Bài 5. Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Em có nhận xét gì về từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt?
Câu 2: Dòng nào sau đây có chứa những từ ngữ không phải
là từ ngữ xưng hô trong hội thoại?
A Ông, bà, bố, chú, bác, cô, dì, dượng,…
B Chúng tôi,chúng ta, chúng em, chúng nó,…
C Anh, nhân loại, bạn, cậu, con người, chúng sinh,…
D Thầy, con, em, cháu, tôi, ta , tín chủ, ngài,…
Tiếng Việt có một hệ thống từ ngữ xưng hô rất phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm Người nói cần căn cứ vào đối tượng và các đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để xưng hô cho thích hợp.
Trang 4Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
Đan Loan, huyện Đ ờng An, tỉnh Hải D ơng
- Ông sống vào thời buổi đất n ớc
loạn lạc muốn ẩn c
- Ông sáng tác rất nhiều những tác phẩm văn ch ơng khảo cứu
về nhiều lĩnh vực nh : Văn học, triết học, lịch sử bằng chữ Hán •Tác phẩm:
Trang 6TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
Trang 7TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
- “ ChuyÖn cò trong phñ chóa TrÞnh ”lµ mét trong 88 mÈu chuyÖn cña“Vò trung tuú bót” giµu chÊt hiÖn thùc
Trang 8+ P1: Từ đầu -> “ triệu bất tường”: Thói ăn chơi của chúa Trịnh.
+ P2: Còn lại: Sự tham lam, nhũng nhiễu của quan lại trong phủ chúa
II Phân tích:
Trang 9văn xuôi xuất sắc viết bằng chữ Hán,
vào khoảng đầu đời Nguyễn - thế kỉ
XIX, tác phẩm gồm 88 mẩu chuyện nhỏ
viết theo thể tuỳ bút.
- "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh" là
một trong 88 mẩu chuyện của "Vũ
Trung tuỳ bút"
Trang 10TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
- Cung gi¸m: N¬i ë vµ lµm
viÖc cña c¸c ho¹n quan
II, §äc, hiÓu chi tiÕt v¨n
b¶n:
1,Cuéc sèng h ëng thô cña chóa TrÞnh S©m:
Trang 11Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung:
(Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm
Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
- Việc xây dựng đình đài cứ liên miên
- Mỗi tháng ba, bốn lần, V ơng ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ, binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ, các nội thần đều bịt khăn, mặc áo đàn bà, bày bách hoá quanh hồ để bán
- Thuyền ngự đi đến đâu các quan hỗ tụng đại thần tuỳ ý ghé vào bờ để mua bán, bọn nhạc công ngồi trên gác chùa Trấn Quốc hay d ới bóng cây bến đá hoà vài khúc nhạc
Trang 12+ Việc xây dựng đình đài cứ liên miên
+ Mỗi tháng ba, bốn lần ra cung Thuỵ Liên
+ Binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ Các nội thần thì đều bịt khăn mặc áo đàn
bà, bày bách hoá bán thuyền ngự ghé vào mua bán ,trong chợ
Trang 13* Thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi, xây
dựng nhiều đình đài : thường ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm,
+ Việc xây dựng đình đài cứ liên miên
+ Mỗi tháng ba, bốn lần [ ] ra cung Thuỵ Liên
[ ] Binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ Các nội thần thì đều bịt khăn .mặc áo đàn bà, bày bách hoá bán thuyền ngự ghé vào mua bán ,trong chợ
-> Kể, tả chân thực, cụ thể, sinh động (thời
gian, triều đại, sự việc)
Sự tốn kém, lố lăng, xô bồ, thiếu văn hoá
Trang 14Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung:
(Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm
Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
- Việc xây dựng đình đài cứ liên miên
-Mỗi tháng ba, bốn lần, V ơng ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ, binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ, các nội thần đều bịt khăn, mặc áo đàn bà, bày bách hoá quanh hồ để bán
- Thuyền ngự đi đến đâu các quan hỗ tụng đại thần tuỳ ý ghé vào bờ để mua bán, bọn nhạc công ngồi trên gác chùa Trấn Quốc hay d ới bóng cây bến đá hoà vài khúc nhạc
Trang 15TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
Trang 16Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung:
(Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm
Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
- Việc xây dựng đình đài cứ liên miên
- Mỗi tháng ba, bốn lần, V ơng ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ, binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ, các nội thần đêù bịt khăn, mặc áo đàn bà, bày bách hoá quanh hồ để bán
- Thuyền ngự đi đến đâu các quan hỗ tụng đại thần tuỳ ý ghé vào bờ để mua bán, bọn nhạc công ngồi trên gác chùa Trấn Quốc hay d ới bóng cây bến đá hoà vài khúc nhạc
Kể, tả một cách chân thực, cụ thể, sinh động có tính liệt kê.
