- Nội dung: phản ánh tình yêu tha thiết, thủy chung và khát vọng tự do yêu đương của các chàng trai, cô gái Thái... - Phần còn lại: Tâm trạng của chàng trai khi chứng kiến người yêu bị n
Trang 1LỜI TIỄN DẶN
Trích truyện thơ “Tiễn dặn người yêu”
Trang 2DÂN TỘC THÁI
- Số dân là 1.328.725 người, chiếm 1,74% dân số cả nước -Cư trú tập trung tại các tỉnh Lai châu, Điện Biên, Lào Cai, Yên Bái, Sơn La, Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An
Trang 3PHỤ NỮ THÁI ĐEN PHỤ NỮ THÁI TRẮNG
Trang 4NHÀ Ở CỦA NGƯỜI THÁI
Trang 5Khăn piêu – một vẻ đẹp độc đáo trong trang phục phụ nữ Thái
Trang 6Tăng cẩu- dấu hiệu của phụ nữ đã có chồng
Trang 7Múa xòe – nét văn hóa đặc sắc của người Thái
Trang 8LỜI TIỄN DẶN
Trích truyện thơ “Tiễn dặn người yêu”
Trang 9- Thể loại văn vần.
- Kết hợp giữa hai yếu tố tự sự và trữ tình.
- Phản ánh số phận người nghèo khổ và khát
vọng tình yêu tự do, về hạnh phúc và công lí xã hội.
2 Truyện thơ “Tiễn dặn người yêu”
(nguyên văn tiếng Thái: “Xống chụ xon xao”).
- Là một trong những truyện thơ hay nhất của
dân tộc Thái và của kho tàng truyện thơ dân
gian các dân tộc thiểu số ở VN
Trang 11- Nội dung: phản ánh tình yêu tha thiết, thủy chung và khát vọng tự do yêu đương của các chàng trai, cô gái Thái.
Trang 12- Từ đầu-> “khi goá bụa về già: Lời dặn dò của chàng trai khi anh chạy theo tiễn cô về tận nhà chồng.
- Phần còn lại: Tâm trạng của chàng trai khi chứng kiến người yêu bị nhà chồng hành hạ.
Trang 131 Tâm trạng của chàng trai và cô gái ở phần đầu đoạn trích.
a Tâm trạng của cô gái:
- Hoàn cảnh của cô gái: phải về nhà chồng nhưng
chưa gặp được người yêu để giã biệt
- Hình ảnh cô gái: “vừa đi vừa ngoảnh lại, vừa đi vừa
ngoái trông”, “chân bước xa lòng càng đau, nhớ”
=> tâm trạng đau khổ, mong ngóng không yên.
Trang 14- Những cụm từ “tới rừng ớt”, “tới rừng cà”, “tới rừng lá ngón” kết hợp với những động từ ‘chờ”, “đợi”, “ngóng”,
“trông”
=> gợi hình ảnh con đường đi xa ngái và trạng thái dùng dằng, chờ đợi của cô
+ Hình ảnh thiên nhiên “ớt”, “cà”, “lá ngón” rât cụ thể, gần gũi với người Thái, được diễn tả theo lối tăng tiến
=> biểu tượng cho nỗi đắng cay chất chứa trong lòng cô gái.
Trang 15b Tâm trạng, tình cảm của chàng trai khi tiễn
người yêu về nhà chồng.
- Chứng kiến cảnh người yêu về nhà chồng trong nỗi
đau khổ, chàng trai không muốn xa rời:
“được nhủ đôi câu anh mới đành lòng quay lại / mới
chịu quay đi ”
=> chàng trai vừa ý thức được hoàn cảnh không thể thay đổi được của hai người, vừa luyến tiếc tình yêu nên không đành dứt.
- Chàng bày tỏ tình yêu tha thiết qua lời nói và cử chỉ chăm sóc ân cần, thiết tha:
“con nhỏ hãy đưa anh ẵm, bé xinh hãy đưa anh bồng »
Trang 16- Chàng hẹn ước với cô gái : Nổi bật chữ “đợi”:
+ thời gian chờ đợi được tính bằng mùa vụ: “đợi tới tháng năm lau nở,”, “đợi mùa nước đỏ cá về”, “đợi chim tăng ló hót gọi hè”
+ thời gian chờ đợi được tính bằng cả đời người: “không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già”
=> chàng trai đã ước hẹn chờ đợi cô gái trong mọi thời gian, mọi tình huống
“đợi” còn có nghĩa là chấp nhận thực tại không thể gần gũi, gắn bó; đợi nghĩa là chỉ còn hi vọng ở tương lai.
Trang 172 Những lời tiễn dặn ở phần cuối đoạn trích
- Hoàn cảnh: Chàng trai tiễn người yêu về tận nhà
chồng, ở lại đó một thời gian, dặn dò hết lời hết lẽ để mong cô thành người dâu thảo Nhưng anh lại phải chứng kiến cảnh người yêu bị đánh đập, hành hạ
- Chàng trai cảm thông, săn sóc người yêu bằng những hành động chia sẻ rất mực yêu thương:
“dậy đi em”, “đầu bù anh chải cho”, “tóc rối đưa anh búi hộ”
=> ẩn chứa nỗi xót xa đau đớn còn hơn cả nỗi đau mà
cô gái phải gánh chịu
Trang 18- Nổi bật mong muốn cùng chết của chàng trai:
Chết ba năm hình còn treo đó
Chết thành sông, vục nước uống mát lòng
Chết thành đất, mọc dây trầu xanh thắm
Chết thành bèo, ta trôi nổi ao chung
Chết thành muôi, ta múc xuống cùng bát
Chết thành hồn, chung một mái, song song
=> Hình ảnh cái chết được lặp lại sáu lần thể hiện khát vọng mãnh liệt được gắn bó với người yêu, thể hiện thái
độ phản kháng trước hoàn cảnh.
Trang 19- Những câu thơ cuối:
Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cứng
Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già
Ta yêu nhau tàn đời gió, không rung không chuyển,
Người xiểm xui, không ngoảnh không nghe
=> Câu thơ gọn, sử dụng điệp từ, hình ảnh so sánh khẳng định khát vọng tự do yêu đương và quyết tâm trước sau như một, không gì thay đổi được của chàng trai Khát vọng đó như được khắc sâu vào gỗ, tạc vào đá
Trang 201 Về nội dung: Qua tâm trạng đầy đau khổ, rối bời của chàng trai và cô gái, đoạn trích đã khắc hoạ nổi bật tình yêu tha thiết thuỷ chung và khát vọng tự do yêu đương của các chàng trai, cô gái Thái
2 Đặc sắc về nghệ thuật:
+ kết hợp tự sự và trữ tình
+ lối diễn đạt mộc mạc, gần gũi với cách nghĩ cách cảm của người Thái, vừa rất chân tình tha thiết
+ mượn thiên nhiên để biểu lộ tâm trạng