân tộc chúng ta phải sử dụng phương pháp đấu tranh bằng cách mạng bạo lực

Trả lời :

Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực

- Bạo lực là việc một giai cấp hoặc một tổ chức chính trị sử dụng những hình

thức cưỡng bức khách nhau, kể cả sự can thiệp bằng vũ trang để tiến hành đàn áp giai cấp khác

- Cách mạng theo cách hiểu phổ thông nhất là sự xóa bỏ cái cũ cái lỗi thời, lạc

hậu, đề thiết lập nên cái tiến bộ, cái phát triển hơn

 Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở VN là một quá trình đấu tranh cách mạng xóa bỏ cái cũ cái lạc hậu để thiết lập nên cái tiến bộ cái phát triển hơn

a Những cơ sở của đấu tranh cách mạng bằng con đường bạo lực.

- Giai cấp thống trị không bao h tự nguyện rời bỏ địa vị thống trị giai cấp, lợi

ích để trao trả lại độc lập cho dân tộc VN => phải đấu tranh bằng bạo lực cách mạng

- Bản thân sự tồn tại của cn thực dân đế quốc đã là hành động phản cách mạng,

cho nên tất yếu ta phải sử dụng bạo lực cách mạng

- VN có một địa chính trị hết sức quan trọng, có nguồn tài nguyên phong phú

đa dạng

b Phương châm sử dụng bạo lực cách mạng

- Bạo lực cách mạng kết hợp với tư tưởng nhân đạo và hòa bình, phải hết sức

tranh thủ thời cơ dần giữ chính quyền ít đỗ máu nhất

- Bạo lực cách mạng của quần chúng nên quần chúng cần được giáo dục, được

giác ngộ, được hướng dẫn đấu tranh cách mạng Trong đó mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xã là một pháo đài

5 Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về tính tất yếu của CNXH và tính tất yếu của thời kì quá độ

a Tính tất yếu của chủ nghĩa xã hội ở VN

- Cho đến nay nhân loại đã quá độ qua 4 hình thái kinh tế xã hội và đang bước

qua hình thái thứ 5 Nhưng không phải tất cả các dân tộc đều tuần tự trải qua các hình thái trong quá trình phát triển Trong đó sự phát triển rút ngắn bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa ở Việt Nam nó vẫn phù hợp với quy luật của sự phát triển

- Giai cấp công nhân và đội tiên phong của nó (Đảng Cộng Sản) đủ khả năng

lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, xây dựng CNXH ở VN

- Yêu cầu bức thiết của cách mạng Việt Nam đó là bảo vệ thành quả của cuộc

cách mạng giải phóng dân tộc Yêu cầu này đặt ra vấn đề, chúng ta phải phát triển bằng con đường nào để bảo vệ thành quả cách mạng Thì chỉ có con đường cách mạng vô sản mới có khả năng bảo vệ được thành quả của cuộc

cm, cho nên chủ nghĩa xh là sự lựa chọn chủ yếu khách quan của thực tiễn

cm VN

- Sự nghiệp xây dựng CNXH ở VN được sự giúp đỡ của các nước trong hệ

thống XHCN và các lực lượng yêu chuộn hòa bình trên thế giới

- => Con đường đi lên CNXH là tính tất yếu của CMVN

b Tính tất yếu của thời kì quá độ

- Thời kì quá độ là một giai đoạn phát triển tất yếu phải diễn ra ở tất cả các

hình thái kinh tế xã hội kể cả thời kì quá độ đi lên CNXH

- Thời kì quá độ tất yếu diễn ra ở tất cả các trình độ phát triển

- Lịch sử phát triển cho thấy, cái mới cái tiến bộ cái phát triển chưa thể nào

hình thành và phát triển 1 cách đầy đủ cũng như cái cũ cái lỗi thời lạc hậu không thể bị đánh đỗ hoàn toàn triệt để, nghĩa là trong lòng xã hội cũng vẫn còn tồn tại đan xen cái mới, tiến bộ phát triển với cái cũ, lạc hậu lỗi thời

6 Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về đặc điểm con đường và mâu thuẫn độ dài con đường quá độ.

a Đặc điểm của thời kì quá độ

i Thuận lợi : (tự tìm hiểu )

ii Khó khăn

- Chúng ta quá độ trong điều kiện chiến tranh khốc liệt

- Chúng ta quá độ trong điều kiện mà cho đến nay hậu quả của chiến tranh

chưa thể khắc phục được

- Chúng ta quá độ trong tình hình đất nước bị chia cắt và thực hiện hai nhiệm

vụ khác nhau ở 2 miền đất nước

- Chúng ta quá độ trong điều kiện các thế lực phản động điên loạn chống phá

sự nghiệp cách mạng ở Việt Nam

- Chúng ta quá độ trong điều kiện đất nước con nghèo nàn lạc hậu, trình độ

khoa học kĩ thuật còn yếu, thiếu, kém

- Với các đặc điểm này cho chúng ta thấy : con đường quá độ đi lên CNXH ở

VN hết sức khó khăn phức tạp

b Mâu thuẫn và độ dài của thời kì quá độ

- Sự vật hiện tượng biểu hiện thông qua nhiều mâu thuẫn nhưng trong đó luôn

luôn tồn tại 1 mâu thuẫn chủ yếu chi phối quá trình vận động phát triển của

sự vật hiện tượng đó

- Về mặt nhận thức chúng ta phải xác định được đâu là mâu thuẫn cơ bản thì

mới định hướng cho hoạt động thực tiễn đạt hiệu quả cao nhất

- Từ thực tế xây dựng CNXH ở VN, Bác đã khẳng định mâu thuẫn chủ yếu ở

thời kì quá độ đó là giữa 1 bên yêu cầu phát triển cao của CNXH với sự nghèo nàn lạc hậu và chống phá của các thế lực thù địch