Tốn kém, lố lăng, xô bồ và thiếu văn hoá.
Trang 17sức thu lấy, không thiếu một thứ gì.
- [ ] Cây đa to, cành lá như cây cổ thụ [ ] phải một cơ binh mới khiêng nổi
- Trong phủ, [ ] Hình núi non bộ trông như bến bể đầu non
Trang 18Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung:
(Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm
Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
- Ra sức vơ vét những của quý trong thiên hạ: bao nhiêu những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch, chậu hoa cây cảnh ở chốn dân gian chúa đều ra sức thu lấy không thiếu một thứ gì
- Chúa còn lấy cả một cây đa to, cành lá r ờm rà từ bên bắc chở qua sông đem về, rễ dài đến vài tr ợng, phải một cơ binh mới khiêng nổi
- Trong phủ bày vẽ ra hình núi non
bộ trông nh bến bể đầu non
Trang 19Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung:
(Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm
Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
- Ra sức vơ vét những của quý trong thiên hạ: bao nhiêu những loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch, chậu hoa cây cảnh ở chốn dân gian chúa đều ra sức thu lấy không thiếu một thứ gì
- Chúa còn lấy cả một cây đa to, cành lá r ờm rà từ bên bắc chở qua sông đem về, rễ dài đến vài tr ợng, phải một cơ binh mới khiêng nổi
- Trong phủ bày vẽ ra hình núi non
bộ trông nh bến bể đầu non
Trang 20TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
Trang 21TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
Trang 22TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
Trang 23Những bức tranh toàn cảnh trong phủ
chúa
“Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ, tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường”
-> Cảnh xa hoa nhưng rùng rợn, bí hiểm, ma quái, âm thanh ghê
sợ như điềm báo trước sự đau thương.
Trang 24TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
Trang 25Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung:
(Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm
Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
- Ra sức vơ vét những của quý trong thiên hạ: bao nhiêu những loài trân cầm, dị thú, cổ mộc quái thạch, chậu hoa cây cảnh ở chốn dân gian chúa đều ra sức thu lấy không thiếu một thứ gì
- Chúa còn lấy cả một cây đa to, cành lá r ờm rà từ bên Bắc chở qua sông đem về, rễ dài đến vài tr ợng, phải một cơ binh mới khiêng nổi
- Trong phủ bày vẽ ra hình núi non
bộ trông nh bến bể đầu non.Các sự việc vẫn kể một cách chân thực, khách quan,
không xen lời bình của tác giả, nhiều từ Hán Việt, có liệt kê và miêu tả tỉ mỉ vài
sự kiện để khắc hoạ ấn t ợng.
Trang 26TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung:
(TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m
§×nh Hæ)
1, T¸c gi¶, t¸c phÈm.
* Dïng quyÒn lùc c ìng ®o¹t.
* Kh«ng ng¹i tèn kÐm c«ng søc cña mäi ng êi.
Trang 27Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
“ Đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu v ợn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa đêm ồn ào
nh trận m a sa gió táp, vỡ tổ tan đàn”
Cảnh xa hoa nh ng rùng rợn,
bí hiểm, ma quái, âm thanh ghê sợ
Dấu hiệu không lành, điềm
gở sắp xảy ra với thời đại Lê - Trịnh
Trang 28Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
Trang 29Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
Trang 30Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
Lợi dụng uy quyền của chúa
để vơ vét của cải trong thiên hạ:
+ Dò xem nhà nào có chậu hoa cây cảnh, chim tốt kh ớu hay thì biên ngay hai chữ “Phụng thủ”.+ Đêm đến lẻn ra thành, sai lính
đến đem về, có khi phá đập t ờng để đ a cây hoặc non bộ
đi
+ Doạ nạt tống tiền bằng cách vu cho là giấu vật cung phụng Bọn hoạn quan có hành động thật ngang ng ợc,
chúng vừa doạ dẫm c ớp của vừa tống tiền, thật là tham lam, tàn bạo và bất công.
Trang 31Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
Đời sống của nhân dân vô
cùng khổ cực vì luôn bị c ớp của, doạ nạt, vu vạ, tống
bỏ núi non bộ, phá cây cảnh để tránh khỏi tai vạ.
