Mục tiêu bài dạy: Giúp học sinh: - Hiểu được cuộc sống xa hoa vô độ của bọn vua chúa, quan lại dưới thời Lê - Trịnh và thái độ phê phán của tác giả.. - Học sinh nhận biết được đặc điểm c
Trang 1CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: “Vũ Trung tuỳ bút”)
Phạm Đình Hổ
-A Mục tiêu bài dạy: Giúp học sinh:
- Hiểu được cuộc sống xa hoa vô độ của bọn vua chúa, quan lại dưới thời
Lê - Trịnh và thái độ phê phán của tác giả
- Học sinh nhận biết được đặc điểm cơ bản của tập làm văn tuỳ bút thời trung
đại và giá trị nghệ thuật của đoạn văn tuỳ bút
- Tích hợp với văn – tập làm văn – tiếng Việt
- Rèn luyện kỹ năng đọc và PT thể loại văn bản tuỳ bút trung đại
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài - Đọc tư liệu
- Học sinh: Đọc trước tiết 22
C Tiến trình bài giảng:
* Hoạt động 1: Khởi động:
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra:
- Em hãy liệt kê những chi tiết nói về đức tính tốt đẹp của Vũ Nương?
- Sau khi đọc xong tác phẩm em có suy nghĩ gì về số phận của người phụ nữ
trong xã hội phong kiến trước đây?
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
* Hoạt động 2: Nội dung bài học:
- Giọng đọc bình thản, chậm rãi, hơi
buồn, hàm ý phê phán kín đáo
- Đọc 19 chú thích
- Giải nghĩa thêm 2 từ
I-Tiếp xúc văn bản:
1.Hướng dẫn đọc:
- Giáo viên đọc mẫu – Hướng dẫn đọc
- Mời học sinh đọc văn bản?
2.Giải nghĩa từ khó:
- Đọc 19 chú thích SGK (Trang 61, 62)
- Hoạn quan: Là đàn ông bị thiến
Trang 2- Văn bản được viết theo thể loại nào?
- Đoạn trích chia làm mấy phần?
- Nêu nội dung từng phần?
- Đọc đoạn 1?
- Những cuộc đi chơi của Trịnh Sâm được
tác giả miêu tả như thế nào?
- Thái độ của tác giả được biểu hiện ra sao?
- Em hiểu câu: “Kẻ thức giả biết đó …
tường” hàm ý gì? Lịch sử đã chứng minh
lời đoán này đúng như thế nào?
- Đọc đoạn 2?
- Dựa thế chúa, bọn hoạn quan thái giám
đã làm gì?
- Vì sao chúng có thể làm được như vậy?
Thực chất những hành động đó là gì?
- Em có nhận xét như thế nào về cách
miêu tả của tác giả? So với đoạn trên có
gì khác?
- Cung giám: Nơi làm việc của hoạn quan
3.Thể loại văn bản:
- Tuỳ bút: Một loại bút ký, thuộc thể loại
tự sự, song có cốt truyện đơn giản (Tuỳ bút trung đại khác hẳn tuỳ bút hiện đại)
4.Bố cục đoạn trích: 2 phần:
- Cuộc sống xa hoa hưởng lạc của Trịnh Sâm
- Lũ hoạn quan mượn gió bẻ măng
II-Tìm hiểu đoạn trích:
1 Cuộc sống của Thịnh vương Trịnh Sâm:
- Xây dựng đình đài liên tục, đi chơi liên miên, huy động người phục dịch, bày nhiều trò lố lăng tốn kém, …
- ỷ thế để cướp đoạt những của quý trong thiên hạ đem về tô điểm nơi phủ chúa
=> Tác giả tả, kể chi tiết, tỷ mỷ hầu như khách quan không để lộ thái độ, xúc cảm
và muốn để tự sự việc nói lên vấn đề
- Câu văn thể hiện thái độ dự đoán của tác giả trước cảnh xa hoa, dâm đãng
2.Những hành động của bọn hoạn quan thái giám :
- Ra ngoài doạ dẫm, dò xét tìm đồ quí hiếm để chiếm đoạt cướp đi hoặc tống tiền nhân dân,…
Đó là thủ đoạn vừa ăn cướp, vừa la làng của bọn tay sai quái đản, chúng làmg được như vậy là do chúng được chúa dung túng Mọi phiền hà, thống khổ đều chút lên đầu người dân
Trang 3- Chi tiết cuối đoạn tác giả nêu ra nhằm
mục đích gì?
* Hoạt động 3
- Qua câu chuyện em có thể khái quát
nguyên nhân khiến chính quyền Lê-Trịnh
suy tàn và sụp đổ không thể cứu vãn là gì?
- Đặc sắc nghệ thuật của bài văn là ở
điểm nào?
- Từ đó có thể khái quát chủ đề tư tưởng
và nghệ thuật của văn bản?
- So sánh sự giống nhau và khác nhau
giữa thể loại tuỳ bút, bút ký, ký sự với
truyện?
- Mẹ tác giả tự chặt cây sợ tai vạ ập đến
Câu chuyện tăng tính chân thực
Với cách tả tỷ mỷ, chi tiết, cụ thể có
vẻ như khách quan, lạnh lùng, song có cảm xúc đã hiện ra
Tổng kết, luyện tập 1.Tổng kết:
- Do đời sống sa hoá của vua chúa và sự nhũng nhiễu của bọn quan lại
- Lối văn ghi chép sự việc cụ thể, chân thực, sinh động
=> Ghi nhớ: Sách giáo khoa trang 63
2.Luyện tập:
Tuỳ bút Truyện
- Cốt truyện đơn giản, mờ nhạt,…
- Kết cấu lỏng lẻo tuỳ cảm xúc người viết
- Giàu cảm xúc, chủ quan
- Chi tiết sự việc chân thực,…
- Thuộc loại tự sự, văn xuôi có chi tiết,
sự việc, nhân vật, cảm xúc,
-Phải có cốt truyện, phức tạp, lắt léo
- Kết cấu chặt chẽ,
có dụng ý nghệ thuật
- Tính cảm xúc, chủ quan được thể hiện kín đáo
- Chi tiết sự việc được
hư cấu
* Hoạt động 4: Củng cố – dặn dò:
- Hệ thống nội dung bài, khắc sâu kiến thức cho học sinh
- Đọc lại ghi nhớ
Trang 4- Học kỹ nội dung bài.
- Soạn bài: “Hoàng Lê nhất thống chí”