Bài 22. Câu phủ định

Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu trần thuật?. Đặc điểm hình thức : Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các câu nghi vấn , cầu khiến, cảm thán.. Chức năng : thường

Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu trần thuật ?

Đặc điểm hình thức : Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các câu nghi vấn , cầu khiến, cảm

thán.

Chức năng : thường dùng để kể , thông báo , nhận định , miêu tả…; ngoài ra còn dùng để yêu cầu , đề

nghị , bộc lộ tình cảm , cảm xúc …

Khi viết câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu

chấm , nhưng đôi khi nó có thể kết thúc bằng dấu chấm lửng.

NGỮ VĂN 8

Tiết 91

Bài 22

1 Ví dụ 1/ SGK 52

b) Nam đi Huế.

c) Nam đi Huế.

d) Nam đi Huế.

không chẳng chưa a) Nam đi Huế.

CÂU PHỦ ĐỊNH

I Đặc điểm hình thức chức năng.

Ví dụ 1/ SGK 52

b) Nam không đi Huế.

c) Nam chưa đi Huế.

d) Nam chẳng đi Huế.

a) Nam đi Huế Câu a không có từ phủ định.

Câu b, c, d có các từ : không, chưa, chẳng -> từ phủ định

CÂU PHỦ ĐỊNH

Ví dụ 1/ SGK 52

b) Nam không đi Huế.

c) Nam chưa đi Huế.

d) Nam chẳng đi Huế.

a) Nam đi Huế thông báo, xác nhận sự việc “Nam đi

Huế” có diễn ra.

sự việc “Nam đi Huế” diễn ra

CÂU PHỦ ĐỊNH

2 Nam không có máy tính.

1 Nam không phải là em tôi.

3 Nam làm việc đó không sai.

Ví dụ:

xác nhận không có quan hệ

xác nhận không có tính chất

xác nhận không có sự vật

b) Nam đi Huế.

c) Nam đi Huế.

d) Nam đi Huế.

không

chưa chẳng

=> Câu phủ định miêu tả

thông báo, xác nhận

đi Huế” diễn ra

Thầy sờ vòi bảo:

-Tưởng con voi như thế nào, hóa ra nó sun sun như con đỉa

Thầy sờ ngà bảo:

nó chần chẫn như cái đòn càn.

Thầy sờ tai bảo:

2 Ví dụ 2/ SGK 52

-Không phải,

-Đâu có! Nó bè bè như cái quạt thóc

=> Câu phủ định bác bỏ

II Luyện tập: Bài 1 Xác định câu phủ định bác bỏ và giải thích

a) Tất cả quan chức nhà nước vào buổi sáng ngày khai trường đều

chia nhau đến dự lễ khai giảng ở khắp các trường học lớn nhỏ

Bằng hành động đó, họ muốn cam kết rằng, không có ưu tiên nào

lớn hơn ưu tiên giáo dục thế hệ trẻ cho tương lai

( Theo Lí Lan, Cổng trường mở ra )

b) Tôi an ủi lão :

- Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt ! Ta giết nó chính là hóa kiếp cho nó đấy, hóa kiếp để cho nó làm kiếp khác

( Nam Cao, Lão Hạc )

c) Không, chúng con không đói nữa đâu Hai đứa ăn hết ngần kia

củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa

( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )

II Luyện tập :

a

b Câu phủ định bác bỏ :

+ Câu “ Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu ! ” -> Ông giáo phản bác lại suy nghĩ của lão Hạc

c Câu phủ định bác bỏ :

+ Câu “ Không, chúng con không đói nữa đâu ” -> Cái Tí muốn phản bác điều mà nó cho là mẹ đang nghĩ : mấy đứa đang đói quá.

- Nếu thay không bằng chưa thì câu viết lại là: Choắt chưa dậy được, nằm thoi thóp.

Bài tập 3.

Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp.

( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí )

- Ý nghĩa của câu cũng thay đổi:

định tuyệt đối)

định tương đối).

-Câu văn của Tô Hoài thích hợp với mạch của câu chuyện hơn

(Vì sau khi bị chị Cốc mổ, Choắt đã nằm thoi thóp không bao giờ dậy nữa và chết)