Tuần 10. Đọc thêm: Lời tiễn dặn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh...
Trang 1§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn
Mét sè h×nh ¶nh vÒ ng êi Th¸i
Trang 2§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn
Mét sè h×nh ¶nh vÒ ng êi Th¸i
Trang 3§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn
Mét sè h×nh ¶nh vÒ ng êi Th¸i
Trang 4§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn
Mét sè h×nh ¶nh vÒ ng êi Th¸i
Trang 5§äc hiÓu:
§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn
Mét sè h×nh ¶nh vÒ ng êi Th¸i )
Trang 6§äc hiÓu:
§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn
Mét sè h×nh ¶nh vÒ ng êi Th¸i
Trang 7§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn ( Trang phôc d©n t«c Th¸i- B¶o tµng
d©n téc häc – S¬n La)
Trang 8Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn
(NgườiưTháiư:ưTheoưWikipedia)
Trang 9Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Quảy gánh qua đồng rộng
Ng ời đẹp anh yêu cất b ớc theo chồng
Vừa đi vừa ngoảnh lại
Vừa đi vừa ngoái trông
Chân b ớc xa mà lòng càng đau,
Trang 10Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Tới rừng ớt ngắt lá ớt ngồi chờ,
Tới rừng cà ngắt lá cà ngồi đợi,
Trang 11Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
[… ]
Xin hãy cho anh kề vóc mảnh,
Quấn quanh vai ủ lấy h ơng ng ời,
Cho mai sau lửa xác đ ợm hơi,
Một lát bên em thay lời tiễn dặn !
Con nhỏ hãy đ a anh ẵm,
Bé xinh hãy đ a anh bồng,
Cho anh bế con dòng đừng ng ợng,
Nựng con rồng, con ph ợng đừng buồn.
Trang 12Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
[… ]
Đôi ta yêu nhau
Đợi tới tháng năm lau nở
Đợi mùa n ớc đỏ cá về
Đợi chim tăng ló hót gọi hè
Không lấy đ ợc nhau mùa hạ,
ta sẽ lấy nhau mùa đông
Không lấy đ ợc nhau thời trẻ,
ta sẽ lấy nhau khi goá bụa về già
[….]
Trang 13§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn (TrÝch truyÖn th¬ TiÔn dÆn
ng êi yªu)
2
“DËy ®i em, dËy ®i em ¬i !
DËy rò ¸o kÎo bä
DËy phñi ¸o kÎo lÊm !
§Çu bï ® a anh ch¶i cho,
Tãc rèi ® a anh bói hé !”
Trang 14§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn (TrÝch truyÖn th¬ TiÔn dÆn
T¬ vß ta vuèt l¹i quay guång,
Quay l¹i guång gç tèt, c¸n thu«n,
VÒ víi ng êi yªu ta thuë cò.
Trang 15Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Chết ba năm hình còn treo đó,
Chết thành sông, vục n ớc uống mát lòng,
Chết thành đất, mọc dây trầu xanh thắm,
Chết thành bèo, ta trôi nổi ao chung,
Chết thành muôi, ta múc xuống cùng bát.
Chết thành hồn, chung một mái,
Trang 16Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Hỡi gốc d a yêu mọc ngoài cồn cát,
N ớc ngập gốc đáng lụi, đừng lụi.
N ớc ngập rễ đáng bềnh, đừng bềnh.
Đôi ta yêu nhau tình Lú- ủa mặn nồng,
Tình đã trao th ơng không lạc mất ;
Nh bán trâu ngoài chợ,
Nh thu lúa muôn bông,
Trang 17Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Lòng ta th ơng nhau muôn lớp nghìn trùng,
Bền chắc nh vàng, nh đá,
Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cứng,
Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già,
Ta yêu nhau tàn đời gió, không rung, không chuyển,
Ng ời xiểm xui, không ngoảnh, không nghe.
(Tiễn dặn ng ời yêu- Xống chụ xôn xao
Mạc Phi dịch-Nxb Văn hoá dân tộc, Hà Nội,
Trang 18Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
về tình yêu hạnh phúc lứa đôi,
về công lý xã hội
Trang 19Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
- Khái niệm “truyện thơ” gợi cho ta hai
điều về thể loại này:
+ Đây là thể loại có sáng tác theo ph
ơng thức tự sự có thể kể đ ợc, nghĩa là
có cốt truyện, có nhân vật và diễn biến số phận của nhân vật nh ng đồng thời cũng gợi cho em về một thể loại
sáng tác theo ph ơng thức trữ tình, là
thể loại biểu cảm, diễn tả đời sống nội
Trang 20Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
(nói cách khác : thế giới tâm hồn) của con ng ời Nó chỉ có thể đọc lên, ngâm lên, hát lên
để ngân nga mãi trong lòng ng
ời đọc
Trang 21Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
* Chủưđềưthứưnhấtư:
Phản ánh khát vọng tự do yêu đ ơng và hạnh phúc lứa đôi ;
*ưChủưđềưthứưhai: phản ánh số phận
đau th ơng và mơ ớc đổi đời của
những ng ời nghèo.
