Tuần 4. Bài ca ngất ngưởng tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực k...
Trang 1BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
NGUYỄN CÔNG TRỨ
Trang 2BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• I.Tìm hiểu chung:
• 1.Tác giả:
• -NCT là một ng ời đầy tài năng và nhiệt huyết trên rất nhiều lĩnh vực hoạt động xã hội, từ văn hoá, kinh tế đến quân sự.
• -Con đ ờng làm quan của ông nhiều thăng trầm, bị thăng giáng thất th ờng Có lúc làm Tổng đốc nh ng có khi bị
đày làm lính thú.
• -Sáng tác của NCT hầu hết bằng chữ Nôm Thể loại a thích của ông là hát nói.
Trang 3BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• 2.Tác phẩm:
• -Ngất ng ởng là trạng thái
chênh vênh, nghiêng ngả của một sự vật đặt trên cao và
ở vị trí không vững vàng
“Bài ca ngất ng ởng” là khúc hát ngạo nghễ, ngang tàng của một ng ời đầy tài năng,
ý chí và cá tính, song cũng rất tài tử, phóng túng Đó là
sự khẳng định bản lĩnh con ng ời trong khuôn khổ của xã hội phong kiến
chuyên chế gò bó, chật hẹp.
Trang 4BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• II.ĐỌC- HiỂU VĂN BẢN:
• 1.Phong cách sống ngất
ng ởng của NCT:
• a.Cơ sở nảy sinh lối sống ngất ng ởng (6 câu
đầu):
• -Không phải kẻ nào cũng có thể sống theo lối ngất ng ởng Đó phải là những ng ời rất đặc biệt, bởi họ có những phẩm chất ít ng ời sánh bằng:
• - Tr ớc hết, đó phải là ng ời
có ý chí phi th ờng, có ý thức trách nhiệm về vai trò của mình trong xã hội, thậm chí trong vũ trụ Họ coi tất cả mọi việc trong trời đất là phận sự của mình
ĐỀN THỜ NGUYỄN CễNG TRỨ
Trang 5BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• Thứ hai , họ là những ng ời
có tài năng xuất chúng,
thể hiện trên nhiều lĩnh
vực khác nhau Với NCT, tài
năng thể hiện ở lĩnh vực
văn hoá (khi thủ khoa),
quân sự (khi tham tán, lúc
Bình Tây cờ đại t ớng),
chính trị, kinh tế (Tổng
đốc đông, Phủ Doãn Thừa
Thiên) Chính NCT đã đúc
kết: “Gồm thao l ợc đã nên
tay ngất ng ởng”.
Trang 6BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• Chính tài năng và ý chí
phi th ờng đó đã giúp họ
thoát ra khỏi những
khuôn khổ chật hẹp
thông th ờng để tung
hoành trong thiên hạ, lập
đ ợc những chiến công
lớn lao Họ luôn có phong
thái ung dung, tự tin và
kiêu hãnh với phẩm chất
của mình Đó là cơ sở
để tạo ra phong cách
sống ngất ng ởng
Trang 7BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• b Biểu hiện của
lối sống ngất ng
ởng :
• -Khi làm quan, còn chịu
vòng kiểm toả, phong
cách ngất ng ởng bị bó
hẹp, chủ yếu thể hiện ở
phong thái ung dung, tự
tin, kiêu hãnh Nh ng khi
về h u, phong cách đó
càng có dịp đ ợc thể
hiện
• +Tr ớc hết, biểu hiện ở lối hành
xử khác th ờng, ng ợc đời, đề cao
ý muốn cá nhân, không quan tâm tới thiên hạ : Thiên hạ c ỡi ngựa còn ông c ỡi bò; thiên hạ giữ thái độ tôn kính khi lên chùa, còn ông lại dẫn theo đôi cô đầu, với thái độ rất thản nhiên (đủng
đỉnh); từng mang kiếm cung ra trận diệt giặc nh ng ông vẫn tự coi mình là ng ời từ bi,… Hành
động của ông nhiều khi ngang tàng, thái quá, đi ra ngoài khuôn khổ, nh ng đó là biểu hiện của khát vọng đ ợc tự do, giải phóng cá tính và cảm xúc
Trang 8BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• +Sau đó, thể hiện ở phong thái
thoát tục Ông không để mình
bị v ớng vào những chuyện thị
phi của thiên hạ Chuyện đ ợc
mất, khen chê là vấn đề hệ
trọng với ng ời khác, nh ng ông lại
coi nhẹ nh không: “Đ ợc mất d
ơng d ơng ng ời thái th ợng/ Khen
chê phơi phới ngọn đông
phong” Trong khi đó, cái ông
quan tâm chính là những thú
vui tao nhã, cách h ởng thụ cuộc
sống thanh cao: “Khi ca, khi
tửu, khi cắc, khi tùng” Đó là
điều thiên hạ nói chung và kẻ
phàm tục không thể theo kịp
Trang 9BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• +Nh ng ngất ng ởng không có
nghĩa là thoát li hoàn toàn khỏi
mối ràng buộc với xã hội NCT tự
nhận là không v ớng tục nh ng
cũng không thành Phật, thành
Tiên Vậy điều gì đã giữ ông lại
với trần thế? Đó chính là ý thức
trách nhiệm của cá nhân với
cộng đồng, của một trang nam
nhi với quốc gia, dân tộc Phân
đầu bài thơ, ông đã nói lí t ởng
của mình: “Vũ trụ nội mạc phi
phận sự” Phần cuối ông nói cụ
thể hơn: “Chẳng Trái, Nhạc cũng
vào ph ờng Hàn, Phú/ Nghĩa vua
tôi cho vẹn đạo sơ chung
→ Dù phóng túng, ngang tàng, phá vỡ khuôn khổ
đạo đức nh ng ông vẫn giữ cho mình một vẻ
đẹp trong nhân cách
Đó chính là lòng trung thành với triều đại, hết mình vì quốc gia Điều
đó khiến cho lối sống ngất ng ởng của ông trở thành một phong cách, một bản lĩnh đáng kính trọng.
Trang 10BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• 2.NghÖ thu©t:
• -§Æc s¾c nghÖ thuËt
h¸t nãi: tù do, phãng
kho¸ng trong vÇn
nhÞp, sè c©u, sè ch÷,
ng«n tõ cã sù kÕt hîp
gi÷a ch÷ H¸n vµ N«m
mét c¸ch linh ho¹t
ChÝnh v× thÕ, thÓ h¸t
nãi rÊt phï hîp víi
nh÷ng t¸c gi¶ cã
phong c¸ch nh NCT
TAM QUAN ĐỀN THỜ NGUYỄN CÔNG TRỨ
Trang 11BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• III- TỔNG KẾT
• Bai thơ đa thể hiện
phong c¸ch sèng
b¶n lÜnh c¸ nh©n
(® îc gäi lµ ngÊt ng
ëng) cña NCT trong
khu«n khæ x· héi
phong kiÕn chuyªn
chÕ, thong qua
nghệ thuật hat noi
tự do, phong
khoang, linh hoạt
maàsau sắc tinh tế.
PHẦN MỘ NGUYỄN CÔNG TRỨ
Trang 12BÀI CA NGẤT NGƯỞNG
• IV.Củng cố:
• -Phân tích cách
sống ngất ng ởng
của NCT thể hiện
qua tác phẩm “Bài
ca ngất ng ởng”
Chỉ ra điểm hạn
chế và tích cực
trong quan niệm
và phong cách
sống đó./ BIA TƯỞNG NiỆM NGUYỄN CễNG TRỨ