Trang 32Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
“Nhà ta ở ph ờng Hà Khẩu, huyện Thọ X ơng, tr ớc nhà tiền đ ờng có trồng một cây lê, cao vài
m ơi tr ợng, lúc nở hoa, trắng xoá thơm lừng; tr ớc nhà trung đ ờng cũng trồng hai cây lựu trắng, lựu đỏ, lúc ra quả trông rất đẹp,
bà cung nhân ta sai chặt đi cũng vì cớ ấy “
lựu
Trang 33Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
“Nhà ta ở ph ờng Hà Khẩu, huyện Thọ X ơng, tr ớc nhà tiền
đ ờng có trồng một cây lê, cao vài m ơi tr ợng, lúc nở hoa, trắng xoá thơm lừng; tr ớc nhà trung đ ờng cũng trồng hai cây lựu trắng, lựu đỏ, lúc ra quả trông rất đẹp, bà cung nhân ta sai chặt đi cũng vì cớ ấy “
Thảo luận
? Tác giả đã ghi lại một sự việc
có thực đã từng xảy ra ngay trong nhà mình nhằm mục
đích gì
Trang 34Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
1, Tác giả, tác phẩm.
2, Những hành động của bọn hoạn quan thái giám
Thảo luận
? Tác giả đã ghi lại một sự việc
có thực đã từng xảy ra ngay trong nhà mình nhằm mục
đích gì
Đáp án
- Làm cho sự việc đ ợc kể
trong bài khách quan hơn,
ng ời đọc thấy rõ đ ợc sự tham lam mất nhân tính của bọn quan lại.
- Cho thấy cuộc sống bất an
của dân lành trong thời kì vua Lê- chúa Trịnh.
- Cảm xúc của tác giả (thái
độ bất bình, phê phán) cũng đ ợc gửi gắm một cách kín đáo
Trang 35Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
đặc sắc nào để làm nên thành công của văn bản.
ánh bản chất sự việc, con ng ời với các ph ơng pháp: Liệt kê, so sánh, miêu tả
- Sử dụng ngôn ngữ khách quan nh ng vẫn thể hiện rõ thái
độ bất bình của tác giả tr ớc hiện thực
Trang 36TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung: (TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m §×nh Hæ)
Trang 37Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
A, Phê phán thói ăn chơi xa hoa
h ởng lạc của bọn vua chúa thời Lê-Trịnh
B, Vạch trần tệ nhũng nhiễu, t
ớc đoạt và bộ mặt nham hiểm của lũ hoạn quan cung giám
C, Bầy tỏ lòng th ơng cảm của tác giả đối với nhân dân
D, Dự báo sự sụp đổ của chế
độ Lê - Trịnh
E, Tất cả các ph ơng án trên
đều đúng
Trang 38TiÕt 22- V¨n b¶n: ChuyÖn cò trong phñ chóa trÞnh
I, T×m hiÓu chung: (TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m §×nh Hæ)
Trang 39Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
ng ời cụ thể nên
có cốt truyện, nhân vật Cốt truyện đ ợc triển khai, nhân vật
đ ợc khắc hoạ nhờ hệ thống chi tiết nghệ thuật phong phú: sự kiện, xung đột, nội tâm, ngoại hình, tính cách có thể có
h cấu
- Ghi chép về con ng ời, sự việc cụ thể, có thực, qua đó bộc lộ sự đánh giá của mình
về con ng ời và cuộc sống một cách trực tiếp Ghi chép tuỳ theo cảm hứng chủ quan, tản mạn không gò bó theo hệ thống , kết cấu nh ng vẫn đi theo một
t t ởng hay cảm hứng chủ đạo
Trang 40Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
thể tuỳ bút cổ có gì khác với tuỳ bút hiện
đại.
Đáp án
- Tuỳ bút hiện đại chủ yếu đ ợc viết theo dòng cảm xúc của tác giả
- Tuỳ bút cổ chủ yếu đ ợc viết theo các sự việc có thật xảy ra trong đời sống hiện thực khách quan
Trang 41Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
đất n ớc ta vào thời vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỉ XVIII
Trang 42Tiết 22- Văn bản: Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh
I, Tìm hiểu chung: (Trích Vũ trung tuỳ bút - Phạm Đình Hổ)
đất n ớc ta vào thời vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỉ XVIII
Trang 43H íng dÉn vÒ nhµ :
-VÒ häc thuéc phÇn ghi nhí ( SGK) vµ ph©n tÝch nh©n vËt chóa TrÞnh S©m -Lµm tiÕp bµi tËp phÇn luyÖn tËp.
- Tãm t¾t vµ so¹n bµi Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ.
Trang 44
-Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c
em häc sinh