Trang 22Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
• Nhân vật chính của các truyện
thơ thuộc chủ đề thứ nhất đó là các chàng trai, cô gái nạn nhân
đau khổ của chế độ hôn nhân gả bán nh út Lót- Hồ Liêu (M ờng), Cầm Đôi- Hiền Hom (Tày), chàng Lú- nàng ủa (Thái), nàng Nhàng Dợ- chàng Chà Tăng(Mông)
Trang 23Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu) Cốt truyện mang chủ đề này th ờng phát triển theo ba chặng :
- Đôi trẻ yêu nhau tha thiết ;
- Tình yêu tan vỡ, đau khổ ;
- Tìm cách thoát khỏi cảnh ngộ đau
đớn, ngang trái (bằng cách chết cùng nhau hoặc v ợt mọi khó khăn để trở
về sống hạnh phúc bên nhau).
Trang 24Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Hầu hết kết thúc đều chết một cách oan trái vì thực tế của xã
hội nh vậy Rất khó chấp nhận sự giải phóng của đôi thanh niên
nam nữ Tiễn dặn ng ời yêu có
cách kết thúc khác nh ng nh vậy
có hạnh phúc không ?
Trang 25Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
• ý nghĩa của những kết thúc đau khổ (bằng cái chết hoặc bằng cảnh sống phải xa nhau vĩnh viễn của đôi bạn tình)
• => í nghĩa rất phổ biến, phản ánh cuộc
sống ngột ngạt không thể chịu đựng đ
ợc của thanh niên nam nữ các dân tộc, tố cáo những luật lệ hà khắc, vô lý của xã hội và nói lên khát vọng tự do yêu đ ơng
Trang 26§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn (TrÝch truyÖn th¬ TiÔn dÆn
Trang 27§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn (TrÝch truyÖn th¬ TiÔn dÆn
ng êi yªu)
• Thực tế diễn ra chủ yếu là kiểu 1
• Kiểu 2 chỉ là mơ ước
• Tiễn dặn người yêu thuộc kết thúc kiểu 2 Song cũng chẳng lấy gì làm hạnh phúc
• Đôi nam nữ lấy nhau khi đã về già
• Và một cuộc hôn nhân khác lại tan vỡ, số phận một người phụ nữ khác lại bị đẩy ra đường Đó
là cái vòng luẩn quẩn không lối thoát.
• (So sánh cách kết thúc với các truyện thơ Nôm khác =>Không khác kết thúc của Truyện Kiều, một tiếng đàn bạc mệnh lại cất lên: Bạc mệnhcầm chung oán hận trường)
Trang 28§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn (TrÝch truyÖn th¬ TiÔn dÆn
ng êi yªu)
-Hôn nhân 1: Do mẹ cha định đoạt
-Hôn nhân 2 : mua bán như một món hàng
=>
-Từ gả bán bắt đầu từ đây chăng ?
-Hôn nhân 3 : Tự nguyện với người yêu, song rất đau khổ
Trang 30Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu)
Vì đó là những câu hay nhất, cảm động nhất, phản ánh thực chất nhất khát vọng yêu đ ơng của các chàng trai, cô gái Thái, có những câu thơ trở thành châm ngôn cho tình yêu:
…Không lấy đ ợc nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông
Không lấy đ ợc nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi goá bụa về già…
…Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cứng.
Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già…
Trang 31Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu
Đọc hiểu chi tiết
1 Lời tiễn dặn ngày cô gái đi lấy chồng : Chàng trai thấu hiểu nỗi niềm, tâm trạng
cô gái về nhà chồng
Thể hiện qua :
- Cử chỉ “vừa đi vừa ===> ngoảnh lại
- + “vừa đi vừa ===> ngoái trông
- Đó là tâm trạng nuối tiếc, đợi chờ , lòng
day dứt
- Nỗi đau, nhớ ngày càng tăng thêm trên
đ ờng, càng về nhà chồng, lòng càng
đau Đây là một nghịch cảnh.
Trang 32Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
ng ời yêu
Hành động : tới -> ngắt-> chờ, đợi,
ngóng trông
=> Đ ờng về nhà chồng điệp trùng cay
đắng, đầy chông gai Cô gái phải
đối mặt, phải đợi chờ những điều
đó.
Trang 33• C¸ch nãi : thÊm ®Ém c¶m xóc, ®Çy ngät
Trang 34Đọc hiểu:
Lời tiễn dặn (Trích truyện thơ Tiễn dặn
• Truyện thơ tự do
• Chữ Thái, tiếng Thái
• Vừa bên ngoài , vừa bên trong
So sánh hình ảnh, hành
động, điẻm nhìn nghệ thuật giữa :
Trang 35§äc hiÓu:
Lêi tiÔn dÆn (TrÝch truyÖn th¬ TiÔn dÆn