Tuần 5. Đọc thêm: Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Hương Sơn phong cảnh ca) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án...
Trang 1Tiết 19: Đọc văn
• Bài ca phong cảnh Hương Sơn
• ( Hương Sơn phong cảnh ca)
• Chu Mạnh Trinh
Trang 3-I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Chu Mạnh Trinh
( 1862 – 1905 )
- Tự Cán Thần, hiệu Trúc Vân,
người làng Phú Thị, tổng Mễ
Sở ( Nay thuộc huyện Văn
Giang, Hưng Yên.)
- Ông đỗ tiến sĩ năm 1892, làm
quan đến Án Sát
- Từ nhỏ, ông nổi tiếng thông
minh, có tài văn phú, là một người đa tài Ngoài tài thơ, ông còn là một nhà kiến trúc
- Tác phẩm tiêu biểu: Trúc Vân
thi tập (chữ Hán), Thanh Tâm Tài Nhân thi tập (chữ Nôm) và một số bản ca trù,…
Trang 4I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm: Bài ca phong cảnh Hương Sơn.
- Đề tài: miêu tả cảnh đẹp Hương Sơn và
cảm xúc của tác giả với phong cảnh nơi đây.
- Hoàn cảnh sáng tác: Vào dịp ông được
trông coi việc trùng tu, tôn tạo quần thể
danh lam thắng cảnh Hương Sơn.
- Thể loại: Hát nói.
- Bố cục : 3 phần.
+ Phần 1: 4 câu đầu: Toàn cảnh Hương Sơn.
+ Phần 2: 12 câu tiếp theo: Cảnh đẹp Hương Sơn.
+ Phần 3: Phần còn lại: Cảm xúc của tác giả.
Trang 10Thăm thẳm một hang lồng bóng nguyệt, Gập ghềnh mấy lối uốn thang mây.
Trang 14II Tìm hiểu văn bản
- Câu thơ ngắn đặc biệt có cấu tạo chỉ 4 từ, như giới thiệu bao quát, gợi mở cho một miền non nước, một không gian rộng lớn với những cảnh sắc thấm đẫm thiền vị, gợi lên không khí thanh tịnh, bồng bềnh
-> Vẻ đẹp nơi tiên cảnh
- Thái độ:
+ ‘’ao ước bấy lâu nay’’: mong đợi đợi đã lâu
+ Thán từ ‘’kìa’’ : ngạc nhiên, sững sờ, vô cùng thích thú
1 Giới thiệu toàn cảnh Hương Sơn
ờảụ ảụ ầ ờ ả ụ
thực nửa thực nửa ảo
Trang 15‘’Đệ nhất động’’ hỏi là đấy có phải?
- Câu hỏi tu từ: biết rồi mà ngỡ như chưa, bất ngờ trước
cảnh non nước trời mây Bộc lộ niềm ao ước bây lâu nay đã được thỏa, đồng thời khẳng định vẻ đẹp tuyệt đỉnh của Hương Sơn
thấy rõ được đường nét nhưng qua lời giới
thiệu, Hương Sơn đã có cái thế của một quần thể không gian nhiều tầng, cao thấp trập
trung, non nước mây trời
Trang 16
2 Cảnh đẹp Hương Sơn.
Thỏ thẻ … chim cúng Từ láy Mang đậm sắc Thiền môn Lững lờ …cá nghe kinh Lâm tuyền hữu cảnh.
-Này suối Giải Oan.
-… chùa Cửa Vọng.
Này am Phật Tích…
….động Tuyết Quynh.
• Nghệ thuật : Lặp từ, liệt kê đa
dạng, phong phú của quần thể kiến trúc Hương Sơn.
Khéo họa hình…
…đá long lanh như gấm.
So sánh: Rực rỡ, thơ mộng, vừa thực vừa mộng, vừa trần, vừa Tiên.
• - Thăm thẳm… hang lồng bóng nguyệt.
• - Gập ghềnh …uốn thang mây.
Tượng hình: Cảnh trí hùng vĩ.
Cảnh đẹp phong phú với nhiều dáng vẻ khác
Trang 172 Cảnh đẹp Hương Sơn
- Hình ảnh: + rừng mai, khe Yến.
+ chim, cá
- Âm thanh: thỏ thẻ, kinh Phật, tiếng chày kình
- Nghệ thuật: nhân hóa, từ láy, …
-> Cảnh vật được phác họa giàu sức gợi cảm thấm đẫm
chất thiền Phật, cảnh như rửa sạch được bụi trần,
chim, cá trở thành tín đồ của Phật giáo ‘’Khách tang hải’’ từ giấc mộng ‘’tỉnh’’ dậy, cởi bỏ bụi trần phiền lụy hòa nhập vào không khí thiêng liêng
Cảnh và người hòa vào làm một.Hương
Sơn biến tất cả trở nên thanh khiết và thánh
thiện.
Trang 183 Cảm xúc của tác giả.
- Hình ảnh: tràng hạt, Nam mô Phật, cửa
từ bi, công đức,…
-> Không khí Phật giáo Qua không gian ấy tự thưởng thức cái đẹp và suy tư
về đất nước.
- Phụ từ ‘’ càng’’ : nhấn mạnh thái độ của
tác giả ngợi ca, trân trọng cảnh sắc Hương Sơn.
=> Khẳng định sức cuốn hút của Hương
Sơn, tâm hồn yêu cái đẹp, tình yêu thiên nhiên, đất nước mình.
Trang 19III Tổng kết.
phong canh Hương Sơn, quần thể danh thắng của đất nước, mang vẻ đẹp thần tiên vừa thoát tục hiện thực.
2 Nghệ thuật:
giọng điệu nhịp nhàng, trầm lắng
mà tha thiết.
+ Ngôn từ giản đơn, chắt lọc,
có sự kết hợp khéo léo giữa các loại từ.
+ Hệ thống từ láy giàu tính
tượng hình, tượng thanh.