- Độ dài của thời kì quá độ ban đầu ảnh hưởng kinh nghiệm Liên Xô, Trung

Quốc Bác cho rằng chỉ cần vài ba kế hoạch dài hạn là có thể quá độ thành công lên CNXH Sau này nhận thức lại từ thực tiễn của VN Bác khẳng định thời kì quá độ là một thời kì cải tiến CM lau dài, gian khổ, phức tạp

7 Trình bày quan điểm Hồ Chí Minh về các yếu tố cấu thành (hoặc công thức, bộ phận cấu thành) nên Đảng Cộng Sản Việt Nam

Trên cơ sở kế thừa quan điểm của CNMAC xuất phát từ thực tiễn CMVN HCM đã khẳng định chủ nghĩa Mac kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đưa đến sự ra đời của Đảng CSVN

a Chủ Nghĩa Mac-LeNin

Vai trò của CNMac-LeNin trong sự thành lập Đảng

- CN Mac-LeNin đóng vài trò là một hệ thống lí luận khoa học, luận chứng

cho sự thắng lợi tất yếu của phương thức sản xuất CSCN Trang bị cơ sở lí luận cho các đảng CS đấu tranh lí luận

- CN Mac-LeNin đóng vai trò là thế giới quan và phương pháp luận để các

đảng cs hoặch định chính sách, chủ trương, đường lối huyết sách và phương pháp đấu tranh CM

b Phong trào công nhân

Vai trò:

- Đây là giai cấp tiên tiến đại diện cho phương thức sản xuất mới.

- Đây là giai cấp có tinh thần cách mạng kiên quyết, triệt để

- Giai cấp công nhân có ý thức tổ chức kỉ luật cao, họ sống tập trung và họ

được rèn luyện trong môi trường lao động công nghiệp

- Lợi ích của giai cấp công nhân nó thống nhất với lợi ích toàn thể dân tộc.

- Giai cấp công nhân là người bạn đồng minh tự nhiên của giai cấp nông dân

c Phong trào yêu nước

Đây là sự bổ sung, sáng tạo của HCM

Lí do HCM sáng tạo thêm phong trào yêu nước :

- Xét về mặt lịch sử, phong trào yêu nước nó ra đời trước và có bề dạy lịch sử

đấu tranh lau đời

- Chính phong trào yêu nước là nhân tố làm nên sự trường tồn phát triển của

dân tộc VN, đồng thời nó là cơ sở để truyền bá những luồn tư tưởng tiến bộ

từ bên ngoài vào VN

- Thông qua phong trào yêu nước của tần lớp trí thức, CN yêu nước và phong

trào của nó là động lực cơ bản nhất trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc ở VN

- Xuất phát điểm của HCM là một người yêu nước, mong muốn dấu tranh giải

phóng dân tộc cho nên trong quan điểm về sự ra đời của Đảng CS nó cũng mang đậm dấu ấn này trong tư tưởng HCM

Ý nghĩa:

- Với sự bổ sung thêm phong trào yêu nước, HCM đã làm cho công thức ra đời

của Đảng CS mang tầm phổ quát hơn và có thể vận dụng được ở những điều kiện khác nhau, đặt biệt là ở các nước thuộc địa

- Với sự bổ sung thêm phong trào yêu nước, HCM đã đưa CN Mac thấm sâu

vào trong phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân, đưa đến sự chuyển biến về chất trong phong trào yêu nước

- HCM bổ sung cơ sở thực tiễn từ phong trào đấu tranh ở thực địa cho CN

Mac-LeNin

- Với sự bổ sung thêm phong trào yêu nước, HCM đã đặt những tiền đề cơ sở

để Đảng CSVN tập hợp đoàn kết rộng rãi các giai cấp giai tầng vào trong một mặt trận đấu tranh chung

- Với sự bổ sung thêm phong trào yêu nước, một lần nữa cho chúng ta thấy vai

trò to lớn tư tưởng HCM đối với tiến trình CMVN

8 Vai trò của Đảng Cộng Sản Việt Nam, làm gì để bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng, các biện pháp chống tiêu cực ?

a Vai trò của Đảng CSVN

- Đảng CSVN đóng vài trò là chủ thể hoạch định, chủ trương đường lối huyết

sách

- Là chủ thể nhận định nắm bắt, phân tích thời cơ hoặch định phương pháp đấu

tranh CM phù hợp với từng giai đoạn lịch sử

- Thực tế cho thầy sức mạnh của quần chúng nhân dân vô cùng to lớn, nhưng

sức mạnh đó có thể phát huy khi quần chúng được giác ngộ, tổ chức, hướng dẫn đấu tranh CM

- Trong điều kiện của CN đế quốc tìm lực kinh tế khoa học kĩ thuật hunhf

mạnh, các nước nghèo nàn lạc hậu muốn đấu tranh giải phóng dân tộc đòi hỏi phải có sự liên minh đoàn kết với các Đảng CS, với các dân tộc bị áp bức để hình thành nên 1 mặt trận đấu tranh chung Thực tế này cho thấy Đảng CSVN đóng vai trò là lực lượng tiên phong trong quá trình liên minh đoàn kết quốc tế

b làm gì để bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng, các biện pháp chống tiêu cực

Tự tìm hiểu