Bài 20. Câu cầu khiến

Trả lời câu hỏi  Có ngữ điệu cầu khiến Nhận xét về cách sử dụng dấu kết thúc câu cầu khiến?... Ghi nhớCâu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng, chớ,…đi, thôi, nào,…hay

TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG

GIÁO VIÊN : NGUYỄN THỊ BÍCH LIÊN

Tiết 82

CÂU CẦU KHIẾN

I- Đặc điểm hình thức và chức năng

Ví dụ1:

a/ Ông lão chào con cá vá nói:

- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng.

Con cá trả lời:

- Thôi đừng lo lắng Cứ về đi Trời phù hộ lão Mụ già

sẽ là nữ hoàng.

(Ông lão đánh cá và con cá vàng)

b/ Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài đi vào Mẹ vuốt

tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thuỷ:

- Đi thôi con.

( Khánh Hoài)

Thôi đừng lo lắng Cứ về đi.

Đi thôi con.

Khuyên bảo, yêu cầu

Yêu cầu

Ví dụ 2:

a/ - Anh làm gì đấy?

- Mở cửa Hôm nay trời nóng quá

b/ Đang ngồi viết thư, tôi bỗngnghe tiếng ai đó vọng vào

- Mở cửa!

Mở cửa Hôm nay trời nóng quá

Trả lời câu hỏi

 Có ngữ điệu cầu khiến

Nhận xét về cách sử dụng dấu kết thúc câu cầu khiến?

Ghi nhớ

Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến

như: hãy, đừng, chớ,…đi, thôi, nào,…hay

ngữ điệu cầu khiến: dùng để ra lệnh, yêu

cầu, đề nghị, khuyên bảo,…

Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến

không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm

1.Chả lẽ lại đúng là nó, cái con mèo hay lục lọi ấy!

2 Các cháu hãy xứng đáng

Cháu Bác Hồ Chí Minh!

( Thư Trung thu,1952- Bác Hồ)

3 Mẹ ơi, con là người đấy Mẹ đừng vứt con đi mà tội nghiệp

Câu nghi vấn

Câu cầu khiến

Câu cầu khiến

1/ 31 Xác định, nhận xét câu cầu khiến

C

â

u

Đặc

điểm

hình

thức

Nhận xét về chủ

a

b

c

Hãy

Không đổi,lời yêu cầu nhẹ nhàng

,tình cảm hơn

Vắng chủ ngữ. Con hãy lấy gạo làm bánh mà tế lễ Tiên

Vương.

đi giáo (ngôi thứ 2 Chủ ngữ: Ông

số ít)

Hút thuốc đi. Ý nghĩa cầu hiến mạnh hơn, câu nói

kém lịch sự hơn

đừng Chủ ngữ: chúng

ta(ngôi thứ 1 số

nhiều)

Nay các anh đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không.

Thay đổi ý nghĩa cơ bản của câu(chỉ có người nghe,không có

người nói)

â

Sự khác nhau về hình thức biểu hiện ý nghĩa

a Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. Từ ngữ cầu khiến: đi

Vắng chủ ngữ.

b Các em đừng khóc.

Từ ngữ cầu khiến: đừng

Có chủ ngữ, ngôi thứ 2

số nhiều.

c - Đưa tay cho tôi mau!

- Cầm lấy tay tôi này!

Không có từ ngữ cầu khiến, có ngữ điệu cầu

khiến.

Vắng chủ ngữ.

3/ 32 So sánh hình thứcvà ý nghĩa của 2 câu cầu khiến

cầu khiến: hãy

+ Câu a: vắng chũ ngữ, có cả từ ngữ cầu

khiến và ngữ điệu cầu khiến, ý nghĩa mang tính chất ra lệnh

+ Câu b: Có chủ ngữ, (ngôi thứ 2 số ít) ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện rõ hơn tình cảm của

người nói đối với người nghe

- Học bài theo nội dung ghi nhớ

- Làm bài tập sgk/32

- Chuẩn bị bài: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.